Gimme the Ax sống trong một ngôi nhà mà mọi thứ đều y như xưa nay vốn thế.

“Ống khói nằm trên nóc nhà và thả khói bay ra,” Gimme the Ax nói. “Tay nắm cửa dùng để mở cửa. Cửa sổ thì lúc nào cũng mở hoặc đóng. Chúng ta trong nhà này lúc nào cũng ở trên gác hoặc dưới nhà. Mọi thứ đều y như xưa nay vốn thế.”

Thế là ông quyết định để các con tự đặt tên cho mình.

“Những từ đầu tiên chúng thốt ra ngay khi biết nói sẽ là tên của chúng,” ông nói. “Chúng sẽ tự đặt tên cho chính mình.”

Khi đứa con trai đầu lòng đến ngôi nhà của Gimme the Ax, nó được đặt tên là Please Gimme. Khi đứa con gái đầu lòng đến, nó được đặt tên là Ax Me No Questions.

Và trong mắt cả hai đứa trẻ đều mang bóng hình của những thung lũng về đêm, còn trên trán chúng là ánh sáng của buổi sớm mai khi mặt trời đang mọc.

Tóc trên đỉnh đầu chúng là một thứ cỏ hoang sẫm màu. Và chúng rất thích vặn tay nắm cửa, mở cửa ra, rồi chạy vụt ra ngoài để cho gió chải tóc, chạm vào mắt và đặt những ngón tay mềm mại lên trán mình.

Rồi vì chẳng còn đứa con trai hay đứa con gái nào đến nữa, Gimme the Ax tự nhủ lòng: “Đứa con trai đầu lòng của ta cũng là đứa con út, và đứa con gái út cũng là đứa con đầu lòng, và chúng đã tự chọn tên cho chính mình.”

Please Gimme lớn lên và đôi tai cậu dài ra thêm. Ax Me No Questions lớn lên và đôi tai cô dài ra thêm. Và chúng vẫn tiếp tục sống trong ngôi nhà nơi mọi thứ đều y như xưa nay vốn thế. Chúng học cách nói năng y hệt như cha mình: “Ống khói nằm trên nóc nhà và thả khói bay ra, tay nắm cửa dùng để mở cửa, cửa sổ lúc nào cũng mở hoặc đóng, chúng ta lúc nào cũng ở trên gác hoặc dưới nhà — mọi thứ đều y như xưa nay vốn thế.”

Một thời gian sau, vào buổi chiều mát mẻ sau khi đã ăn trứng cho bữa sáng, chúng bắt đầu hỏi nhau rằng: “Ai là ai? Bao nhiêu? Và câu trả lời là gì?”

“Ở lì một nơi nào đó quá lâu là điều quá mức chịu đựng,” ông lão cứng cỏi Gimme the Ax lên tiếng.

Và Please Gimme cùng Ax Me No Questions, đứa con trai cứng cỏi và đứa con gái cứng cỏi của Gimme the Ax, liền đáp lại cha mình rằng: “Ở lì một nơi nào đó quá lâu là điều quá mức chịu đựng.”

Thế là chúng bán sạch mọi thứ mình có, từ lợn, đồng cỏ,

những người hái ớt, chĩa ba, cho đến mọi thứ khác ngoại trừ những chiếc túi đựng giẻ rách và một ít đồ linh tinh.

Khi hàng xóm trông thấy cảnh chúng bán sạch cơ ngơi, những người hàng xóm mỗi người một phỏng đoán: “Họ chuẩn bị đi Kansas, đến Kokomo, đến Canada, đến Kankakee, đến Kalamazoo, đến Kamchatka, hoặc đến sông Chattahoochee.”

Có một tên nhóc hắt xì với đôi mắt lim dim và chiếc găng tay bịt ngang mũi liền cười khẩy trong mũ theo đủ năm kiểu rồi nói: “Họ đang đi lên mặt trăng đấy, và khi đến đó, họ sẽ thấy mọi thứ cũng y như xưa nay vốn thế mà thôi.”

