Cổ Thư Nghệ Nhân

Lượt đọc: 264 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 4

❊ ❊ ❊

Gánh hát trống thư tên là "Thăng Bình", được đặt theo tên một gánh hát mà Bảo Khánh từng thấy ở Bắc Bình ba mươi năm trước.

Gánh hát nhỏ nằm ở một con phố nhộn nhịp nhất, có thể chứa khoảng hai trăm chỗ ngồi. Theo tính toán của Bảo Khánh, chỉ cần có một trăm người nghe hát là anh không bị lỗ; có một trăm rưỡi người là có lãi; còn nếu đông nghịt khách thì kiếm được một khoản khá.

Đến ngày khai trương, Bảo Khánh ngủ không ngon giấc. Trời vừa hửng sáng, anh đã dậy, tìm một tờ giấy gói đồ, ghi lại tất cả những việc phải làm trong ngày hôm nay lên đó. Chữ viết chi chít kín một mặt giấy, gấp lại, đút vào túi rồi bước ra ngoài.

Anh đi xem lại việc mình bố trí bên ngoài gánh hát ngày hôm qua. Xung quanh biển hiệu được viền một dãy bóng đèn xen kẽ ba màu đỏ, trắng, xanh. Trong ánh sáng ban mai, ánh đèn trông hơi mờ ảo, nhưng đẹp tựa trong mơ. Phía dưới biển hiệu là một khung gương kính, bên trong viết tên các đào kép bằng chữ đen trên nền giấy đỏ. Chính giữa là ba chữ lớn: Phương Bảo Khánh; hai bên là chữ vàng trên nền đỏ, là Tú Liên và Cầm Châu. Phía dưới viết một đống lời lẽ sinh động chép từ quảng cáo phim.

Bảo Khánh tủm tỉm nhìn tên của mình. Quả thật không kém gì thời trẻ! Anh thực sự có lý do để đắc ý. Trước kia, anh từng gia nhập đoàn của người khác, cũng từng tự lập gánh. Nhưng xét về ngón nghề, về danh tiếng, anh đều không bằng người ta. Lần này là lần đầu tiên anh được treo biển đầu bảng, trong lòng không thể không đắc ý.

Anh mãn nguyện, ngắm tấm biển một hồi lâu mới lưu luyến rời đi. Anh bước vào một quán trà nhỏ, gọi một ấm trà.

Uống trà xong, anh đi tìm Tiểu Lưu để bàn chuyện dượt kịch cùng Tú Liên. Bản thân anh thì không cần dượt, anh đã là một nghệ sĩ lão luyện rồi. Nhỡ Tiểu Lưu có đánh sai nhịp, anh vẫn sẽ điềm tĩnh hát tiếp như thường. Nhưng Tú Liên thì khác. Người kéo đàn mà đi lệch nhịp, cô sẽ bị rối tung theo. Thế nên anh phải bảo Tiểu Lưu dượt trước với cô một chút, tránh để lên sân khấu là hỏng việc.

Nhưng anh không dám đường đột xông thẳng vào nhà trọ để gọi Tiểu Lưu ra. Nếu để người nhà họ Đường nhìn thấy, họ sẽ tìm đủ mọi cách kiên quyết không cho Tiểu Lưu dượt với Tú Liên.

Anh bước vào quầy thu ngân của nhà trọ, đưa cho tiểu nhị ít tiền, nhờ gọi Tiểu Lưu xuống gặp để nói chuyện riêng. Gặp Tiểu Lưu, Bảo Khánh dặn dò: "Cậu đừng mang đàn tam thập lục của cậu, chỗ tôi có một cây, nhỡ đại ca tôi nghe thấy cậu đàn mà nói gì thì cậu đừng để bụng. Dù sao chúng tôi cũng phải kiếm cơm qua ngày."

Tiểu Lưu cười nhạt, đồng ý chiều nay sẽ qua dượt.

Bảo Khánh mới ghé tiệm hớt tóc cách đây hai hôm, giờ lại đi cạo tóc, cạo râu lần nữa. Cạo xong, anh móc tờ giấy trong túi ra ngẫm nghĩ. Anh phải đi chào hỏi tất cả những người từng giúp đỡ mình, đặc biệt là tầng lớp quan chức và đầu sỏ lưu manh địa phương, phải phát cho họ mấy tấm vé mời, nhờ họ giúp đỡ, chiếu cố.

Anh còn tranh thủ thời gian thông báo cho tất cả những người làm việc trong gánh hát: người bán đồ ăn vặt, bán nước trà, bán thuốc lá hạt dưa, người đưa khăn mặt nóng, người bán vé, người giữ chỗ, người soát vé, đều đã thông báo qua loa. Bốn giờ chiều họ sẽ đến, trước tiên phải cúng tổ nghề và thần tài để cầu may mắn.

