Trong cuộc tranh luận ồn ào náo nhiệt và không ngớt lời ấy, tạp chí uy tín của Pháp "Cahiers du Cinéma" đã cất lời ca tụng dành cho "Mùi Hương", đồng thời đưa ra góc nhìn sâu sắc và chuyên nghiệp để hạ hồi kết cho chủ đề này, đẩy bộ phim lên một tầm cao hoàn toàn mới. Cuốn tạp chí có vị thế trong số các tạp chí chuyên ngành điện ảnh toàn cầu này cho rằng, "Evan đã hoàn thành xuất sắc quá trình chuyển thể đầy khó khăn từ cuốn tiểu thuyết gốc của Süskind, điều này giúp anh dễ dàng bước vào hàng ngũ đạo diễn đỉnh cao", thổi bùng lên tiếng cõi ca ngợi dành cho Evan Bell.
Trong thần thoại Hy Lạp, nữ thần tình yêu Aphrodite sau khi thua vị vua xứ Sparta là Menelaus, nàng đã chôn vùi dục vọng vào trong lòng hoàng tử thành Troia là Paris, khiến chàng không thể nghe thấy tiếng gầm giận dữ của người con trai Atreus — Menelaus, cũng quên đi sự nhục nhã khi thua trận quyết đấu, đắm chìm trong dục vọng ngọt ngào chói lọi của hoàng hậu Helen xứ Sparta. Cuối cùng đã châm ngòi cho cuộc chiến tranh Troia kéo dài mười năm.
Nhà văn người Pháp Hầu tước de Sade là một nhân vật gây nhiều tranh cãi, cả cuộc đời ông có tới hai mươi bảy năm sống trong ngục tù, phải trả giá cho sự kỳ quái động trời và sự "cuồng loạn tình dục" của mình. Ông dùng một chiếc bút lông ngỗng nhẹ nhàng khơi ngọn lửa dục vọng của toàn thế giới, xé toạc chiếc mặt nạ đạo đức giả, buộc con người phải nhìn thẳng vào sự lúng túng và điên cuồng của chính mình trước vấn đề tình dục.
Nữ thần trong thần thoại, thiên tài tồn tại trong hiện thực, họ đều dùng phương pháp của riêng mình để tạo nên những câu chuyện hoàn toàn mới. Bất kể dùng thủ đoạn gì, họ khiến con người biến thành những con thiêu thân lao vào lửa, dẫu hóa thành tro bụi cũng bất chấp tất cả, thậm chí còn mang ơn mang nghĩa với ngọn đèn đã khiến họ tan xương nát thịt. Thường thì, những nhân vật như thế này khi xuất hiện luôn đi kèm với khúc ca thánh thiện và những đóa hoa tươi đẹp, khiến cả thế giới phải trầm trồ tán thán.
Jean-Baptiste Grenouille cũng là một thiên tài như thế, một thiên tài về khứu giác. Vương quốc mùi hương do hắn dựng nên cũng đáng lý ra phải được chào đón bằng một đại tiệc cuồng hoan. Nhưng sự thật lại hoàn toàn ngược lại, hắn sinh ra ở Paris ngập tràn những thứ mùi hôi thối, đi kèm với đó không chỉ là mùi tanh tưởi của xác cá chết, mà còn cả sự rẻ múng từ người mẹ sinh ra mình. Cả cuộc đời hắn chìm trong sự bị bỏ rơi, cùng với lời nguyền vô song dành cho tất cả những người xung quanh. Sự chào đời của hắn không mang lại hy vọng về sự sống mới, mà là lời nguyền không có điểm dừng cho những kẻ ở gần hắn. Mẹ hắn bị xử tử vì tội giết trẻ sơ sinh, vú em của hắn chết thảm dưới bánh xe ngựa, phu nhân Gaillard nuôi nấng hắn bị kẻ cướp cắt cổ đến chết, chủ xưởng thuộc da say khát nước chết đuối chìm nghỉm dưới sông Seine... Còn sư phụ nước hoa của hắn thì bị chôn vùi trong giấc ngủ dưới những mảng tường đổ nát bên dòng sông xiết...
Dù là ngoại hình hay lời nói hành động, Jean-Baptiste Grenouille đều không giống một thiên tài có thể thay đổi thế giới. Hắn không có hoa tươi và vầng hào quang vây quanh như Aphrodite, hắn cũng không có tài năng và tư duy biến chữ thành hoa như Hầu tước de Sade, nhưng họ đều có chung một năng lực: gieo rắc sự sợ hãi và hy vọng, tình yêu và sự mê muội vào sâu thẳm tâm hồn con người.
