Mặc dầu thời hạn để tang các đạo quân của Pa-u-lút đã chấm dứt, nhưng trên quãng đường từ Mu-khen về Xanh Rê- mi, Hen-rích không nghe thấy một tiếng cười, một tiếng ồn ào, chứ đừng nói đến một câu chuyện vui vẻ. Anh đi trong toa riêng của sĩ quan nên anh có dịp nhìn thấu tâm trạng của bọn tướng tá Hít-le, tâm trạng của những đứa vừa mới thoát chết ngày hôm qua! Bọn đóng ở Xanh Rê-mi cũng không lấy gì làm vui vẻ. Còn về thái độ của người Pháp đối với tình hình chiến sự thì bà Tác- van đã nói hết rồi. Ngày mồng sáu tháng giêng, Hen-rích về đến Xanh Rê-mi. Anh vội đến ngay tiệm bà Tác-van. Gặp anh, bà mừng quýnh: - Xin có lời mừng ông quay về được bình an! Mới chiều hôm kia, ở nhà có tổ chức mừng ngày để tang, chúng tôi có nhắc đến ông. Ui chào, vui là... - Thế nào ? Sao lại mừng ngày để tang? Bà Tác-van đỏ mặt, đôi mắt chớp nhanh. - Xin lỗi ông, tôi không bảo thế... Trong những ngày để tang ấy mà, tiệm ăn đóng cửa, thế là chúng tôi quây quần lại với nhau trò chuyện... - Và uống rượu mừng cho thống chế Pa-u-lút được lên thiên đàng chứ gì? - Chết chửa, con gà rán đã cháy đen cháy đỏ hết rồi! - Bà Tác-van kêu lên, rồi bằng điệu bộ nhanh nhẹn trái ngược với dáng người to béo của mình, bà chạy thẳng vào bếp. - Mình ăn nói thật hớ! Mô-níc, con thử tưởng tượng xem me có tệ không chứ lại! - Gặp con gái trong bếp, bà than phiền. - Mẹ nói gì với ai hở mẹ? - Mẹ lỡ lời với ông Hen-rích... - Hen-rích? Anh ấy về rồi hở mẹ? - Ông ấy đang ngồi ở phòng ngoài kia... Mà mẹ... Không chờ nghe hết câu của me, từ trong bếp Mô-níc chạy hộc tốc ra nhà ngoài, vừa chạy nàng vừa tháo khăn làm bếp ở trước ngực ra. - Xin chào cô giáo nhỏ của tôi - Hen-rích vui mừng đứng phắt lên nắm lấy bàn tay nhỏ của nàng - Nào, cô kể lại xem cô chúc mừng ngày tang ra làm sao nào? - Mừng cái gì cơ? - Mô-níc ngạc nhiên. Hen-rích kể lại câu chuyện mà bà Tác-van vừa nói với mình. Nàng cười rũ rượi: - Me tôi lẩm cẩm đấy thôi! - Tôi cũng cho là bà nhầm! Vì suốt trong ba ngày liền người ta phải để tang, người ta cầu Chúa chứ ai lại đi cười đùa. Phải không cô? - Và tôi tin là lòng anh đã tan nát vì đau buồn. - Quả là lòng tôi có tan nát, nhưng vì những lý do khác hẳn. Cho đến chết, không bao giờ tôi quên được ba ngày đó. - Anh có điều gì buồn hở anh?- Mô-níc lo lắng. Sự có mặt của bà Tác-van làm câu chuyện bị đứt đoạn. Bà đang dọn cơm tối. - À, suýt nữa tôi quên khuấy điều này còn gì! Hôm nay ông Lút gọi điện cho tôi đến mấy lần, hỏi là ông đã về chưa? - Bà vừa nói vừa bày thức ăn ra bàn. - Hình như ông ấy ốm thì phải - Mô-níc thêm vào. Hen-rích vội chạy đến máy nói. - Lút, chào cậu, Hen-rích đây... Sao? Nhất định mình sẽ đến mà, chờ mình chén tí đã, đói lả ra đây này. Bà Tác-van đang đi pha cà-phê cho Hen-rích, nên Mô-níc định quay lại câu chuyện bỏ dở. - Anh Hen-rích, trong mấy ngày ấy anh gặp chuyện gì vậy? - Đó là một câu chuyện dài, nặng nề, muốn kể lại phải con cà con kê dài dòng lắm. Tốt hơn là cô kể chuyện cho tôi nghe vậy. - Thế tại sao anh cho câu chuyện của tôi có thể thay câu chuyện con cà con kê? Rất có thể, cũng có việc gì đó quan trọng và nặng nề đã xảy ra với tôi đấy! - Vậy thì tôi sẽ ngồi ỳ ra đây, nếu cô không nói cho tôi rõ thế là nghĩa làm sao? - Ồ, thế thì anh phải ngồi đây lâu lắm - Mô-níc cười giòn khanh khách - Có lẽ, suốt đời đấy anh ạ... - Thế ra cô không tin tôi à? - Ấy là tôi chưa tự tin mình đấy chứ. - Và sự hoài nghi ấy kéo dài đến bao giờ? - Bao giờ tôi bỏ được ý nghĩ là anh giấu giếm tôi những điều bí mật của anh. - Có phải cô có ý nói đến câu chuyện ở Mu-khen không? - Ở Mu-khen ở Bông-vin và ở Xanh Rê-mi... - Cô đang bị tính thóc mách của đàn bà làm khổ chứ gì? - Không, tôi khổ vì... - Mô-níc đứng phắt dậy - Chúc anh ngủ ngon! - Nàng thét lên rồi vụt biến mất sau cửa. Ăn qua quít cho xong bữa rồi mặc tròi khuya, Hen-rích mò đến gặp Lút. Lút nửa nằm nửa ngồi trên giường, dưới đầu gã kê một chồng gối. Cạnh đấy một đĩa thức ăn, một cái gạt tàn thuốc lá và chai rượu Đức đặt trên chiếc bàn nhỏ. Mấy chai không vứt lỏng chỏng dưới gậm bàn và gậm giường. - Cậu làm sao thế, Lút? Quỵ rồi à? Mà tại sao trong phòng bừa bộn thế này? Lính hầu! - Dạ, thưa Thượng úy!- Tên lính hầu ba chân bốn cẳng chạy vào, đứng sững trên ngưỡng cửa. - Dọn dẹp ngay lập tức! Nhanh lên!

Tên lính hầu bắt đầu thu dọn chai lọ. Thấy trong số đó có một chai hãy còn đầy, Lút cúi xuống nhặt lên và nhét vào dưới gối. - Cậu giấu lại làm gì đấy, hở Lút? - Để uống! Hôm nay, ngày mai, ngày kia! Ngày nào cũng uống! - Cậu làm sao thế?- Hen-rích lo lắng. Anh biết là chưa bao giờ Lút uống rượu một mình, mà lại uống nhiều như thế. Đôi mắt gã long lanh khác thường trên khuôn mặt phò phạc ủ ê - Cậu ốm à? - Ốm? Không, tớ khỏe hơn lúc nào hết. Và chính vì tớ khỏe nên tớ không thể nào để cho đầu óc tớ tỉnh táo được! Lút với lấy chai rượu uống dở trên bàn ghé vào môi. Hen-rích giằng lại, để vào chỗ cũ. - Cậu điên à, Lút? Lút im lặng đứng lên. - Cậu sẽ nói gì, nếu Mi-le chẳng hạn ập vào phòng cậu? Hắn nghênh ngang, cứ để nguyên cả giày dép nằm lăn ra giường cậu, rồi đòi cậu hoặc ra khỏi phòng, hoặc nằm dưới đất. Cậu sẽ đối xử ra sao? - Mình sẽ tống cổ hắn đi, ném hắn xuống cầu thang. - Thế thì lạ nhỉ, chúng ta đòi hỏi cái gì ở dân Pháp kia chứ?- Lút rít lên dữ tợn, nắm tay lại, rồi hùng hổ vung tay lên, chai rượu uống dở bay vào góc tường kêu đánh choang một tiếng, mảnh chai bắn tung tóe. Tên lính hầu nhốn nhác ló đầu nhòm vào cửa. - Vào mà nhặt đi, rồi cút về nhà, hôm nay chúng tôi không cần anh nữa - Hen-rích hạ lệnh. Anh không muốn cho những lời nói đáng chú ý của gã đại úy đã tỉnh đột ngột lọt vào tai một kẻ lạ mặt nào hết. - Lút, cậu nên nằm nghỉ đi, cậu khó ở trong người đấy! Hen-rích quay sang phòng bên lấy khăn mặt nhúng nước rồi đắp lên trán Lút. Anh kéo Lút nằm xuống. - Tớ có ốm đâu! Không nghe lời phản kháng của Lút, Hen-rích móc trong túi ra một gói thuốc bột đưa cho gã. - Gì đấy? - Thuốc ngủ. - Cậu hãy đưa cho tớ loại nào mạnh hơn nữa để tớ được yên giấc ngàn năm. Ví tự tặng mình một viên đạn vào óc kể cũng run tay đấy. - Cậu mất trí rồi phải không? - Còn cậu, nếu cậu trông thấy Mi-le nó đẩy năm người đàn ông... xuống vực thẳm... và bắn vào bụng người đàn bà chửa hai viên đạn một lúc, chắc cậu không mất trí đấy phỏng? Cậu có hiểu không, đối với một người đàn bà có mang! Chao ôi, tớ không thể nào, không thể... Tớ không thể quên được hành động đó - Lút điên cuồng thét lên. Gã run bắn cả