– Anh thấy đấy, toàn bộ hòn đảo này được cấu tạo từ các núi lửa, – Giáo sư nói, – và hãy lưu ý thật kỹ rằng tất cả chúng đều mang tên Yocul. Đó là một từ tiếng Iceland, có nghĩa là sông băng. Ở hầu hết các ngọn núi cao trong vùng đó, các vụ phun trào núi lửa đều bắt nguồn từ những hang động bị băng giá bao bọc. Do đó, cái tên này được dùng cho mọi ngọn núi lửa trên hòn đảo kỳ lạ này.

– Nhưng từ Sneffels này có nghĩa là gì ạ?

Tôi chẳng trông đợi một câu trả lời hợp lý nào cho câu hỏi này. Nhưng tôi đã nhầm.

– Hãy theo ngón tay tôi hướng về phía bờ biển phía tây của Iceland, kia là Reykjavik, thủ đô của nó. Hãy đi theo hướng của một trong vô số vịnh hẹp hoặc nhánh biển của nó, và anh thấy gì bên dưới vĩ tuyến sáu mươi lăm?

– Một bán đảo — hình thù rất giống một khúc xương đùi.

– Và ở trung tâm của nó —?

– Một quả núi.

– Chà, đó chính là Sneffels.

Tôi á khẩu.

– Đó chính là Sneffels — một ngọn núi cao khoảng năm nghìn foot, một trong những ngọn núi nổi bật nhất trên toàn đảo, và chắc chắn sẽ trở nên nổi tiếng nhất thế giới, bởi vì qua miệng của nó, chúng ta sẽ đi đến tâm địa cầu.

– Không thể nào! – tôi kêu lên, giật nảy mình và bàng hoàng trước ý nghĩ đó.

– Tại sao lại không thể? – Giáo sư Hardwigg cất giọng nghiêm khắc nhất.

– Bởi vì miệng núi lửa của nó bị tắc nghẽn bởi dung nham, bởi những hòn đá cháy bỏng — bởi vô vàn hiểm nguy.

– Nhưng nhỡ nó đã tắt rồi thì sao?

– Thế thì lại là chuyện khác.

– Dĩ nhiên là thế rồi. Có khoảng ba trăm ngọn núi lửa trên khắp bề mặt quả địa cầu — nhưng phần lớn đã tắt. Sneffels là một trong số đó. Chẳng có vụ phun trào nào xảy ra kể từ năm 1219 — thực ra nó đã hoàn toàn chấm dứt sứ mệnh của một ngọn núi lửa.

Sau chừng ấy lời, tôi còn biết nói gì hơn? À phải — tôi chợt nghĩ ra một sự phản đối khác.

– Thế còn tất cả những chuyện về Scartaris và những ngày đầu tháng Bảy thì sao ạ —?

Chú tôi trầm ngâm suy nghĩ sâu xa. Chẳng mấy chốc, chú đưa ra kết quả của những ngẫm nghĩ ấy bằng một giọng điệu đầy triết lý.

– Những gì tỏ ra tối nghĩa đối với anh, thì lại vô cùng rõ ràng đối với tôi. Chính câu này cho thấy Saknussemm cẩn trọng thế nào trong các chỉ dẫn của ông ấy. Ngọn núi Sneffels có nhiều miệng núi lửa. Do đó, ông ấy rất cẩn thận chỉ ra chính xác cái nào là xa lộ dẫn vào lòng đất. Vì mục đích này, ông ấy cho chúng ta biết rằng, vào khoảng cuối tháng Sáu, bóng của ngọn núi Scartaris sẽ đổ lên đúng cái miệng núi lửa ấy. Sẽ chẳng còn gì phải hoài nghi về chuyện đó nữa.

Chú tôi có câu trả lời cho mọi thứ.

