Tôi xin phép không kể lại niềm vui sướng khi về đến nhà, khoảng thời gian hạnh phúc ngắn ngủi được nghỉ ngơi và tự do nơi chốn thân thương ấy, giữa những người thương yêu và người yêu thương, cũng như nỗi buồn khi phải một lần nữa nói lời từ biệt dài lâu.
Tuy nhiên, tôi trở lại công việc với tinh thần không suy giảm—một nhiệm vụ nhọc nhằn hơn bất cứ ai có thể tưởng tượng, nếu chưa từng trải qua nỗi khổ sở khi phải cai quản và định hướng một đám trẻ bướng bỉnh, ngổ ngáo, mà mọi nỗ lực hết sức của bạn cũng chẳng thể uốn nắn chúng vào khuôn phép; trong khi đồng thời, bạn lại phải chịu trách nhiệm về hạnh kiểm của chúng trước một bề trên—đấng quyền uy đòi hỏi ở bạn những kết quả chỉ có thể đạt được với sự hậu thuận từ quyền lực to lớn hơn của chính vị ấy, nhưng ngặt một nỗi, vì lười biếng hoặc vì sợ mất lòng cái lũ tiểu yêu bướng bỉnh kia, vị ấy lại từ chối giúp đỡ. Tôi khó có thể hình dung ra hoàn cảnh nào trớ trêu hơn thế: dẫu bạn có khát khao thành công đến đâu, dẫu bạn có tận tụy làm tròn bổn phận ra sao, thì mọi nỗ lực của bạn vẫn bị đập tan và gạt phăng bởi những kẻ dưới quyền, đồng thời lại bị chỉ trích và phán xét bất công bởi những kẻ ở tầng trên.
Tôi chưa kể hết một nửa những thói hư tật xấu của lũ học trò, hay một nửa những phiền toái phát sinh từ gánh nặng trách nhiệm của mình, vì sợ làm phiền lòng độc giả quá mức, có lẽ tôi đã làm thế rồi; nhưng mục đích của tôi khi viết vài trang vừa qua không phải để giải trí, mà là để mang lại ích lợi cho những ai quan tâm; kẻ nào không mâu thuẫn hay không màng đến những chuyện ấy chắc chắn sẽ lướt qua chúng với cái nhìn hời hợt, và có lẽ còn nguyền rủa sự dài dòng của người viết; nhưng nếu bậc cha mẹ nào nhờ đó mà thuượm lặt được chút gợi ý hữu ích, hoặc một cô gia sư bất hạnh nào nhận được dù chỉ chút ít lợi ích, thì tôi đã được đền đáp xứng đáng cho những nhọc nhằn của mình.
Để tránh rắc rối và nhầm lẫn, tôi đã lần lượt điểm qua từng đứa học trò và bàn về tính nết của chúng; nhưng chừng đó vẫn chưa thể cho thấy hết cảm giác phát điên khi phải đối phó với cả ba đứa cùng một lúc; nhất là khi, như thường lệ, tất cả đều quyết tâm “phải hư đốn, phải chọc giận cô Grey, và làm cho cô nổi cơn lôi đình.”
Đôi khi, trong những dịp như thế, ý nghĩ này bỗng lóe lên trong đầu tôi:—“Ước gì chúng nhìn thấy mình lúc này!”—tất nhiên ý tôi là những người bạn ở nhà; và nghĩ đến việc họ sẽ thương xót tôi biết bao lại khiến chính tôi cũng thấy thương cho bản thân mình—đến mức tôi phải rất vất vả mới kìm nén được giọt nước mắt chực trào: nhưng tôi đã kìm lại được, cho đến khi những kẻ tiểu yêu hành hạ tôi đã đi ăn tráng miệng, hoặc được lùa đi ngủ (những khoảnh khắc giải thoát duy nhất của tôi), và rồi, trong sự yên bình tuyệt đối của sự cô độc, tôi thả lỏng bản thân tận hưởng cảm giác khóc òa một cách thỏa thích. Dù vậy, đó là một sự yếu đuối mà tôi không thường xuyên dung túng cho mình: công việc của tôi quá nhiều, những phút giây rảnh rỗi quá quý giá, không cho phép tôi dành quá nhiều thời gian cho những lời than vãn vô ích.
