Năm cũ không trôi đi trong ánh chạng vạng xanh biếc với một bầu trời hoàng hôn hồng pha vàng. Thay vào đó, nó khép lại bằng một cơn bão tuyết gầm thét dữ dội và trắng xóa. Đó là một trong những đêm mà gió bão quét qua những đồng cỏ đông cứng và những thung lũng tối tăm, rít lên quanh nhữngh hiên nhà như một sinh hồn lạc lối, và quất tuyết sắc lẹm vào những khung cửa kính đang run rẩy.

Anne nói với Jane Andrews, người vừa sang chơi buổi chiều và ở lại qua đêm: “Đúng là cái kiểu đêm mà mọi người thích rúc mình vào chăn ấm và đếm những niềm hạnh phúc của mình.” Nhưng khi hai cô bé đã rúc vào chăn trong căn phòng nhỏ trên gác mái của Anne, thứ mà Jane đang suy ngẫm lại chẳng phải là những niềm hạnh phúc ấy.

Cô bé nói với giọng hết sức nghiêm trang: “Anne, tớ muốn nói với cậu điều này. Được không cậu?”

Anne đang cảm thấy khá buồn ngủ sau bữa tiệc mà Ruby Gillis tổ chức tối hôm trước. Cô thà đi ngủ còn hơn phải lắng nghe những lời tâm sự của Jane, mà cô chắc chắn sẽ làm mình phát chán. Cô chẳng hề có chút linh cảm tiên tri nào về những gì sắp xảy ra. Có lẽ Jane cũng đã đính hôn rồi; lời đồn đại râm ran rằng Ruby Gillis đã đính hôn với thầy giáo trường Spencervale, người mà tất cả các cô gái đều phát cuồng vì anh ta.

Anne ngái ngủ nghĩ: “Chẳng mấy chốc tớ sẽ là thiếu nữ độc thân duy nhất trong bộ tứ ngày xưa của chúng ta thôi.” Cô cất lời: “Tất nhiên rồi.”

Jane càng tỏ ra nghiêm trang hơn, nói: “Anne, cậu nghĩ thế nào về anh trai Billy của tớ?”

Anne há hốc mồm trước câu hỏi bất ngờ này, tâm trí cô rối bời không lối thoát. Lạy Chúa, cô nghĩ gì về Billy Andrews cơ chứ? Cô chưa bao giờ mảy may nghĩ về anh ta—một kẻ mặt tròn, ngốc nghếch, lúc nào cũng cười cợt, và tốt bụng như Billy Andrews. Có ai đời lại đi nghĩ về Billy Andrews chứ?

Cô lắp bắp: “T—tớ không hiểu, Jane. Ý cậu là sao—chính xác là thế nào?”

Jane hỏi thẳng thừng: “Cậu có mến Billy không?”

Anne ngạc nhiên thốt lên, tự hỏi liệu mình có đang nói sự thật mất lòng không: “Sao cơ—sao cơ—có chứ, đương nhiên là tớ mến anh ấy rồi.” Chắc chắn là cô không hề ghét Billy. Nhưng liệu sự dung thứ dửng dưng mà cô dành cho anh mỗi khi anh lọt vào tầm mắt có thể được coi là sự mến mộ tích cực hay không? Jane đang định làm sáng tỏ điều gì đây?

Jane điềm tĩnh hỏi: “Cậu có muốn lấy anh ấy làm chồng không?”

“Làm chồng á!” Anne vừa ngồim bật dậy trên giường để có thể tập trung đối phó với bài toán hóc búa về quan điểm chính xác của mình đối với Billy Andrews. Giờ thì cô ngả rạp người xuống gối, thở dốc không ra hơi. “Chồng của ai cơ?”

Jane đáp: “Của cậu chứ ai. Billy muốn cưới cậu. Anh ấy vẫn luôn mê mẩn cậu từ lâu—và giờ thì cha đã sang tên cho anh ấy khu trang trại phía trên nên chẳng còn gì cản trở việc anh ấy lấy vợ cả. Nhưng anh ấy quá nhút nhát nên không dám tự mình hỏi xem cậu có đồng ý lấy anh ấy không, thế nên anh ấy bắt tớ phải làm thay. Tớ chẳng thiết tha gì đâu, nhưng anh ấy cứ lải nhải mãi không thôi cho đến khi tớ đành nhận lời nếu có dịp thuận tiện. Cậu nghĩ sao về chuyện này, Anne?”

