Lý Hòa lấy điện thoại ra thử gọi cho Bình Tùng, quả nhiên Bình Tùng biết chuyện này. Kể từ khi sức khỏe Lão Chu không tốt, nhiều món đồ tốt thu nhận được, đều là do Bình Tùng chịu trách nhiệm vận chuyển, sau đó đích thân đưa đến nhà Lý Hòa.

Gia đình Lão Chu được sắp xếp ở trong căn nhà tạm cư tại Môn Đầu Câu, dọc đường còn có rất nhiều lều lán. Quy hoạch giải tỏa là dỡ bỏ trước, xây nhà sau, dời nhà trước, an cư sau.

Ai vận may, có quan hệ thì có thể kiếm được nhà tạm cư để ở. Người không được ở nhà tạm cư của chính phủ, lại không có cách nương nhờ người thân bạn bè, chỉ đành tạm trú trong những căn lều không chắn nổi gió mưa. Gạch ngói, cát sỏi, khung cửa sổ của những căn lều này đều là tháo dỡ từ nhà cũ ra.

Tuy nhiên chính phủ có phát chi phí luân chuyển chỗ ở, hộ khẩu thành phố thường được phát bốn, năm mươi đồng, hộ khẩu nông thôn được phát hơn mười đồng, đại khái cũng chỉ duy trì được ba, năm tháng.

Xe của Lý Hòa đỗ lại bên đường, chuẩn bị tìm kiếm dần. Thế nhưng chẳng cần hỏi thăm, vừa đi được vài bước đã tìm thấy Lão Chu đang hóng mát dưới mái lều.

Lão Chu cả người liệt trên ghế dựa, đờ đẫn như một cái xác chết, hai gò má hóp lại, cái cổ không còn nghe lời nữa, thõng xuống, cái đầu cứ như là bị buộc bằng dây thừng vậy. Áo nhỏ của lão chỉ cài hai chiếc cúc, lộ ra lồng ngực cứng đờ gầy gò.

"Này, sư phụ Chu, ông thế này thì còn có cơ hội ở nhà mới không đấy?" Lý Hòa gượng cười trêu chọc. Anh không thể ngờ một lão già tinh thần như vậy lại biến thành bộ dạng bây giờ.

"Hồ đồ." Lão Chu vẹo cổ, giọng nói đã không còn rõ ràng, thấy Lý Hòa thì tự nhiên rất vui, dùng ngón tay run rẩy chỉ vào cái ghế bên cạnh nói, "Cậu ngồi, cậu ngồi."

Hộc tốc thở dốc, như thể sợ mình sẽ quên mất phải làm gì.

"Vỹ Kỳ, lấy thuốc." Lão lại cố hết sức hét về phía trong nhà, nhưng âm thanh vẫn không động đậy.

Cửa nhà mở ra, người bước ra là Chu Vỹ Kỳ, cậu ta thấy Lý Hòa thì có chút sợ sệt, rất gượng gạo đưa cho Lý Hòa điếu thuốc.

"Cảm ơn." Lý Hòa vẫn khách sáo nhận lấy, "Cậu không đi làm à?"

Chu Vỹ Kỳ bây giờ vẫn đang làm việc tại nhà in của Phương, coi như đã ổn định.

Chu Vỹ Kỳ nói, "Cháu xin nghỉ với quản lý Phương, về chăm sóc ông nội."

"Ồ, tốt lắm." Lý Hòa châm thuốc, Chu Vỹ Kỳ tuy có chút lêu lổng, nhưng lòng hiếu thảo vẫn đáng khen.

Chu Vỹ Kỳ rót cho Lý Hòa chén trà rồi lại vào nhà, trước mặt Lý Hòa cậu ta vẫn có chút không tự nhiên.

Lão Chu nhìn bóng lưng đứa cháu nói, "Tôi không còn nữa, phiền cậu giúp tôi trông nom nó thêm một chút, đừng nhìn nó hai mươi mấy tuổi đầu, vẫn là một thằng nhóc hồ đồ, bố nó lại chẳng quản nó, tôi cũng không chống đỡ được mấy ngày nữa. Vẫn là câu nói đó của Tăng Quốc Phiên, 'Ta quan sát con cái nhà nghèo ở quê, càng coi rẻ càng dễ nuôi lớn, con cái nhà giàu, càng coi như bảo bối càng khó nên người', tôi thực sự nuôi dạy hỏng rồi. Sau này cậu giáo dục con cái trong nhà cũng là đạo lý này."