Tôi nhớ rõ một buổi chiều tuyết rơi dữ dội, chẳng lâu sau khi tôi trở lại vào tháng Giêng: lũ trẻ đều vừa ăn trưa xong, lớn tiếng tuyên bố rằng chúng định “giở trò hư đốn”; và chúng đã thực hiện đúng ý định đó, mặc cho tôi đã nói đến khản cả cổ và mỏi nhừ mọi thớ cơ ở cổ họng, trong nỗ lực vô vọng nhằm dùng lý lẽ để khuyên can chúng. Tôi đã dồn được Tom vào một góc, và bảo rằng em không được bước ra cho đến khi hoàn thành xong bài tập được giao. Trong lúc ấy, Fanny đã vớ lấy chiếc túi đựng đồ khâu của tôi, lục lọi bên trong—rồi còn nhổ nước bọt vào đó nữa. Tôi bảo con bé dừng lại, nhưng tất nhiên là vô ích. “Đốt nó đi, Fanny!” Tom hét lên: và con bé liền hớt hải tuân lệnh. Tôi lao tới giật lại chiếc túi khỏi ngọn lửa, còn Tom thì phóng vụt ra cửa. “Mary Ann, ném cái bàn giấy của cô qua cửa sổ mau!” nó thét lên: và chiếc bàn giấy quý giá của tôi, nơi chứa đựng thư từ và giấy tờ, một ít tiền mặt cùng tất cả những vật có giá trị, suýt chút nữa đã bị ném thẳng xuống từ cửa sổ tầng ba. Tôi lao đến để cứu lấy nó. Trong khi đó, Tom đã rời khỏi phòng và đang cắm cổ chạy xuống cầu thang, theo sau là Fanny. Sau khi đã giữ được chiếc bàn giấy, tôi liền chạy theo để bắt chúng, và Mary Ann cũng lon ton đuổi theo sau. Cả ba đứa đều thoát khỏi tay tôi, chạy ào ra khỏi nhà ra khu vườn, nơi chúng vùng vẫy giữa lớp tuyết dày, hò hét và cười vang trong sự phấn khích tột độ.
Tôi phải làm gì đây? Nếu đuổi theo chúng, có lẽ tôi chẳng tóm được đứa nào mà chỉ khiến chúng chạy xa hơn; còn nếu không đuổi, làm sao tôi lùa chúng vào nhà được? Và cha mẹ chúng sẽ nghĩ gì về tôi, nếu họ nhìn thấy hoặc nghe thấy lũ trẻ nô đùa điên cuồng, đầu không mũ, chân không giày tất, giữa lớp tuyết dày và xốp? Trong lúc tôi đang đứng bối rối ngay sát cửa ra vào, cố gắng dùng những cái lườm nguýt và lời quát tháo để khuất phục chúng, tôi bỗng nghe thấy một giọng nói vang lên ngay sau lưng với tông giọng gay gắt đến nhói lòng:
— Cô Grey! Thật có thể chịu được sao? Quỷ tha ma bắt, cô đang nghĩ cái gì thế hả?
— Thưa ông, tôi không tài nào lùa chúng vào được ạ, — tôi vừa đáp, vừa quay người lại và nhìn thấy ông Bloomfield với mái tóc dựng ngược cùng đôi mắt xanh nhợt nhạt như muốn lồi cả ra khỏi hốc mắt.
— Nhưng tôi YÊU CẦU cô phải lùa chúng vào nhà cho bằng được! — ông ta quát lên, bước đến gần hơn với vẻ mặt hung ác tột cùng.
— Vậy thưa ông, xin ông hãy tự gọi chúng lấy, vì chúng chẳng thèm nghe lời tôi đâu, — tôi vừa đáp vừa lùi lại một bước.
— Có chịu vào đây ngay không, mấy cái đồ quỷ sứ bẩn thỉu kia, bằng không tao quất cho mỗi đứa một trận roi da bây giờ! — ông ta gầm lên; và lũ trẻ lập tức vâng lời. — Đấy, cô thấy chưa!—chúng nghe lời ngay từ tiếng gọi đầu tiên!
