Anne bước xuống tàu tại ga Valley Road và đưa mắt nhìn quanh xem có ai đến đón mình không. Cô sẽ trọ nhà một cô Janet Sweet nào đó, nhưng chẳng thấy ai khớp dù chỉ một chút với hình dung của cô về người phụ nữ ấy qua bức thư của Esther. Người duy nhất xuất hiện trong tầm mắt là một người phụ nữ luống tuổi, đang ngồi trên một chiếc xe ngựa với những túi thư chất đống xung quanh. Đoán bà nặng hai trăm cân chắc cũng chẳng phải là phóng đại; khuôn mặt bà tròn và đỏ như mặt trăng ngày mùa và hầu như chẳng có lấy nét gì rõ ràng. Bà mặc một chiếc váy cashmere màu đen chật chội theo mốt từ mười năm trước, đội một chiếc mũ rơm đen nhỏ xinh trang trí những chiếc nơ ruy băng vàng, và đeo đôi găng tay ren đen đã phai màu.

– Này cô kia, – bà gọi, vẫy cây roi về phía Anne. – Cô là cô giáo mới của trường Valley Road đấy à?

– Vâng ạ.

– Ừ, tôi đoán thế mà. Valley Road nổi tiếng với mấy cô giáo ưa nhìn, cũng như Millersville nổi tiếng với mấy cô nhan sắc tầm thường vậy. Sáng nay Janet Sweet có hỏi tôi có thể đón cô về cùng được không. Tôi bảo: “Chắc chắn là được chứ, nếu cô ấy không ngại bị nhồi nhét một chút. Cái xe này của tôi hơi nhỏ so với đống túi thư, mà người tôi thì cũng nặng nề hơn lão Thomas một tẻo!”. Đợi một chút nhé, cô bé, để tôi dịch mấy cái túi này đi một tẹo rồi tôi nhét cô vào cho. Từ đây đến nhà Janet chỉ có hai dặm thôi. Cậu con trai được thuê nhà hàng xóm tối nay sẽ qua lấy rương đồ cho cô. Tôi tên là Skinner — Amelia Skinner.

Cuối cùng Anne cũng được nhét lên xe, trong lòng thầm buồn cười suốt quá trình đó.

– Đi nào, cô ngựa ô, – bà Skinner ra lệnh, gom dây cương trong đôi bàn tay mập mạp. – Đây là chuyến đi đưa thư đầu tiên của tôi đấy. Hôm nay Thomas muốn làm cỏ vườn củ cải nên mới nhờ tôi đi hộ. Thế là tôi cứ thế ngồi xuống, ăn vội một miếng lót dạ đứng rồi xuất phát. Tôi thấy cũng thích phết. Dĩ nhiên là hơi tẻ nhạt một chút. Có lúc thì tôi ngồi suy nghĩ, còn phần lớn thời gian thì tôi... cứ ngồi thế thôi. Đi nào, cô ngựa ô. Tôi muốn về nhà sớm. Thomas cứ lủi thủi một mình tội nghiệp lắm lúc tôi vắng nhà. Cô thấy đấy, vợ chồng tôi cưới nhau chưa được bao lâu mà.

– Ồ! – Anne lịch sự đáp.

– Mới được một tháng thôi. Nhưng lão Thomas cũng phải theo đuổi tôi mất một thời gian khá lâu đấy. Nghe lãng mạn phết cơ.

Anne cố hình dung cảnh bà Skinner có liên quan đến sự lãng mạn nhưng đành chịu.

– Ồ thế ạ? – cô lại nói.

– Vâng. Cô thấy đấy, trước đó còn có một lão nữa theo đuổi tôi cơ. Đi nào, cô ngựa ô. Tôi ở vậy làm góa phụ lâu đến mức mọi người đều từ bỏ ý định đợi tôi đi bước nữa rồi. Nhưng khi con gái tôi — nó cũng là cô giáo giống cô — đi tận miền Tây dạy học, tôi đâm ra thấy cô đơn quạnh hiu thực sự và chẳng thấy vướng mắc gì với cái ý nghĩ đi bước nữa cả. Chẳng mấy chốc mà lão Thomas bắt đầu lui tới, và lão kia cũng thế — William Obadiah Seaman là tên lão ấy. Suốt một thời gian dài tôi chẳng thể quyết định nên chọn ai, cứ thấy họ đến hoài đến mãi, còn tôi thì cứ lo lắng mãi. Cô thấy đấy, W.O. rất giàu — lão có cơ ngơi đàng hoàng và sống khá phong cách. Lão là đám bắt bợ tốt hơn hẳn. Đi nào, cô ngựa ô.

– Sao cô không lấy lão ấy? – Anne hỏi.

– Chà, cô thấy đấy, lão ấy có yêu đương gì tôi đâu, – bà Skinner nghiêm trang đáp.

Anne mở to đôi mắt nhìn bà Skinner. Nhưng chẳng có lấy một chút tia sáng hài hước nào trên khuôn mặt người phụ nữ ấy. Rõ ràng là bà Skinner chẳng thấy hoàn cảnh của chính mình có gì đáng cười cả.