Lý Hòa thấy xót xa trong lòng, nhưng vẫn cười nói, "Không sao, có tôi đây, ông đã đi bệnh viện chưa? Hay là lại đi bệnh viện khám xem, ở đây điều kiện cũng không tốt."

"Rất tốt, rất tốt, có đèn có điện là đủ thoải mái rồi, chỉ là dùng nước không tiện lắm, mỗi ngày đều có xe chở nước đưa đến." Lão Chu thở dài, "Đơn vị muốn đưa tôi đi bệnh viện, tôi đều không muốn, mùi trong đó tôi chịu không nổi. Tôi cũng mãn nguyện rồi, chẳng có gì đáng tiếc, sống cũng đủ lâu rồi, sống lâu như vậy cũng vô dụng, đời này vẫn có nuối tiếc."

"Ít nhất ông cũng đã đóng góp cho khảo cổ học Trung Quốc, không đơn giản đâu." Lý Hòa chỉ có thể cố gắng nói hùa theo.

"Không, tôi chỉ là một kẻ hèn nhát thôi." Lão Chu muốn lắc đầu, nhưng cái cổ của lão đã không còn đỡ nổi nữa, "Năm Nhật Bản tiến vào Tương Nam, tôi là Cục trưởng Cục Giáo dục Vũ Cương, gan nhỏ, bỏ mặc học sinh chạy trước, giờ nghĩ lại chẳng ra làm sao. Cậu nói xem sao lúc trẻ tôi lại nhát gan như vậy chứ? Sau này Dương Thiều Hoa làm Cục trưởng Cục Giáo dục, kế nhiệm vị trí của tôi, ông ấy đều coi thường tôi, tôi gửi cho ông ấy mấy lá thư, ông ấy đều không thèm để ý. Chính tôi cũng thấy xấu hổ, cứ không còn mặt mũi nào về quê, nhưng ai mà biết tôi nhớ nhà đến mức nào. Tôi phải cảm ơn Tiết Nhạc đó, ở Trường Sa hội chiến coi như lập được công, giảm bớt sự hổ thẹn của tôi, nhưng nửa đời sau này của tôi vẫn luôn không thông suốt. Nghe nói ông ấy đi Đài Loan rồi, giờ vẫn còn sống, anh hùng như ông ấy nên sống lâu trăm tuổi, nếu sau này có cơ hội, tôi nói là giả sử thôi, nếu như gặp được, giúp tôi nói một tiếng cảm ơn."

Tiết Nhạc sinh năm Quang Tự thứ hai mươi hai, tức năm 1896, cũng tốt nghiệp trường quân sự Bảo Định trứ danh. Sau khi Tôn Trung Sơn nhậm chức Đại Tổng thống, Tiết Nhạc cùng Diệp Đỉnh và Trương Phát Khuê phân chia làm doanh trưởng tiểu đoàn một, hai, ba, Trần Khả Ngọc làm đoàn trưởng.

"Nhất định, nhất định." Bất kể điều kiện gì, có làm được hay không, Lý Hòa chỉ có thể nhận lời, coi như thỏa mãn tâm nguyện của ông lão này, còn về chuyện đúng sai công tội xưa kia, ai có thể nói rõ ràng được chứ?

Lão Chu tiếp tục nói, "Cậu nhóc này tôi thích, có gốc rễ đấy, tôi nói giống tôi hồi trẻ, là làm cậu xấu hổ, nhưng cậu thực sự giống tôi hồi đó. Theo tôi nghĩ, vị thế của cậu hiện giờ chắc hẳn phải được tiền hô hậu ủng chứ nhỉ, nhưng cũng không, vẫn là bộ dạng cũ. Quê tôi có câu danh ngôn, tất nhiên là do Tăng Cạo Đầu nói, 'Tấm lòng rộng lớn, phải dụng công từ hai chữ bình đạm'. Cậu rất tốt, rất tốt."

Lý Hòa cười nói, "Chỉ cần không có súng, tôi dẫu sao cũng có thể đối phó được hai người, vả lại cấp tỉnh bộ hoặc cấp quân trở lên mới xứng có cảnh vệ, tôi tính là cái gì, có chút tiền hôi hám, đâu đáng để tiền hô hậu ủng."