— Vâng, khi chính ông lên tiếng đấy chứ.
— Thật là kỳ lạ, khi được giao phó việc chăm sóc chúng mà cô lại chẳng có nổi một chút uy quyền nào để bảo ban chúng cho ra hồn!—Nhìn kìa—chúng đã chạy tót lên lầu với đôi chân dính đầy tuyết bẩn rồi kìa! Làm ơn lên lầu ngay và bắt chúng chỉnh đốn lại đi, vì Chúa!
Mẹ của người đàn ông ấy lúc bấy giờ đang ở thăm nhà; và khi tôi bước lên cầu thang đi ngang qua cửa phòng khách, tôi được dịp nghe bà cụ đang lớn tiếng phàn nàn với con dâu đại ý thế này (vì tôi chỉ nghe rõ những từ được nhấn mạnh):
— Lạy Chúa nhân từ!—chưa bao giờ trong đời—!—chết có ngày chứ chẳng chơi—! Con có nghĩ, hả con gái, cô ta là một người thích hợp không? Nghe lời mẹ đi—
Tôi không nghe thêm được gì nữa; nhưng bấy nhiêu thôi cũng đã đủ rồi.
Bà Bloomfield lớn trước nay vẫn luôn tỏ ra niềm nở và lịch sự với tôi; và cho đến tận lúc này, tôi vẫn nghĩ bà là một cụ già dễ mến, tốt bụng và hay chuyện. Bà thường đến chỗ tôi và trò chuyện với vẻ thân mật, gật đầu, lắc đầu, tay chân và mắt khua khoắn theo kiểu của một số bà cụ vẫn hay làm; dù tôi chưa từng thấy ai lại biểu lộ thói quen ấy một cách thái quá đến thế. Bà thậm chí còn tỏ ra đồng cảm với những rắc rối mà tôi gặp phải khi dạy dỗ lũ trẻ, và đôi khi bày tỏ, qua những câu nói nửa vời đan xen những cái gật đầu và nháy mắt hiểu ý, sự bất bình của bà trước cách cư xử thiếu khôn ngoan của mẹ chúng khi đã bó hẹp quyền hạn của tôi và lơ đễnh không chịu hậu thuận tôi bằng uy quyền của bà ấy. Cách thể hiện sự không đồng tình ấy không phải là gu của tôi cho lắm; và tôi thường từ chối tiếp nhận, hoặc phớt lờ không hiểu gì hơn những gì được nói thẳng ra; ít nhất, tôi chưa bao giờ đi quá giới hạn của một sự thừa nhận ngầm rằng, nếu mọi chuyện được sắp xếp khác đi thì công việc của tôi sẽ bớt khó khăn hơn, và tôi sẽ có thể dìu dắt, dạy dỗ học trò tốt hơn; nhưng giờ đây thì tôi phải thận trọng gấp bội. Cho đến tận lúc đó, dẫu tôi biết bà cụ vẫn có những khiếm khuyết (một trong số đó là thói quen hay khoe khoang những phẩm chất tốt đẹp của mình), tôi vẫn luôn muốn tha thứ cho những điều ấy, và ghi nhận cho bà tất cả những đức tính mà bà tự nhận, thậm chí còn tưởng tượng ra cả những đức tính khác chưa từng được nhắc đến. Sự tử tế, vốn là nguồn dưỡng chất cho cuộc đời tôi suốt bao nhiêu năm qua, dạo gần đây đã bị tước đoạt hoàn toàn, khiến tôi vui sướng đón nhận dù chỉ là một biểu hiện nhỏ nhất của nó. Thế nên, chẳng có gì lạ khi trái tim tôi trở nên ấm áp trước bà cụ, luôn phấn khởi mỗi khi bà đến và tiếc nuối khi bà rời đi.