– Cháu chấp nhận mọi lời giải thích của chú, – tôi nói, – và Saknussemm đã đúng. Ông ấy đã tìm ra lối vào tâm địa cầu, ông ấy đã chỉ dẫn chính xác, nhưng việc bảo rằng ông ấy hay bất cứ ai khác từng thực hiện được cuộc thám hiểm ấy thì quả là điên rồ.

– Sao lại thế, chàng trai trẻ?

– Mọi kiến thức khoa học, cả lý thuyết lẫn thực tiễn, đều cho thấy điều đó là bất khả thi.

– Ta chẳng màng gì đến lý thuyết, – chú tôi đáp trả.

– Nhưng chẳng phải ai cũng biết rằng nhiệt độ cứ tăng lên một độ sau mỗi bảy mươi foot đi sâu vào lòng đất sao? Điều đó gợi lên một ý niệm rõ mồn một về nhiệt lượng ở trung tâm trái đất. Tất cả các vật chất cấu thành quả địa cầu đều đang trong trạng thái nung đỏ; thậm chí vàng, bạch kim và những loại đá cứng nhất cũng đang ở trạng thái nóng chảy. Chúng ta sẽ ra sao đây?

– Đừng có hoảng sợ vì nhiệt độ, con trai ạ.

– Sao lại thế ạ?

– Cả anh lẫn bất kỳ ai khác đều chẳng biết gì về trạng thái thực sự bên trong lòng đất. Mọi thí nghiệm hiện đại đều có xu hướng bác bỏ các lý thuyết cũ kỹ. Nếu thực sự có một thứ nhiệt lượng như vậy tồn tại, lớp vỏ ngoài của trái đất đã bị xé vụn thành từng mảnh nhỏ, và thế giới này đã chấm dứt rồi.

Một cuộc tranh luận dài dòng, uyên bác và không kém phần thú vị đã diễn ra, và kết thúc theo chiều hướng này:

– Ta không tin vào những hiểm nguy và khó khăn mà có vẻ như chính cậu, Henry, đang phóng đại lên; và cách duy nhất để hiểu biết, chính là noi gương Arne Saknussemm, lên đường và tận mắt chứng kiến.

– Thôi được, – tôi kêu lên, cuối cùng đành chịu khuất phục, – hãy lên đường và chứng kiến. Mặc dù làm thế nào để chúng ta thực hiện điều đó trong bóng tối lại là một điều bí ẩn khác.

– Đừng sợ gì cả. Chúng ta sẽ vượt qua những khó khăn đó, và cả nhiều khó khăn khác nữa. Hơn nữa, khi chúng ta tiến gần đến tâm trái đất, ta trông đợi sẽ tìm thấy ánh sáng —

– Không có gì là bất khả thi cả.

– Và giờ khi chúng ta đã hoàn toàn đồng thuận, đừng hé răng với bất kỳ ai một lời nào. Thành công của chúng ta phụ thuộc vào sự bí mật và tốc độ.

Cuộc hội nghị đáng nhớ của chúng tôi đã khép lại như thế, khơi dậy trong tôi một cơn sốt cuồng nhiệt thực sự. Rời khỏi chỗ chú, tôi bước đi như kẻ mất hồn. Ra đến tận bờ sông Elbe, tôi bắt đầu suy ngẫm. Liệu tất cả những gì tôi vừa nghe có thực sự và đích thị là khả thi không? Chú tôi có đang tỉnh táo không, và liệu có thể đặt chân đến trung tâm trái đất được không? Phải chăng tôi đang là nạn nhân của một kẻ điên, hay ngài ấy là một nhà thám hiểm với lòng dũng cảm phi thường và tư duy vĩ đại?

Ở một chừng mực nào đó, tôi rất nóng lòng muốn lên đường. Tôi sợ nhiệt huyết của mình sẽ nguội lạnh. Tôi quyết định thu dọn hành lý ngay lập tức. Tuy nhiên, chỉ một tiếng đồng hồ sau, trên đường về nhà, tôi nhận ra tâm trạng của mình đã thay đổi rất nhiều.