Lão Chu cái cổ đỡ lấy cái đầu, miễn cưỡng gật đầu, "Trộn lẫn trong bụi trần mà nhìn cao hơn vật ngoại, luôn luôn là đúng. Niên Canh Nghiêu một thời không ai bằng, vì sự vô tri trong cách làm người mà rơi vào kết cục bi thảm, cho nên, tài lớn mà không khí thô, cậy công mà không tự ngạo, mới là cái gốc làm người."

"Thụ giáo." Lý Hòa gật đầu công nhận.

"Cậu giúp tôi gọi Vỹ Kỳ lại đây."

Lý Hòa đứng dậy gọi Chu Vỹ Kỳ ra.

Chu Vỹ Kỳ ngồi xổm trước mặt Lão Chu, lòng đau xót khó hiểu, "Ông, ông nói đi, sau này cháu đều nghe lời ông."

Lão Chu nói, "Bảo với bố cháu, nếu tao đi rồi, hỏa táng xong, giữ lại tro cốt, chôn tao về quê cũ."

Chu Vỹ Kỳ vùi đầu vào người Lão Chu, khóc lóc nói, "Cháu biết rồi, ông."

"Cháu tháo chùm chìa khóa ở thắt lưng tao ra, chuyển cái hòm ở đầu giường tao lại đây."

Chu Vỹ Kỳ làm theo tháo chùm chìa khóa bên thắt lưng Lão Chu, rồi lại vào nhà chuyển một cái hòm gỗ nặng trịch ra.

"Ông, ở đây ạ."

"Mở ra." Lão Chu đã nhắm mắt, nhưng giọng nói dường như có sức lực hơn.

Chu Vỹ Kỳ run rẩy tay mở hòm gỗ. Trong hòm gỗ chỉ có hai chiếc lọ sứ, một miếng ngọc bích và ba cuốn sách.

Lão Chu nói với cháu trai, "Thứ này tao không thể để lại cho mày, mày không giữ nổi, cũng không có bản lĩnh giữ, bây giờ tao giao cho Lý đại ca mày, cậu ấy có thể trông nom mày, mày có hiểu không?"

Chu Vỹ Kỳ khóc gật đầu.

"Cái này quý giá quá, tôi sợ mình không đảm đương nổi. Nhưng ông yên tâm, Vỹ Kỳ tôi cũng sẽ chăm sóc." Lý Hòa đột nhiên nhớ lại lời của Thọ Sơn trước đó, có chút do dự không biết có nên nhận những thứ này không.

Lão Chu cả người run rẩy, có chút vội vã, mang theo giọng điệu khẩn cầu, "Cậu làm được, tôi tin cậu."

Lý Hòa còn muốn nói, Lão Chu lại tiếp tục nói, "Cả đời này tôi không cầu xin ai, coi như tôi cầu xin cậu."

Lý Hòa hít sâu một hơi, nhìn Lão Chu sắc mặt vàng vọt, lòng không nỡ, vẫn đồng ý, "Thật đấy, tôi sẽ trông nom cậu ta, đảm bảo cậu ta không chịu một chút uất ức nào..."

"Vậy thì tôi yên tâm rồi." Lão Chu cười cười, "Tám trăm dặm Động Đình, sao mà chịu nổi! Mùi vị đấy!"

Lão hận không thể hợp nhất với non nước quê hương đó.

Lại tự nói với mình, "Lắc à lắc, lắc à cựa, lắc cho nhóc con nhặt củi lửa, một ngày nhặt một nắm, mười ngày nhặt một bó, đưa đến nhà bà ngoại đốt, bà ngoại cho nhóc con ba thước vải"

Câu này chưa hát xong, đột nhiên đầu nghiêng đi, trên mắt còn vương lệ.

"Ông, ông, ông ơi!" Chu Vỹ Kỳ thấy Lão Chu không còn hơi thở, gào thét khóc lóc, cậu ta dường như hiểu ra điều gì, "Ông ơi!"

Lý Hòa mắt nhòe lệ thử hơi thở của Lão Chu, ngơ ngác, không biết làm sao cho phải, cuối cùng vẫn nói với Chu Vỹ Kỳ, "Đi rồi. Gọi điện cho bố mẹ cậu đi."

Nước mắt cuối cùng không nén nổi, ào ào tuôn rơi.