Câu chuyện "Lọ Lem" có thể được tìm thấy trong "Truyện cổ Grimm", và cũng có thể tìm thấy trong "Truyện cổ Perrault" của Pháp, đây là một câu chuyện cổ tích nữa được lưu truyền rộng rãi với nhiều phiên bản khác nhau.
Vợ của người đàn ông giàu có qua đời, để lại một cô con gái nhỏ. Người đàn ông lấy vợ mới, người vợ kế dẫn theo hai cô con gái lớn hơn. Mẹ kế và hai người chị do bà ta sinh ra ngược đãi cô con gái nhỏ mà người vợ trước để lại, việc nhà nặng nhọc đều đổ lên một mình cô bé, hàng ngày phải móc tro trong lò sưởi, phải quét dọn nhà bếp, cô bé quanh năm suốt tháng toàn thân đều dính đầy tro bụi, cả nhà đều gọi cô là "Lọ Lem".
Một hôm, nhà vua liên tiếp tổ chức yến hội linh đình trong ba ngày, mời tất cả những người thuộc tầng lớp thượng lưu tham gia, để chọn vợ cho vương tử. Mẹ kế dẫn hai người chị đi dự tiệc, trước khi đi liền bắt Lọ Lem chải chuốt trang điểm cho họ từ đầu đến chân. Hai người chị xiêm y lộng lẫy, hớn hở rời đi, Lọ Lem trốn trong nhà bếp tủ thân khóc nức nở.
Trong tiếng khóc, một bà tiên tự xưng là mẹ đỡ đầu lúc sinh thời của cô xuất hiện, đây là một bà lão nhân hậu, bà quyết định giúp Lọ Lem để cô cũng có thể đến dự yến tiệc của nhà vua. Bà tiên khoét rỗng một quả bí ngô, biến nó thành một cỗ xe ngựa lộng lẫy, lại bắt một đám chuột, biến chúng thành mấy con ngựa to khỏe và phu xe, lại bắt mấy con thằn lằn, biến chúng thành người hầu, cuối cùng dùng gậy thần khẽ gõ, bộ quần áo rách rưới trên người Lọ Lem tức thì biến thành trang phục lộng lẫy quý phái, đôi guốc gỗ trên chân biến thành một đôi giày thủy tinh.
Bà tiên dặn dò Lọ Lem, nhất định phải rời khỏi phòng khiêu vũ trở về nhà trước mười hai giờ đêm, một khi vượt quá thời điểm này, xe ngựa sẽ lại biến thành bí ngô, ngựa và phu xe sẽ lại biến thành chuột, người hầu sẽ lại biến thành thằn lậu, quần áo đẹp, giày thủy tinh sẽ biến thành quần áo rách và guốc gỗ như ban đầu.
Lọ Lem ngồi trên cỗ xe ngựa lộng lẫy lên đường. Khi cô xuất hiện tại buổi khiêu vũ với vẻ đẹp rực rỡ lóa mắt, lập tức làm chấn động toàn trường, thu hút chặt chẽ ánh mắt của vương tử, vương tử trong suốt buổi tối hôm đó chỉ khiêu vũ một mình với cô. Gần đến mười hai giờ đêm, Lọ Lem vội vã cáo từ rời khỏi phòng khiêu vũ. Cỗ xe ngựa đẹp đẽ đương nhiên biến mất, quần áo quý phái, giày thủy tinh cũng đều khôi phục lại nguyên dạng. Khi hai người chị từ buổi khiêu vũ trở về, Lọ Lem chỉ lấm lem tro bụi lắng nghe họ hớn hở kể lại khung cảnh hoành tráng của buổi khiêu vũ, kể về việc một nàng công chúa đẹp tuyệt trần trong buổi khiêu vũ đã khiêu vũ với vương tử như thế nào.