Thế nhưng giờ đây, những lời vô tình nghe được khi đi ngang qua đã hoàn toàn lật đổ những suy nghĩ của tôi về bà: giờ đây, tôi nhìn nhận bà là kẻ đạo đức giả và xảo trá, một kẻ nịnh hót và là một tay gián điệp chuyên rình rập lời ăn tiếng nói lẫn việc làm của tôi. Chắc chắn rằng việc tiếp tục đối xử với bà bằng nụ cười tươi tắn và giọng điệu thân thiện, kính trọng như trước vẫn có lợi cho tôi hơn; nhưng dẫu muốn tôi cũng chẳng thể làm được: thái độ của tôi đã thay đổi theo cảm xúc, trở nên lạnh lùng và xa cách đến mức bà không thể không nhận ra. Và chẳng mấy chốc bà đã nhận ra thật, thái độ của bà cũng thay đổi theo: cái gật đầu thân quen giờ biến thành cái cúi đầu lạnh lùng, nụ cười niềm nở nhường chỗ cho ánh nhìn sắc lạnh tựa ác quỷ Gorgon; sự hoạt ngôn náo nhiệt của bà hoàn toàn chuyển hướng từ tôi sang “cô bé, cậu bé cưng,” những đứa mà bà nuông chiều và nịnh bợ còn lố bịch hơn cả cách mà mẹ chúng từng làm.
Tôi thú nhận rằng mình có đôi chút bận tâm trước sự thay đổi này: tôi sợ những hậu quả từ cơn thịnh nộ của bà, thậm chí còn cố gắng tìm cách lấy lại vị thế đã mất—và có vẻ như thành công hơn cả những gì tôi có thể mong đợi. Có lần, chỉ vì phép lịch sự thông thường, tôi hỏi thăm về cơn ho của bà; ngay lập tức khuôn mặt dài ngoẵng của bà giãn ra thành một nụ cười, và bàân cần kể cho tôi nghe tường tận về căn bệnh đó cùng những chứng bệnh tuổi già khác, tiếp theo là màn trình bày về sự nhẫn nhịn ngoan đạo của bản thân, được thể hiện theo cái giọng điệu hùng biện, đầy điểm nhấn quen thuộc mà không ngòi bút nào tả xiết.
— Nhưng ngài đã ban cho một phương thuốc trị bách bệnh rồi cháu yêu ạ, đó chính là sự nhẫn nhịn—(hất đầu một cái),—sự nhẫn nhịn trước ý Chúa!—(ngước cả hai tay và mắt lên trời).—Nó vẫn luôn nâng đỡ ta qua mọi hoạn nạn, và sẽ mãi mãi là như thế—(những cái gật đầu liên tiếp).—Nhưng đâu phải ai cũng có thể nói được điều đó—(lắc đầu);—còn ta là một trong những kẻ sùng đạo, cô Grey ạ!—(gật đầu và hất mặt đầy ẩn ý).—Và tạ ơn Chúa, từ trước đến nay ta vẫn luôn như thế—(lại gật đầu),—và ta tự hào về điều đó!—(đan chặt hai tay và lắc đầu đầy vẻ kịch tính). Và kèm theo vài câu kinh thánh bị trích dẫn sai hoặc dùng sai chỗ, cùng những lời cảm thán tôn giáo mang đậm nét buồn cười từ cách diễn đạt cho đến phong thái truyền tải, nếu không muốn nói là ngay trong chính từng câu chữ, khiến tôi từ chối lặp lại chúng, bà bước đi; ngẩng cao chiếc đầu to với vẻ đắc ý tột cùng—ít nhất là hài lòng với chính bản thân mình—và để lại cho tôi niềm hy vọng rằng, xét cho cùng, bà chỉ là người yếu đuối chứ không phải kẻ độc ác.