– Lão đã gà trống nuôi con được ba năm, và em gái lão lo việc nhà hộ. Rồi cô em lấy chồng thế là lão chỉ cần tìm người trông nom nhà cửa thôi. Mà nhà cửa cũng đáng để trông nom lắm đấy, cô cứ nhớ lấy. Đó là một ngôi nhà đẹp. Đi nào, cô ngựa ô. Còn về phần Thomas, lão nghèo rớt mồng tơi, nếu nhà lão không bị dột vào mùa trời khô ráo thì đấy coi như là ưu điểm duy nhất của nó rồi, dù trông nó cũng khá là nên thơ. Nhưng, cô thấy đấy, tôi yêu Thomas, và tôi chẳng thèm đếm xỉa gì đến W.O. cả. Thế là tôi tự ngồi phân tích thiệt hơn với chính mình. “Sarah Crowe,” tôi tự nhủ — chồng trước của tôi họ Crowe mà — “cô có thể lấy gã nhà giàu nếu cô thích nhưng cô sẽ chẳng hạnh phúc đâu. Người ta không thể sống chung với nhau trên đời này mà thiếu đi chút ít tình yêu được. Tốt hơn hết là cô cứ gắn bó với Thomas, vì lão ấy yêu cô và cô cũng yêu lão ấy, chẳng có thứ gì khác thay thế được đâu.” Đi nào, cô ngựa ô. Thế là tôi bảo Thomas là tôi nhận lời lấy lão. Suốt quãng thời gian chuẩn bị cưới, tôi chẳng dám đánh xe ngang qua cơ ngơi của W.O. vì sợ rằng nhìn thấy ngôi nhà đẹp đẽ ấy sẽ khiến tôi lại dao động. Nhưng giờ thì tôi chẳng bao giờ nghĩ đến nó nữa, và tôi thấy thoải mái, hạnh phúc vô cùng bên Thomas. Đi nào, cô ngựa ô.

– Thế còn William Obadiah phản ứng thế nào? – Anne gặng hỏi.

– Ồ, lão ta cũng làm mình làm mẩy một trận. Nhưng giờ thì lão đang qua lại với một ả cô đơn gầy guộc ở Millersville rồi, và tôi đoán thế nào ả cũng chộp lấy lão ta ngay thôi. Ả sẽ làm vợ lão tốt hơn người vợ đầu nhiều. W.O. có bao giờ muốn cưới ả ta đâu. Lão chỉ hỏi cưới ả vì bố lão bắt thế, chứ lão đời nào dám ngờ là ả sẽ đáp “vâng”. Mà cô biết đấy, cuối cùng ả lại nói “vâng” cơ đấy. Quả là một phen tiến thoái lưỡng nan cho lão ta. Đi nào, cô ngựa ô. Ả ta là một người nội trợ cừ khôi, nhưng keo kiệt đến mức khủng khiếp. Ả đội đúng một chiếc mũ suốt mười tám năm trời. Rồi đến khi ả mua chiếc mũ mới thì W.O. gặp ả dọc đường mà chẳng nhận ra nổi. Đi nào, cô ngựa ô. Tôi cứ thấy mình thật may mắn vì đã thoát nạn trong gang tấc. Lão mà cưới tôi thì chắc tôi đã khổ sở tột cùng rồi, y như cô em họ tội nghiệp Jane Ann của tôi vậy. Jane Ann lấy một gã nhà giàu mà nó chẳng màng tới, và cuộc đời nó chẳng khác gì con chó. Tuần trước nó đến thăm tôi và cứ thở ngắn than dài rằng: “Sarah Skinner ạ, tao ghen tị với mày đấy. Tao thà ở trong một căn lúp xúp ven đường với một người tao yêu thương còn hơn ở trong cái dinh cơ to lớn với kẻ tao đang phải sống cùng.” Chồng của Jane Ann cũng chẳng phải loại tệ hại gì cho cam, dù hắn ương bướng đến mức trời nóng chín mươi độ mà vẫn cứ mặc áo khoác lông thú. Cách duy nhất để bắt hắn làm gì là cứ nịnh hắn làm ngược lại. Nhưng giữa họ chẳng có tình yêu để vun vén mọi thứ êm thấm, và đó là một cách sống tồi tệ. Đi nào, cô ngựa ô. Kia rồi, nhà của Janet ở dưới trũng kìa — con bé gọi nơi đó là “Wayside”. Khá là nên thơ phải không cô? Tôi đoán là cô sẽ mừng rỡ khi được thoát khỏi cái xe với đống túi thư lùm xùm xung quanh này đấy.

– Vâng, nhưng cháu thực sự rất thích chuyến đi cùng cô đấy ạ, – Anne chân thành nói.

– Thôi đi cô nàng! – bà Skinner nói, vô cùng phổng mũi nở mày nở mặt. – Để chốc nữa tôi kể lại cho Thomas nghe. Lão ấy lúc nào cũng sung sướng rơn lên mỗi khi tôi được ai khen ngợi. Đi nào, cô ngựa ô. Chà, tới nơi rồi đây. Mong là cô sẽ dạy học thật tốt nhé, cô giáo. Có một lối tắt dẫn đến trường đi qua đầm lầy ở phía sau nhà Janet đấy. Nếu cô đi đường đó thì phải cẩn thận hết sức đấy nhé. Một khi mà đã sa chân vào cái vũng bùn đen ngòm ấy là cô sẽ bị hút chìm nghỉm xuống dưới và chẳng bao giờ còn ai nhìn thấy hay nghe ngóng gì được nữa cho đến tận Ngày phán xét, y như con bò của lão Adam Palmer vậy. Đi nào, cô ngựa ô.