người. Những câu nói của gã bị đứt quãng vì những tiếng nức nở. Đấy mới thật sự là triệu chứng của bệnh thần kinh. Hen-rích biết rằng trong những lúc ấy cần phải im lặng và không nên hỏi han gì hết. Anh ép Lút uống gói thuốc ngủ, rồi lấy chăn đắp lên tận cằm cho gã, và cho gã uống nốt chỗ rượu trong chai để người gã chóng ấm trở lại. - Nằm xuống và cố ngủ đi. - Ngủ... tớ không ngủ được đâu... đã ba hôm rồi tớ không hề chợp mắt! Từ ngày Mi-le nó... - Im! Cậu nghe đây, không được nói gì hết! Tớ bịt tai lại, cóc thèm nghe cậu nữa. Nửa giờ sau thuốc ngủ đã ngấm. Lút thiếp đi. Hen-rích không muốn để gã nằm một mình, dù anh hãy còn mệt lử sau cuộc hành trình vừa qua. Anh lấy tấm áo choàng cũ của Lút để kê đầu rồi nằm xuống đi-văng, nhưng chưa ngủ được ngay. Đêm hôm ấy trôi qua thật êm đềm, sáng, tên lính hầu mò đến. Hen-rích dặn hắn đừng đánh thức Lút, rồi đi sang phòng tham mưu. E-véc niềm nở tiếp anh, nhưng lần này lão chẳng nói chẳng rằng. Trên ống tay áo bên trái của lão vẫn còn mảnh băng tang, mặc dầu ngày để tang đã chấm dứt. - Tôi đã sáu mươi lăm tuổi đầu rồi mới thấy đây là những ngày đen tối nhất trong lịch sử chiến đấu của nước Đức. Hồi thế kỷ thứ mười hai trận chiến thắng Xê-đăng của ta vô cùng huy hoàng! Đến nay, cái vĩ đại của trận chiến thắng Xê-đăng đã bị lu mờ trước trận thất bại ở hai bên bờ sông Vôn-ga rồi! - Tôi nghe ba tôi bảo là ở Bộ Tổng tham mưu hiện nay người ta đang nghiên cứu kế hoạch của những chiến dịch mới, những chiến dịch chẳng những có khả năng xoay lại tình thế, mà còn... E-véc xua tay thất vọng: - Tôi cũng muốn tin tưởng lắm... Rồi tương lai sẽ chứng minh! Thôi, bây giờ anh đi mà nghỉ. Nếu có công việc tôi sẽ gọi. Ăn trưa xong, Hen-rích lại đến chỗ Lút, nhưng vì quá mệt sau ba đêm mất ngủ nên gã chưa dậy. Có nên đi gặp Mi-le để thăm dò xem cái gì đã ảnh hưởng đến Lút không? Hen-rích bèn gọi dây nói cho Mi-le. Nhưng người trả lời anh lại là Dô-ghen. Gã cho biết Mi-le đi vắng từ hôm qua, có lẽ gần tối hắn mới về. Đành trở về phòng riêng vậy.

Buổi chiều, Lút đến gặp Hen-rích với một nụ cười bối rối. Gã đã đỡ hẳn, nhưng người còn yếu lắm. Rõ ràng những xúc động trong mấy ngày gần đây làm cho cơ thể gã bị mòn mỏi. Bây giờ gã có thể bình tĩnh kể lại nguyên nhân bệnh tình của mình. Nguyên là Mi-le không cho gã biết trước, bất thình lình gọi gã ra pháp trường để chứng kiến vụ sát hại sáu người dân Pháp, trong đó có một phụ nữ đang có mang. Tấm thảm kịch đó đã tác động mạnh đối với Lút, thậm chí vừa về đến nhà gã lăn đùng ra ốm ngay. - Hen-rích ạ, sau vụ ấy tớ lấy làm hổ thẹn vì phải mặc bộ quân phục sĩ quan này. Điều làm tớ uất ức nhất là tớ phải câm mồm, phải che giấu những ý nghĩ của mình. Tớ mà hé miệng ra thì chính tay Mi-le sẽ đẩy tớ xuống vực thẳm chẳng khác gì mấy người Pháp kia. - Ừ, Mi-le có thể đang tay làm việc ấy đấy... Tiếng chuông réo lanh lảnh, Hen-rích cầm lấy ống nghe. - Vâng, Hen-rích đây. Sao? Được, tôi sẽ đến ngay! - Hay thật, lời cầu nguyện của cậu đã vang đến tai thượng đế rồi đấy, Lút ạ. Các bố du kích đã "xơi" đúng Mi-le rồi, hắn cho gọi mình với Dô-ghen đến gặp hắn ngay bây giờ. - Hình như trên thế giới này hãy còn Thần công lý! Thế bây giờ hắn nằm ở đâu, ở nhà ai? - Không, Dô-ghen cho biết hắn đang nằm nhà thương. Nếu mình về sớm, mình sẽ đến đây kể hết chuyện cho cậu nghe. Dọc đường đến nhà thương, Dô-ghen bảo với Hen-rích là Mi-le được chở đi hai giờ trước đây và đã kịp thời mổ xẻ. Gã không rõ Mi-le bị trúng đạn ở đâu, nhưng gã tin là vết thương xoàng thôi, nếu không thế thì người ta đã đưa hắn đi Săm-bê-ri rồi chứ không để lại Xanh Rê-mi, nơi chỉ có cái nhà thương cà mèng này. Mi-le được dành một buồng riêng trên gác hai... Bác sĩ đưa hai người vào tận cửa và dặn trước: - Sau khi mổ, bệnh nhân cần được yên tĩnh! Tôi tha thiết yêu cầu các ông không nên ngồi lâu quá. Lời dặn đó chẳng qua là một thủ tục thông thường, bệnh nhân vẫn khỏe, tuy người hơi mệt và xanh. Mi-le kể cho Hen-rích và Dô-ghen nghe việc xảy ra. Chiều hôm qua một đội du kích khá đông tấn công vào đại đội bộ binh bảo vệ đỉnh đèo cao quét sạch cả đại đội ấy rồi ào ạt kéo xuống núi. Mi-le từ đâu lại dẫn xác đến đó, chẳng còn đường nào thoát nên phải hai tay hai súng chống cự, không may một mảnh lựu đạn của du kích cắm phập vào chỗ xương bả vai trái. - Này, chỉ còn nửa phân nữa thôi thì mảnh lựu đạn trúng phổi!- Giọng Mi-le kiêu hãnh. Bây giờ mọi việc đã kết thúc một cách bình an vô sự, hắn tự hào, ra điều ta đây cũng có tham gia vào trận đánh - vết thương này chắc chắn sẽ có một chiếc mề đay bù lại, và nó còn là một chiến công cho tổ quốc nữa đấy. - Ông xen vào cái chuyện ấy vô ích quá, ông Mi-le ạ, vì nó có thể đưa đến một kết quả tai hại hơn thế nhiều - Hen-rích nói có vẻ trách móc - Thế còn cái lũ bảo vệ đỉnh đèo biến đi đằng nào? - Sau phút đầu tiên bị tấn công như vũ bão chúng tan tác chẳng còn một tên. Phúc đức cho tôi đã kịp thời chui vào xe... Bây giờ gớm lắm, bọn du kích có thể đánh úp bất cứ lúc nào. Một đoàn đông như thế từ trên núi tràn xuống đòi hỏi chúng ta phải đề phòng thật cẩn thận. Dĩ nhiên là Bộ tư lệnh sư đoàn sẽ thi hành mọi biện pháp cần thiết, nhưng sở SS của chúng ta cũng cần ra tay. Tiếc là tôi phải nằm một chỗ khi có công việc cấp bách. Tôi gọi các ông đến đây để bàn xem có nên tìm ngưòi giúp Dô-ghen trong thời gian tôi bị thương không? Còn vết thương này thì phải lập tức báo về Li-ông... Hen-rích liếc nhìn Dô-ghen. Đôi má hồng hào của gã vụt đỏ ửng, môi gã run lên giận dữ. - Xin lỗi hai ông cho tôi được phát biểu trước với tư cách là một người tham gia ý kiến. Theo tôi thì, thưa ông Mi-le, ông Dô- ghen thừa sức đảm nhiệm chức vụ thủ trưởng, ngay cả trong những ngày sóng gió này. Mấy lại ông phải nằm nhà thương cũng không lâu lắm cơ mà. Tất nhiên là công việc của ông Dô- ghen sẽ bề bộn hơn, nhưng ông ta vẫn có thể nhờ tôi giúp đỡ trong những việc không có tính chất bí mật quan trọng. - Rất sung sướng vì ý kiến của chúng ta thống nhất với nhau. Vấn đề đưa người mới vào chỉ tổ làm cho công việc thêm rắc rối và làm cho ông Dô-ghen phải bỏ bê cả việc chính, vì nào phải hướng dẫn công việc cho họ, nào giúp họ làm quen với hoàn cảnh, thế là thêm phức tạp lôi thôi... Còn ý kiến ông hứa giúp cho một tay thì quý hóa quá! Thú thật là tôi chả dám nghĩ đến việc nhờ vả đó. - Giờ thăm bệnh nhân đã hết!- Bạc sĩ thò đầu vào cánh cửa hé mở gắt gỏng báo tin. - Thong thả, tôi cần dặn riêng ông Dô-ghen việc này nữa.

