Giang Ba trước đây từng là kỹ sư chính mảng frontend, hiện là người đứng đầu nhóm phát hành của Nguyên Quả Thực. Nghe câu hỏi này của Sở Viên Tịch, anh ta không dám nói ngay, chỉ nghe Sở Viên Tịch bồi thêm một câu: "Cậu cứ nói xem thời gian dùng để gõ code chiếm bao nhiêu phần?"
Giang Ba thấy sắc mặt Sở Viên Tịch xám ngoét, đành đánh liều trả lời: "Chắc là... chắc khoảng một nửa ạ?"
"Vậy xem ra cậu vẫn chưa phải là kẻ gà mờ thuần túy, nhưng những cao thủ lập trình tôi từng gặp đều chỉ dùng 20% thời gian để gõ code, thậm chí đã bao gồm cả debug trong đó. Cậu vẫn cần nâng cao trình độ, phải tìm được hướng nỗ lực. Tôi thật kỳ lạ, cậu cũng là dân lập trình lâu năm rồi, sao không biết nghĩ kỹ rồi hãy viết?"
Sở Viên Tịch nói xong cũng không đợi Giang Ba trả lời, trực tiếp đưa mắt quét toàn cảnh: "Thế nào là nghĩ kỹ? Viết tài liệu thiết kế ra, viết cho rõ ràng chính là nghĩ kỹ. Cứ theo tài liệu mà gõ code là công việc thuần túy không cần não, căn bản không cần phải dừng lại suy nghĩ giữa chừng, càng không bao giờ có chuyện viết được nửa đường thấy sai lại đập đi làm lại. Phải đập đi làm lại thì ngay trong quá trình viết tài liệu thiết kế đã phải phát hiện ra rồi. Các cậu tự biết việc của mình, tại sao ngày nào cũng tăng ca? Có mấy người dám vỗ ngực khẳng định là vì khối lượng công việc lớn? Milestone 2 còn chưa hoàn thành, chỉ riêng việc đập đi làm lại mà tôi thấy đã bao nhiêu lần rồi?"
"Bắt các cậu viết tài liệu thiết kế là để các cậu tiến bộ, không phải là tăng thêm gánh nặng! Các cậu đặt tay lên ngực tự hỏi xem, thời gian dự án cho chúng ta có dư dả không? Chỉ là làm một game thẻ bài thôi, mười mấy lập trình viên mà lại cho các cậu thời hạn năm tháng, gần như gấp đôi người khác, còn muốn thế nào nữa? Kết quả các cậu làm cho ngày nào cũng tăng ca, điều này nói lên cái gì? Nói lên thái độ các cậu có vấn đề!"
"Công ty sẵn lòng cho các cậu thời gian dư dả hơn một chút, là để để dành không gian thăng tiến cho anh em. Tăng ca là để công ty bóc lột tốt hơn, chứ không phải để làm việc kiểu câu giờ. Công ty này áp dụng chế độ DKP, xem xét dựa trên khối lượng công việc các cậu xuất ra, không nhìn vào độ dài thời gian làm việc."
"Không phải đâu, lão Sở, chúng ta viết tài liệu không phải để giải quyết vấn đề 'tính thay thế' sao, liên quan gì đến tăng ca?" Triệu Kiệt cảm thấy khá ấm ức. Việc tăng ca của lập trình viên thông thường đều là tăng ca toàn bộ, làm dự án là một công trình tập thể, rất nhiều việc một người không làm được, cần hỗ trợ lẫn nhau, rất nhiều vấn đề cần giải đáp cho nhau trong quá trình làm. Chỉ cần có một hai người phải tăng ca, những người khác bỏ về thì người ở lại tăng ca không thể làm việc được.
"Vậy theo ý cậu là?"
"Viết tài liệu không giải quyết được đâu, kỹ thuật của tôi chỉ mình tôi biết, người khác đều không biết, chỉ viết một bản tài liệu thì sao có thể giải quyết được tính không thể thay thế của tôi chứ?" Triệu Kiệt nói một cách vòng vo lý do tại sao anh ta phản đối viết tài liệu.
"Ha ha, thu lại sự tự tin đầy ảo tưởng của cậu đi, ai nước tiểu vàng (ý chỉ ảo tưởng) giúp tôi tạt cho cậu ta tỉnh ra với." Sở Viên Tịch chọn cách áp chế trực diện, "Kỹ thuật của cậu là kỹ thuật thương mại quy mô lớn, không thể nào chỉ mình cậu biết. Thậm chí nắm vững kỹ thuật của cậu cũng chẳng cần chỉ số IQ cao, bất cứ thứ gì cần chỉ số IQ cao đều không thể thương mại hóa quy mô lớn. Làm dân code quan trọng nhất là kinh nghiệm chứ không phải cậu có kỹ thuật độc quyền gì. Làm tốt hay không không phụ thuộc vào kỹ thuật của cậu có phải chỉ mình cậu nắm giữ hay không, mà phụ thuộc vào việc cậu có sẵn lòng không ngừng nâng cao bản thân hay không."
"Không đúng, nói theo cách của anh thì chẳng lẽ kỹ thuật không quan trọng nữa sao?"
"Quan trọng chứ, cho nên mới cần các cậu viết tài liệu thiết kế. Tài liệu thiết kế chính là thứ phản ánh kỹ thuật của cậu, phản ánh trí tuệ của cậu. Kỹ thuật của lập trình viên nên được thể hiện qua tài liệu. Đưa biểu đồ trình tự (sequence diagram) của cậu ra đây tôi xem, à, quả thực rất lợi hại, hiệu suất cao không dễ sai sót, thế mới đúng. Nếu không, cậu dựa vào đâu để khiến tôi tin tưởng kỹ thuật của cậu mạnh?"