Tối hôm sau, khi mẹ kế dẫn hai người chị đã được trang điểm kỹ lưỡng xuất phát rồi, Lọ Lem lại ngồi lên cỗ xe ngựa đẹp đẽ do bí ngô biến thành để đến dự yến tiệc. Lọ Lem rực rỡ lóa mắt vẫn là bạn nhảy duy nhất của vương tử tại buổi khiêu vũ. Thời gian trôi qua rất nhanh, sắp đến mười hai giờ đêm, Lọ Lem bỗng nhiên giật mình tỉnh ngộ, bay nhanh trốn khỏi phòng khiêu vũ. Khi vương tử đuổi theo ra ngoài, nàng công chúa xinh đẹp đã biến mất. Anh chỉ nhặt được một chiếc giày thủy tinh trên bậc thềm. Các lính gác cổng nói rằng, ngoài việc nhìn thấy một cô bé rách rưới đi qua, không hề phát hiện ra bất kỳ ai.
Sau khi trời sáng, vương tử ra lệnh cho sứ giả nâng chiếc giày thủy tinh này đi khắp thành phố, tuyên bố cô gái nào có thể đi vừa chiếc giày này, vương tử liền bằng lòng kết hôn với người đó.
Hai người chị mở cửa nghênh đón sứ giả hoàng gia. Chị cả đi thử, chân quá lớn, mãi mà không nhõng vào được, cô ta liền dùng kéo cắt bỏ ngón chân cái, dùng sức nhét chân vào; thế nhưng, sứ giả nhìn thấy trong giày thủy tinh chảy máu ra, liền nói cô ta không đạt tiêu chuẩn. Chị hai thử đi, giày vẫn nhỏ chân lớn, không đi vào được, cô ta liền dùng dao thái rau gọt bớt một miếng gót chân, cố đi vào chiếc giày này; nhưng lại bị sứ giả phát hiện, cũng hủy bỏ tư cách của cô ta.
Khi Lọ Lem muốn thử đi, hai người chị đều đứng ra phản đối. Sứ giả mặc kệ sự phản đối của họ, quỳ xuống xỏ giày vào chân Lọ Lem, kết quả kích cỡ hoàn toàn vừa vặn. Sau đó, Lọ Lem lấy từ trong túi ra chiếc giày giống hệt thứ hai, xỏ vào chân. Lúc này, tiên mẹ đỡ đầu xuất hiện, bà dùng gậy thần biến quần áo của Lọ Lem thành trang phục còn quý phái hơn trước.
Hai người chị nhận ra Lọ Lem chính là mỹ nhân trong buổi khiêu vũ, họ quỳ xuống thừa nhận trước đây đã ngược đãi cô, cầu xin sự tha thứ của cô. Lọ Lem hôn các chị, nói rằng nếu sau này họ có thể đối xử với cô giống như đối xử với em gái, cô nhất định sẽ tha thứ.
Vương tử và Lọ Lem tổ chức hôn lễ. Lọ Lem lại giúp hai người chị tìm kiếm những người chồng giàu có.
Đó chính là câu chuyện "Lọ Lem" trong "Truyện cổ Perrault".
Chúng ta trước tiên phân tích theo thứ tự các yếu tố quan trọng chứa đựng trong câu chuyện này, vạch ra một loạt ý nghĩa tượng trưng.
Truyện cổ tích giống như giấc mơ của con người, ý nghĩa của chúng đều ẩn giấu trong các biểu tượng.
Thứ nhất, người cha ở đây giống như trong "Nàng Bạch Tuyết", lại là người hữu danh vô thực, không hề có bất kỳ tác dụng nào, hầu như giống như không hề tồn tại.
Trong "Lọ Lem" của "Truyện cổ Grimm", người cha quả nhiên có xuất hiện, cũng có một số qua lại với Lọ Lem, thế nhưng, người cha vẫn cứ yếu đuối, trong sự áp bức của mẹ kế và hai người chị đối với Lọ Lem, đã không hề phát huy lấy một chút tác dụng bảo vệ nào.
Thế là, chúng ta nhìn thấy môi trường sống quan trọng đầu tiên của Lọ Lem: Cô không có được tình cha, không có sự bảo vệ của cha.
Câu chuyện của Lọ Lem trước tiên là câu chuyện về một cô bé không có được tình cha.