Năm 1791, Hầu tước de Sade xuất bản "Justine hay những bất hạnh của đức hạnh", kể về nhân vật chính Justine đại diện cho đức hạnh nhưng lại hết lần này đến lần khác trở thành vật hy sinh cho cái ác. Giữa những âm mưu và vu oan hết lần này đến lần khác, nàng không có nơi ẩn náu, trở thành công cụ cho đủ loại hành vi dâm loạn, chịu đựng đủ mọi sự đày ải và giày vò. Năm 1801, Hầu tước de Sade vì cuốn sách này mà lần thứ sáu bị tống vào ngục tối. Ông chế nhạo những kẻ xét xử mình là "tiếng rên rỉ phát ra vì bị vạch trần". Những kẻ đó thật đạo đức giả, mang theo nỗi sợ hãi "chưa từng nghĩ có kẻ lại thấu hiểu họ đến thế" mà ném ông vào nhà giam. Lần này, Hầu tước de Sade đã không thể bước ra ngoài được nữa, năm 1814 ông qua đời trong nhà thương điên. Hai trăm năm sau cho đến tận hôm nay, Hầu tước de Sade đã trở thành một sự tồn tại không thể thay thế trong lịch sử sách khiêu dâm và triết học.
Hầu tước de Sade dùng cây bút lông ngỗng của mình để vạch trần khao khát và nỗi sợ hãi của người đời đối với "tình dục", thế nên ông bị bắt giam và bị mang danh kẻ điên. Tương tự như vậy, Jean-Baptiste Grenouille cũng có được năng lực này, chỉ có điều công cụ của hắn là nước hoa, loại nước hoa đủ sức thao túng cả thế giới. Hắn dùng một giọt nước hoa để khơi gợi lên dục vọng nguyên thủy và cơ bản nhất của con người, rồi tất cả mọi người đều phá vỡ phòng tuyến cuối cùng của đạo đức, đơn thuần bị kiểm soát bởi dục vọng trần trụi, sau đó bị nhấn chìm.
Jean-Baptiste Grenouille không nghi ngờ gì nữa chính là một thiên tài về mùi hương. Trong bộ phim, Evan Bell đã dành gần một nửa thời lượng để thể hiện tài năng kỳ quái của hắn, mùi hương trở thành phương tiện duy nhất để tiếp xúc và nhận thức thế giới này. Nhưng đồng thời, việc bản thân hắn thiếu vắng mùi hương lại khiến hắn bị ** [chú thích: từ gốc bị che] ra ngoài thế giới này, không được thế giới này thừa nhận và dung tha, thế nên hắn chỉ có thể cô đơn tịch mịch đóng vai một kẻ đứng ngoài cuộc, nhìn thế giới thối rữa đầy mùi hôi thối này tiếp tục tồi tệ thêm.
Bảy năm sống trên đỉnh núi đã khiến hắn nhận ra sự "không tồn tại" của chính mình, sự hoảng sợ này suýt chút nữa nhấn chìm hắn. Tài năng của hắn, năng lực của hắn, thân thể của hắn, ý thức của hắn, hoàn toàn là không tồn tại. Thế nên, hắn quyết định đi tìm sự tồn tại của chính mình, hắn cần một vật trung gian, một phương pháp để chứng minh sự tồn tại của mình, và nước hoa đã trở thành thủ đoạn của hắn.
Khi phát hiện bản thân có thể thông qua mùi hương để thao túng người khác, hắn cảm thấy vô cùng thỏa mãn. Hắn phát hiện ra mình có được năng lực thống trị loài người giống như Thượng Đế, cảm giác sảng khoái khi đứng trên cao nhìn xuống loài người ấy khiến hắn dần chìm đắm trong thế giới mùi hương. Đối với hắn, quá trình giết chết hai mươi lăm thiếu nữ không phải là một quá trình phạm tội, mà là một quá trình chờ đợi, một quá trình tìm kiếm bản ngã, một quá trình khám phá thế giới, hắn chỉ hy vọng có thể chứng minh sự tồn tại của mình. Trong thế giới mùi hương thuần khiết nhất, đơn giản nhất lại cũng phong phú nhất ấy, tiếp tục ngồi trên ngai vàng của mình, thao túng sự vận hành của thế giới.