Hen-rích đứng lên: - Thế thì tôi sẽ không làm phiền các ông. Tôi xin đợi ông Dô- ghen ở tại phòng đợi hoặc trong ô-tô vậy. "Tất nhiên, giá mà nghe được câu chuyện giữa chúng với nhau thì tốt, nhưng không nên để cho Dô-ghen thấy là mình chú ý đến công việc của sở SS - Hen-rích vừa nghĩ bụng vừa lần xuống theo bậc thang - Thằng này tinh hơn Mi-le, vả lại nó không phụ thuộc vào mình như Mi-le. Khó nhỉ. Nhưng phải tìm cho ra chỗ yếu của tên có "tâm hồn quý tộc" kia... Hắn đánh giá khả năng mình cao quá, cái đó đã rõ! Những lời hắn nói về đấng siêu nhân tỏ ra... Thật là tính muốn làm to! Những con người như thế thường hám danh và đầy lòng tự ái. Tạm thời cứ xoáy vào mấy điểm yếu ấy đã...". Dô-ghen từ trong nhà đi ra làm đứt quãng những ý nghĩ của Hen-rích. Gã hí hửng ra mặt. - Tôi thành thật cảm ơn ông đã đánh giá đúng khả năng tôi, thưa Nam tước - Dô-ghen vừa nói vừa chui vào xe. Sau khi nghe Hen-rích tâng bốc, ca tụng khéo một hồi hắn lấy làm khoái chí lắm. - Thưa Nam tước, Nam tước quả là một nhà tâm lý học tinh tê và là một con người ăn nói lịch thiệp. Bây giờ cũng chưa muộn lắm, tôi sẽ vô cùng hân hạnh, nếu được tiếp Nam tước tại nhà riêng một lúc. Chúng ta sẽ tiếp tục chuyện trò bên cốc cà- phê đặc. Tiếc là tôi không thể mời một cách khác hơn, vì hôm nay còn bận việc, vả lại tôi cũng cần tiếp sức để thức đêm. - Uống cà-phê đặc để nói chuyện triết lý - trường hợp này ở Xanh Rê-mi hiếm có thật. Lấy làm hân hạnh nhận lời mời của ông. Tôi đang nhớ cà-phê và thèm chuyện triết lý đấy! - Hen- rích cười xòa. Mùi xì-gà và cà-phê tỏa khắp ngôi nhà ba gian nhỏ bé của Dô-ghen. Rõ ràng mấy gian nhà này ít khi được thông hơi nên những mùi kia đọng lại thành một bầu không khí ngột ngạt. Trên tường, dưới sàn đều căng những tấm thảm mềm mại, cửa sổ đều che màn, ngoài ra còn la liệt những tượng, lọ, chai mẹ chai con. Trơ trẽn nhất là bức chân dung to tướng của Nít1 lồng trong chiếc khung thô sơn đen, không trang điểm gì hết. Thấy Hen-rích nhìn bức ảnh, Dô-ghen cảm động nói: - Người cha tinh thần của tôi đấy! Không bao giờ tôi rời bức ảnh này đâu! Những quyển sách kia cũng thế. Dô-ghen đến gần giá sách rút từ ngăn trên cùng ra mấy quyền sách bìa cứng quý giá. Trong đó có những quyển "Thiện và ác ở phía bên này", "Da-ra-tua-stra đã nói như vậy", "Chiều tà của thiên thần" do Nít viết, và quyển "Đời tranh đấu" của Hít-le. Muốn thoát ra khỏi bầu không khí ngột ngạt để được thở hít khí trời trong lành nên Hen-rích định kiếm cớ chuồn nhanh, nhưng lúc đo, tên lính hầu đã mang cà-phê, chanh, và một chai rượu ngọt ra. Hai người vừa uống cà-phê vừa triết lý. Dô-ghen tỏ ra ít nhiều ngả theo trào lưu triết học tân thời. Gã còn đọc dăm ba câu triết lý cổ của Đức. Những hiểu biết nông cạn đó không đủ để suy luận được chính xác nhưng cũng tạm đủ cho một tên dốt nát bịp đòi. Gã bác bỏ lý luận của Căng và Hê-ghen2, chê giễu Mác, rồi vừa vỗ vai Hen-rích vừa khoác lác về thiên tài của Nít. Gã xem Nít là một lá cờ đầu đã mở ra kỷ nguyên mới của giống nòi chiến thắng, giống nòi ấy sẽ vượt lên trên giới hạn ngăn cách điều thiện và điều ác, và sẽ vươn tới đỉnh cao chót vót, nơi thượng đế ngự trị. Nghe những lời nhảm nhí đó Hen-rích bấm bụng để khỏi bật cười. Còn Dô-ghen thì lấy làm hởi dạ là mình đã tìm được một "vị thính giả" chăm chú mà gã cho là người bạn cùng chí hướng. Chốc chốc câu chuyện lại ra ngoài đầu đề triết lý, chuyển sang tình hình hoạt động ráo riết của du kích. Hen-rích lại nhắc với Dô-ghen là anh sẵn sàng giúp gã trong thời gian Mi-le nằm nhà thương, nếu cần thiết. - Thưa Nam tước, tôi hết sức vui mừng được Nam tước giúp đỡ. Nhưng trước tiên tôi muốn ngỏ vài lời... Nếu Nam tước cho phép, tất nhiên... - Ổ, ông cứ tự nhiên! - Tôi thấy Nam tước xử thế không được thận trọng lắm, có phần nào nhẹ dạ trong việc chọn bạn... - Ông muốn nói việc gì vậy? - Nam tước hãy nhớ lại hết những người mà mình có cảm tình rồi cho tôi biết, Nam tước có hoàn toàn tin chắc vào bọn họ không? - Hiểu rồi, hiểu rồi, ông Dô-ghen yêu quý ạ, té ra ông có ý ấy đấy! Xin cảm ơn ông. Nhưng trong mỗi sự giao thiệp với phái yếu tôi chỉ chú ý có mỗi một điều: con bé này xinh hay xấu! Vì phụ nữ cũng như đấng siêu nhân của ông, họ có quyền làm bất cứ điều gì mà ta không có quyền chạm đến họ.--------------------        1. Nít (Nietzsche) nhà triết học Đức về cuối thế kỷ thứ XIX (ND).        2. Căng (Kant) nhà triết học Đức về thế kỷ thứ XVIII, Hê-ghen (Hégel) nhà đại triết học Đức về đầu thế kỷ thứ XIX (ND).