Nhìn rõ điểm này, thì có thể nhìn rõ cấu cục của nhiều câu chuyện cổ tích tương tự, chúng đều đặt nữ nhân vật chính vào một môi trường gia đình không có tình cha, triển khai câu chuyện cuộc đời buồn vui lẫn lộn của cô ấy. Điều này đủ để cho thấy, khao khát tình cha đã nhào nặn nên giấc mơ của bao nhiêu cô gái trên thế giới này.
Thứ hai, cũng giống như Bạch Tuyết, người mà Lọ Lem phải đối mặt lại là một người mẹ kế cay nghiệt.
Ở đây vừa có thể xem bà ta là mẹ kế, cũng có thể xem là người mẹ quá đỗi nghiêm khắc với con gái. Mẹ kế thì không thường thấy lắm; còn người mẹ quá cay nghiệt với con gái thì tương đối phổ biến.
Mục tiêu xung đột giữa Lọ Lem và mẹ kế, chính là xung đột giữa một cô gái và người mẹ độc đoán của cô ấy.
Thứ ba, mẹ kế xuất hiện cùng với hai người con gái do bà ta sinh ra, như vậy, trong môi trường trưởng thành của Lọ Lem lại có thêm hai người chị. Giả như mẹ kế là tượng trưng cho người mẹ cay nghiệt, vậy thì sự kỳ thị của bà ta đối với Lọ Lem còn mang theo tính chất thiên vị.
Trong cuộc sống hiện thực cũng thường xuyên có thể nhìn thấy hiện tượng này, mẹ hoặc cha không thể đối xử công bằng với nhiều người con, thường có thể hình thành sự kích thích sâu sắc đối với những đứa trẻ.
Thứ tư, khi người mẹ cay nghiệt thiên vị hai người chị, và cùng với hai người chị kỳ thị Lọ Lem, thứ mà cô con gái nhỏ trực tiếp đối mặt chủ yếu không phải là mẹ, mà là hai người chị đang đè nặng lên đầu cô. Điều này trở thành điều kiện bên ngoài quan trọng nhất trong cuộc sống của Lọ Lem.
Trong "Truyện cổ Perrault", hai người chị là những cô gái xấu xí, trong "Truyện cổ Grimm", hai người chị cũng vẫn xinh đẹp, nhưng đều độc ác và ganh tị giống như mẹ kế.
Lọ Lem từ nhỏ đã lớn lên dưới sự áp chế của hai người chị. Người mẹ thiên vị trong cuộc sống thì đâu đâu cũng có, những người chị có khuynh hướng áp chế em gái cũng không hề hiếm gặp.
Hoàn cảnh của Lọ Lem đã chạm đến hàng triệu độc giả bằng sự tượng trưng này.
Thứ năm, bà tiên xuất hiện, đây là một bà tiên tự xưng là mẹ đỡ đầu lúc sinh thời của Lọ Lem, lại là một bà tiên lớn tuổi đủ sự nhân từ.
Ở đây, bà tiên chẳng qua chỉ là ảo tưởng của một cô bé.
Lọ Lem khao khát một người mẹ hiền từ tốt bụng, khao khát tình mẫu tử ấm áp. Sự xuất hiện của bà tiên chính là hiện thực hóa của ảo tưởng. Giả như cô bé từng nhận được sự che chở của bà nội hay bà ngoại, thì chính là thông qua phương thức này mà thấm sâu vào ký ức thời thơ ấu.
Thứ sáu, quả bí ngô biến thành xe ngựa, những con chuột biến thành ngựa và phu xe, con thằn lằn biến thành người hầu, thực ra đều là những món đồ chơi không phải đồ chơi, những người bạn không phải bạn bè trong thế giới trẻ thơ.