Trong chuyến ghé thăm tiếp theo của bà tới Wellwood House, tôi đã chủ động nói rằng tôi rất vui khi thấy bà trông khỏe mạnh như vậy. Hiệu quả mang lại thật kỳ diệu: những lời nói vốn chỉ mang ý định lịch sự lại được đón nhận như một lời nịnh hót ngọt ngào; khuôn mặt bà rạng rỡ hẳn lên, và từ khoảnh khắc đó, bà trở nên niềm nở và từ bi đúng như lòng người mong ước—ít nhất là về mặt bề ngoài. Qua những gì tôi tận mắt chứng kiến về bà, và những gì nghe được từ lũ trẻ, tôi thừa hiểu rằng, để có được tình bạn nồng ấm của bà, tôi chỉ cần thốt ra một lời nịnh hót vào mỗi dịp thuận lợi; nhưng điều đó lại đi ngược lại với nguyên tắc sống của tôi; và vì thiếu đi những lời lẽ ấy, bà cụ đồng bóng chẳng mấy chốc lại tước bỏ sự sủng ái của bà dành cho tôi, và tôi tin rằng bà đã ngầm chơi khăm tôi không ít lần.
Bà không thể tác động quá nhiều để con dâu chống lại tôi, bởi vì giữa hai người phụ nữ ấy tồn tại sự chán ghét lẫn nhau—thể hiện rõ nhất qua việc bà mẹ chồng thì chuyên nói xấu và vu khống sau lưng, còn cô con dâu thì đáp lại bằng sự lạnh lùng, xa cách đến cực đoan; và mọi lời nịnh bợ bợ đỡ của bà cụ cũng chẳng thể làm tan chảy bức tường băng mà người con dâu dựng lên giữa họ. Nhưng với con trai mình, bà cụ lại gặt hái nhiều thành công hơn: ông ta sẵn sàng lắng nghe mọi điều bà nói, miễn là bà có thể xoa dịu cái tính hay cáu kỉnh của ông ta và kiềm chế không chọc giận ông ta bằng sự cay nghiệt của chính mình; và tôi có lý do để tin rằng bà đã góp phần lớn trong việc củng cố thành kiến của ông ta đối với tôi. Bà sẽ thì thầm với ông ta rằng tôi chểnh mảng trong việc dạy dỗ lũ trẻ, rằng ngay cả vợ ông ta cũng không thèm quan tâm đến chúng cho ra hồn; và rằng ông ta phải tự mình quản lý chúng, bằng không tất cả sẽ hư hỏng hết.
Bị thúc giục như thế, ông ta thường xuyên nhọc công đứng rình bọn trẻ từ các ô cửa sổ trong giờ chúng chơi đùa; đôi khi, ông ta còn bám theo chúng khắp khu vườn, và quá nhiều lần bất ngờ xuất hiện khi chúng đang mân mê cái giếng bị cấm tới gần, trò chuyện với người đánh xe ở chuồng ngựa, hay đầm mình trong đống rác bẩn thỉu ở khu chăn nuôi—còn tôi, trong lúc ấy, thì mệt mỏi đứng chờ bên cạnh, sau khi đã vắt kiệt sức lực trong những nỗ lực vô vọng nhằm lôi chúng đi. Thường xuyên hơn nữa, ông ta sẽ bất ngờ thò đầu vào phòng học khi lũ trẻ đang dùng bữa, và bắt gặp cảnh chúng làm đổ sữa lênh láng khắp bàn và lên người nhau, thọc ngón tay vào cốc của chính mình hay của người khác, hoặc cãi nhau tranh giành thức ăn như một bầy con hổ. Nếu lúc ấy tôi đang ngồi im lặng, nghĩa là tôi đang đồng lõa với hành vi vô kỷ luật của chúng; còn nếu (như thường lệ) tôi lỡ cất cao giọng để vãn hồi trật tự, thì nghĩa là tôi đang dùng bạo lực quá mức, và làm gương xấu cho bọn trẻ bằng tông giọng cùng ngôn từ thiếu nhã nhặn ấy.
