Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 2073 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lời Tri Ân Gửi Henry H. Rogers

❊ ❊ ❊

(Xem Chương cc và các phần trước)

Ngày 25 tháng 4 năm 1902. Tôi chịu ơn Henry Rogers nhiều hơn bất kỳ người nào khác mà tôi từng quen biết. Ông sinh năm 1839 tại Fairhaven, Connecticut, và kém tôi bốn tuổi. Ông tốt nghiệp trung học tại đó năm 1853, khi mới mười bốn tuổi, và từ đó trở đi ông đã tự kiếm sống, bắt đầu từ vị trí thấp nhất trong một cửa hiệu trong làng, với những công việc nặng nhọc và đồng lương ít ỏi. Năm hai mươi bốn tuổi, ông đến các mỏ dầu mới phát hiện ở Pennsylvania và tìm được việc làm; sau đó ông trở về quê, mang theo đủ số tiền lộ phí, cưới một người bạn học rồi đưa bà đến vùng mỏ dầu. Ông dần trở nên khấm khá, rồi cùng ông Rockefeller và những người khác thành lập Standard Oil Trust, và hiện vẫn là một trong những quản lý kiêm giám đốc của tập đoàn này.

Năm 1893, chúng tôi tình cờ gặp nhau vào một buổi tối tại Khách sạn Murray Hill, và tình bạn của chúng tôi bắt đầu ngay tại đó, ngay lập tức. Kể từ đó, ông gánh vác việc kinh doanh của tôi như việc của chính mình và xử lý chúng trọn vẹn, khiến tôi không còn phải lo nghĩ gì nữa. Những trở ngại và rắc rối từng khiến tôi phát điên lại trở nên vô cùng đơn giản với trí tuệ lỗi lạc của ông và chẳng gây ra chút khó khăn nào cho ông cả. Ông giải thoát tôi khỏi những rắc rối với Paige và chấm dứt sự thất thoát tiền bạc tốn kém đó; khi công ty Charles L. Webster & Company phá sản, ông đã cứu giữ bản quyền tác phẩm của tôi cho bà Clemens, ngay cả khi bà định hy sinh chúng cho các chủ nợ mặc dù họ hoàn toàn không có quyền đòi hỏi. Ông đề nghị cho tôi vay tiền để cứu vãn cái công ty vô giá trị đó; khi tôi bắt đầu đi diễn thuyết khắp thế giới để kiếm tiền trả nợ cho Webster, ông đã dành hơn một năm để hòa giải những bất đồng giữa Harper & Brothers và American Publishing Company, hàn gắn lại hợp đồng làm việc giữa họ, và ông đã thành công ở nơi mà bất kỳ người nào khác đều sẽ thất bại. Ngay khi tôi kiếm được tiền và gửi cho ông, ông đều đem gửi ngân hàng lấy lãi và giữ chặt lấy nó, kiên quyết không trả cho bất kỳ chủ nợ nào cho đến khi ông có thể trả đều cho tất cả 96 người. Khi tôi kiếm đủ tiền để trả sòng phẳng từng xu, ông đã xóa sạch nợ nần và gửi cho tôi toàn bộ tập thư cảm ơn mà các chủ nợ đã viết lại cho tôi. Khi tôi kiếm thêm được 28.500 đô-la, trong đó có 18.500 đô-la đang nằm trong tay ông, tôi đã viết thư từ Vienna bảo ông hãy đầu tư số tiền đó vào Federal Steel và cứ để nguyên ở đó; ông nghe theo, đầu tư 17.500 đô-la, nhưng chỉ hai tháng sau đã bán đi với khoản lợi nhuận 25.000 đô-la; ông nói rằng cổ phiếu đó còn có thể tăng thêm mười điểm nữa, nhưng quy tắc của ông là "phải cho người khác một cơ hội" (và đó là lời nói thật lòng—chưa từng có lời nào chân thật hơn thế). Đó là vào cuối năm 1899 và đầu năm 1900; và từ ngày đó đến nay, ông vẫn tiếp tục ngăn chặn những kế hoạch tồi tệ của tôi và thay thế chúng bằng những kế hoạch tốt hơn, mang lại lợi ích to lớn cho tôi. Tôi làm những việc lẽ ra phải thử thách lòng kiên nhẫn của bất cứ ai, nhưng dường như chúng chẳng bao giờ làm ông nao núng; ông luôn tìm được một lý do hợp tình hợp lý cho những việc tôi đã làm. Tâm hồn ông sinh ra đã ngọt ngào một cách phi phàm, và tôi nghĩ chẳng có gì có thể làm nó trở nên chua chát được. Trong số những người tôi từng quen biết, chưa ai có được những phẩm chất đáng mến như ông. Nếu không có cái đầu lạnh và sự dẫn dắt khôn ngoan của ông, tôi sẽ không bao giờ vượt qua được những khó khăn với Webster một cách toàn vẹn; chính sự chèo lái tài tình của ông đã giúp tôi tự cứu lấy mình và trả đủ từng xu nợ—đó là dịch vụ quý giá nhất mà bất kỳ ai từng dành cho tôi.

Tính cách ông đầy những phẩm chất tốt đẹp, nhưng điều tuyệt vời nhất chính là: ông có thể khiến bạn mang nợ ông ngập đầu nhưng lại cư xử sao cho bạn chẳng bao giờ cảm thấy nặng nề vì món nợ ấy. Giá mà ông đòi hỏi điều gì đó đáp lại—nhưng đó không phải là bản tính của ông; điều đó sẽ không bao giờ xuất hiện trong đầu ông. Khi nhà Harper và Công ty American đang xung đột, những bản quyền đó chẳng đáng giá là bao; ông đã dàn xếp một cuộc hòa giải và khiến chúng trở nên giá trị. Ông đầu tư 100.000 đô-la giúp tôi ở đây, và chỉ vài tháng sau đã mang lại lợi nhuận 31.000 đô-la. Tôi đầu tư (ở London và ở đây) 66.000 đô-la và phải chờ đợi rất lâu mới thấy kết quả (nếu như có kết quả). Tôi kể với ông về chuyện đó và ông không hề trách móc, cũng chẳng thốt ra lời mỉa mai nào. Ông sinh ra đã là người điềm tĩnh, kiên nhẫn, khoan dung tột bậc đối với bạn bè, và chẳng có gì có thể dập tắt phẩm chất cao quý đó ở ông. Một người như vậy xứng đáng với món quà tuyệt vời là sự hài hước: ông sở hữu nó ở mức độ tuyệt hảo nhất. Ông không chỉ là người bạn tốt nhất tôi từng có, mà còn là người tốt nhất tôi từng biết.

S. L. CLEMENS.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.