- Nam tước tưởng thế à? Nhưng nếu tôi bảo rằng anh của cô Mô-níc là một thằng giặc thì sao? - Vô lý! Gia đình ấy nền nếp lắm. - Đáng buồn là tôi làm cho ông phải thất vọng nhưng vấn đề là như thế. Hôm qua, trong lúc hỏi cung một tên du kích bị tóm cổ tôi mò ra được cái chi tiết lý thú đó trong tiểu sử của cô Mô- níc. Còn có thể là chính cô ta... - Hừ, khốn nạn thật! Được lắm, ông đã báo cho tôi biết trước, xin mang ơn ông! Phải giám sát cẩn thận hơn nữa... - Tôi để ý cô ta lâu lắm rồi. Cô ta thường lui tới cái mạn nhà máy điện ấy, hình như thậm thụt gì vói thằng chồng chưa cưới thì phải. Trước kia tôi cho đó là việc tự nhiên cũng như bao nhiêu trưòng hợp khác mà thôi. Nhưng tên du kích bị tôi hỏi cung, làm việc ngay trong nhà máy điện ấy, làm cho tôi tin rằng những cuộc gặp gỡ của cô Mô-níc với tên thợ nguội Phơ-răng-xoa không giống như những cuộc gặp gỡ của bao nhiêu cặp tình nhân khác. - Quả thật đây là lần đầu tiên tôi được biết cô ta đã hứa hôn! Thế thì tính kiêu kỳ của cô ta vứt đi đằng nào mới được! Không, vô lý lắm, kẻ tình địch của tôi mà lại là một tên thợ nguội tầm thường. Đũa mốc mà dám chòi mâm son! Ông Dô-ghen, ông cho tôi được thỏa chí tò mò một tí nào, mong ông cho phép tôi gặp mặt tên du kích đó. - Việc ấy thì dễ thôi, nhưng không thể gọi ngay hôm nay được đâu, vì nó hứa sẽ cung cấp cho tôi một vài tin tức gì đó, nên tôi tha nó rồi. Bao giờ tôi gọi nó lên tôi sẽ báo ngay cho Nam tước. - Không bao giờ tôi nghĩ rằng mình lại có thể bị mọc sừng như vậy. - Nếu cô Mô-níc lợi dụng tình quen biết với Nam tước để moi tin tức cho du kích thì sao? - Thì cô ả chỉ toi công dã tràng thôi!... Tôi cũng biết nguyên tắc lắm chứ. Đời nào tôi lại đi ba hoa về công việc của mình với bọn con gái, ngay đến những tin tức không hay tôi còn giấu kín nữa là. - Thưa Nam tước, tôi báo cho Nam tước biết, những điều tôi đã nói với Nam tước, bây giờ đều là việc bí mật riêng giữa Nam tước với tôi thôi. Ngay đến ông Mi-le cũng chưa biết được sự nghi ngờ của tôi. Tôi với Nam tước sẽ tiến hành việc kiểm tra này. - Được, tôi sẽ giúp ông. - Việc này cũng đơn giản thôi: Ngày mai tôi đưa cho Nam tước một tài liệu, có vẻ như bí mật lắm, Nam tước bỏ nó trong phòng riêng rồi đuổi tên lính hầu ra ngoài, làm sao cho cô Mô- níc đừng biết được. Còn mọi việc về sau là trách nhiệm của tôi. Nam tước đồng ý chứ? - Tôi coi việc giúp đỡ ông trong công tác này là một vinh dự. Và tôi hy vọng một ngày gần đây sẽ đền đáp lại được công ơn của ông đối với tôi hôm nay. Ông đã mở mắt cho tôi thấy sự thật. Dù tên kia có phải là chồng chưa cưới của Mô-níc hay không thì tôi vẫn là kẻ bị lừa dối. Nhưng tôi không tha thứ cho bất kỳ đứa nào đã dám đánh lừa tôi. Bây giờ đến gặp Lút thì muộn quá, nên sau khi chia tay với Dô-ghen, Hen-rích vội vã quay về khách sạn. Dọc đường anh cố không nghĩ đến những việc chẳng lành mà anh đã dò la ra. Cần phải bình tĩnh, để cho bộ óc dược thư thái. Nhưng dù không nghĩ nó cũng cứ đến. Không khí trong lành như một thùng nước thánh, gội sạch sự mệt mỏi trong người Hen-rích và anh thấy mình đã sẵn sàng để xuất trận. Đúng, phải chiến đấu. Và cuộc đấu trí với Dô-ghen hẳn là một cuộc đấu trí nẩy lửa. Dô-ghen đã nắm được đầu mối, thế là sớm muộn rồi đầu mối này cũng sẽ dẫn gã vào tận ổ, nếu không kịp thời cắt đứt nó ngay từ bây giờ. Nhưng bằng cách nào mới được? Trước hết phải diệt ngay cái tên đã cung khai! Nó có thể gây lắm chuyện rắc rối. Việc này vô cùng quan trọng, vì Dô- ghen đã lần đúng vết: Phơ-răng-xoa - Mô-níc, Mô-níc - Phơ- răng-xoa. Rồi từ đầu mối này chắc chắn Dô-ghen sẽ tìm thấy mối khác, nhưng không phải ngày một ngày hai gã có thể mò ra ngay. Hơn nữa việc thả hai người du kích trên đồi không phải chỉ có bà Tác-van và bà nông dân già biết, mà một vài anh em du kích cũng đã biết, có thể trong số đó có cả tên phản bội. Nếu đúng thế thì Dô-ghen sẽ nắm đúng mối: Hen-rích - Mô-níc- Phơ- răng-xoa. Vậy trước tiên phải tính cái tên chỉ điểm kia. Đêm hôm ấy, Hen-rích trằn trọc mãi, và sáng hôm sau anh đi ăn lót dạ sớm hơn thường lệ. Nhưng lúc ấy Mô-níc cũng đã ra khỏi nhà để lo việc gia đình. Hen-rích gặp nàng ngoài đường, gần phòng tham mưu. - Mô-níc, tôi cần nói với cô một việc rất quan trọng. Ngày hôm nay cô phải ở nhà, không được dời đi đâu một bước. Tôi sẽ cố về nhanh, nhưng có thể tướng E-véc sẽ giữ tôi ở lại. Dù sao cô cũng cứ chờ cho đến khi tôi về. Nói chuyện lâu ngoài đường không tiện cho chúng ta, vì vậy bây giờ tôi không thể nói tỉ mỉ cho cô biết được. Chỉ có thể nói vắn tắt là chúng đang theo dõi cô.

Hen-rích mỉm cười, bắt tay Mô-níc rồi lẩn vào sau cửa của ngôi nhà phòng tham mưu đóng. Mô-níc vui vẻ vẫy tay theo anh. Không một khách quan đường nào bắt gặp màn kịch ngắn ngủi đó, thậm chí họ cũng chẳng nghĩ rằng hai quả tim của người sĩ quan vui tươi và của nàng thiếu nữ xinh đẹp đang cười mủm mỉm kia cùng hoà nhịp một cách lo lắng. - Thưa Thượng úy, có điện gửi Thượng úy đấy - Tên trực ban báo cáo. - "Mười sáu giờ hai mươi hôm nay em sẽ đến Săm-bê-ri. Anh nhớ ra đón em. Béc-ti-na". "Mày cần cái khỉ gì ngày hôm nay?" Hen-rích lẩm bẩm rồi đọc lại bức điện lượt nữa và xem ngày. Béc-ti-na đánh điện lúc sáu giờ sáng hôm nay. Hen-rích gõ cửa phòng giấy E-véc. - Thưa Trung tướng, hôm nay có công tác gì không ạ? - Hôm nay à? Không! - Thế thì xin phép Trung tướng cho tôi trình bày một yêu cầu. - Anh cứ nói. - Vừa rồi tôi nhận được bức điện của cô cháu gái ba tôi. Cô ấy bảo tôi khoảng hơn bốn giờ ra Săm-bê-ri đón cô ấy. Nếu Trung tướng cho phép... E-véc xem đồng hồ: - Thật lúc nào anh cũng gặp may mắn, khoảng ba mươi phút nữa đội bảo vệ sẽ đưa Dô-ghen đi Săm-bê-ri bằng xe riêng của tôi để đón một phái viên tuyên truyền từ Bộ tham mưu đến. Anh có thể đi cùng với họ. - Xin đội ơn Trung tướng! Dô-ghen hết sức mừng rỡ được biết sẽ có người bạn đường là Hen-rích, và hứa đúng nửa giờ nữa sẽ đánh xe đến đợi anh tại khách sạn. Hen-rích không về phòng riêng, anh sục đi tìm Mô-níc. Anh nói vội vàng: - Hoàn cảnh buộc tôi phải đi ngay bây giờ. Cùng đi với tôi có tên Dô-ghen. Đấy, chính tôi muốn nói để cô đề phòng tên ấy đấy. Nó cho tôi biết là cô thường vắng nhà luôn, và chính tên nội gián nằm trong nhà máy điện đã nghi ngờ cô và Phơ-răng- xoa lại là một tên du kích. Dô-ghen đã ra lệnh theo dõi cô thường xuyên đấy, cố nhiên là cả Phơ-răng-xoa nữa. Vậy cô tự liệu lấy. Bây giờ tôi phải đợi Dô-ghen ở ngoài cửa khách sạn. Nhớ đừng để nó nhìn thấy chúng ta đứng với nhau. Nghe thấy tiếng máy nổ vang gần cửa, Mô-níc nhanh nhẹn nấp vào sau quầy hàng, chưa nói được lời nào cả. Nàng chỉ kịp ngước nhìn Hen-rích một cách biết ơn. - Ông đi đón ai mà long trọng thế kia - Hen-rích hỏi Dô-ghen khi anh nhìn thấy năm tên lính mang tiểu liên chạy theo xe. - Thưa Nam tước, tôi đi đón ông Phai-phe. Hen-rích nhún vai, anh chưa nghe cái tên ấy bao giò. - Thế nào, Nam tước không biết ông Phai-phe à? - Dô-ghen ngạc nhiên - Đó là một trong những nhà hùng biện của nước Đức, cánh tay phải của Ghê-ben đấy. Hen-rích và Dô-ghen tìm thấy Phai-phen trong cuộc mít tinh và cả hai được nghe luôn hai bài diễn văn của Xi-xê-rông1 đời nay: Phai-phe to béo, bụng phệ, quả là nhà đại hùng biện. Hắn lải nhải không biết bao nhiêu lần về vấn đề "Sta-lin-gờ- rát". Hắn phun ra hàng tràng những con số, những tên làng xóm mà không cần nhìn vào giấy, hay nhìn vào quyển sổ đang cầm trong tay. Theo hắn thì nguyên nhân thất bại của trận Sta- lin-gờ-rát là việc kéo phòng tuyến ra dài quá và việc vận chuyển lề mề. Khi nào chiến tuyến được rút ngắn, quân đội của Quốc trưởng mới thêm được sức mạnh, và trong năm 1943 chúng ta nhất định sẽ trả thù được cho những đồng đội đã bỏ mình ở hai bên bờ sông Vôn-ga. Phai-phe nói hùng hồn, sôi nổi. Giọng hắn khỏe, hấp dẫn, khi thì hạ thấp trầm trầm vừa đủ vang tới những hàng xa nhất, khi thì sang sảng cất cao trên đầu đám đông. Hen-rích theo dõi vẻ mặt của bọn thính giả và phải công nhận rằng nghệ thuật diễn thuyết của Phai-phe có ảnh hưởng đến mọi người: đám lính tráng đã cùng hắn thét lên tiếng "hốc"2 khi hắn muốn, và họ suýt chảy nước mắt khi giọng hắn hạ thấp, run run một cách bi thảm ở những chỗ cảm động nhất trong đoạn nói đến sự tan rã của đạo quân Pa-u-lút. Khi hết phần hai của buổi mít tinh, Dô-ghen mới gặp được Phai-phe, nhưng hắn bảo là từ lúc ấy cho đến tám giờ tối hắn chưa thể rời khỏi Săm-bê-ri được vì hắn còn bận diễn thuyết thêm ở mấy nơi nữa. - Thưa ngài Phai-phe, tôi xin nhắc là tình hình của chúng tôi ở đây không được yên ổn lắm đâu, tốt hơn là chúng ta về sớm đi, nếu không thì cũng ngủ lại Săm-bê-ri, sáng mai hãy về - Dô-ghen góp ý kiến. - Sĩ quan trong quân đội của Quốc trưởng mà cũng sợ bóng tối à? Tôi cứ tưởng rằng chỉ có trẻ con mới sợ nó thôi chứ - Phai- phe nói đùa rồi đưa mắt nhìn đám đông đang xúm đen xúm đỏ quanh hắn, vẻ dương dương tự đắc.---------------        1. Xi-rê-rông: nhà hùng biện cổ La Mã (ND).        2. Hoch: tiếng Đức có nghĩa là hoan hô (ND).