Triệu Kiệt là một trong những đại diện phe phản đối, thầm nghĩ xem ra Sở Viên Tịch quyết tâm không nói lý lẽ rồi, bản tài liệu này chạy không thoát rồi...
Chỉ nghe Sở Viên Tịch nói: "Nếu ai thấy kỹ thuật của mình là không thể thay thế, hoặc là cậu bị ảo giác, hoặc là công ty đã xuất hiện vấn đề lớn, hoặc là quản lý quá yếu kém mới nảy sinh sự phụ thuộc vào cậu. Tàu con thoi và bom nguyên tử có phức tạp không? Sách hướng dẫn trong tay phi công và kỹ sư nhiều nhất cũng chỉ một cuốn. Lúc xảy ra vấn đề thật sự, họ cầm sách hướng dẫn là có thể định vị nhanh chóng vấn đề. Thứ tôi cần bây giờ chính là các cậu viết ra sách hướng dẫn, ai không muốn viết?"
Lý lẽ đã nói đến mức này, ai còn đứng ra nữa thì thật sự sẽ trở thành tấm gương phản diện, các lập trình viên đành ngoan ngoãn quay về bổ sung tài liệu. Sở Viên Tịch giữ Vu Văn Huy lại: "Lão Vu, lăn lộn nơi công sở phải dựa vào chỉ số cảm xúc (EQ) đấy. Cách xử lý lần này của cậu, thủ đoạn hơi non rồi."
"Tôi biết chứ, nhưng bọn họ đều là lão làng, chai sạn không nghe lọt tai rồi!" Vu Văn Huy than thở. Dẫn dắt dự án bình thường thực ra không có nhiều chuyện thế này, đặc biệt là dự án game, công ty thông thường đều không quá nghiêm túc, thậm chí còn khoan dung đến mức khó tin với chất lượng code.
Chỉ đến chỗ Sở Viên Tịch, dường như vì là một CEO chưa từng bị nhóm dự án "hành", nên mới đưa ra hàng loạt yêu cầu quá đáng. Tuy bề ngoài có vẻ đưa ra thời gian dư dả, nhưng khiến người ta không thích nghi nổi, lập trình viên không thích nghi, mà quản lý dự án như anh ta cũng không thích nghi, cứ như cá sông rơi vào nước biển vậy.
"Chai sạn không nghe không sao cả. Biểu hiện của người có EQ công sở cao là khiến người khác sẵn lòng trò chuyện cùng cậu, cậu có khó khăn người khác sẵn lòng giúp cậu, đúng không? Lần này của cậu, ngay từ đầu đã đứng vào thế đối lập rồi, lẽ ra ngay từ đầu cậu phải giả vờ như đang đứng cùng một phe với bọn họ, nhưng không nói lại được tôi."
Vu Văn Huy thầm nghĩ không cần giả vờ, tôi đúng là không nói lại anh... Nhưng câu vừa rồi của Sở Viên Tịch có một ý rất then chốt: Công ty này sử dụng chế độ DKP, cái nhìn là xuất ra bao nhiêu khối lượng công việc chứ không phải câu giờ bao lâu. Đây là một chỉ số có tính định hướng rất mạnh, cũng là điều trước đó anh ta không chú ý tới. Chủ yếu là vì công ty game về cơ bản đều dựa vào hiệu suất công việc (KPI/kết quả) để đánh giá nhân viên, ví dụ như lúc phát thưởng, cấp bậc nhân viên * khung hiệu suất = tiền thưởng.
"Đội ngũ R&D cần sự công nhận lẫn nhau, bao gồm giữa các lập trình viên, giữa lập trình và thiết kế, cũng bao gồm sự công nhận của nhân viên đối với các cậu, đối với kỹ sư chính và quản lý dự án." Sở Viên Tịch vừa nói chuyện đầy tâm huyết vừa sánh vai bước ra ngoài cùng Vu Văn Huy.
Ánh mắt Vu Văn Huy lóe lên, quyết định hỏi cho rõ: "Cái đó, chuyện tăng ca anh vừa nói, anh thật sự không muốn anh em tăng ca sao?"
"Sao có thể thế được?" Sắc mặt Sở Viên Tịch kỳ quặc, "Cậu không bị tôi tẩy não đến mức mất sạch IQ đấy chứ? Cậu là tầng lớp quản lý, phải có tư duy của tầng lớp quản lý. Nhân lực là một loại tư bản, nơi tư bản tập trung tất nhiên là nơi kiếm ra tiền, nơi kiếm ra tiền thì tỷ lệ vòng quay tư bản đương nhiên phải cao, không tăng ca chẳng phải là đi ngược lại với tiền sao? Tôi hy vọng họ tăng ca là để thúc tiến độ, giữ vững sự tăng ca hiệu quả cao. Thời hạn cho thoải mái là vì còn phải khớp module AI, thà rằng tính toán chuẩn bị dư dả cho kẻ địch, chứ không phải hy vọng các cậu bị chậm tiến độ (delay)!"
Thấy vẻ mặt vặn vẹo của Vu Văn Huy, Sở Viên Tịch dứt khoát nói rõ hơn: "Viết tài liệu có thể củng cố hoặc nâng cao trình độ, tăng hiệu suất công việc, đây là sự thật, không phải tôi đang lừa người. Nói lý một chút, cậu đã là vị trí quản lý trưởng thành rồi, cần tự mình phân biệt lời tôi nói, đừng để tôi nói xong rồi lại phải giải thích lại một lần nữa."
Vu Văn Huy thầm nghĩ thử thách này thật sự quá lớn!