Bảo Khánh đã trở thành một nhân vật có tiếng trong thành phố. Đi đến đâu ai nấy cũng nhận ra anh. Người giữ quầy và chạy bàn trong các quán trà, quán rượu và nhà hàng đều biết anh đã lập gánh, tối nay khai trương. Họ gọi anh là "Phương đại lão bản", liên tục chúc mừng—ai nấy đều muốn xin một tấm vé mời khai trương. Thế nhưng Bảo Khánh chỉ chắp tay chào cảm ơn, không khẳng định cũng chẳng phủ định những lời gợi ý của họ. Vừa bước đi, anh vừa lầm bầm: "Lúc ta ghé chỗ các ngươi, có khi nào lấy vé mời của các ngươi chưa? Lần nào mà chẳng cho tiền boa?"

Lúc anh quay lại nhà trọ nhỏ thì đã là hai giờ. Mọi thứ đều đã chuẩn bị sẵn sàng. Tiểu Lưu cũng đã qua dượt với Tú Liên. Cô đã trang điểm xong, đang cằn nhằn vì không có tiền mua giày mới.

"Hôm nay tạm thời đi giày cũ vậy," Bảo Khánh nói, "cứ mang đôi giày thêu bằng lụa satin đó là được. Đợi tôi có tiền, sẽ mua cho cô một đôi mới." Cô bĩu môi, nhưng cuối cùng vẫn xỏ đôi giày lụa.

Nhị nãi nãi ăn mặc lộng lẫy, tỉnh táo một cách kỳ lạ. Bà nhớ bốn giờ là giờ cúng thần nên từ nãy đến giờ không dám uống rượu, sợ mạo phạm thần linh sẽ rước họa vào thân. Chờ diễn xong, trong két có tiền, bà nhất định sẽ uống một hai chén để ăn mừng.

Đại Phượng có vẻ không vui lắm. Việc cúng thần chẳng liên quan gì đến cô. Hơn nữa, nhìn thấy em gái ăn mặc đẹp như vậy, cô hơi ghen tị.

Bảo Khánh nhận ra điều đó. "Đại Phượng ngoan, đừng giận dỗi trẻ con nữa! Đợi khi kiếm được tiền, ta cũng mua cho con một đôi giày mới. Mua đúng đôi giày thật đẹp mà bố thấy ở tiệm hôm nay ấy."

Đại Phượng không nói gì.

"Đại ca ngoan," Bảo Khánh lại nói với kẻ vô tích sự, "tôi phải nghỉ ngơi một lát, tối nay tôi phải tung ra hết ngón nghề. Đại ca thân mến của tôi ơi, xin anh hãy ra vườn một chuyến, chuẩn bị trước việc cúng thần đi. Trí nhớ của anh tốt hơn tôi, phiền anh giúp tôi lo liệu nhé. Tan tuồng, tôi mời anh làm vài chén."

Vừa nịnh vừa dỗ, anh nói đến mức kẻ vô tích sự đồng ý giúp đỡ. Thành ra, anh đành phải nghe kẻ vô tích sự huyên man không dứt về việc khi cúng thần thì phải sắp xếp sân khấu ra sao. Kẻ vô tích sự rất thích khoe chữ nghĩa của mình.

"Vâng, đại ca," Bảo Khánh liên tục gật đầu, "tôi nghe anh—xin anh đừng nói tiếp nữa. Đã hai giờ rồi, xin mời anh lên đường cho."

Thoắt cái đã bốn giờ. Lễ cúng thần diễn ra ở hậu đài. Kẻ vô tích sự đã sắp xếp mọi thứ đâu vào đấy. Trên tường dán giấy đỏ, viết tên tổ nghề — thần vị Chu Trang Vương. Phía trước thần vị là hương án, một cặp nến đỏ, một lư hương bằng thiếc to tướng, bày vài đĩa hoa quả khô tươi. Cạnh đó là ba chén bạch tửu. Xung quanh bàn phủ khăn trải bàn bằng lụa thêu đỏ rực.

Ba mặt xung quanh kê ghế dựa sát tường. Giữa phòng là một chiếc bàn dài trải khăn trắng, bày ấm chén trà, bánh ngọt, hạt dưa, thuốc lá, và cả một lọ hoa vừa hái.

Các nghệ sĩ tạp kỹ địa phương được mời đến biểu diễn lần lượt bước vào. Ai nấy đều ăn mặc rách rưới, vì đã thất nghiệp lâu ngày. Người thì ngậm tẩu thuốc dài, người thì...

Cửa bỗng mở tung, Bảo Khánh bước vào. Anh vái dài một cái hướng về phía mọi người trong phòng, cái đầu trọc quay từ trái sang phải nửa vòng. Miệng không ngừng nói: "Mời ngồi, mời ngồi." Anh biết mọi người sẽ đứng dậy đón tiếp mình. Anh không mấy nể phục nghệ sĩ địa phương, nghệ sĩ địa phương cũng coi thường "người Giang Nam". Thế nhưng Bảo Khánh không muốn cái sự coi thường lẫn nhau ấy lộ ra quá rõ ràng.