Toàn bộ số tiền mặt thu được từ việc bán sạch mọi thứ — lợn, đồng cỏ, người hái ớt, chĩa ba — đều được Gimme the Ax cho vào một cái túi đựng giẻ rách rồi vác lên lưng trông giống như một kẻ đi nhặt giẻ rách đang trên đường về nhà.

Sau đó, ông dắt theo Please Gimme, đứa con trai cả, con trai út và cũng là đứa con trai duy nhất của ông, cùng với Ax Me No Questions, đứa con gái cả, con gái út và cũng là đứa con gái duy nhất, rồi đi ra ga xe lửa.

Nhân viên bán vé vẫn đang ngồi bên khung cửa sổ bán vé xe lửa như mọi khi.

Ông mở túi giẻ rách ra và lấy toàn bộ số tiền mặt ra.

“Anh muốn mua vé đi rồi về hay muốn mua vé đi luôn không bao giờ trở lại?” nhân viên bán vé vừa hỏi vừa dụi mắt cho bớt buồn ngủ.

“Chúng tôi muốn mua vé đi đến nơi nào mà đường ray xe lửa chạy thẳng vào bầu trời rồi không bao giờ quay lại nữa — hãy đưa chúng tôi đi xa hết mức đường ray xe lửa có thể, rồi từ đó đi tiếp thêm bốn mươi ngả đường nữa,” Gimme the Ax đáp.

“Đi xa thế cơ à? Sớm thế cơ à? Nhanh thế cơ à?” nhân viên bán vé vừa hỏi vừa dụi thêm chút buồn ngủ ra khỏi mắt. “Vậy thì tôi sẽ cấp cho anh một chiếc vé mới. Nó vừa bay tạt vào đây. Đó là một tấm vé bằng da màu vàng, mỏng và dài, có một dải màu xanh vắt ngang qua.”

Gimme the Ax cảm ơn nhân viên bán vé một tiếng, cảm ơn hai tiếng, rồi thay vì cảm ơn ba tiếng, ông mở túi giẻ rách lấy toàn bộ số tiền mặt kiếm được từ việc bán sạch mọi thứ — lợn, đồng cỏ, người hái ớt, chĩa ba — ra để trả tiền mặt cho nhân viên bán vé.

Trước khi đút nó vào túi, ông ngắm nghía một lần, hai lần, rồi ba lần tấm vé bằng da màu vàng dài và mỏng với dải màu xanh vắt ngang qua.

Rồi cùng với Please Gimme và Ax Me No Questions, ông bước lên đoàn tàu lửa, đưa vé cho người soát vé và họ bắt đầu cuộc hành trình đến nơi đường ray xe lửa đâm thẳng vào bầu trời xanh thẳm rồi từ đó tiến xa thêm bốn mươi ngả đường nữa.

Con tàu cứ thế lăn bánh mãi. Nó đi đến cái nơi mà đường ray xe lửa chạy vút vào bầu trời xanh. Và nó cứ chạy mãi, lọc cọc, lọc cọc, lọc cọc, lọc cọc.

Thỉnh thoảng người thợ máy lại kéo còi tu hít. Thỉnh thoảng người thợ đốt lò lại gióng chuông. Thỉnh thoảng tiếng đóng mở của cỗ máy hơi nước lại khò khè phun ra những tiếng phì phò, phì phò, phì phò. Nhưng dù chuyện gì xảy ra với tiếng còi, tiếng chuông hay cỗ máy hơi nước đi nữa, đoàn tàu vẫn cứ băng băng chạy đến nơi đường ray đâm thẳng vào bầu trời xanh. Và rồi nó cứ tiếp tục chạy mãi, chạy mãi không ngừng.

Thỉnh thoảng Gimme the Ax lại thò tay vào túi, móc ra tấm vé bằng da màu vàng dài và mỏng với dải màu xanh vắt ngang.

“Ngay cả các vị vua xứ Ai Cập với tất cả đoàn lạc đà leo núi của họ, cùng đám thằn lằn đốm nhanh nhẹn mang lại may mắn, cũng chưa từng có được một chuyến đi thế này,” ông nói với các con mình.