Nhưng hắn lại phớt lờ một điểm: trong bất kỳ không gian nào, dù có là vua chúa đi nữa, thì cũng không có quyền tước đoạt quyền sinh tồn của người khác. Hắn buộc phải trả giá. Đương nhiên, sự phán xét không nhất thiết phải là đưa lên giá treo cổ, mà còn có thể là sự phán quyết và cáo buộc về mặt tinh thần.
Cho nên, khi hắn hoàn thành buổi lễ tôn sùng vĩ đại nhất trong lịch sử loài người, khi hắn điều khiển con người đuổi theo dục vọng nguyên thủy nhất của chính mình, hắn cảm nhận được một nỗi căm hận không sao diễn tả nổi. Hắn phát hiện ra thứ khiến con người phát cuồng chỉ là mùi hương trên người hắn — loại nước hoa được điều chế từ hai mươi lăm trinh nữ. Đây chỉ là một chiếc mặt nạ đáng ghét, còn hắn chỉ là một kẻ thay thế nực cười, một con rối đáng thương, vẫn chẳng có ai nhìn thấy bộ mặt thật của hắn. Thế là, hắn bối rối tột cùng, đau đớn tột cùng, đau buồn tuyệt vọng.
Cuối cùng, hắn trở lại nơi mình sinh ra, dùng hết sạch số nước hoa, những giọt nước hoa trong veo tựa như rơi xuống từ chòm sao xa xôi, bùng lên ánh sáng chói lọi. Tình yêu trút từ trên người hắn xuống, trên những gương mặt tê dại dơ bẩn của con người nở rộ vẻ mê mẩn, tựa hồ không biết phải kể lại thứ tình cảm ấy ra sao. Con người lao vào hắn như lũ dữ thú, xé xác chia nhau ăn thịt hắn. Khi hắn dùng thiên tài của mình để chinh phục thế giới, thì Thượng Đế lại khiến thiên tài ấy biến thành lời nguyền, rơi tõm vào địa ngục vĩnh viễn không bao giờ tắt lửa.
Jean-Baptiste Grenouille không phải thiên thần gì cả. Hắn chỉ là một con ác quỷ mang năng lực của thiên thần đến thế gian nhưng lại sa ngã vào địa ngục. Nhà soạn nhạc người Đức Beethoven có thiên phú lớn nhất chính là tài năng âm nhạc, giống như Grenouille đối với mùi hương, nhưng họ đều có khiếm khuyết trên cơ thể. Beethoven mất đi thính lực, trải qua phần đời còn lại trong thế giới câm lặng, còn Grenouille thì không có mùi hương, không tồn tại trên thế giới này. Nhưng Beethoven không vì thế mà căm hận ai, coi thường ai, mà đem toàn bộ nhiệt huyết dồn vào âm nhạc, đúng như lời ông từng nói: "Hiến dâng cho toàn nhân loại". Còn Grenouille lại tính toán trong đáy lòng, ủ mưu tai họa rồi trốn trong bóng tối cười trên nỗi đau của người khác, thế nên cuối cùng hắn đã chứng kiến sự thật rằng con người phớt lờ hắn, bỏ mặc hắn, khiến mọi tính toán của hắn đều đổ sông đổ biển. Cuối cùng, hắn uống ly thuốc độc do chính mình làm ra, hoàn thành lời nguyền mà vận mệnh dành cho mình.
Jean-Baptiste Grenouille rốt cuộc là thiên thần hay ác quỷ? Trong ống kính của Evan Bell, hắn vừa là thiên thần vừa là ác mộng. Sự thuần khiết của hắn, sự ngây thơ của hắn, sự chấp nhất của hắn, sự tập trung của hắn, cùng với thiên tài của hắn, xuất phát từ đôi cánh trắng muốt của thiên thần, không bị vấy bẩn bởi cái thế giới nồng nặc mùi hôi thối này, luôn vươn mình tách rời khỏi không gian đáng sợ ấy. Việc không có mùi hương khiến hắn không tồn tại trên thế giới này, đồng thời cũng khiến hắn đứng vượt lên trên thế giới này, luôn dùng một ánh mắt tĩnh lặng và đạm bạc để nhìn ngắm thế gian. Nhưng mặt khác, sự cực đoan của hắn, sự tính toán của hắn, sự cuồng nhiệt của hắn, sự hắc ám của hắn, cùng với thiên tài của hắn, cũng khiến đôi cánh thiên thần trên người hắn từng chút từng chút sa vào bóng tối. Ác quỷ đang nanh vuốt múa méo sau lưng hắn, ác quỷ sau khi nuốt chửng từng vật tế thần, cuối cùng đã nuốt chửng luôn cả chính hắn, chấm dứt một cuộc đời đầy huyền thoại và cuồng loạn.