Những người đứng quanh đấy cười rộ lên, Dô-ghen đỏ mặt bỏ đi. Gã phàn nàn với Hen-rích: - Rõ ràng lão Phai-phe này đếch biết gì về tình hình phức tạp ở cái đất này trong thòi gian gần đây. - Ông Dô-ghen, tôi cho rằng ông báo trước với khách sự nguy hiểm của việc đi đêm là đúng lắm. Tính khinh suất của ông ta làm tôi ngạc nhiên vô cùng. Rồi chúng ta xem lòng gan dạ của ông ấy đến mức nào nếu quả thật tối nay các bố du kích úp đúng vào chúng ta! Mình là con nhà lính quen nguy hiểm rồi, còn ông ta chỉ là chuyên gia tán phét, cả đời chưa ngửi mùi thuốc súng bao giờ, đúng vậy. Dô-ghen phải giấu nỗi lo lắng của gã. Gã không dám thú nhận với Hen-rích rằng gã rất sợ đi đêm, nhất là dạo này một đội du kích khá đông đã xuống núi. Đứng mười sáu giờ hai mươi, Hen-rích và Dô-ghen đón Béc- ti-na ở ga xe lửa. - Ngọn gió lành nào đã đưa cô đến vùng của chúng tôi vậy?- Hen-rích cất tiếng hỏi Béc-ti-na khi ả vừa bước xuống bậc toa. Béc-ti-na diện bộ quân phục duyệt binh. Dô-ghen liếc nhìn Béc-ti-na không giấu nổi lòng cảm phục. - Thưa Nam tước, đối với kẻ thạo điều khiển cánh buồm thì ngọn gió nào chẳng là ngọn gió lành... Còn đây là ai thế? - Béc- ti-na chìa tay về phía Dô-ghen - Anh Hen-rích, em có cảm tưởng hình như là những sĩ quan đẹp trai nhất của quân đội chúng ta đều tập trung tất vào sư đoàn anh. Thế chúng ta phải đi đâu và đi bằng cách nào bây giờ? - Mọi việc đều tùy theo ý thích của cô: chiều nay có thể đi ô- tô, hoặc sáng mai thì đi tàu hỏa. - Em đồng ý cả hai cách ấy, vậy anh muốn thế nào tuỳ anh. Hen-rích đã thuê sẵn cho Béc-ti-na một phòng trong khách sạn sĩ quan, nhưng ả không thích nằm nghỉ. Trái lại ả muốn ăn cơm rồi đi dạo phố. Sau khi chia tay, Dô-ghen đến gặp Phai-phe để thảo luận tỉ mỉ giờ lên đường, còn Béc-ti-na và Hen-rích thì rẽ vào tiệm ăn. Hai người thuê một phòng ăn riêng. Nhận thực đơn xong, người bồi bàn bỏ đi ra, Béc-ti-na liếc Hen-rích: - Anh Hen-rích, giờ em là bạn láng giềng của anh rồi đấy. - Sao, cô là bạn láng giềng của tôi à? Tôi nhớ rất rõ rằng trại tập trung của cô ở tận miền tây Bờ-rút-xi-a cơ mà. Béc-ti-na so một bên vai lên và chìa vể phía Hen-rích. - Anh thật là một con người lơ đãng, anh hãy chú ý xem cái này này - Béc-ti-na lấy ngón tay gõ gõ vào chiếc lon mới toanh. - Ổ, có thể chúc mừng cô đấy! - Anh thấy chưa? Cái này chẳng những có nghĩa là thăng cấp mà còn có nghĩa thăng cả chức vụ nữa. Em đã được bổ nhiệm làm trưởng trại tập trung đặc biệt ở Pông-che, hình như cũng gần Xanh Rê-mi thì phải. - Trại tập trung đặc biệt? Thế là nghĩa gì, nếu nói một cách nôm na thông thường. - Nghĩa là em đã được đặc biệt tín nhiệm: Sau khi nhận trại, em phải qua một kỳ sát hạch, tức là phải đặt ra cho trại một chê độ nhằm biến đám tù binh kia thành một đàn gia súc biết làm việc và chẳng những họ sẽ quên mất tính ương ngạnh, mà còn không nhớ được mình là con người nữa. Béc-ti-na nốc cạn cốc rượu cô-nhắc rồi rít một hơi thuốc lá. Đôi mắt to, màu xanh long lanh cuồng loạn, hai cánh mũi nhỏ xíu rung rung, đôi môi mím chặt. - Thế thì tôi chả hiểu tại sao mà cấp trên lại bổ nhiệm cô trông coi cái trại ấy? Vì dù sao cô cũng vẫn là đàn bà. - Anh nên ăn nói lịch sự hơn: một người đàn bà xinh đẹp. - Cái đó thì có ai dám chối cãi đâu, huống hồ là tôi. Nhưng cô chưa trả lời câu hỏi của tôi cơ mà. - Tiếc là anh chưa đến trại em để xem cái bọn súc sinh vô loại kia run sợ quỵ lụy trước mặt em. Đủ loại nhé: phụ nữ Pháp có, Nga có, Hà-lan có, Ba-lan có, Bỉ có... ngay đến mấy con Đức đã làm nhục nòi giống mình cũng có! ô, ở cái thế giới ấy mọi quyền hành đều nằm cả trong tay em, và em tự ý sử dụng chúng - A ưỡn người trên ghế, chớp chớp đôi mắt như đang ngắm một bức tranh ở đằng xa, rồi đột nhiên cười khanh khách. - Béc-ti-na, cô làm thế nào mà nhảy trên bậc thang danh vọng nhanh đến thế? Chắc là cô có nhiều tiến bộ nhỉ? - Còn phải nói, tiến nhanh như chớp. Em đã cải tiến hệ thống canh gác đám tù binh và chế độ đối với chúng. Ngoài ra em còn dày công nghiên cứu sở thích của cấp trên mình nữa... Khi có đám tù binh mới đưa đến, em chọn những đứa nào non nhất, xinh nhất, rồi tùy "gu" của từng vị mà dâng cho đúng loại. Hồi cuối năm ngoái em đã nhảy lên ghế trưởng trại rồi đấy. - Thế này thì chỉ một loáng là cô leo cấp tướng thôi.

