Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 2073 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Bài Viết Châm Biếm Của Mark Twain Về Thuyền Trưởng Isaiah Sellers

❊ ❊ ❊

(Xem Chương xxvii)

Đoạn văn dùng làm “nguyên liệu” cho bài viết của “Trung sĩ Fathom” như sau:

VICKSBURG, ngày 4 tháng 5 năm 1859.

Ý kiến của tôi vì lợi ích của công dân New Orleans: Mực nước ở thượng nguồn này cao hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ năm 1815. Theo ý kiến của tôi, trước ngày 1 tháng 6 tới, nước ở phố Canal sẽ dâng cao tới bốn feet. Đồn điền của bà Turner ở đầu đảo Big Black hiện đang ngập hoàn toàn trong nước, chuyện chưa từng xảy ra kể từ năm 1815. I. SELLERS.—[Trong trường hợp này, thuyền trưởng Sellers thỉnh thoảng tự ký tên mình vào các thông báo của ông.]

LỜI GIỚI THIỆU CHÂM BIẾM

Người bạn của chúng ta, Trung sĩ Fathom, một trong những tay lái tập sự lâu năm nhất trên sông, hiện đang làm việc trên chiếc tàu hơi nước Trombone thuộc Tuyến Đường sắt, vừa gửi cho chúng tôi một bản tường trình khá tệ về tình trạng con sông. Trung sĩ Fathom là một tay “lái tập” dày dạn kinh nghiệm, và mặc dù chúng tôi không mấy đồng tình với quan điểm của ông về vấn đề này, chúng tôi vẫn đăng bài của ông lên mặt báo, chỉ với hy vọng rằng lời tiên tri của ông sẽ không trở thành sự thật trong trường hợp này. Khi giới thiệu về Trung sĩ, “chúng tôi cho rằng chỉ cần nói sự thật thôi (trích lời một người bạn của ông) cũng đủ để thấy rằng ông nổi tiếng là người, theo ngôn ngữ của giới lái tàu, ‘kín tiếng’ và ‘an toàn’ một cách phi thường.” Ai cũng biết rõ rằng ông đã thực hiện một nghìn bốn trăm năm mươi chuyến đi trên tuyến New Orleans và St. Louis mà chưa từng gây thiệt hại nghiêm trọng nào cho tàu hơi nước. Thành công đáng kinh ngạc này được cho là nhờ thực tế ông hiếm khi lái tàu sau lúc chập tối. Người ta còn kể rằng, có lần Trung sĩ thực sự đã lái tàu qua kênh của đảo Glasscock theo hướng xuôi dòng vào ban đêm, mà lúc đó mực nước sông chỉ mới xấp xỉ đầy bờ. Phương pháp thực hiện kỳ tích này của ông chứng minh cho điều chúng tôi vừa nói về sự “an toàn” của ông—ông đã đo độ sâu của kênh trước, rồi đốt một đống lửa ở đầu đảo để làm mốc mà lái theo. Còn về sự “kín tiếng” của Trung sĩ, chúng tôi từng nghe phong thanh rằng ông đã có lần lái tàu đi lên phía bên phải của “Con Gà Mái Già” (Old Hen),—[Đảo Glasscock và “Con Gà Mái Già” vốn là những địa điểm an toàn đến mức khó tin.]—nhưng đây có lẽ chỉ là một chút phóng đại có thể tha thứ được, nảy sinh từ tình yêu và sự ngưỡng mộ mà các quý bà lớn tuổi quen biết ông dành cho ông (vì dù Trung sĩ có thể đã sống trọn số tuổi trời cho dành cho con người, nhưng vóc dáng ông vẫn thẳng tắp, bước chân ông vẫn vững vàng, mái tóc vẫn giữ màu đen nhánh, và hơn tất cả, ông có một phong thái đầy cuốn hút, một vẻ dịu dàng ngọt ngào, nếu bạn muốn gọi như vậy, cùng lối nói chuyện trôi chảy, cộng thêm một kho tàng vô tận những câu chuyện hài hước; và cuối cùng, một dòng chảy không bao giờ cạn, không đầu không cuối, những hồi ức kinh ngạc về con sông Mississippi thời cổ xưa, tất cả hợp lại tạo nên một ‘tổng thể’ (tout ensemble) đủ để làm cái cớ cho biệt danh trìu mến mà tất cả những quý bà lớn tuổi nói trên đã đồng lòng dành cho ông: “sinh vật đáng yêu!”). Vì Trung sĩ đã gắn bó với dòng sông lâu hơn và thông thuộc nó hơn bất kỳ tay “lái tập” nào hiện nay, những nhận xét của ông xứng đáng được xem xét kỹ lưỡng hơn nhiều, và luôn được đọc với sự quan tâm sâu sắc bởi đủ hạng người, từ người giàu đến kẻ nghèo, từ “Kiho” đến tận Kamschatka, vì hãy biết rằng danh tiếng của ông đã lan xa đến tận cùng trái đất:

THÔNG BÁO

Tàu hơi nước R.R. Trombone, VICKSBURG, ngày 8 tháng 5 năm 1859.