– Mình hoàn toàn quẩn trí rồi, – tôi thốt lên, – đây đúng là một cơn ác mộng — chắc chắn là mình đang mơ.

Đúng lúc đó, tôi giáp mặt với Gretchen, nàng và tôi ôm chầm lấy nhau thắm thiết.

– Thế là anh đã đến đón em, – nàng nói; – anh thật tốt quá. Nhưng có chuyện gì thế anh?

Chà, giấu diếm cũng chẳng ích gì, tôi bèn kể cho nàng nghe mọi chuyện. Nàng lắng nghe với vẻ kinh hoàng, và suốt mấy phút liền không thốt lên lời.

– Sao hả anh? – Cuối cùng tôi cất lời, có phần lo lắng.

– Thật là một cuộc hành trình tuyệt vời. Giá mà em là đàn ông! Một cuộc hành trình xứng đáng với cháu trai của Giáo sư Hardwigg. Em sẽ coi đó là một vinh dự khi được đồng hành cùng ngài ấy.

– Gretchen yêu quý của anh, anh cứ nghĩ em sẽ là người đầu tiên lên án cái dự án điên rồ này chứ.

– Không; ngược lại, em rất đỗi tự hào về nó. Thật tuyệt diệu, lẫy lừng — một ý tưởng xứng tầm với cha em. Henry Lawson, em thật ghen tị với anh đấy.

Thế này thì coi như là chấm hết. Đòn quyết định giáng xuống cuối cùng.

Khi bước vào nhà, chúng tôi thấy chú tôi đang vây quanh bởi những thợ thuyền và phu khuân vác, mọi người đang tất bật đóng gói đồ đạc. Chú đang giật lấy giật để sợi dây chuông.

– Các người đã lãng phí thời gian đi đâu thế hả? Vali của cậu chưa được thu xếp — giấy tờ của tôi chưa ngăn nắp — cái tên thợ may quý hóa vẫn chưa mang quần áo và ủng của tôi đến — chìa khóa chiếc túi du lịch của tôi đâu rồi?

Tôi ngẩn người nhìn chú vẻ ngơ ngác. Và chú vẫn tiếp tục giật liên hồi cái chuông.

– Vậy là chúng ta thực sự sắp lên đường rồi sao ạ? – tôi hỏi.

– Đúng thế — dĩ nhiên rồi, vậy mà cái cậu thiếu niên bất hạnh này còn dạo chơi bên ngoài à!

– Thế khi nào chúng ta đi ạ?

– Ngày kia, vào lúc bình minh.

Tôi không nghe thêm lời nào nữa; mà lao thẳng về căn phòng ngủ nhỏ của mình rồi khóa trái cửa lại. Giờ thì chẳng còn nghi ngờ gì nữa. Chú tôi đã làm việc cật lực suốt cả buổi chiều. Khu vườn ngập tràn dây thừng, thang dây, đuốc, bầu đựng nước, kẹp sắt, xà beng, gậy leo núi và cuốc xẻo — đủ để chất cho mười người mang.

Tôi đã trải qua một đêm kinh hoàng. Tôi bị gọi thức dậy từ sớm tinh mơ ngày hôm sau để nhận ra rằng quyết định của chú tôi vẫn không hề thay đổi và không thể lay chuyển. Tôi cũng nhận ra người em họ kiêm vị hôn thê của mình cũng tỏ ra nhiệt tình với đề tài này chẳng kém gì cha con bé.

Ngày hôm sau, lúc năm giờ sáng, chiếc xe bưu điện đã đậu trước cửa nhà. Gretchen và bà đầu bếp già nhận những chiếc chìa khóa nhà; và chẳng mải chần chừ để chào tạm biệt ai, chúng tôi khởi hành cho cuộc hành trình phiêu lưu đi vào tâm địa cầu.