Rồi một chuyện xảy ra. Chúng bắt gặp một đoàn tàu khác đang chạy ngược chiều trên cùng một đường ray. Một đoàn tàu đi hướng này. Đoàn tàu kia đi hướng ngược lại. Chúng gặp nhau. Chúng lướt qua nhau.

“Cái gì thế — chuyện gì vừa xảy ra vậy ạ?” lũ trẻ hỏi cha mình.

“Một đoàn tàu đi ở bên trên, đoàn tàu kia đi ở bên dưới,” ông đáp. “Đây là xứ sở Trên và Dưới. Chẳng ai phải nhường đường cho ai cả. Họ hoặc là đi lên trên, hoặc là xuống bên dưới.”

Tiếp theo, chúng đến xứ sở của những người đi hái khinh khí cầu. Treo lủng lẳng từ bầu trời xuống bằng những sợi dây mảnh đến mức thoạt nhìn mắt thường không thể thấy, chính là vụ mùa khinh khí cầu của mùa hè năm ấy.

Bầu trời dày đặc những khinh khí cầu. Khinh khí cầu đỏ, xanh dương, vàng, khinh khí cầu trắng, tím và cam — khinh khí cầu hình quả đào, dưa hấu và khoai tây — khinh khí cầu hình ổ bánh mì đen và bánh mì trắng — khinh khí cầu hình xúc xích và sườn heo — chúng bồng bềnh trôi và phủ kín cả bầu trời.

Những người hái khinh khí cầu đang đi trên những chiếc cà kheo cao để hái khinh khí cầu. Mỗi người hái đều có cà kheo riêng, loại dài hoặc ngắn. Để hái những quả ở gần mặt đất, anh ta dùng cà kheo ngắn. Nếu muốn hái ở nơi xa và cao hơn, anh ta đi một đôi cà kheo cao và ở xa hơn.

Những đứa trẻ tập hái trên những chiếc cà kheo tí hon đang hái những quả khinh khí cầu bé xíu. Khi ngã khỏi cà kheo, nắm khinh khí cầu chúng đang cầm trên tay sẽ giữ chúng lơ lửng trên không trung cho đến khi chúng đặt được chân trở lại lên đôi cà kheo.

“Kia là ai mà tận trên bầu trời cao thế kia đang leo trèo tựa như một chú chim buổi sớm vậy cha?” Ax Me No Questions hỏi cha.

“Hắn ta ca hát vui mừng quá hóa rồ,” người cha đáp. “Những câu hát cất lên từ cổ họng đã khiến hắn nhẹ bẫng đến mức đám khinh khí cầu nhấc bổng hắn khỏi đôi cà kheo luôn.”

“Liệu hắn có bao giờ trở lại mặt đất với đồng bào của mình nữa không ạ?”

“Có chứ, trái tim hắn sẽ nặng trĩu trở lại khi những bài hát đã cạn khô. Lúc đó hắn sẽ rơi tõm xuống cà kheo của mình thôi.”

Đoàn tàu vẫn cứ lăn bánh. Người thợ máy thích thì lại hú còi tút tút. Người thợ đốt lò thích thì lại gióng chuông. Và đôi khi cái van đóng mở của cỗ máy hơi nước lại phát ra tiếng phì phò, phì phò.

“Tiếp theo là xứ sở sinh ra những chú hề rạp xiếc,” Gimme the Ax bảo con trai và con gái. “Hãy mở to mắt ra mà nhìn.”

Chúng liền mở to mắt ra. Chúng nhìn thấy những thành phố với các lò nung, lò dài lò ngắn, lò mập lùn, lò gầy guộc, tất cả đều dùng để nướng những chú hề dài hoặc ngắn, hoặc những chú hề béo lùn hay gầy đét.

Sau khi mỗi chú hề được nướng chín trong lò,

hắn được khiêng ra ngoài ánh nắng mặt trời và dựng đứng lên trông như một con búp bê trắng phau với cái miệng đỏ chót đang dựa vào hàng rào.

Hai người đàn ông tiến đến bên mỗi chú hề nướng đang đứng im lìm như búp bê. Người đàn ông thứ nhất hất một gáo lửa trắng lên người nó. Người thứ hai bơm một chiếc bơm gió thổi luồng gió đỏ rực sự sống qua cái miệng đỏ của chú hề.

