Mùa hè ở Avonlea trôi qua thật dễ chịu, dẫu cho Anne, giữa muôn vàn niềm vui nghỉ hè, vẫn luôn vương vấn một cảm giác "thiếu vắng một thứ đáng lẽ phải có". Thậm chí trong tận đáy lòng, cô không chịu thừa nhận rằng điều này bắt nguồn từ sự vắng mặt của Gilbert. Nhưng khi cô phải thui thủi đi bộ một mình về nhà từ các buổi họp cầu nguyện và mấy buổi tụ tập của hội A.V.I.S., trong lúc Diana cùng Fred và nhiều cặp đôi rộn ràng khác thong thả bước đi dọc theo những con đường quê mờ ảo dưới ánh sao, trong tim cô lại nhói lên một nỗi cô đơn kì lạ mà cô chẳng thể tài nào viện cớ để xua đi. Gilbert thậm chí còn chẳng viết thư cho cô, như cô vẫn hằng nghĩ là anh phải làm. Cô biết thỉnh thoảng anh vẫn viết thư cho Diana, nhưng cô nhất quyết không chịu hỏi thăm về anh; còn Diana, cứ đinh ninh rằng Anne vẫn nhận được thư từ anh, nên cũng chẳng chủ động hé lộ điều gì. Mẹ của Gilbert vốn là một người phụ nữ vui vẻ, bộc trực và cởi mở, nhưng lại thiếu chút tế nhị, thường có một thói quen rất gây bối rối là hỏi Anne – luôn luôn bằng một giọng rành mạch đến nhói lòng và trước mặt đông đảo mọi người – rằng dạo này cô có nhận được tin tức gì từ Gilbert không. Tội nghiệp Anne, cô chỉ biết đỏ bừng cả mặt đến tột cùng và lắp bắp đáp rằng "dạo này thì không", và điều đó bị tất cả mọi người, kể cả bà Blythe, xem đơn thuần chỉ là một cách né tránh e thẹn của thiếu nữ.

Ngoài chuyện đó ra, Anne tận hưởng trọn vẹn mùa hè của mình. Priscilla đến thăm và mang lại những ngày tháng vui cười rộn rã vào tháng Sáu; và khi cô ấy vừa đi, vợ chồng ông bà Irving, cùng Paul và Charlotta Đệ Tứ đã trở về "nhà" vào tháng Bảy và tháng Tám.

Echo Lodge lại một lần nữa ngập tràn trong không khí vui tươi, và những tiếng vọng bên kia sông lại bận rộn bắt chước những tràng cười vang dội khu vườn cổ kính nằm sau rặng vân sam.

"Cô Lavendar" chẳng thay đổi gì mấy, ngoại trừ việc ngày càng trở nên ngọt ngào và xinh đẹp hơn. Paul tôn sùng cô hết mực, và tình cảm gắn bó giữa hai người thật đẹp biết bao khi ngắm nhìn.

"Nhưng cháu không gọi cô ấy là 'mẹ' một cách trống không đâu ạ," cậu giải thích với Anne. "Cô thấy đấy, cái tên đó chỉ dành riêng cho người mẹ bé nhỏ của cháu thôi, và cháu không thể trao nó cho bất kỳ ai khác được. Cô giáo biết mà. Nhưng cháu gọi cô ấy là 'Mẹ Lavendar' và cháu yêu quý cô ấy chỉ sau bố thôi. Cháu—cháu thậm chí còn yêu quý cô ấy hơn cô một chút nữa đấy, cô giáo ạ."

"Thế thì mới phải lẽ chứ," Anne đáp.

Paul giờ đã mười ba tuổi và cao lớn phổng phao so với tuổi. Gương mặt và đôi mắt cậu vẫn đẹp như ngày nào, và trí tưởng tượng vẫn giống như một lăng kính, phân tách mọi thứ đi qua nó thành những dải cầu vồng rực rỡ. Cậu và Anne có những buổi dạo chơi vô cùng thích thú vào rừng rẫy, đồng nội và ven bờ biển. Chưa từng có đôi "tâm hồn đồng điệu" nào lại ăn ý đến thế.

Charlotta Đệ Tứ giờ đây đã trổ mã thành một thiếu nữ. Cô bé búi tóc phồng to theo kiểu pompadour cực lớn và đã vứt xẻ những chiếc nơ ruy băng xanh của ngày xửa ngày xưa, nhưng gương mặt thì vẫn chi chít tàn nhang, chiếc mũi hếch vẫn thế, và cái miệng cùng nụ cười thì rộng đến mức chẳng thay đổi chút nào.

— Cô Shirley thưa cô, cô không nghĩ là em nói giọng Yankee đấy chứ ạ? — cô bé lo lắng hỏi vặn lại.

— Cô không thấy thế đâu, Charlotta.

— Em thật sự rất mừng vì điều đó. Ở nhà họ bảo em nói giọng đó, nhưng em nghĩ chắc là họ chỉ muốn chọc tức em thôi. Em chẳng muốn mang giọng Yankee chút nào cả. Không phải là em có điều gì chê bai người Yankee đâu nhé, thưa cô Shirley. Họ văn minh thật đấy. Nhưng cứ cho em cái xứ P.E. Island quê mình là tuyệt nhất.