Đó có phải là một giấc mơ không? Có phải là một trong những cơn ác mộng mà trong đó bạn bỗng thấy mình đã đính hôn hoặc kết hôn với một kẻ mà bạn căm ghét hoặc thậm chí chẳng quen biết, mà hoàn toàn không hiểu nổi cơ sự vì sao lại thế? Không, cô, Anne Shirley, đang nằm đó, hoàn toàn tỉnh táo trong chiếc giường của chính mình, và Jane Andrews đang ở ngay bên cạnh, điềm tĩnh cầu hôn thay cho người anh trai Billy của cô. Anne không biết mình nên quằn quại hay nên cười; nhưng cô chẳng thể làm được điều nào cả, vì tổn thương tình cảm của Jane là điều không nên.

Cô cố gắng thốt lên: “Cậu biết đấy Jane, tớ—tớ không thể lấy Billy được đâu. Chà, một ý nghĩ như thế chưa từng xuất hiện trong đầu tớ—chưa bao giờ!”

Jane đồng tình: “Tớ đoán là không rồi. Billy từ trước đến nay vẫn luôn quá nhút nhát để dám tính chuyện tán tỉnh. Nhưng cậu có thể suy nghĩ thêm mà, Anne. Billy là một chàng trai tốt. Tớ phải thừa nhận điều đó, dù anh ấy là anh trai tớ đi chăng nữa. Anh ấy không có thói quen xấu nào, lại là một người rất chăm chỉ, và cậu hoàn toàn có thể dựa dẫm vào anh ấy. ‘Một con chim trong tay còn hơn hai con chim bay trên trời.’ Anh ấy dặn tớ nói với cậu rằng anh ấy hoàn toàn sẵn lòng đợi cho đến khi cậu học xong đại học, nếu cậu khăng khăng muốn thế, mặc dù anh ấy thích cưới vào mùa xuân này trước khi mùa vụ bắt đầu hơn. Tớ chắc chắn anh ấy sẽ luôn đối xử rất tốt với cậu, và cậu biết đấy, Anne, tớ rất mong có cậu làm em chồng.”

Anne dứt khoát đáp: “Tớ không thể lấy Billy được.” Cô đã lấy lại được sự tỉnh táo, thậm chí còn cảm thấy hơi bực mình. Mọi chuyện thật là nực cười. “Chẳng ích gì khi phải suy nghĩ về điều đó đâu, Jane. Tớ không hề có tình cảm gì với anh ấy theo hướng đó, và cậu phải nói lại với anh ấy như vậy.”

Jane thở dài cam chịu, cảm thấy mình đã cố gắng hết sức: “À, tớ cũng đoán là cậu sẽ không đồng ý mà. Tớ đã bảo Billy rằng tớ tin chắc việc hỏi cưới cậu chẳng ích gì sáu bận, nhưng anh ấy cứ khăng khăng đòi bằng được. Thôi thì cậu đã quyết định rồi đấy, Anne, và tớ hy vọng cậu sẽ không phải hối hận.”

Jane nói với giọng có phần lạnh lùng. Cô hoàn toàn chắc chắn rằng gã Billy đang si tình kia chẳng có mảy may cơ hội nào để thuyết phục Anne lấy mình. Mặc dù vậy, cô vẫn cảm thấy hơi bực bội khi Anne Shirley, suy cho cùng chỉ là một đứa trẻ mồ côi được nhận nuôi, không họ hàng thân thuộc, lại dám từ chối anh trai cô—một thành viên nhà Andrews ở Avonlea. Thôi thì kiêu ngạo ắt có ngày chuốc lấy thất bại, Jane thầm ngẫm nghĩ với vẻ điềm báo gở.

Trong bóng tối, Anne mỉm cười trước ý nghĩ rằng có lúc mình lại hối hận vì đã không lấy Billy Andrews.

Cô nhỏ nhẹ nói: “Tớ hy vọng Billy sẽ không cảm thấy quá buồn lòng về chuyện này.”

Jane có cử động như thể đang hất cằm trên gối.

“Ồ, anh ấy không đến nỗi đau khổ tột cùng đâu. Billy thừa sự khôn ngoan để không làm thế. Anh ấy cũng khá thích Nettie Blewett, và mẹ thì thích anh ấy lấy cô ấy hơn bất cứ ai khác. Nettie là một người biết vun vén và tiết kiệm giỏi giang lắm. Tớ nghĩ, một khi Billy đã chắc chắn rằng cậu không đời nào lấy anh ấy, anh ấy sẽ chọn Nettie. Làm ơn đừng nhắc chuyện này với ai nhé, được không Anne?”

