“Hãy coi đó là bài học!”
Câu nói ấy của người hướng dẫn cũ khiến sắc mặt Vương Hải Phong mất hết máu.
Đến mức lúc rời khỏi phòng làm việc, cậu ta giống như một con con rối bị dây tơ kéo lấy, cứ thế mơ màng bước đi.
Hồi tưởng lại ánh mắt thâm thúy đầy ẩn ý của viện sĩ Lưu, cậu ta mới chợt nhận ra hành vi của mình rốt cuộc nguy hiểm đến nhường nào.
Có lẽ bởi vì khuôn mặt đó quá trẻ, thậm chí còn trẻ hơn cả sinh viên của mình, khiến cậu ta suýt quên mất những quy tắc khó nói trong giới học thuật.
Nếu phải nói điều gì khiến cậu ta thấy may mắn lúc này, e là Lục Chu không phải là kiểu người lòng dạ hẹp hòi.
Bằng không, thậm chí chẳng cần người khác ra tay.
Đây là lần đầu tiên cậu ta cảm thấy may mắn đến thế, khi người mà cậu ta coi là cái gai trong mắt lại coi cậu ta như một giọt nước mà cho qua...
---❊ ❖ ❊---
Thực tế, Vương Hải Phong vẫn đánh giá quá cao bản thân mình.
Nếu không phải lần trước vô tình gặp nhau ở quốc yến, Lục Chu thậm chí còn chẳng nhớ nổi có người này.
Theo quy trình trao giải Nobel, sau khi tiệc tối kết thúc, ngày hôm sau còn có một buổi giảng Nobel.
Khoảng 14 giờ theo giờ khu vực Đông 1, Lục Chu đúng hẹn đến phòng hội thảo của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, với chủ đề “Bí ẩn về những con số trong thế giới vi mô”, tiến hành bài phát biểu dài ba mươi phút.
Khi anh vừa mới đến phòng hội thảo, bên trong đông nghịt người, xét về độ chen chúc thậm chí còn vượt qua cả bữa tiệc tối Nobel, thế nhưng không một ai tỏ ra oán trách.
Những người đến nghe báo cáo không chỉ có các học giả chuyên ngành hóa học từ khắp nơi trên thế giới đổ về, mà còn có sinh viên từ Đại học Stockholm, Đại học Công nghệ Hoàng gia Thụy Điển, thậm chí là một số người dân địa phương quan tâm đến khoa học.
Theo lệ thường của các buổi giảng Nobel trước đây, bài giảng ở đây không mang tính chuyên môn hoàn toàn, cho dù không có kiến thức trong lĩnh vực liên quan, ít nhiều cũng có thể nghe hiểu người trên bách đang nói gì.
Đương nhiên, cũng không hoàn toàn là phổ biến khoa học.
Nói một cách đơn giản, mục đích của buổi giảng Nobel là để các học giả cùng ngành nhưng khác hướng nghiên cứu có thể nắm bắt rõ ràng những công việc mà người đạt giải Nobel đã và đang làm, ý nghĩa của công việc đó là gì, cũng như nó có ý nghĩa thế nào đối với giới học thuật và thậm chí là thế giới, v.v.
Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng muốn thực sự làm được điều này không hề dễ dàng.
Dù sao thì sau nửa sau thế kỷ 20, sự phát triển của lĩnh vực học thuật đã chuyển từ sự phát triển tự phát sang sự chia nhỏ chi tiết theo từng phân ngành, người làm hướng điện hóa học chưa chắc đã hiểu nghiên cứu về hóa lý, trong khi các học giả hướng hóa sinh thậm chí chưa chắc đã đọc hiểu các bài báo của hai hướng trước.
Xét về điểm này, bất kỳ bộ môn nào thực ra cũng giống nhau.
Trong buổi báo cáo này, Lục Chu không dùng những công thức quá khó hiểu để trình bày luận điểm của mình, mà chỉ kể lại những vấn đề gặp phải khi nghiên cứu vật liệu hcs-2, cùng với những suy ngẫm về một số hiện tượng bất thường.
Mặc dù không dùng đến ngôn ngữ sục sôi nhiệt huyết, nhưng các thính giả có mặt lại nghe vô cùng nhập tâm.
Một mặt là vì sự tôn kính đối với đại lão Nobel.
Phần nhiều hơn, vẫn là vì sự khâm phục trước lượng kiến thức tích lũy của vị đại lão Nobel này...
Rất nhiều người dốc cạn cả đời, cũng chỉ có thể đạt đến độ tinh thông trong một lĩnh vực nào đó.
Và trên cơ sở đó mà tạo ra một chút tiến bộ nhỏ, thì xem như không phụ lòng sứ mệnh của một học giả.
Thực tế, khoa học hiện đại cũng chính là tiến bộ trong sự tích lũy từng chút một ấy.
Tuy nhiên, quy tắc này chỉ áp dụng cho người bình thường mà thôi.
Đối với anh, cho dù là công việc lý luận về điện hóa học hay đi sâu vào ứng dụng pin lithium-lưu huỳnh, những bài toán khó vốn cần rất nhiều người giải quyết, dường như đều được một mình anh giải quyết gọn gàng...
Chẳng mấy chốc, bài phát biểu đi đến hồi kết, Lục Chu dừng lại nửa giây, ngắn gọn đưa ra phần kết.
“...Tôi nhớ rất lâu trước đây từng nghe được một câu nói, khi bạn phạm phải tất cả những lỗi có thể phạm trong một lĩnh vực, bạn có thể trở thành chuyên gia trong lĩnh vực đó, bởi vì đối với bạn, bạn đã biết những thử nghiệm nào chắc chắn là sai.”