Tôi nhớ một buổi chiều mùa xuân, do trời mưa nên chúng không thể ra ngoài; nhưng nhờ một cơ may kỳ diệu nào đó, tất cả đều đã làm xong bài tập mà không hề chạy xuống dưới nhà để chọc phá cha mẹ—một trò quậy phá khiến tôi vô cùng bực bội, nhưng vào những ngày mưa thì tôi hiếm khi ngăn được chúng làm; bởi vì ở tầng dưới, chúng luôn tìm thấy những điều mới lạ và thú vị—nhất là khi nhà có khách; và mẹ chúng, dù từng dặn tôi phải giữ chúng trong phòng học, chưa bao giờ rầy la vì chúng tự ý rời đi, hay thèm bận tâm việc lừa chúng quay trở lại. Nhưng hôm nay, chúng tỏ ra vô cùng hài lòng với không gian hiện tại, và điều kỳ diệu hơn nữa là chúng có vẻ muốn chơi đùa cùng nhau mà không cần tôi phải pha trò giải trí, cũng chẳng hề cãi vã gì. Trò chơi của chúng có đôi chút khó hiểu: tất cả cùng ngồi chồm hổm trên sàn nhà ngay cạnh cửa sổ, vây quanh một đống đồ chơi bị hỏng và kha trứng chim—hay đúng hơn là vỏ trứng, vì phần lòng bên trong may mắn đã được lấy đi từ trước. Lũ trẻ đã đập vụn những chiếc vỏ ấy và đang giã chúng thành những mảnh nhỏ, chẳng hiểu để làm gì; nhưng chừng nào chúng còn ngoan ngoãn và không gây ra rắc rối tai hại nào, tôi chẳng buồn bận tâm; và mang trong mình cảm giác thư thái lạ thường, tôi ngồi bên lò sưởi, hoàn thành những mũi khâu cuối cùng cho chiếc áo búp bê của Mary Ann; dự định khi xong việc sẽ bắt đầu viết thư cho mẹ. Đột nhiên cửa mở ra, và cái đầu nhếch nhác của ông Bloomfield ló vào.
— Ở đây yên ắng quá nhỉ! Các người đang làm gì thế? — ông ta hỏi. — Hôm nay ít ra thì chúng không gây rắc rối gì, — tôi thầm nghĩ. Nhưng ông ta lại có suy nghĩ khác. Tiến lại gần cửa sổ và nhìn thấy trò nghịch ngợm của lũ trẻ, ông ta cáu kỉnh gầm lên: — Các người đang làm cái quái gì thế hả?
— Chúng con đang nghiền vỏ trứng, thưa bố! — Tom hét lên.
— Sao mày dám bày ra cái bãi rác này, hả mấy con quỷ nhỏ? Mày không thấy tụi mày đang làm hỏng bét cái thảm ra thế nào à? (tấm thảm chỉ là một loại vải thô màu nâu đơn giản). — Cô Grey, cô có biết chúng đang làm gì không?
— Thưa ông, có ạ.
— Cô biết ư?
— Vâng.
— Cô biết! Thế mà cô vẫn thản nhiên ngồi đó và để mặc chúng tiếp tục mà không thèm buông một lời la mắng nào ư!
— Tôi không nghĩ chúng đang làm điều gì hại hoại cả.
— Hại hoại cái nỗi gì! Nhìn kìa, hãy nhìn tấm thảm đó xem, có bao giờ trong một gia đình theo đạo Thiên Chúa lại xuất hiện một cảnh tượng thế này không? Thảo nào phòng học của cô chẳng khác gì chuồng lợn—thảo nào học trò của cô còn tệ hơn cả một bầy lợn con!—thảo nào—ồ! Tôi tuyên bố là tôi hết chịu nổi rồi đấy—và ông ta bỏ đi, đóng sầm cửa lại một tiếng thật mạnh khiến lũ trẻ được một trận cười ngất.
— Tôi cũng hết chịu nổi rồi đây! — tôi lầm bầm lẩm bẩm đứng dậy; và chộp lấy chiếc lò sọc, tôi thọc mạnh nó vào đống tàn lửa, khuấy tung chúng lên với một nguồn năng lượng bất thường; nhờ đó trút bớt nỗi bực dọc dưới cái cớ đang nhóm lại lò sưởi.