Một đứa trẻ nghèo khó cô độc, mới có thể đối mặt với thế giới của loài chuột, thằn lằn mà sinh ra những tơ tưởng mộng mơ, xây dựng vương quốc hạnh phúc của chính mình ở đó. Đây là thế giới của một cô bé không có bất kỳ bạn đồng hành nào khác ngoài người mẹ hung ác và hai người chị, những con động vật nhỏ như chuột và thằn lằn xuất hiện với diện mạo giống đực, cũng là khao khát của cô bé đối với những người bạn đồng hành nam giới ở thế giới bên ngoài.
Thứ bảy, giống y như câu chuyện của "Nàng Bạch Tuyết", một vị vương tử nữa lại xuất hiện. Đây tự nhiên là biểu tượng lấp lánh ánh vàng về cuộc sống hạnh phúc mà những cô bé như Lọ Lem khao khát.
Con gái tìm được một người tình lý tưởng thuộc về mình, tìm được một cuộc hôn nhân thành công, đây tự nhiên là nội dung trung tâm trong hạnh phúc cuộc đời của họ.
Đương nhiên, vương tử không chỉ tượng trưng cho tình yêu và hôn nhân thành công, mà còn tượng trưng cho sự thành công và hạnh phúc của cả cuộc đời.
Thứ tám, Lọ Lem tìm được vương tử, không chỉ có nghĩa là đã rời khỏi môi trường sinh tồn thuở nhỏ, mà còn có nghĩa là chiến thắng của cô đối với hai người chị.
Trong "Nàng Bạch Tuyết", con gái đã chiến thắng mẹ. Con gái cuối cùng đã chứng minh bản thân xinh đẹp hơn, thành công hơn mẹ. Mà trong "Lọ Lem", em gái đã chiến thắng hai người chị. Em gái cuối cùng đã chứng minh bản thân xinh đẹp hơn, hạnh phúc hơn, vẻ vang hơn hai người chị.
Trong gia đình có đông chị em, một cô bé có khả năng xem chị em của mình là đối thủ cạnh tranh trực tiếp, một xung lực tiềm ẩn bất giác trong suốt cuộc đời cô chính là chiến thắng chị em của mình. Đặc biệt là những cô em gái ở vị trí yếu thế, giả như cô ấy lại bị người thân kỳ thị giống như Lọ Lem, thì đặc biệt có khả năng sinh ra xung lực tâm lý vượt qua các chị.
Câu chuyện của Lọ Lem tượng trưng cho vận mệnh của họ.
Thứ chín, trong "Truyện cổ Grimm", kết cục của hai người chị của Lọ Lem tương đối bi thảm, trên đường đến nhà thờ tham dự hôn lễ của Lọ Lem, họ đã bị chim bồ câu mổ mù mắt; mà trong "Truyện cổ Perrault", hai người chị đã nhận được sự tha thứ của em gái, và nhận được ân huệ từ cô. Hai loại kết cục này, đều là khúc vĩ thanh thành công trong ảo tưởng của những cô bé như Lọ Lem.
Việc các chị bị mổ mù mắt là sự giải tỏa sự thù hận của Lọ Lem; hai người chị thừa nhận sai lầm mà nhận được sự tha thứ và chăm sóc của cô, vẫn là sự giải tỏa sự thù hận của cô. Dù là kết cục nào, cũng đều khiến chúng ta nhìn thấy rõ ràng giấc mơ của kiểu cô bé này.
Họ khao khát chiến thắng các chị, khi cuối cùng đã chiến thắng các chị rồi, thì sẽ có vấn đề đối mặt với kẻ bại trận như thế nào.
Đây là vấn đề mà người chiến thắng phải giải quyết.
Chấp nhận sự sám hối của các chị, tiếp đó tha thứ cho họ, lại còn rộng lượng giúp đỡ họ, đây thực ra là thái độ ưu việt của người chiến thắng.
Thứ nhất, đây là một hội chứng đặc trưng của cô bé thiếu thốn tình cha, bị mẹ kỳ thị lại bị các chị áp chế.
Kiểu cô bé này đối với tình cha đã hoàn toàn tuyệt vọng, bởi vì cách ngăn bởi nhiều tầng che chắn của mẹ và các chị; mà mưu đồ tranh giành sự thiên vị của mẹ đại khái cũng là vô vọng, bởi vì mẹ nuông chiều các chị.
