Cổ Thư Nghệ Nhân

Lượt đọc: 264 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 21

❊ ❊ ❊

Sau khi Mạnh Lương rời đi, Bảo Khánh đờ đẫn ngồi đó, thẫn thờ một lúc lâu. Lại mất đi một người thân nữa. Đầu tiên là người anh cả mất, tiếp theo lại đi mất người bạn tốt nhất, đáng kính nhất. Mạnh Lương, anh ấy tài hoa xuất chúng, hòa ái gần gũi, lại chu đáo biết bao. Tại sao anh ấy lại phải đi chứ? Điểm này ông nghĩ mãi không thông. Vì nghĩ không thông, nên đâm ra sầu muộn. Tựa như Mạnh Lương vừa giúp ông mở hé một cánh cửa, để ông được nhìn thoáng qua thế giới bên ngoài, rồi lại lập tức đóng sập cửa lại, xung quanh vẫn là một mảng tối thui.

Mạnh Lương với ông, rốt cuộc có điểm gì khác biệt? Ông bất giác tự đem bản thân và thầy giáo của Tú Liên ra so sánh tỉ mỉ. Cách đối nhân xử thế của bản thân thì ngoài mặt một đằng trong lòng một nẻo, từng trải khôn khéo, thích nịnh hót người khác, ngoài mặt thảo mai mà sau lưng còn thích giở trò tay chân. Hiện tại, những điều này đều trở nên thật dung tục. Còn Mạnh Lương lại dũng cảm và thản nhiên biết bao. Lúc nói chuyện, tổng là đi thẳng vào vấn đề, dứt khoát rõ ràng, quyết không vòng vo tam quốc, ấp úng ngập ngừng. Bảo Khánh cảm thấy bản thân thật quá yếu đuối, chỉ biết nịnh nọt người khác.

Ông chợt đứng phắt dậy, nhét bức thư Mạnh Lương đưa vào túi áo, rồi bước ra khỏi cửa. Không thể cứ do dự chần chừ nữa. Ông phải đến trường học xem thế nào. Nếu vừa ý, sẽ lập tức cho Tú Liên đi học chữ. Không thể trì hoãn thêm nữa. Mạnh Lương nói rất đúng, làm việc phải triệt để. Phải hết lòng nâng đỡ Tú Liên, tận lực giúp con bé một tay, để nó có cơ hội trưởng thành. Nếu nó không thành tài, đó là lỗi của chính nó. Ông bước chân nhanh hơn, rạng rỡ hẳn lên, phấn khích đến mức tim đập thình thịch, cứ như chính bản thân ông cũng sắp bắt đầu một cuộc sống mới vậy.

Trường học được đặt trong một ngôi nhà lớn trên đỉnh núi, chỉ có ba phòng học. Hiệu trưởng là một vị lão thái thái, bà mở trường trung đẳng này, chuyên thu nhận những phụ nữ thành niên ham đọc sách, cũng như những người vì trốn chạy nạn lạc mất việc học.

Ông cung kính, lễ phép lắng nghe bà nói. Bảo Khánh không hề giấu giếm, kể đầu đuôi gốc gác của mình, lý do vì sao đưa Tú Liên đến đây học chữ, đặc biệt nhấn mạnh con gái làm nghề ca hát hành nghề tiện nghiệp. Vị giáo sư già lập tức bày tỏ rằng bà không hề có thành kiến. Bà nói, ai cũng có quyền được đi học đọc sách, bà rất vui lòng nhận Tú Liên làm học sinh. Tốt nhất là nên học trước ba môn khóa: Ngữ văn, Lịch sử, Toán học. Một ngày chỉ có ba tiếng học. Sau này, nếu Tú Liên thích, còn có thể học nấu ăn, thêu thêu thùa thùa và gia chính. Muốn tìm một người chồng tốt, những thứ này đều rất có ích. Tiến độ của loại khóa trình này không có quy định cố định. Thầy giáo giảng, học sinh có thể về nhà tự làm theo.

Theo lời bà, hơn một nửa số cô gái không chỉ học các môn cơ bản, mà còn học cả gia chính, mục đích là để chịu đựng giáo dục, dễ tìm được một người chồng tốt. "Thời đại thay đổi rồi," bà mỉm cười nhạt, nói: "Con gái có xinh đẹp đến mấy mà không biết chữ, thì vẫn không dễ gả đi đâu. Không tìm được người chồng như ý."