Vì mải hồi tưởng lại quá khứ, nên Béc-ti-na không nghe ra giọng châm biếm của Hen-rích và không nhìn thấy những ánh căm giận trong đôi mắt anh. - Em đặt hết hy vọng vào trại tù binh mà em sắp sửa đến nhận việc để mưu địa vị cao nhất cho mình. Vừa rồi ở đấy bọn tù binh đã thịt mất lão trưởng trại, mụ giám thị già, và một số tên lính bảo vệ. Ủy ban đặc biệt đã mướt mồ hôi điều tra vụ ấy, đã treo cổ nhiều đứa nhưng cũng chẳng tóm đúng đích danh thủ phạm. Trên ủy nhiệm em đặt cho trại này một chế độ thật hà khắc, và em vừa thảo xong chương trình hành động/. Ồ, em tin chắc rằng em sẽ đạt được mục đích dù bằng bất cứ cách nào, ngay cả việc treo cổ từng ba đứa một nếu cần. Hen-rích cảm thấy mặt mình tối sầm lại. Bộ mặt của Béc-ti- na lùi ra sau, trở nên bé choắt, giống hệt đầu con rắn độc, rồi lại vươn tới gần, khiến Hen-rích không còn phân biệt được những nét đặc biệt nữa. - Anh làm sao thế, Hen-rích?- Nghe tiếng Béc-ti-na hỏi, anh mới sực tỉnh. Con này sẽ không đến trại tập trung được. Làm thế nào bây giờ? Mình cũng chưa biết. Nhưng nhất định không để con này đến trại tập trung được" - Anh hạ quyết tâm như vậy, nên lập tức thấy lòng mình nhẹ nhõm hẳn. - Hả, anh nghĩ gì thế? - Sau vụ bị du kích úp một vố đến nay, tôi đâm ra hay nhức đầu và hoa mắt bất thình lình như thế này. - Khốn khổ!- Béc-ti-na đứng lên đi vòng qua bàn, đưa tay vuốt tóc Hen-rích. Dô-ghen hiện ra làm gián đoạn cuốn phim diễn tình đó. Gã cho biết Phai-phe đã đồng ý cho phụ nữ đi theo, hắn rất hài lòng, chỉ cần một điều là phải có mặt tại phòng tham mưu sư đoàn đúng giờ. - Tám giò tối họ rời Săm-bê-ri, Phai-phe và Dô-ghen ngồi trên ghế trước cạnh tên lái xe và Béc-ti-na cùng Hen-rích ngồi ở ghế sau. Xe vừa chuyển bánh, Béc-ti-na liền ngả ngưòi vào Hen-rích và khoác lấy tay anh. Á thì thầm qua hơi thở. - Em không ăn đứt được Lô-ra, cái con vịt bầu tẹt mũi của anh à? - Cô ăn đứt cô ấy về mọi mặt đi chứ lị - Hen-rích mỉm cười ý nhị. Béc-ti-na siết chặt tay anh tỏ lòng biết ơn rồi lùi ra. Phai- phe quay sang bên hỏi nhỏ Dô-ghen: - Anh cho đi con đường này lúc chiều tối là nguy hiểm đấy phỏng? - Đi ban ngày thì yên trí hơn - Dô-ghen không trả lòi thẳng vào câu hỏi. - Còn ông thì ông nghĩ thế nào, Thượng úy? - Tôi cho là trong thời gian chiến tranh này thì ở đâu cũng đều nguy hiểm cả - Hen-rích điềm nhiên trả lòi - Vừa mới hôm qua một đoàn du kích khá đông đã tràn xuống núi trong vùng này. - Ông bảo thế nào, khá đông à?- Giọng nói của nhà hùng biện nổi tiếng nghe đã có vẻ khiếp sợ. - Hơn một đại đội thôi. - Liệu chúng có dám choảng ta không, nếu phía trước đã có một đội xạ thủ tiểu liên, phía sau là ba tay súng lục và một tài xế có tiểu liên. - Ngài chú ý mà xem: đường không phải là đường thẳng, mà cong queo, lúc thì ngoặt bên này, lúc thì vòng bên kia, cho nên những chỗ ngoặt ấy... - À, à, hiểu rồi - Phai-phe đồng ý vội vàng - Có lẽ, tốt hơn là chúng ta nên quay lại Săm-be-ri nhỉ? Hen-rích thấy buồn cười. Anh nhớ lại thái độ kiêu căng của Phai-phe lúc trưa, nhớ lại những lồi khoác lác của hắn trong cuộc mít tinh: "Người Đức chỉ sợ có thượng đế, ngoài ra không sợ một kẻ nào khác". - Nếu ngài muốn thì cũng có thể quay lại được, nhưng những thính giả của ngài ở Săm-bê-ri sẽ bàn tán về việc này ra sao cơ chứ? Chúng ta có phải là trẻ con đâu mà sợ bóng tối, ông đã trót nói thế rồi. Mà bây giờ có lộn lại cũng đã muộn mất, vì bọn du kích có thể ở phía sau mà cũng có thể ở phía trước ta. Phai-phe im lặng. - Thế ngay quãng này có nguy hiểm không đấy? - Béc-ti-na khiếp đảm, thì thầm hỏi. - Vô cùng nguy hiểm! - Trời ơi, thê mà tôi lại mặc bộ quân phục này mới chết chứ. Trong xe tràn đầy bầu không khí im lặng căng thẳng, mọi người đều suy nghĩ về một điều nhưng không ai muốn nói lên ý nghĩ của mình. - Đáng lẽ ông phải nói cho tôi rõ ngọn ngành lúc còn ở Săm- bê-ri chứ không phải ở dọc đường mới nói như thế này đâu! - Bỗng nhiên Phai-phe the thé rít lên và nhìn Dô-ghen bằng con mắt đe doạ. - Tôi đã nói với ngài rồi đấy chứ, nhưng ngài lại chế giễu tôi trước mặt công chúng!- Dô-ghen cự lại. - Có trời biết được cái lũ bảo vệ nhà ông toàn là mấy thằng nhóc con chết tiệt kia, và ông cũng chẳng cho tôi biết trước qua tình hình nữa. Chiếc xe mở hết tốc lực chạy như bay qua làng Mông Bò-rê- ôn nhỏ bé, rồi con đường bắt đầu bò ngược lên trên. - Có lẽ chúng ta ngủ lại làng này thôi nhỉ - Phai-phe quay lại hỏi Hen-rích. - Ở đây thì thế nào ta cũng bị nơm như nơm cá ấy - Anh trả lời với chủ ý gây thêm lo sợ cho tên nhát gan đã từng lên tiếng củng cố tinh thần can đảm cho kẻ khác khi ở Săm-bê-ri.

Đường mỗi lúc một nhiều khúc ngoặt hơn, hai chiếc xe giảm tốc độ, chạy ì ạch, đầu chiếc này húc gần vào đít chiếc kia. - Ra hiệu cho xe bảo vệ chạy nhanh lên! Có việc gì là chúng ta đếch kịp tháo lui nữa rồi!- Phai-phe tức giận quát lên. - Ở quãng này thì xe không còn cách nào quay lại được nữa - Hen-rích ôn tồn giảng giải. Máy rú rền rĩ. Hai tên tài xế không tài nào cho xe chạy nhanh được, chúng dận ga, tiếng máy vang động giữa khu đồi núi. - Bây giờ thì cách năm cây số họ cũng nghe thấy tiếng xe của chúng ta - Hình như Hen-rích nói câu đó một cách bất ngờ. - Chúng ta đỗ lại, tắt máy xe và chờ cho hết đêm nay mà không tốt chán đấy à? - Phai-phe hạ thấp giọng đến cung bậc trầm nhất. - Không được, vùng này chính là vùng nguy hiểm nhất đấy. Tất cả đều lặng thinh. Béc-ti-na run lẩy bẩy. Suốt mười cây số, họ ngồi im thin thít không ai nói với ai một câu. Những khúc đường ngoặt ít dần, nên xe hộ vệ bắt đầu bứt lên trước, giữ đúng cự li quy định cách xe sau khoảng bốn mươi thước. Họ đã gần đến dãy núi hình bán nguyệt ôm sát con đường. Chiếc xe hộ vệ khuất một nửa sau chỗ ngoặt trước mặt... rồi khuất hẳn. Mọi người trút một hơi thở dài nhẹ nhõm. Bất thình lình một cái gì như tiếng sấm rền trên núi. Ngọn núi bên đường tưởng chừng nứt ra làm đôi, và từ trên cao những tảng đá ầm ầm đổ xuống, át hẳn những tràng tiểu liên đì dẹt. Tên tài xế cố hết sức hãm phanh. Hen-rích thấy như mình bị tung về phía trước, và cằm anh va vào lưng ghế đau điếng. Anh đạp tung cửa xe rồi chuồn ra ngoài. Lẩn vào sau xe, anh bò ra đến mép đường và tụt xuống rãnh. Một băng tiểu liên lướt qua đầu anh thành một vệt sáng. Hen-rích không ngóc đầu lên, quay mặt về phía núi và rút khẩu súng lục ra, sau đó anh mới cẩn thận nhìn quanh. Đằng trước, chiếc xe bảo vệ nằm nghiêng bên vệ đường. Một tên lính chết, xác vắt ngang thành xe, mặt úp xuống. Gần xe, nằm sóng sượt ba đứa không nhúc nhích. Chỉ nghe tiếng tiểu liên Đức điên cuồng gầm thét ở dưới hồ. Áp sát mặt xuống đất, Hen-rích liếc nhìn sang bên trái. Dô-ghen nằm cách anh có vài thước. Gã đặt khẩu tiểu liên trước mặt, rúc đầu xuống bắn loạn xạ vào núi. Gần đó, Hen-rích thấy khối thịt phì nộn của Phai-phe áp sát vào đá, sau hắn, rõ ràng là Béc-ti-na. Anh thấy đôi chân đi tất vàng của ả thấp thoáng ở phía ấy. Một loạt tiểu liên lại bay qua đầu Hen-rích, nhưng chắng chạm vào ai cả. Anh nghĩ bụng: "Mấy bố du kích muốn cột chặt bọn này xuống đất để bắt sống đấy thôi". Hen-rích lại nhìn sang Dô-ghen. Gã đã thay đổi tư thế một tí, bây giờ có thể nom rõ bộ mặt hốt hoảng thảm hại của gã, bộ mặt của một tên đao phủ đã từng tra tấn chết hàng trăm mạng người, mà có thể đến hàng nghìn rồi và sẽ còn tiếp tục tra tấn giết chóc nữa với một tâm trạng khoái trá, Mi-le đã đặt cho gã cái tên "thi sĩ hỏi cung". Hen-rích giơ súng lục bắn một phát. Dô-ghen lắc lư cái đầu rồi gục trán xuống báng súng tiểu liên, không cựa quậy nữa. Hen-rích bèn úp mặt xuống đất nằm im. Mãi đến khi tiếng súng bất thình lình im bặt anh mới ngẩng đầu lên. Nhưng lúc đó ba mũi súng tiểu liên đã gí sát vào đầu anh. - Đứng dậy! Giơ tay lên! Hen-rích đứng dậy và trông thấy dưới hố ba đứa: Phai-phe, Béc-ti-na và tên lái xe từ từ đứng lên trước, nòng súng tiểu hên. Trong bóng tối mờ mò nom mặt chúng hệt như những chiếc mặt nạ trắng. Một anh mang khẩu tiểu liên đến gần Dô-ghen. Anh ta nói với người du kích khác: - Hắn đã xuống đến diêm vương rồi! Vỡ cả sọ ra kìa! - Trói tất cả lại! Hai người xông tới Hen-rích, một ngưòi nhanh nhẹn lục soát anh. - Hừ, cái thằng chết tiệt! Nó có đến những hai khẩu súng lục!- Anh chàng kia rít lên giận dữ, cho tay vào rút nốt khẩu "mô-de" trong túi Hen-rích ra và đưa mắt nhìn khẩu súng lục to nòng nắm dưới đất. - Chắc là cả hai khẩu đều không nạp đạp. - Chúng chỉ hung hăng trước mặt dân lành thôi. - A, thằng chó chết! - Một người du kích lấy hết sức giáng cho Hen-rích một quả đấm vào giữa mặt. Anh ngã lăn ra. Có tiếng nói: - Đủ rồi! Lên xe về căn cứ! Nhanh lên! Mấy người du kích lấy mũi súng đẩy Hen-rích, Phai-phe, Béc-ti-na và tên lái xe về phía xe rồi ra lệnh ngồi vào ghế sau. Sau lưng họ hai người du kích lăm lăm súng lục trong tay. Trên ghế trước cũng có hai người nữa. Một người chắc là chỉ huy, quát to: - Quay về đường cũ, khẩn trương lên. Chiếc xe chạy giật lùi khoảng chín chục thước. Trời tối, không bật đèn, đường hẹp nhưng xe không hề đâm vào chỗ nào hết. Nó vượt qua mấy đống đá, hai bánh trước tụt xuống hố sâu rồi lại bò lên núi. Xe bị xóc mạnh hết chao bên này, lại sang bên kia khiến Hen-rích khi thì vập trán, khi thì vập thái dương vào đầu Phai-phe.