Ở vị trí thấp kém này, cô ấy có lẽ chỉ có thể phục tùng, giống như Lọ Lem phục tùng trang điểm tỉ mỉ cho hai người chị trước buổi khiêu vũ vậy.
Thứ hai, những cô gái có địa vị thấp kém trong đời sống gia đình từ nhỏ này, thường tràn ngập niềm ao ước và ảo tưởng đối với cuộc sống tương lai. Họ khao khát sâu sắc những cơ hội đến từ bên ngoài gia đình.
Đối mặt với cơ hội như vậy, cô ấy sẽ nhạy cảm hơn những cô gái khác, bởi vì đây là lối thoát duy nhất của cuộc đời. Cô hoàn toàn dựa vào những cơ hội như vậy để có thể tưởng tượng ra tương lai cuộc đời tươi sáng. Cho nên, mặc dù những đau khổ do bị kỳ thị từ nhỏ chưa từng khiến Lọ Lem nhụt chí, mà một khi không thể tham gia yến tiệc của nhà vua, cô liền đau khổ khóc lớn.
Những cô bé như Lọ Lem thoạt nhìn có vẻ nhát gan yếu đuối, thế nhưng, một khi trao cơ hội cho họ, họ có khả năng rũ bỏ hội chứng tự ti, thể hiện sự theo đuổi vô cùng dũng cảm. Chỉ cần có xe ngựa và trang phục đẹp đẽ, họ sẽ dũng cảm bước về phía buổi khiêu vũ lộng lẫy dường như hoàn toàn không có duyên nợ gì với họ.
Thứ ba, Lọ Lem từ nhỏ mất đi tình cha, đương nhiên khao khát có được sự bảo vệ của người đàn ông giống như tình cha, nhưng đồng thời lại khao khát sự bảo vệ của người phụ nữ có tình mẫu tử giống như bà tiên đỡ đầu.
Giả như trong gia đình chỉ đối mặt với người mẹ độc đoán, cô ấy có lẽ chỉ có sự thù địch với mẹ và sự khao khát tình cha; thế nhưng, khi sự kỳ thị của mẹ và sự ức hiếp của chị cùng lúc giáng lên người cô, thì mối quan hệ của cô trong gia đình lại càng phức tạp hơn.
Trước mặt cô sừng sững nhiều hơn là sự ức hiếp của hai người chị. Chính sự ức hiếp của chị thậm chí khiến cô quên đi sự kỳ thị của mẹ. Những cô bé lớn lên trong kiểu gia đình này, một mặt có thể thù địch với mẹ, mặt khác lại ảo tưởng trong cuộc đấu tranh với các chị, tranh giành sự thiên vị của mẹ.
Sự xuất hiện của tiên mẹ đỡ đầu, chính là sự bộc lộ ẩn kín của loại ảo tưởng này.
Khi còn nhỏ yếu sức, cô đắm chìm trong ảo tưởng chiến thắng các chị. Khi lớn hơn một chút, bất kể là học tập, sinh hoạt, hay công việc, cô đều sẽ nỗ lực hành động để phấn đấu chiến thắng các chị.
Trong gia đình không có điều kiện và cơ hội cạnh tranh. Đến trường học và xã hội, cô liền bắt đầu phấn đấu trong bầu trời rộng lớn. Cô sẽ dũng cảm bước tới từng buổi khiêu vũ lớn, hy vọng bản thân cuối cùng sẽ xinh đẹp hơn, thành công hơn các chị. Cả cuộc đời cô đều nằm trong nỗ lực không kìm chế được như thế.
Có lẽ cô ấy không hề nhận thức được điều này, thế nhưng, bất luận là học tập ở trường, hay làm việc ngoài xã hội, hay yêu đương kết hôn, cô luôn cách một khoảng cách gần hay xa mà liếc nhìn những người chị từng đè nặng lên đầu mình thời thơ ấu. Mỗi một chút vượt qua họ đều sẽ khiến cô được an ủi.