Lời nói của bà như khai sáng cho Bảo Khánh. Cách nói của bà không giống Mạnh Lương, nhưng ý nghĩa thì hoàn toàn giống nhau. Thời đại thay đổi rồi, con gái mà không có văn hóa, sẽ thành món hàng lỗ vốn chẳng ai cần. Muốn lấy người chồng ra hồn, thì phải biết chữ.

Học phí cao đến mức khiến ông giật mình. Đắt đỏ kỳ lạ, thế nhưng ông vẫn vui vẻ trả tiền. Tú Liên rốt cuộc cũng có cơ hội được thụ giáo, có thể kết giao thêm vài người bạn có thể diện. Ông suýt chút nữa thì quên mất bức thư giới thiệu của Mạnh Lương. Đến lúc cuối cùng cũng nhớ ra, ông bèn lấy thư ra đưa cho vị giáo sư già. Bà mừng khôn xiết. "Mạnh tiên sinh có học vấn, có tầm nhìn, giỏi hơn chúng ta nhiều. Hai mươi năm trước tôi cũng giống như ông ấy, hiện tại tôi đã lỗi thời rồi." Ngày hôm sau, Bảo Khánh đưa Tú Liên đi học.

Tú Liên mặc một chiếc áo dài vải Sĩ Lâm đạm bạc, không tô son điểm phấn, cũng không thoa son môi. Dưới nách kẹp một chiếc túi vải trắng nhỏ, bên trong đựng sách và bút lông. Vừa ra khỏi cửa, Bảo Khánh đã hỏi: "Có lượng xe không ba?"

Tú Liên ngẩng cao đầu, hai mắt sáng ngời, cười tủm tỉm nói: "Cố lượng chứ, ba. Con thích đi bộ, để người Trùng Khánh xem thử, con đã trở thành một học sinh chăm chỉ nỗ lực rồi đây." Bảo Khánh không nói gì, thấy Tú Liên vui như vậy, ông vô cùng hài lòng.

Đi được vài bước, Tú Liên lại cúi đầu nói: "Ba, hay là cố lượng xe đi. Không biết tại sao, chân con cứ mềm nhũn ra."

Bảo Khánh đang định gọi xe, con bé lại ngẩng đầu lên nói: "Không cần đâu, ba. Con không đi xe nữa, con phải tập đi đường. Con không thích tiêu tiền vào việc đi xe, cho dù có trời mưa, con cũng không đi xe."

“Lỡ sấm sét thì sao?” Bảo Khánh hỏi.

“Con sẽ lấy tay bịt tai lại.” Con bé tinh nghịch cười.

Tú Liên cứ miên man suy nghĩ, nghĩ đến đâu nói đến đấy. “Ba, chẳng phải ba nói muốn mở một trường nghệ thuật sao? Chờ con nhé, ba. Chờ con tốt nghiệp, con đến giúp ba dạy học. Biết đâu sau này con cũng sẽ biết viết từ khúc mới, viết cừ khôi giống như Mạnh thầy giáo ấy.” “Con á?” Bảo Khánh cố ý trêu chọc, ông cũng vui mừng khôn xiết.

“Chính là con,” Tú Liên vừa nói vừa ngực ưỡn cao. “Trí nhớ của con tốt lắm. Con là người hát đại cổ, nhưng mà con sắp thành học sinh rồi. Con ở trong cái ngành hát đại cổ này, chính là người đứng đầu rồi đấy.”

Đến chân núi, Bảo Khánh định đi cùng con bé lên trên, liền bị con bé ngăn lại. “Ba,” con bé nói, “Ba đứng ở đây, nhìn con đi lên. Con muốn một mình bước vào thiên địa mới.” Con bé nhẹ nhàng leo lên bậc thang bằng đá.

Trèo được mấy bước, con bé quay người lại cười với ông, hai tay vỗ vỗ cặp sách. “Ba, về thôi. Tan học là con về nhà liền, con là đứa trẻ ngoan mà.”

“Ba nhìn con lên, ba nhìn con lên.” Bảo Khánh lưu luyến không nỡ đi.

Con bé thong thả đi đến cổng trường, dừng lại một lát, nhìn những hàng cây thông cao lớn đằng sau trường, rồi quay người lại vẫy tay với người cha dưới chân núi.

