Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 2073 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Từ Cuốn Sách "The Jumping Frog" (Tập Sách Đầu Tay Được Xuất Bản Của Mark Twain)

❊ ❊ ❊

(Xem Chương lviii và lix)

I. LỜI GIỚI THIỆU

Cái tên “Mark Twain” đã quá đỗi quen thuộc với công chúng, chẳng cần đến lời giới thiệu trịnh trọng nào từ phía tôi nữa. Với câu chuyện về chú ếch, ông đã nhảy vọt lên đỉnh cao danh vọng chỉ trong một lần duy nhất và tự giành lấy cho mình biệt danh "Gã Hài hước Hoang dại vùng Thái Bình Dương". Ông còn được biết đến với danh xưng "Nhà Đạo đức học của Đại dương"; và rất có thể, với danh xưng ấy, ông sẽ được hậu thế ghi danh. Tuy nhiên, trong tập sách này, tôi muốn giới thiệu ông dưới khía cạnh thứ yếu—một nhà hài hước—hơn là khía cạnh cốt lõi—một nhà đạo đức học. Và ở đây, người đọc sẽ hiểu ngay lý do vì sao nhiều bài viết trong tập này lại mang tính chắp vá; bởi lẽ, tôi buộc phải nhặt nhạnh những sợi tơ hài hước bất cứ nơi nào có thể—thường là phải tách chúng ra khỏi những bài báo nghiêm túc và những bài luận đạo đức mà chúng vốn bị đan cài, vướng víu vào đó. Vốn được viết để đăng báo, nhiều bài trong số này đề cập đến các sự kiện đương thời nay đã trôi vào dĩ vãng, và chứa đựng những hàm ý địa phương mà độc giả phổ thông khó lòng thấu hiểu; trong những trường hợp đó, việc lược bỏ là điều bắt buộc. Ngoài ra, chẳng cần thêm lời bình phẩm hay nhận xét nào nữa. Mark Twain không bao giờ dùng đến những tiểu xảo chơi chữ hay trò hề tu từ cốt để chọc cười; mạch hài hước của ông quá dồi dào và sâu sắc, chẳng cần phải lướt trên bề mặt làm gì. Dẫu vậy, hiếm ai có thể cưỡng lại được những phép so sánh độc đáo, sự trào phúng sắc bén và tính thực tế, thẳng thắn vốn là chất liệu chủ đạo trong các tác phẩm của ông.

J. P.

II. TRÍCH TỪ MỤC GIẢI ĐÁP BẠN ĐỌC

Gửi “NHÀ THỐNG KÊ ĐẠO ĐỨC”—Tôi chẳng cần bất cứ con số thống kê nào của anh cả. Tôi đã gom sạch đống đó và dùng nó để mồi tẩu thuốc rồi. Tôi ghét những kẻ như anh. Các người lúc nào cũng tính toán xem sức khỏe một người bị hủy hoại bao nhiêu, trí tuệ bị suy giảm thế nào, và người ta lãng phí bao nhiêu xu lẻ đáng thương trong suốt chín mươi hai năm đắm chìm vào cái thói quen chết người là hút thuốc; rồi cả cái thói quen chết người chẳng kém là uống cà phê; rồi thỉnh thoảng chơi bi-a; và nhấp một ly rượu vang trong bữa tối, vân vân và vân vân...

Dĩ nhiên, anh có thể tiết kiệm tiền bằng cách từ chối tất cả những thú vui nhỏ nhặt đầy tội lỗi này trong suốt năm mươi năm; nhưng rồi anh làm được gì với số tiền đó? Anh dùng nó vào việc gì? Tiền bạc chẳng thể cứu rỗi cái linh hồn nhỏ bé vô nghĩa của anh đâu. Công dụng duy nhất của tiền bạc là mua lấy sự thoải mái và tận hưởng trong cuộc đời này; vì thế, một khi đã là kẻ thù của sự thoải mái và tận hưởng, thì tích cóp tiền bạc để làm gì? Anh đừng hòng nói với tôi rằng anh dùng nó vào mục đích cao đẹp hơn như để sắm sửa những bữa ăn thịnh soạn, làm từ thiện, hay hỗ trợ các hội truyền đạo, vì chính anh thừa biết rằng cái hạng người không có lấy một tật xấu nhỏ nhoi như các anh chẳng bao giờ chịu bố thí dù chỉ một xu, và các anh luôn khắt khe với chính mình trong chuyện ăn uống đến mức lúc nào cũng ốm yếu và đói khát. Các anh chẳng bao giờ dám cười vào ban ngày vì sợ rằng một gã khốn khổ nào đó, thấy các anh đang vui vẻ, sẽ mượn tiền mình; còn trong nhà thờ, các anh lúc nào cũng quỳ mọp xuống, dúi mặt vào đệm cầu nguyện mỗi khi hòm công đức đi ngang qua; và chẳng bao giờ các anh khai báo thu nhập thật với cơ quan thuế. Giờ thì chính các anh cũng biết rõ tất cả những điều đó rồi, phải không? Vậy thì, việc kéo dài cuộc đời khốn khổ của mình đến lúc già nua, khô héo mà làm gì? Việc tiết kiệm số tiền vô dụng với chính các anh mà làm gì? Tóm lại, sao các anh không biến đi đâu đó mà chết quách cho rồi, đừng có lúc nào cũng cố dụ dỗ người ta trở nên “bần tiện” và đáng ghét như các anh bằng những cái “thống kê đạo đức” bỉ ổi và vô tận đó nữa?

Nói cho rõ, tôi không tán thành lối sống buông thả, và chính tôi cũng chẳng dính vào đó; nhưng tôi không tin tưởng lấy một chút vào gã nào không có lấy một tật xấu nhỏ nhặt để chuộc lỗi, nên tôi chẳng muốn nghe anh lải nhải thêm nữa. Tôi nghĩ anh chính là cái gã tuần trước đã đọc cho tôi một bài thuyết giáo dài ngoằng về cái thói xấu đồi bại là hút xì gà, rồi sau đó nhân lúc tôi đi vắng, đã đeo cái găng tay chống cháy tồi tệ, đáng khinh bỉ của anh vào mà cuỗm mất cái lò sưởi phòng khách xinh đẹp của tôi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.