“Đương nhiên là không rồi,” Anne đáp. Cô chẳng có chút ham muốn nào đi rao giảng khắp nơi chuyện Billy Andrews muốn cầu hôn mình, và suy cho cùng thì anh ta còn thèm muốn cô hơn cả Nettie Blewett nữa kìa. Lại còn Nettie Blewett cơ chứ!

Jane đề nghị: “Và giờ thì có lẽ chúng ta nên đi ngủ thôi.”

Jane chìm vào giấc ngủ một cách dễ dàng và nhanh chóng; nhưng dẫu chẳng có điểm gì giống nhân vật Macbeth trong hầu hết mọi hoàn cảnh, cô bé quả thực đã xoay sở để cướp đi giấc ngủ của Anne. Thiếu nữ vừa nhận được lời cầu hôn ấy trằn trọc trên chiếc gối thao thức cho đến tận canh khuya, nhưng những suy nghĩ trong đầu cô lại chẳng có chút lãng mạn nào. Mặc dù vậy, phải đến tận sáng hôm sau cô mới có cơ hội thỏa sức cười hả hê về toàn bộ câu chuyện này. Khi Jane đã về nhà—vẫn mang theo chút lạnh lùng trong giọng điệu và thái độ vì Anne đã từ chối một cách vô ơn và dứt khoát vinh dự được gia nhập liên minh với gia tộc Andrews—Anne liền lui về căn phòng trên gác mái, khép chặt cửa lại và cuối cùng cũng được cười thả ga.

Cô thầm nghĩ: “Giá mà tớ có thể chia sẻ trò hề này với ai đó! Nhưng tớ không thể. Diana là người duy nhất tớ muốn kể, và ngay cả khi tớ chưa thề giữ bí mật với Jane đi chăng nữa, tớ cũng chẳng thể kể mọi chuyện cho Diana nghe lúc này được. Cậu ấy cái gì cũng kể cho Fred nghe hết—tớ biết chắc là thế. Chà, cuối cùng thì tớ cũng có lời cầu hôn đầu tiên trong đời. Tớ vẫn đoán là nó sẽ đến vào một ngày nào đó—nhưng quả thực chưa bao giờ nghĩ nó lại diễn ra thông qua người trung gian. Thật là buồn cười hết chỗ nói—nhưng mà sao vẫn có gì đó nhói buốt trong lòng thế nhỉ.”

Anne thừa biết cái sự nhói buốt ấy xuất phát từ đâu, dẫu cô chẳng thèm thốt thành lời. Cô từng có những giấc mơ thầm kín về lần đầu tiên có ai đó đặt ra cho cô câu hỏi lớn cuộc đời. Và trong những giấc mơ ấy, mọi thứ luôn thật lãng mạn và tuyệt đẹp: rằng “một nửa kia” sẽ vô cùng bảnh bao, có đôi mắt thâm trầm, phong thái tao nhã và ăn nói lưu loát, dù đó là Hoàng tử Bạch mã khiến cô mê mẩn thốt lên “vâng”, hay là một người mà cô phải đưa ra lời từ chối đầy tiếc nuối, được diễn đạt thật hoa mỹ nhưng tuyệt tình. Nếu là trường hợp thứ hai, lời từ chối sẽ được bày tỏ khéo léo đến mức trở thành điều tuyệt vời thứ hai chỉ sau việc chấp thuận, và anh ta sẽ rời đi sau khi hôn lên tay cô, quả quyết về lòng sạt son trọn đời không đổi thay. Và đó sẽ luôn là một ký ức đẹp đẽ, một niềm kiêu hãnh pha lẫn chút buồn vương vấn.

Thế mà giờ đây, trải nghiệm đầy hồi hộp này lại hóa ra chỉ là một trò hề lố bịch. Billy Andrews đã nhờ em gái cầu hôn hộ chỉ vì anh ta vừa được cha sang tên cho khu trang trại phía trên; và nếu Anne không “chịu lấy anh ta” thì Nettie Blewett sẽ nhận lời. Thế đấy, lãng mạn chưa kìa, quả là một vố đau điếng! Anne bật cười—rồi lại thở dài. Vẻ đẹp tinh khôi của một giấc mơ thiếu nữ đã bị phũ phàng khỏa lấp. Liệu cái quá trình đau đớn này cứ thế tiếp diễn cho đến khi mọi thứ đều trở nên tầm thường và tẻ nhạt hay sao?