Chú hề dụi mắt, mở miệng, vặn cổ, ngoáy tai, ngọ nguậy các ngón chân, nhảy phốc khỏi hàng rào và bắt đầu nhào lộn, lăn tròn, tung người và biểu diễn những cú lộn nhào trong vòng tròn mùn cưa gần hàng rào.

“Nơi tiếp theo chúng ta đến chính là Xứ sở Rootabaga, nơi có thành phố lớn là Ngôi làng Món Gan-và-Hành,” Gimme the Ax nói, vừa kiểm tra lại túi áo để chắc chắn mình vẫn còn giữ tấm vé bằng da màu vàng dài và mỏng có dải màu xanh vắt ngang qua.

Đoàn tàu tiếp tục chạy mãi cho đến khi nó ngừng chạy thẳng mà bắt đầu chạy zíc zắc

giống như hình chữ Z này nối tiếp chữ Z khác và cứ thế tiếp diễn.

Đường ray, thanh tà vẹt và những chiếc đinh ốc dưới gầm tàu đều thôi không còn chạy thẳng nữa mà chuyển thành đường zíc zắc hệt như chữ Z này nối liền với chữ Z khác.

“Có cảm giác như chúng ta đi được nửa quãng đường rồi lại quay ngược lại vậy,” Ax Me No Questions nói.

“Hãy nhìn qua cửa sổ xem lũ lợn có đeo yếm không nào,” Gimme the Ax bảo. “Nếu lũ lợn mà mặc yếm thì đây chính là xứ sở Rootabaga rồi.”

Và chúng nhìn ra ngoài qua những ô cửa sổ zíc zắc của những tòa toa tàu zíc zắc, và những con lợn đầu tiên chúng nhìn thấy đều đang đeo yếm. Những con lợn tiếp theo và những con lợn kế tiếp nữa chúng trông thấy tất cả đều đeo yếm.

Những con lợn mang họa tiết ô cờ thì đeo yếm ô cờ, lợn vằn thì đeo yếm vằn. Còn những chú lợn chấm bi thì đeo yếm chấm bi.

“Ai là người may yếm cho lũ lợn mặc thế hả cha?” Please Gimme hỏi cha mình.

“Những ông bố bà chứ ai,” Gimme the Ax đáp. “Lợn ô cờ thì có bố mẹ ô cờ. Lợn vằn thì có bố mẹ vằn. Còn lợn chấm bi thì có bố mẹ chấm bi.”

Và đoàn tàu cứ thế zíc zắc lăn bánh trên những đoạn đường ray, thanh tà vẹt và đinh ốc uốn lượn hệt như những chữ Z nối tiếp nhau.

Và một lúc sau, đoàn tàu zíc zắc tiến thẳng vào Làng Món Gan-và-Hành, nơi được mệnh danh là thành phố lớn nhất trong xứ sở Rootabaga to lớn.

Thế nên nếu bạn có ghé thăm xứ sở Rootabaga, bạn sẽ nhận ra mình đã đến nơi khi thấy đường ray xe lửa chuyển từ thẳng sang zíc zắc, lũ lợn đều đeo yếm và chính các ông bố bà mẹ là người đã làm ra những chiếc yếm đó.

Và nếu bạn chuẩn bị lên đường đến xứ sở ấy, hãy nhớ trước tiên bạn phải bán sạch mọi thứ mình có — lợn, đồng cỏ, người hái ớt, chĩa ba — nhét toàn bộ số tiền mặt vào một chiếc túi đựng giẻ rách rồi ra ga xe lửa và yêu cầu nhân viên bán vé cấp cho một tấm vé bằng da màu vàng dài và mỏng có dải màu xanh vắt ngang qua.

Và bạn cũng đừng quá ngạc nhiên nếu nhân viên bán vé dụi mắt bớt buồn ngủ rồi cất tiếng hỏi: “Đi xa thế cơ à? Sớm thế cơ à? Nhanh thế cơ à?”