Khi chị em hội ngộ, có lẽ sẽ trong những câu chuyện cười nói mà bàn luận rôm rả về tình hữu nghị thân thiết giữa chị em, Lọ Lem của chúng ta chắc hẳn cũng cho là như vậy. Thế nhưng, ý thức tiềm ẩn của cô lại luôn luôn tiến hành so sánh, so sánh thành tựu, địa vị của mỗi người, cũng so sánh dung mạo, trang phục của mỗi người, còn phải so sánh người chồng thậm chí con cái của mỗi người. Giả như cô cuối cùng đã vượt qua các chị ở mọi mặt, cô liền thu được sự cân bằng tâm lý. Nếu sự vượt qua này khiến cô và các chị kéo giãn khoảng cách lớn hơn, cô liền có được sự bao dung của người chiến thắng.
Một Lọ Lem đạt được thành tựu huy hoàng trong cuộc đời sẽ rất rộng lượng giúp đỡ các chị, giống như Lọ Lem trong câu chuyện cổ tích giúp hai người chị tìm được những người chồng giàu có vậy.
Truyện cổ tích chỉ khi được lưu truyền rộng rãi, mới có giá trị nghiên cứu cao. Nếu nó chỉ là thứ do một người viết vài người đọc, thì hoàn toàn không cần thiết phải xem nó như bức tranh tâm lý chung của nhân loại mà khảo sát.
Những câu chuyện cổ tích được lưu truyền rộng rãi thường có quá trình lưu truyền lâu dài của nó. Giống như các câu chuyện trong "Truyện cổ Grimm", đại đa số đều đã có lịch sử hình thành và lưu truyền khá dài trong dân gian, khi chúng được anh em nhà Grimm biên soạn thành sách, thì hơn một thế kỷ nay lại càng được lưu truyền rộng rãi hơn ra toàn thế giới.
"Lọ Lem" đương nhiên cũng đã trải qua quá trình này. Nó cũng giống như rất nhiều câu chuyện cổ tích, trong quá trình lưu truyền của mình, đã hội tụ những ảnh hưởng từ mọi mặt của văn hóa nhân loại.
Từ mấy thế kỷ và lâu hơn trước đây, điều kiện y học của nhân loại thô sơ hơn hiện tại rất nhiều. Việc phụ nữ sinh con cũng là một việc nguy hiểm đến tính mạng, số lượng phụ nữ chết vì sinh nở hoặc bệnh tật khác đương nhiên cũng cao hơn hiện tại rất nhiều. Hiện tượng chồng lấy vợ kế, con cái có mẹ kế đại khái cũng có tỷ lệ cao hơn hiện tại, hiện tượng mẹ kế có khả năng trở thành chất liệu nổi bật hơn trong truyện dân gian. Nhìn nhận như vậy, những câu chuyện mẹ kế ngược đãi con cái với số lượng lớn trong "Truyện cổ Grimm" hoặc các truyện cổ tích khác, hình như càng dễ hiểu hơn một chút.
Lại theo nghiên cứu của một số học giả, chiếc giày thủy tinh trong "Lọ Lem" bắt nguồn từ ảnh hưởng của văn hóa bó chân của phụ nữ Trung Quốc. Nghe nói, tình tiết Lọ Lem đánh rơi một chiếc giày xuất hiện sớm nhất ở Trung Quốc. Đại khái chỉ có trong lịch sử Trung Quốc mới xuất hiện hiện tượng bó chân phổ biến, đôi bàn chân nhỏ trở thành dấu hiệu quan trọng cho vẻ đẹp của người phụ nữ. Có được sự giải thích về văn hóa lịch sử này, đại khái càng dễ hiểu hơn tình tiết hai người chị "gọt chân để vừa giày" trong câu chuyện "Lọ Lem".
Giả như khảo chứng này thành lập, thì càng biểu thị rõ hơn rằng, câu chuyện cổ tích từ khi sinh ra, trong toàn bộ quá trình lưu truyền đều đã hấp thụ văn hóa xã hội. Giống như một con sông chảy qua đại địa muôn vàn khe rãnh, sẽ gom góp tất cả các dòng nước và cát đá vào trong đó.