Bảo Khánh ngẩng mặt lên nhìn. Nhìn từ xa, con bé trông giống như một bé gái vô cùng nhỏ nhắn. Ông nhìn thấy rõ ràng chiếc cặp sách trắng mà con bé vẫn thường dùng để đựng sách. Ông nhớ lại cảnh tượng ngày đầu tiên dẫn con bé về nhà. Hồi đó con bé thật nhỏ bé, thật đáng thương. Vừa vẫy tay với con bé, ông vừa lẩm bẩm một mình. “Được rồi, bây giờ coi như đã làm tròn trách nhiệm với con và Mạnh thầy giáo rồi.” Ông quay người đi về nhà.

Tú Liên vẫn ngoái đầu nhìn cha, cho đến khi không còn thấy bóng dáng nữa. Sau đó con bé kéo áo lại, chỉnh đốn lại mái tóc, bước qua cổng trường.

Vừa bước vào đại diện, con bé đã quên đi thân phận của mình. Con bé chỉ là “Tú Liên”.

Đúng vậy, con bé chính là Tú Liên. Tú Liên của ngày cũ đã một đi không trở lại, giờ đây đã là Tú Liên mới rồi. Thuần khiết, thơm ngát, gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn, quả thực giống như đóa hoa sen vậy.

Hiệu trưởng phân cho con bé một cái ghế và một chiếc bàn học trong phòng học. Cùng học còn có khoảng hai mươi học sinh. Có người đã cận trung niên, có người vẫn là thiếu nữ mười mấy tuổi. Tú Liên chú ý thấy, số người ăn mặc chải chuốt chỉ chiếm thiểu số, phần lớn đều mộc mạc giống như con bé. Người thì đọc sách, người thì viết chữ, lại có mấy người đang thêu thùa. Ngồi giữa phòng là giáo viên chủ nhiệm, một người phụ nữ hơn bốn mươi tuổi, thấp người đậm người.

Tú Liên vui mừng nhận ra, ở đây không có những kẻ như Cầm Châu. Con bé vô cùng phấn khởi, rất thích ở cùng những cô gái này, kết bạn với họ, nói chuyện giống như họ. Những chuyện họ nói, phỏng chừng cũng sẽ giống hệt như những gì Mạnh thầy giáo nói.

Thế nhưng chẳng mấy chốc con bé đã nhận ra, mọi người đều đang chăm chú nhìn mình. Con bé đã quen với việc bị người ta nhìn ngó, nên cũng chẳng thèm để ý nữa. Thế là con bé ngước lên nhìn cô gái ngồi cạnh mình, mỉm cười. Cô gái nọ không thèm đếm xỉa đến con bé, Tú Liên đỏ mặt, tiếp tục viết chữ của mình. Chợt có một ý nghĩ rất khó chịu thoáng qua trong đầu: Nhỡ những cô gái này nhận ra cô thì phải làm sao đây. Ôi, chắc chắn là sẽ nhận ra rồi. Bởi vì thế nào cũng có người từng đến rạp hát. Cầu trời khấn Phật không ai nhận ra mình, nhưng mà làm sao có được chứ. Trùng Khánh chỉ có hai người hát kinh vận đại cổ, một người là Cầm Châu, người còn lại chính là cô.

Cô dường như nghe thấy họ đang thì thầm to nhỏ: “Chính là nó kìa.” Trầm mặc một lát, cô nghe thấy tiếng xì xào bàn tán. Thoáng cái, giống như một cơn bão ập đến, các cô gái nhao nhao bàn tán xôn xao. Qua một lúc, lại chìm vào im lặng. Chỉ nghe thấy một tiếng oán trách chói tai: “Hừ, thời buổi đổi thay rồi. Không ngờ chúng ta lại còn phải đi học chung với một con đĩ.” Ngay lập tức lại có một giọng nói khác tiếp lời: “Đây rốt cuộc là cái trường học gì thế, lại cho phép kẻ có thân phận ngồi học chung với một kẻ xướng ca thế này?” Người phụ nữ này khoảng chừng ba mươi tuổi, ánh mắt ác độc, lạnh băng, bất thiện nhìn chằm chằm Tú Liên. Tú Liên nhận ra ả, ả là bồ nhí của một tên quân phiệt. Còn cô gái kia là con gái của một thương nhân chợ đen.

Có cô gái nhặt một nhúm giấy vo tròn, ném thẳng về phía Tú Liên. Có người hét lên: “Đuổi nó ra ngoài, đuổi cái con đĩ thối tha này ra ngoài!”