Cuối cùng, xe vượt ra khỏi khe núi, phóng bon bon trên mặt đường phẳng lì với một tốc độ kinh khủng. Độ một giờ sau họ dừng lại. Người du kích ngồi cạnh anh tài xế mở cửa xe và thì thầm với một người nào đứng trong bóng tối không trông rõ mặt, sau đó xe lại tiếp tục lao đi. Đến khuya thì họ đến một làng miền núi. Tù binh được dắt xuống từng người một và bị nhốt vào căn nhà chứa cỏ khô nồng nặc mùi rơm, cỏ và mùi phân bò. - Không ai bị thương cả chứ?- Sau khi nghe tiếng khóa cửa lách cách, Hen-rích khe khẽ hỏi. - Tôi chẳng việc gì - Gã lái xe lên tiếng trước tiên. - Còn ông, ông Phai-phe? - Ồ, lạy chúa, đừng gọi họ tôi ra! - Tên phái viên tuyên truyền rên rỉ. - Giấy tờ của ông bị thu cả rồi, thì họ ông người ta còn lạ gì. - Phai-phe dở khóc, dở cười. Hen-rích ngồi bệt lên đống rơm. Lúc nãy bị một quả đấm bây giờ đâm nhức đầu ê ẩm, còn mắt trái thì mỗi lúc một sưng húp. - Anh Hen-rích, anh Hen-rích - Béc-ti-na phều phào - Liệu chúng có bắn ta không anh nhỉ? - Trước hết còn phải hỏi cung đã chứ! Béc-ti-na ngã khụyu xuống đống rơm, nhưng ả lại vụt đứng lên ngay. - Họ không có quyền đối xử với phụ nữ như thế này! - Điều thứ nhất, đối vói họ cô không phải là phụ nữ, mà là bà trưởng trại tập trung, nơi mà những bà mẹ, những người chị, và thân nhân của họ đang bị hành hạ, hai là... - Thế anh cắn hai chiếc quân hàm này hộ tôi mấy - Béc-ti-na ghé sát vai ả vào vai Hen-rích, nhưng anh tránh sang bên. - Chỉ lo hão. Người ta moi hết giấy tờ của cô rồi cơ mà. - Tại anh tất cả, tại anh mới nên nông nỗi này! Tròi đất ơi, tôi theo anh để làm gì, làm gì kia chứ! Hen-rích lần vào xó nhà và ngồi xuống, áp bên má bị sưng vào bức tường đá lạnh. Miếng gạc đặc biệt đó đã làm dịu đau, và cái u dưới mắt teo đi đôi chút. Anh gồng hai cánh tay đang bị trói quặt sau lưng để thử xem sợi dây có chắc không. Nhưng cái nút không hề giãn ra, mà chiếc thừng lại lột mất một lốp da ở cổ tay. Biết là không thể giở trò gì được, anh đành ngồi chờ trời sáng. Một vệt mờ xám, lúc đầu nằm gần ngưỡng cửa, sau đó biến sang màu sáng soi rõ cả khuôn hình chữ nhật của cánh cửa, báo hiệu trời đã rạng đông. Vệt ấy dần dần trở nên phơn phốt hồng, rồi bỗng nhiên như một suối vàng phụt ra - những tia mặt trời tràn vào trên đống rơm và trên bức tường phía sau. Cánh cửa mở toang. - Phai-phe, đi ra!- Tiếng gọi nghiêm nghị vọng vào. Tên phái viên tuyên truyền run lập cập, hốt hoảng lùi sâu vào bên trong. - Ra ngay, ấm ớ! Người du kích sấn vào, túm lấy cổ áo Phai-phe lôi hắn dậy. - Đi! Nhanh lên! Hắn lê cái xác nặng nề ra khỏi cửa, Mười phút sau họ gọi đến tên tài xế. Gã im lặng đứng lên và gửi lại một lời "vĩnh biệt" trước khi theo người du kích đi ra. - Anh Hen-rích, tôi không thể, tôi không muốn, họ không có quyền!- Béc-ti-na vừa kêu vừa khóc - Anh nói hộ là họ không có quyền gì hết! Anh có nghe thấy không? Anh sẵn của, anh có thể đút tiền cho họ! Ô, tại sao anh lại nhìn tôi như thế? Anh hãy đút tiền cho họ đi, rồi họ sẽ thả chúng mình ra! Tôi sẽ mang ơn anh, anh Hen-rích! Tôi... - Hen-rích !- Ngoài cửa có tiếng gọi tiếp. Theo người dẫn đường, Hen-rích bước ra mảnh sân tràn ngập ánh nắng. Ánh nắng hắt vào mặt làm cho anh phải nheo mắt lại. - Chào, xinh trai gớm!- Một giọng phụ nữ lọt vào tai anh. - Với con mắt sưng húp, với mớ tóc bù rối lẫn vài cọng rơm, Hen-rích giống hệt một tên cướp đường. - Rơi vào tay thằng này thì phải biết!- Người đàn bà khác phụ họa. - Nhưng bây giờ thì hắn cụp đuôi rồi! - Người du kích dắt Hen-rích nói để các chị phụ nữ yên lòng - Nào, đi ngay lên Ban tham mưu, thằng chết tiệt. Trong phòng mà Hen-rích bước vào có ba người đang ngồi. Hai người ăn vận kiểu nông dân Pháp, và một người mặc bộ quân phục Đức đã cũ. - Anh là ai? - Người Pháp có bộ ria bạc nhìn Hen-rích từ đầu đến chân. Hen-rích xưng tên, chức vụ, người có bộ ria bạc đổi chiếu lời khai với giấy tờ cầm trong tay. - Một nhân vật quan trọng! - Người mặc bộ quân phục Đức bập bẹ bằng tiếng Pháp. - Anh biết địa điểm đóng quân của sư đoàn anh và số đồn xây trong các khu vực có dân chúng chứ? - Tôi yêu cầu các ông đưa tôi đến gặp viên chỉ huy du kích! - Hen-rích phát biểu cứng cỏi.