Trong "Truyện cổ Grimm", hai người chị của Lọ Lem bị chim bồ câu mổ mù mắt, mà trong "Truyện cổ Perrault", Lọ Lem lại giúp hai người chị tìm được những người chồng giàu có. Các phiên bản khác nhau chẳng qua chỉ cho thấy, câu chuyện "Lọ Lem" trong quá trình lưu truyền đã bị thấm đẫm bởi văn hóa của các dân tộc khác nhau, các khu vực khác nhau.
Giả như anh em nhà Grimm và Perrault cũng có những chỉnh sửa khác nhau đối với những câu chuyện thu thập được, vậy thì, đây vẫn là phản ánh của việc truyện cổ tích chịu sự thấm đẫm của văn hóa xã hội trong quá trình lưu truyền.
Ngày nay nghiên cứu truyện cổ tích như "Lọ Lem", không chỉ bởi vì chúng từng được lưu truyền rộng rãi, mà còn bởi vì cho đến nay chúng vẫn đang được lưu truyền rộng rãi. Khi một câu chuyện cổ tích lưu truyền mấy thế kỷ cho đến thời gian dài hơn lan tỏa khắp thế giới, chúng ta phải từ trong đó phát hiện ra những điều mang tính phổ quát nhất về con người.
Nói theo nghĩa hẹp, "Lọ Lem" là câu chuyện về một cô bé mất đi tình cha lại bị mẹ và chị em kỳ thị; nói theo nghĩa rộng, đây là câu chuyện về tất cả những cô gái có địa vị thấp kém.
Lọ Lem từ nhỏ tuyệt nhiên không có bất kỳ cảm giác ưu việt nào, cả cuộc đời cô đều đang mưu cầu chứng minh một danh ngôn: Kẻ hèn mọn là thông minh nhất.
Ở đây, chúng ta liên tưởng đến "Jane Eyre". Tác phẩm văn học kinh điển này có sức ảnh hưởng vô cùng sâu sắc trong lòng độc giả nữ. Đặc biệt được những người phụ nữ cô độc, rụt rè, tự ti yêu mến.
Jane Eyre là Lọ Lem điển hình, cô từ nhỏ mất cha mẹ, trải qua sự kỳ thị và bắt nạt, giống như Lọ Lem vật lộn lớn lên trong sự nơm nớp lo sợ giữa chốn tối tăm, cô cuối cùng đã giành được chiến thắng của cuộc đời bằng phẩm đức cao thượng và nghị lực kiên cường.
Khi câu chuyện "Jane Eyre" được lưu truyền rộng rãi qua mấy thế hệ phụ nữ, chẳng qua chỉ cho thấy đây là một câu chuyện cổ tích "Lọ Lem" mang nội dung hiện thực. Đương nhiên, cùng với việc đời sống hiện đại phát triển ngày càng sung túc, con người ngày càng rời xa cuộc sống như của "Jane Eyre", độc giả nữ ngày nay đọc "Jane Eyre" rõ ràng đã ít hơn mấy chục năm trước rất nhiều.
Thế nhưng, trên thế giới này luôn có những cô bé, và lại luôn có địa vị thấp kém cùng sự tự ti, khi địa vị thấp kém và sự tự ti giáng xuống một số cô bé nào đó, cho dù chỉ là sự bao trùm trong chốc lát, chúng ta cũng sẽ thấy hội chứng Lọ Lem ít nhiều xuất hiện.
"Lọ Lem" và những câu chuyện tương tự "Lọ Lem" vẫn đang tiếp tục hấp thụ sức sống lưu truyền từ trong những hội chứng này.
Giả như một ngày nào đó xã hội loài người không còn Lọ Lem, không còn những cô bé khiến người ta thương yêu nhường ấy nữa, thì câu chuyện "Lọ Lem" vẫn sẽ được bảo lưu như một di sản văn hóa xuất sắc.