Kể từ sau sự việc đó, ông Bloomfield liên tục nghếch đầu vào xem phòng học có ngăn nắp không; và vì lũ trẻ cứ liên tục vứt rải rác khắp sàn nhà nào là mảnh đồ chơi, cành cây, đá sỏi, rạ, lá cây cùng đủ thứ rác rưởi khác—những thứ mà tôi không sao ngăn chúng mang vào, cũng chẳng thể bắt chúng gom lại, trong khi đám gia nhân thì kiên quyết từ chối “dọn dẹp hậu quả thay chúng”—nên tôi đành phải dành phần lớn những phút giây nghỉ ngơi quý giá của mình để quỳ gối trên sàn, vất vả dọn dẹp lại mọi thứ cho ngăn nắp. Có lần tôi tuyên bố rằng chúng sẽ không được ăn tối cho đến khi nhặt sạch mọi thứ trên tấm thảm; Fanny chỉ được ăn khi đã nhặt đủ một số lượng nhất định, Mary Ann được ăn khi gom gấp đôi, và Tom phải dọn sạch phần còn lại. Thật đáng kinh ngạc là hai cô con gái đã hoàn thành phần việc của mình; còn Tom thì nổi cơn thịnh nộ đến mức nhảy chồm lên bàn, hất tung bánh mì và sữa văng tứ tung xuống sàn, đấm đá các chị, đá văng đống than khỏi chiếc thùng than, cố lật nhào bàn ghế và có vẻ muốn phá nát toàn bộ căn phòng giống như cái kho thịt của bá tước Douglas; nhưng tôi đã lao vào tóm lấy nó, sai Mary Ann đi gọi mẹ nó, rồi cứ thế giữ chặt nó bất chấp những cú đá, đấm, tiếng thét gào và những lời nguyền rủa, cho đến khi bà Bloomfield xuất hiện.
— Con tôi bị làm sao thế này? — bà ta hỏi.
Và khi mọi chuyện được giải thích rõ ràng, tất cả những gì bà ta làm chỉ là gọi nhũ mẫu lên dọn dẹp lại căn phòng và mang bữa tối ra cho cậu chủ nhỏ.
— Đấy, cô thấy chưa, — Tom đắc ý kêu lên, ngước nhìn lên từ phần ăn của mình với cái miệng gần như chật cứng không nói nên lời. — Đấy nhé, cô Grey! Cô thấy chưa, tôi vẫn được ăn tối bất chấp sự ngăn cản của cô đấy thôi: và tôi chẳng thèm nhặt dù chỉ một cọng rác nào nhé!
Người duy nhất trong ngôi nhà này thực sự có lòng đồng cảm với tôi chính là vú em; bởi vì bà cũng từng chịu đựng những nỗi thống khổ tương tự, dù ở mức độ nhẹ hơn; vì bà không phải gánh vác nhiệm vụ giảng dạy, cũng chẳng phải chịu trách nhiệm quá nhiều về hạnh kiểm của đám trẻ.
— Ôi, cô Grey ạ, — bà thường nói, — cô thật khổ sở với mấy đứa nhỏ này đấy!
— Tôi khổ thật đấy, Betty ạ; và tôi đoán chắc bà cũng hiểu cảm giác đó.
— À, tôi hiểu chứ lị! Nhưng mà tôi chẳng buồn phiền vì chúng nó như cô đâu. Với lại, cô thấy đấy, thỉnh thoảng tôi vẫn quất cho chúng vài bạt tai: và mấy đứa nhỏ ấy mà—thỉnh thoảng tôi vẫn cho chúng ăn roi mây một trận ra trò: chẳng còn cách nào khác trị được chúng đâu, đúng như người ta vẫn nói ấy. Dù sao thì, tôi cũng vì thế mà mất việc rồi đây.
— Thật thế hả Betty? Tôi nghe nói bà sắp nghỉ việc.
— Chà, lạy Chúa, đúng vậy chứ sao! Bà chủ đã ra tối hậu thư cho tôi từ ba tuần trước rồi. Trước lễ Giáng sinh, bà ấy đã dặn dò tôi về hậu quả nếu còn dám đánh chúng lần nữa; nhưng tôi chẳng thể nào kìm tay lại được trước bọn chúng. Tôi cũng chẳng hiểu nổi sao cô có thể chịu đựng được nữa, vì con bé Mary Ann còn hư đốn gấp đôi mấy đứa chị nó ấy chứ!