Ngoài Jean-Baptiste Grenouille ra, trong bộ phim của Evan Bell còn phác họa đơn giản mà sinh động từng hình tượng một: người vú em nhát gan, phu nhân Gaillard lạnh lùng, Baldini tham lam, Richis tự đại kiêu ngạo. Từ quý tộc cho đến dân chúng, ai nấy đều giống như một tấm gương phản chiếu trên người Grenouille. Bọn họ đều đáng thương, nhưng lại không hề đáng thương hại. Bến đỗ cuối cùng của mỗi nhân vật này đều đang ám chỉ cái kết của Jean-Baptiste Grenouille. Bọn họ thoạt nhìn có vẻ giành được tất cả những gì mình muốn, nhưng rồi chớp mắt lại tan thành mây khói, giống như những loại nước hoa kém chất lượng kia, hương thơm bùng nổ tức thì nhưng rồi cũng vụt tắt ngay lập tức.
Jean-Baptiste Grenouille dưới ống kính của Evan Bell còn châm biếm vô số con người ăn mặc chỉnh tề trong xã hội này. Con người khuất phục trước cường quyền, khuất phục trước đồng tiền, khuất phục trước dục vọng, khuất phục trước vận mệnh. Mà sau khi khuất phục rồi, lại có thể thản nhiên quên đi dáng vẻ hèn nhát của mình, giống như những người dân ở Grasse vậy. Sau bữa tiệc dục vọng điên cuồng, lẳng lặng mặc quần áo vào, không nhắc tới chuyện này nữa, sau đó kéo một kẻ chịu tội thay ra để cố gắng tiêu hủy tang chứng của sự việc đã xảy ra.
Trong xã hội này, những chính trị gia lợi dụng chiến tranh để đạt được mục đích trao đổi lợi ích, những nhà môi giới chứng khoán lợi dụng giao dịch đen tối để tước đoạt lợi ích của người dân, thế giới ngầm lợi dụng sự nghiệp từ thiện để che giấu nguồn gốc đồng tiền, kẻ tiểu nhân lợi dụng ngoại hình vóc dáng để thăng chức, nhà tư bản lợi dụng lao động giá rẻ để vơ vét lợi nhuận chênh lệch... Những người này thực chất đều là Jean-Baptiste Grenouille. Bọn họ tuy không trực tiếp giết người, nhưng trên tay mỗi người đều dính những giọt máu khác nhau. Tội ác của bọn họ có lẽ chưa bị phơi bày trước thiên hạ, nhưng trong thâm tâm bọn họ đều rõ điều đó.
Jean-Baptiste Grenouille là ác quỷ, nhưng hắn hy vọng có người có thể xé toạc mặt nạ của hắn, vạch trần sự thật về hắn. Đáng tiếc là, không có ai hoàn thành tâm nguyện của hắn. Thế nên, hắn đã chọn tự mình hoàn thành lời nguyền của Thượng Đế, hắn rưới chai nước hoa tuyệt thế đó lên người mình, hoàn thành vòng luân hồi cuối cùng. Cho nên ít nhất, Jean-Baptiste Grenouille là một thiên tài nửa thiên thần nửa ác quỷ.
"Thiên tài nửa thiên thần nửa ác quỷ", "Cahiers du Cinéma" đã dùng một câu tổng kết ngắn gọn súc tích như vậy để định đoạt cho bộ phim "Mùi Hương".
Hoàn thành cập nhật hai vạn ba rồi nhé, hộc, he he, cầu phiếu tháng, cầu phiếu tác phẩm của năm, cầu đặt mua!
Vẫn có thể tiếp tục ra chương ngoại mà! Phiếu tháng tính cơ số một trăm, phiếu tác phẩm của năm tính cơ số một trăm bốn mươi, đều là cứ tăng hai mươi phiếu thì thêm một chương. Mọi người cho Qimao thêm chút động lực nha, he he! Cố lên!