Cô giáo gõ gõ bàn, “Chú ý, chú ý,” bên dưới vẫn là một tiếng vo ve ong óc. Các cô gái phẫn nộ trừng mắt nhìn Tú Liên, lớn tiếng cãi cọ.

Tú Liên tức giận đến mức mặt cắt không còn giọt máu. Con bé như một khúc gỗ, đờ đẫn ngồi đó. Bọn họ là loại người gì chứ, dựa vào đâu mà chửi rủa con bé. Con bé quay người nhìn họ. Có cô gái lấy ngón cái bịt mũi, có cô gái làm mặt quỷ. Tú Liên càng nghĩ càng tức.

Cô giáo bước đến cửa, gọi hiệu trưởng. Con gái của thương nhân chợ đen nhân cơ hội lớn tiếng hét lên: “Nếu để con đĩ đến học, con sẽ bỏ học. Con không thể ở cùng một chỗ với loại người này.” “Tôi đồng ý,” bồ nhí của tên quân phiệt hét lên, ném chiếc áo len đang đan xuống đất. “Đuổi cái con đĩ nhỏ đê tiện này ra ngoài.”

Tú Liên đứng phắt dậy, bắt đầu dùng đôi tay run rẩy xé nát cuốn sách thành từng mảnh vụn. Sau đó, giống như diễn xong vở kịch rồi đi vào hậu đài, bước ra khỏi cửa. Cô nghe thấy tiếng cười hắt hủi của đám con gái vang lên sau lưng. Những lời lẽ độc ác tàn nhẫn như mũi tên sắc nhọn bắn về phía cô.

Bước ra khỏi phòng học, nước mắt Tú Liên chực trào ra, đến khi hiệu trưởng đuổi theo kịp thì cô đã bước ra đến cổng lớn. Lão thái thái đưa cô vào văn phòng, lau nước mắt cho cô. “Thật xin lỗi, không ngờ lại xảy ra chuyện thế này, tôi phải chịu trách nhiệm. Tôi nghe theo lời khuyên của Mạnh tiên sinh, muốn thu nhận một số cô gái tầng lớp hạ lưu không có cơ hội thụ giáo, nào ngờ hôm nay lại xảy ra chuyện thế này. Em rất quy củ, là bọn chúng bắt nạt em. Tôi thực sự thấy áy náy vô cùng.” Tú Liên ngồi đó, cắn cắn môi.

“Đừng buồn, để cô xử lý chuyện này. Cô phải nói chuyện cho ra ngô ra khoai với bọn chúng.” Lão thái thái nói tiếp: “Em là một đứa trẻ ngoan, không nên bị bắt nạt như thế này.” Tú Liên không nói gì. Lão thái thái bảo ngày mai nhất định phải tới, cô lắc lắc đầu, thong thả đi bộ về nhà.

Đi đến chân núi, cô ngoảnh đầu lại, ngước nhìn ngôi nhà lớn đó. Đầu óc cô vừa choáng vừa nặng trĩu, cô vẫn phải quay người bước đi, quay trở lại cái thế giới đầy rẫy kỹ nữ, vợ lẽ và đồng tiền dơ bẩn ấy. Cô quyết không bao giờ trèo lên ngọn núi này nữa, để người ta sỉ nhục thế này! Quyết không bao giờ tới nữa!

Cô tiếp tục bước đi, mang theo một trái tim nặng trĩu. Vì đau thương, toàn thân đều đang run rẩy. Mẹ nói vẫn đúng: Một ngày làm nghệ nhân, cả đời là nghệ nhân. Vĩnh viễn không có ngày ngóc đầu lên được! Kẻ hát đại cổ, chẳng ai thèm coi trọng cả. Cuộc sống quá bi thảm, cô chỉ đành khổ trung tác nhạc. Cầm Châu vẫn là thông minh, con bé vốn dĩ chẳng có ý định ngóc đầu lên, cũng chẳng ai thèm đi sỉ nhục nó. Nó cứ có rượu hôm nay thì say hôm nay, mặc sức để tất cả đàn ông chơi đùa là được. Đại Phượng nói cũng rất đúng, kết hôn suy cho cùng vẫn tốt hơn đi học rất nhiều. Trong lòng cô có một tiếng nói cất lên: “Tú Liên, sống tiếp đi, hãy đi con đường của Cầm Châu và Đại Phượng đi. Con đường này không vẻ vang gì, nhưng mày cũng chỉ có độc nhất một con đường này thôi. Sống cho vui vẻ vào, đừng có mà tự lượng sức mình nữa. Thật là một con nhỏ ngu ngốc đê tiện.”