“Và theo tôi, công cụ toán học tương đương với việc cung cấp một góc nhìn độc đáo. Giúp chúng ta có thể vượt qua những kinh nghiệm vốn có, đứng từ góc độ của thượng đế để suy ngẫm về những hiện tượng mà chúng ta chưa hiểu rõ.”
“Khoa học là gì?”
Nhìn các thính giả dưới khán đài khựng lại một giây, Lục Chu tiếp tục nói với giọng điệu chắc nịch.
“Theo tôi, đó chính là suy ngẫm một cách lý trí về việc: tất cả những gì chúng ta chưa hiểu rõ, rốt cuộc là 'vì sao'.”
Khán đài vang lên tiếng vỗ tay như sấm dậy.
Các thính giả bên dưới lần lượt đứng dậy để bày tỏ sự kính trọng.
Lục Chu khẽ cúi đầu, quay người bước xuống khán đài.
---❊ ❖ ❊---
Bên ngoài phòng hội thảo, trên hành lang của Viện Hàn lâm Khoa học, dưới sự dẫn dắt của một người đàn ông trung niên mang gương mặt Á Đông, mấy vị công chức mặc đồ vest phẳng phiu đang đứng đó.
Khi Lục Chu từ trong phòng hội thảo bước ra, ánh mắt người đàn ông trung niên ấy lập tức sáng lên, mỉm cười chủ động bước tới đón hướng Lục Chu.
“Giáo sư Lục đã mang đến cho chúng ta một bài diễn thuyết đầy lôi cuốn bằng thứ ngôn ngữ sinh động!”
Nghe thấy lời ca ngợi nằm ngoài dự kiến này, Lục Chu nhìn người đàn ông xa lạ trước mặt, mỉm cười gật đầu: “Cảm ơn, xin hỏi anh là?”
Trương Văn Bân mỉm cười đưa tay phải ra: “Trương Văn Bân, đại sứ tại Thụy Điển.”
Đại sứ?
Cảm thấy bất ngờ trước vị khách viếng thăm nằm ngoài dự đoán này, Lục Chu bắt tay ông ta, dùng giọng điệu trò chuyện mỉm cười nói: “Hóa ra là ngài đại sứ, hạn hội ngộ.”
“Bên tôi mới là vinh hạnh mới phải,” siết chặt tay phải Lục Chu lắc nhẹ, đại sứ Trương cười nói, “Ngoài ra, chúc mừng anh nhé, Giáo sư Lục! Vinh dự mà anh giành được trên bục trao giải, đối với giới khoa học người Hoa chúng ta mà nói, quả thật đã nở mày nở mặt rồi!”
“Ngài quá khen rồi.” Lục Chu khiêm tốn cười nói, “Giới học thuật quốc tế có rất nhiều học giả gốc Hoa xuất sắc, một giải thưởng Nobel chẳng qua chỉ là gấm thêu hoa mà thôi.”
“Là anh quáêm tốn rồi! Nếu giải thưởng Nobel mà chỉ là gấm thêu hoa, thì cũng chẳng còn vinh quang nào đáng để ca ngợi nữa,” dừng lại một lát, với giọng điệu niềm nở, đại sứ Trương tiếp tục nói, “Tôi có thể thăm dò một chút, xin hỏi sau khi kết thúc chuyến đi Stockholm, anh có dự định gì không?”
Lục Chu ngẫm nghĩ, nói: “Có lẽ còn phải đi Pháp một chuyến.”
Đại sứ Trương ngẩn người ra một chút: “Pháp?”
Lục Chu ngượng ngùng cười: “Ừm, còn một giải thưởng bài toán thiên niên kỷ ở đó, tôi định tiện đường ghé qua nhận luôn.”
Tiện đường nhận giải...
Bài toán thiên niên kỷ...
Được đấy...
Nghe thấy câu này, biểu cảm của mấy nhân viên đại sứ quán lập tức co giật một chút.
Ngay cả đại sứ Trương vốn đã quen với sóng to gió lớn, lông mày cũng không nhịn được mà giật mạnh một cái.
Tuy nhiên rất nhanh sau đó, ông ta liền nhanh chóng hắng giọng một tiếng, che giấu sự thất thố của mình một cách kín đáo.
“Tôi vẫn luôn tưởng rằng việc nhận giải mỏi cả tay chỉ xuất hiện trong lĩnh vực thể thao, không ngờ giới học thuật cũng có thể làm được điều này. Giáo sư Lục quả thực là... khiến người ta kinh ngạc.”
Lục Chu ngượng ngùng cười: “Cũng bình thường thôi.”
Nếu tính cả giải Fields cách đây vài tháng, tốc độ đạt giải thưởng năm nay của anh quả thực có hơi nhanh một chút.
Ngay sau đó, đại sứ Trương vội vàng tiếp tục hỏi: “Vậy sau khi đến Pháp thì sao?”
Lục Chu suy xét kỹ lưỡng một hồi, xác nhận sau đó mình không có việc nào khác, liền nói: “Về nhà ăn Tết, không có sắp xếp nào khác nữa.”
Nghe thấy câu này, gương mặt đại sứ Trương cuối cùng cũng nở nụ cười rạng rỡ, mỉm cười đề nghị.
“Trước khi về nhà, không biết có thể mời anh ghé qua Thượng Kinh một chuyến được không?”
Lục Chu: “Thượng Kinh?”
“Vâng,” đại sứ Trương mỉm cười nói, “Có người muốn gặp mặt anh.”