Anh đứng thẳng người lên. Tú Liên chậm rãi bước vào. Anh mang theo nụ cười, giới thiệu với mọi người: "Đây là con gái tôi Tú Liên."

Tú Liên cười tinh nghịch. Con bé khẽ cúi mình, bước tới cạnh bàn, ngắt một bông hoa cài lên áo.

"Tú Liên," Bảo Khánh sai bảo, "mời khách ăn hạt dưa đi." Anh vẫn đứng ở cửa chờ vợ mình.

Tú Liên cầm đĩa hạt dưa, tự chọn một hạt, định bóc thì lại đặt xuống. "Đây là thê tử của tôi," Bảo Khánh lại giới thiệu.

Nhị nãi nãi ra dáng ta đây, gật đầu đầy vẻ ta đây, ngồi xuống cùng các nghệ sĩ. Bà muốn dùng tiếng Tứ Xuyên để trò chuyện với các nghệ sĩ địa phương, còn họ lại muốn dùng thứ tiếng phổ thông mà bà nói để đáp lời. Kết quả chẳng ai hiểu ai đang nói gì, nhưng đôi bên đều cảm thấy đã làm tròn lễ nghĩa.

"Ồ, đại ca," Bảo Khánh vừa nói vừa lao về phía kẻ vô tích sự, "giỏi thật, giỏi thật, quả là cao tay! Tôi không thể bài trí đẹp được thế này." Vừa nói anh vừa nhìn ngó bốn phía. Kẻ vô tích sự nghe đàn em liên tục khen ngợi mình, không kìm được mỉm cười đắc ý. Anh ta ngáp một cái, vươn vai duỗi gót để Bảo Khánh thấy mình mệt mỏi thế nào. Những người làm việc trong gánh hát lúc này cũng đã đến: người giữ chỗ, bán vé, soát vé, kéo đàn. Họ không phải nghệ sĩ, vốn dĩ không cần đến cúng tổ nghề. Nhưng Bảo Khánh đã mời tất cả bọn họ đến, muốn cho họ thấy rằng nghệ sĩ cũng có quy củ, cũng có tổ nghề cai quản; họ không phải là cái lũ ăn mày vô thừa nhận như người ngoài vẫn nghĩ.

Nhà họ Đường đến muộn nhất, đây là thể diện. Đường tứ nãi nãi đi đầu, theo sau là Cầm Châu, Đường tứ gia chốt đuôi, Tiểu Lưu lủi thủi đi theo trông tội nghiệp như một đứa trẻ mồ côi cha mẹ.

Tứ nãi nãi mặc một chiếc sườn xám lụa xanh béo ú, lấp lánh, trông to bằng bốn Đường tứ gia gộp lại, khuôn mặt đầy thịt mỡ trát một lớp phấn dày cộp, môi cũng tô son đỏ chót. Trên người bà ta trang sức lấp lánh: một đôi khuyên tai lớn, trên ngón tay đeo bốn chiếc nhẫn cẩn đá quý giả, phản chiếu ánh sáng lấp lánh.

Vừa bước vào cửa, bà ta liền lúc lắc đi thẳng tới chỗ Nhị nãi nãi và Tú Liên, chào hỏi như thể bạn thân lâu năm: "Tỷ tỷ tốt — ôi, Tiểu Liên trông xinh quá." Xong xuôi lại chào anh em nhà họ Phương. Những người khác, bà ta chẳng buồn liếc mắt nhìn.

Tứ nãi nãi không thèm bàn bạc với Bảo Khánh, liền gọi chồng mình tới. "Lên hương cúng tổ nghề đi!" Bà ta muốn ông ta làm chủ tế.

Bảo Khánh vội kéo Đường tứ gia ra, lắc đầu. Anh là chủ gánh, không thể để người khác làm chủ tế. Anh bước đến trước thần vị, châm hương. Đợi những làn khói lam uốn lượn bay lên, anh cắm hương vào lư hương. Sau đó lại thắp nến. Phía trước thần vị bỗng sáng bừng lên, lấp lánh đủ mọi màu sắc. Mọi người đều yên lặng, một bầu không khí trang nghiêm bao trùm. Bảo Khánh cung kính dập đầu lạy tổ nghề. Cầu xin tổ nghề ban cho cơm ăn, phù hộ cho việc làm ăn hưng vượng, gọi đâu khách đông đấy. Anh quỳ đó, trong lòng liên tục thầm cầu xin tổ nghề phù hộ cho Tú Liên, đừng để Tứ nãi nãi và chồng ả gây rối. Bên ngoài gánh hát vang lên tiếng pháo nổ đinh tai nhức óc.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.