Cô không muốn về nhà, bèn ngồi bên đường trên một hòn đá lớn, nhìn dòng xe cộ lại qua. Không có mẹ, không có anh chị em. Cô độc một mình, làm cái nghề tiện nghiệp, tương lai mịt mờ. Hôm nay, cô muốn bước vào một thiên địa mới, lại bị người ta đuổi ra ngoài. Cô coi như chẳng còn đường nào để đi nữa rồi!

Qua con phố chính là sông Gia Lăng, dòng nước sông màu vàng đục chảy xiết, tất cả đều đổ về cửa sông Dương Tử. Chính là nó! Hãy kết thúc cuộc đời vô nghĩa này ngay tại đây đi! Thế nhưng, cô hoàn toàn không muốn chết. Cô nhìn đôi bàn chân của mình, đôi bàn chân nhỏ mới đẹp làm sao, mới rắn chắc, khỏe khoắn làm sao. Lại còn đôi chân trắng trẻo, khỏe mạnh nữa. Mới từng tuổi này, mà đã để chúng phải chết đi ư? Cô sờ sờ lên mặt mình. Làn da nhẵn nhụi, đến một nếp nhăn cũng không có. Đây là khuôn mặt của cô, không thể hủy hoại nó như thế này được. Cô đặt hai bàn tay lên ngực, bầu ngực vừa mềm mại lại vừa săn chắc. Không thể hủy hoại chúng được.

Cuộc sống vẫn còn ở phía trước, bây giờ mới nghĩ đến chuyện chết chóc, mới ngu ngốc làm sao! Không đi học, thì vẫn có thể sống tiếp. Biêt bao nhiêu cô gái xướng ca, kể cả những kẻ làm vợ lẽ và gái bao, chẳng phải vẫn đang sống đó sao. Chuyện thế này, sẽ không lấy đi cái mạng của cô đâu.

Cô lại cất bước, máu trong người nóng lên, cô phải sống. Hễ có cơ hội, cô sẽ đi xem phim, tận hưởng cho thỏa thích. Cầm Châu còn có thể vui vẻ, cớ sao cô lại không thể.

Cô rảo bước nhanh hơn, bím tóc nhỏ phe phẩy trong gió nhẹ. Cô nhận ra mọi người đều đang nhìn mình ở đó, nhưng cô chẳng thèm bận tâm. Cô tên là Tú Liên, Tú Liên chuẩn bị đi xem phim rồi, đi xem phim còn sướng hơn đi học.

Sau đó, cô về nhà. Cô vốn định kể chuyện này cho mẹ nghe, nhưng vừa nhìn thấy mặt mẹ, cô lại không muốn nói nữa. Kể cho bà nghe thì được tích sự gì. Bà sẽ không đồng tình với cô đâu, nói không chừng còn cười nhạo cô. Cô dường như nghe thấy tiếng mẹ nói: “Chó mọc sừng, chuyện lạ có thật. Ha, ha!” Không được, không thể kể cho mẹ nghe được. Còn ba thì sao, nghe xong sẽ tức giận, không thể để ông mất mặt được. Cô yêu ba, không thể kể chuyện này cho ông nghe, cũng không thể kể cho bất kỳ ai. Đến lúc đó cô sẽ giả vờ đi học, nhưng quyết không đi thật nữa.

Trong phòng cô vẫn còn vài cuốn sách, vài chiếc bút lông. Cô cầm một cuốn sách lên, đọc được mấy chữ. Cô bỗng nổi trận lôi đình, xé nát cuốn sách thành từng mảnh vụn, tức giận ném phắt ra ngoài cửa sổ. Mặc kệ đi! Sách vở ơi, vĩnh biệt nhé. Mẹ không biết chữ, Cầm Châu, Đại Phượng, Tứ nãi nãi đều không biết chữ, bọn họ chẳng phải vẫn sống rất tốt đó sao. Cô bẻ đôi chiếc bút lông ngay trên đầu gối, từng chiếc lông bút bứt ra, đặt vào lòng bàn tay. Sau đó, một hơi thổi bay chúng đi.

[Dịch từ bản hv] ChuongId:21
Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.