Sông từ New Orleans ngược lên Natchez hiện đang cao hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ khi bọn mọi đen bị hành quyết (diễn ra vào mùa thu năm 1813) và ý kiến của tôi là nếu nước tiếp tục dâng với tốc độ này, thì trước giữa tháng Một, nước sẽ ngập tới mái khách sạn St. Charles. Mũi đất tại Cairo, nơi thậm chí còn chưa hề bị nước sông làm ướt kể từ năm 1813, giờ đây đã hoàn toàn chìm dưới nước.

Tuy nhiên, thưa ngài Biên tập viên, cư dân Thung lũng Mississippi không nên hành động vội vàng mà bán tháo đồn điền của mình vì lời tiên tri này của tôi, bởi tôi sẽ chứng minh cho họ thấy một sự thật lớn lao về vấn đề này, cụ thể là: xu hướng của sông Mississippi là mỗi năm dâng thấp dần (dù đôi khi có vài ngoại lệ), xu hướng đó đã diễn ra suốt nhiều thế kỷ, và cuối cùng nó sẽ ngừng dâng hoàn toàn. Do đó, tôi xin gợi ý với các chủ đồn điền, như cách chúng ta nói trong một trò chơi nhỏ vô hại thường gọi là “draw” (rút bài), rằng nếu họ có thể “trụ vững qua đợt nước dâng” lần này, họ có thể yên tâm tận hưởng sự đảm bảo rằng bờ sông cũ này sẽ không bao giờ “đầy ắp” thêm lần nào nữa trong suốt cuộc đời tự nhiên của họ.

Vào mùa hè năm 1763, tôi xuôi dòng trên con tàu Jubilee cũ kỹ đời đầu. Tuy nhiên, hồi đó nó còn mới; một kiểu tàu một động cơ kỳ lạ, với thuyền trưởng người Trung Quốc và thủy thủ đoàn người Choctaw, mũi tàu đặt ở đuôi, bánh lái ở giữa, và cột cờ thì “không ở đâu cả”, vì tôi lái nó bằng một cánh cửa sổ, và khi muốn cập bến, chúng tôi ném một sợi dây lên bờ rồi “quay tàu” bằng một cặp bò.

Chà, thưa ngài, chúng tôi lấy củi trên đỉnh vách đá lớn phía trên Selma—vùng đất khô ráo duy nhất nhìn thấy được—và đợi ở đó ba tuần, đổi dao và chơi bài “seven up” với những người thổ dân, chờ nước sông rút xuống. Cuối cùng, nước rút khoảng một trăm feet và chúng tôi tiếp tục đi. Một ngày nọ, chúng tôi quay tàu lại, tôi leo vào một cái máng cho ngựa ăn—thứ mà cộng sự của tôi mượn được từ những người thổ dân trên Selma khi họ đang cầu nguyện—và đi xuống để đo độ sâu quanh khu vực số 8, còn trong lúc tôi đi vắng, cộng sự của tôi đã để tàu mắc cạn trên đồi tại Hickman. Sau ba ngày vất vả, cuối cùng chúng tôi cũng xoay xở đẩy được tàu ra bằng một thanh tời, và tiếp tục đi đến Memphis. Đến lúc chúng tôi tới nơi, mực nước sông đã rút đến mức chúng tôi có thể cập bến ngay tại nơi hiện là khách sạn Gayoso. Chúng tôi hoàn tất việc bốc hàng tại Memphis, và nhận một phần đá cho Tòa án St. Louis hiện nay (lúc đó đang trong quá trình xây dựng), để chở ngược lên trong chuyến quay về.

Qua những ghi chép này, ngài có thể hình dung được nước sông cao đến mức nào vào năm 1763. Năm 1775, nước không dâng cao bằng mức đó đến ba mươi feet; năm 1790, nó thấp hơn mức cũ ít nhất sáu mươi lăm feet; năm 1797, thấp hơn một trăm năm mươi feet; và năm 1806, thấp hơn gần hai trăm năm mươi feet. Đó mới là những năm “nước dâng cao”. Những đợt “nước dâng cao” kể từ đó quá tầm thường đến mức tôi hầu như chẳng buồn để mắt tới. Như vậy, ngài sẽ thấy rằng các chủ đồn điền không cần phải lo lắng. Con sông có thể thỉnh thoảng có những đợt lũ co thắt bất thường, nhưng thời điểm nó ngừng dâng hoàn toàn đang đến gần.

Kết luận lại, thưa ngài, tôi xin được hé lộ nền tảng của những lập luận này: Khi tôi và De Soto phát hiện ra sông Mississippi, tôi có thể đứng tại Bolivar Landing (cách “Bãi Nước Gầm” vài dặm về phía thượng nguồn) và ném một chiếc bánh quy sang bờ bên kia, còn vào mùa nước cạn, chúng tôi có thể lội bộ qua sông tại Donaldsonville. Việc con sông dần mở rộng và sâu thêm chính là toàn bộ bí mật của vấn đề này.

Kính thư, TRUNG SĨ FATHOM.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.