Paul dành hai tuần đầu tiên ở cùng người bà là bà Irving tại Avonlea. Anne đã có mặt ở đó để đón cậu khi cậu đến, và nhận ra cậu đang vô cùng háo hức muốn ra bờ biển ngay – Nora, Quỹ Dã Tố và Cơn Lốc Đôi chắc chắn sẽ ở đó. Cậu hầu như không tài nào chờ nổi để ăn xong bữa tối. Chẳng lẽ cậu không thể nhìn thấy khuôn mặt tinh nghịch của Nora đang ló dạng quanh mỏm đá, tha thiết ngóng chờ cậu sao? Thế nhưng, đó lại là một cậu bé Paul vô cùng trầm tư khi từ bờ biển trở về trong ánh chiều tà.

"Em không tìm thấy Xứ Sở Người Đá của mình sao, Paul?" Anne hỏi.

Paul buồn bã lắc mái tóc xoăn màu hạt dẻ.

"Cơn Lốc Đôi và Quỹ Dã Tố chẳng hề xuất hiện," cậu nói. "Nora có ở đó—nhưng Nora không còn như trước nữa, cô giáo ạ. Em ấy đã thay đổi rồi."

“Ôi, Paul, chính em mới là người thay đổi,” Anne nói. “Em đã lớn tuổi quá rồi đối với Xứ Sở Người Đá. Họ chỉ thích trẻ con làm bạn chơi cùng thôi. Cô e rằng Cơn Lốc Đôi sẽ chẳng bao giờ đến với em nữa trên chiếc thuyền phép màu lấp lánh ánh xà cừ với cánh buồm dệt bằng ánh trăng; và Quỹ Dã Tố cũng sẽ không còn gảy khúc ca nào trên cây đàn hạc vàng dành cho em nữa. Ngay cả Nora cũng chẳng thể gặp em lâu hơn được đâu. Em phải trả giá cho sự trưởng thành thôi, Paul ạ. Em phải bỏ lại sau lưng chốn thần tiên rồi.”

“Hai người vẫn nói nhảm nhiều như xưa ấy nhỉ,” bà lão Irving cất lời, nửa chiều chuộng, nửa quở trách.

“Ôi, không đâu ạ,” Anne vừa nói vừa nghiêm túc lắc đầu. “Chúng cháu đang trở nên vô cùng, vô cùng khôn ngoan, và thật là đáng tiếc làm sao. Chúng ta chẳng bao giờ thú vị bằng một nửa khi đã hiểu ra rằng ngôn ngữ được ban cho chúng ta là để che giấu suy nghĩ của mình.”

“Nhưng không phải thế đâu—nó được ban cho chúng ta để trao đổi suy nghĩ với nhau cơ mà,” bà Irving nghiêm túc đáp. Bà chưa từng nghe đến Tallyrand và chẳng tài nào hiểu nổi những câu châm ngôn.

Anne đã trải qua hai tuần lễ thần tiên tại Echo Lodge trong khoảng thời gian rực rỡ nhất của tháng Tám. Trong thời gian ở đó, cô nhân tiện thúc giục Ludovic Speed trong công cuộc theo đuổi nhẩn nha Theodora Dix, như đã được thuật lại đầy đủ trong một biên niên sử khác về lịch sử của cô.(1)

(1 Biên niên sử Avonlea.)

“Thật là một kỳ nghỉ dễ chịu làm sao,” Anne thốt lên. “Em cảm thấy mình giống như một người khổng lồ được nạp đầy năng lượng. Và chỉ còn đúng hai tuần nữa là em phải quay lại Kingsport, đến Redmond và Patty’s Place. Patty’s Place là chốn thân thương nhất trên đời, cô Lavendar ạ. Em có cảm giác như mình có tới hai ngôi nhà—một ở Green Gables và một ở Patty’s Place. Nhưng mùa hè đã trôi đi đâu mất rồi nhỉ? Cứ như thể mới hôm nào em vừa về nhà vào buổi tối mùa xuân có hoa hạ thảo nở rộ. Hồi còn nhỏ, em chẳng thể nhìn từ đầu này sang đầu kia của mùa hè. Nó trải dài trước mắt em như một khoảng thời gian vô tận. Thế mà giờ đây, ‘nó chỉ tày gang, nó ngắn ngủi tựa câu chuyện kể.’”

“Anne, em và Gilbert Blythe có còn là bạn tốt của nhau như trước không?” cô Lavendar điềm đạm hỏi.

“Em vẫn là bạn của Gilbert như xưa thôi, cô Lavendar ạ.”

Cô Lavendar lắc đầu.

“Cô thấy có điều gì đó không ổn rồi, Anne. Cô đành phải vô phép hỏi xem đó là chuyện gì nhé. Hai đứa cãi nhau à?”

“Không ạ; chỉ là Gilbert muốn nhiều hơn tình bạn, trong khi em lại không thể cho anh ấy điều đó.”

“Em chắc chắn chứ, Anne?”

“Hoàn toàn chắc chắn ạ.”

“Cô rất, rất tiếc.”

“Em không hiểu tại sao mọi người cứ nghĩ là em phải kết hôn với Gilbert Blythe cơ chứ,” Anne hờn dỗi nói.

“Bởi vì hai đứa sinh ra là để dành cho nhau, Anne ạ—lý do là vậy đấy. Em đừng có mà hất cái đầu bướng bỉnh ấy lên thế. Đó là sự thật đấy.”