- Hình như anh muốn bắt chúng tôi phải theo những điều kiện của anh phỏng? - Người mặc quân phục Đức cười gằn - Đồng chí Ô-li-ve, giải thích cho hắn biết hắn là một thằng tù binh chứ không phải hắn đang dự một cuộc hội kiến ngoại giao. Hen-rích chú ý nhìn người vừa dịch lại câu ấy. Phải, anh không lầm. Trước mặt anh là người Nga. Khuôn mặt ấy tròn trặn, tóc vàng nhạt, có nhiều nét giống dân Sla-vơ, nhưng đáng chú ý nhất là giọng nói. - Nếu tôi muốn gặp viên chỉ huy, tất nhiên tôi phải biết gặp để làm gì chứ - Hen-rích nói câu ấy bằng tiếng Nga, đúng giọng Nga. - Ô hay, bạn đồng hương của tôi ư? - Người Nga ngạc nhiên, tò mò nhìn Hen-rích từ đầu đến chân. - Tôi cần gặp viên chỉ huy, ngoài ra tôi không nói thêm gì hơn nữa. - Đồng chí Men-nhi-cốp, mời đồng chí chỉ huy trưởng vào đây - Người ria bạc hạ lệnh bằng tiếng Pháp. Người được gọi là Men-nhi-cốp liền đi ra, sau khi liếc mắt nhìn Hen-rích một lần nữa có vẻ dò xét. Lát sau anh ta quay vào với một người vận thường phục. Vừa nhìn thấy người kia, Hen-rích vội vàng quay mặt đi chỗ khác. - Có phải anh muốn gặp tôi không? - Người chỉ huy hỏi Hen-rích. - Vâng, vâng, và tôi muốn nói chuyện một mình ông thôi - Hen-rích chậm rãi quay mặt lại, vừa mỉm cười vừa trả lời. Đôi mắt người chỉ huy lộ hẳn vẻ ngạc nhiên, rồi vụt lóe ra những tia mừng rỡ. - Các đồng chí để mặc hai chúng tôi - Anh ra lệnh cho mấy người đang ngồi đó và tất cả đi ra ngoài. - Trời ơi, đồng chí đến đây bằng cách nào và với tư cách gì? - Ăng-đờ-rây sung sướng chìa cả hai tay về phía Hen-rích. - Muốn bắt tay tôi thì trước tiên nên cởi trói hộ cái đã - Hen- rích cười xòa. - Ừ nhỉ, mình hỏng quá - Ảng-đờ-rây lẩm bẩm rồi móc túi lấy con dao ra cắt sợi dây trói. Nhưng họ chưa thể bắt tay nhau ngay, vì hai tay của Hen-rích đã tê dại đến nỗi không còn cử động được nữa. Ăng-đờ-rây để ý thấy cổ tay phải của Hen-rích bị bong mất một miếng da. Anh đứng lên, hé mở cánh cửa, gọi vọng ra: - Gọi hộ cô y tá một tí! Bảo cô ấy mang theo mấy cuốn băng và một ít i-ốt nhé - Sau đó anh quay vào ôm lấy vai Hen-rích lắc mạnh. Hen-rích giấu hai tay ra sau lưng. - Yêu cầu đồng chí hãy nghe tôi đã. Việc băng bó sẽ tính sau. Hen-rích kể lại cho Ăng-đờ-rây nghe những biện pháp mà phòng tham mưu sư đoàn định thi hành hòng bóp chết phong trào du kích. - Vì thế, đồng chí Ăng-đò-rây này, nếu giữ tôi lại đây, các đồng chí sẽ mất một người bạn đồng minh trong phòng tham mưu và các đồng chí sẽ làm hỏng mọi kế hoạch của tôi. - Nhưng tôi cũng cần đặt vấn đề lại rõ ràng đã. Đối với tôi thì tôi biết chắc đồng chí là bạn... - Người bạn này cần chia tay với đồng chí càng sớm càng tốt. Cả đồng chí và tôi đều có liên quan đến vấn đề này. Nhưng phải làm thế nào để càng ít người biết tôi thì càng tốt. - Tôi hiểu lắm. - Hơn nữa trong hàng ngũ du kích lại có cả bọn phản bội, tôi muốn báo cho đồng chí một tên nội gián. Hắn làm trong nhà máy điện ở gần Xanh Rê-mi, Giét-ta-pô đã bắt hắn, nhưng ngay sau đó liền thả hắn. Hắn lần mò các đường dây liên lạc của du kích để báo cho bọn Giét-ta-pô. May mà tên chỉ huy phó SS đã chết trong khi chúng tôi bị phục kích. Các đồng chí bớt được một kẻ thù nguy hiểm, chính tên này đã nhờ tên phản bội kia mà mò ra mấy cán bộ kháng chiến. Theo tôi thì nên khử ngay nó đi và phải kịp thời cắt đứt các đầu mối liên lạc ở Xanh Rê-mi. - Cảm ơn đồng chí. Đối với chúng tôi, tất cả những tin tức đó đều quý giá vô cùng. Nhưng bây giờ phải giải quyết cho đồng chí ra làm sao đây? Có lẽ đồng chí ở lại với chúng tôi nhé? - Sớm quá! Ăng-đò-rây ạ. Tôi không có quyền. - Thế thì phải tổ chức để đồng chí vượt ngục vậy. Bây giờ tôi sẽ gọi tham mưu trưởng đến. Anh ta thạo cái ngón ấy lắm. - Nhưng có đáng tin cậy không? - Hoàn toàn. Tôi xin lấy đầu để bảo đảm cho anh ta. Cũng như tất cả nhân dân Nga, anh ta là một người dũng cảm phi thường, rất căm thù chế độ phát xít và rất biết giữ gìn bí mật. - Được rồi. Cứ gọi vào. Mấy phút sau người mặc quân phục Đức mà Hen-rích quen mặt đã đứng sững trên ngưỡng cửa. - Đấy, anh bạn ạ, chúng ta đã đánh lầm, nên bây giờ phải sửa sai, nhưng điều này chỉ có tôi với cậu được biết thôi nhé. Trước tiên tôi xin giới thiệu: Đây là người sĩ quan đã thân hành đến gặp tôi tại La Tra-ven-xa. Và điều này cũng chỉ có tôi với cậu được biết thôi đấy.

Men-nhi-cốp tươi cười siết chặt tay Hen-rích, Hen-rích nhăn mặt. - Đồng chí đau à? Còn mắt đồng chí thì không việc gì chứ? Tôi không ngờ lại là đồng chí! - Có phải đồng chí đã tặng tôi quả bồ quân này không? - Chính tôi - Men-nhi-cốp đưa mắt nhìn quả đấm của mình, lắc đầu tự trách móc, rồi ân hận buông tiếng thở dài. Trình bày xong kế hoạch bố trí việc vượt ngục của mình, Ăng-đò-rây nhìn Tham mưu trưởng có ý thăm dò. - Đây là lối thoát độc nhất! Mà chúng ta phải bố trí thế nào để dù có xảy ra việc gì đi chăng nữa, chúng cũng không thể đánh hơi ra. Điều đó tôi đã có dự kiến. Nếu trong số bị bắt chỉ riêng mình Hen-rích thoát thân được thì bọn Giét-ta-pô và Bộ tư lệnh sư đoàn Đức có nghi ngờ không? Có thể chúng ta thả cả tên tài xế và cái con nhãi ranh kia chăng? Thú thật để cho tên phái viên tuyên truyền mà chạy thoát thì tôi tiếc lắm. - Cả con Béc-ti-na nữa à?- Hen-rích giãy nẩy lên - Đồng chí có biết nó được cử sang Pháp để làm gì và nó là người thế nào không! - Chúng tôi chưa hỏi cung kịp, nhưng tôi nghĩ rằng nó là đàn bà... - Men-nhi-cốp im lặng nhìn Hen-rích. - Chiều hôm qua, khi ra đi tôi đã quyết định không để nó đi đến nơi đến chốn - Hen-rích nói dằn mạnh từng chữ một - Các đồng chí chớ cho nó chỉ là một mụ đàn bà. Một con nữ SS đấy, nó đến đây với mục đích thiết lập chế độ hành hạ trong trại tù binh - Hen-rích kể lại tất cả những điều mình biết về Béc-ti-na. - Chúng tôi sẽ đưa nó ra trước tòa án nhân dân - Giọng Ăng-đờ-rây nghiêm nghị - Men-nhi-cốp, cậu hạ lệnh nhốt riêng Béc-ti-na ra một chỗ và trông coi đặc biệt cẩn thận... Còn Phai-phe thì cậu nên giải quyết lấy, tên phái viên tuyên truyền này cũng chẳng làm được cái thá gì quan trọng đâu. Thời buổi bây giờ thì sự việc thực tế cổ động người ta có hiệu quả hơn lời nói nhiều. Ba người ngồi bàn kế hoạch vượt ngục ngót một tiếng đồng hồ. Khi Hen-rích trở về căn nhà chứa cỏ khô, anh chỉ thấy có Phai-phe và tên tài xế. - Béc-ti-na đi đằng nào rồi? - Đang bị hỏi cung - tên tài xế trả lời. Phai-phe ngồi gục đầu, đôi mắt trừng trừng dán chặt xuống đất. Tay hắn cũng bị trói trật cánh khuỷu. Mảnh vải đỏ viển trắng chung quanh có hình chữ vạn giống như một tấm khăn, treo lủng lẳng trên tay áo. Rõ ràng, buổi hỏi cung đã làm hắn mất hy vọng vào sự may rủi. - Ông Phai-phe, tôi muốn ông can đảm lên và luôn luôn cần nuôi lấy hy vọng, dù bây giờ tay ông đang bị trói và ngày mai bọn du kích sẽ đưa ông ra tòa. - Tòa? Tòa gì kia chứ? - Thế họ không tuyên bố với ông là sáng mai tất cả chúng ta đều phải ra trước phiên tòa du kích à? Câu hỏi của Hen-rích đã lôi Phai-phe trở về thực tế. Hắn lại gục đầu xuống,'toàn thân rụng ròi. - Ông Phai-phe, theo ông thì trước vành móng ngựa chúng ta nên tỏ thái độ như thế nào? - Hen-rích sán lại gần hắn. - Thôi, thế là xong. - Ồ, không, trời ạ! Sĩ quan của Quốc trưởng phải chết một cách đẹp đẽ. Tôi sẽ tỏ cho chúng thấy con người quý tộc chân chính hy sinh như thế nào, và tôi mong ông cũng làm như vậy. - Quí với tộc ở đây thì có nghĩa quái gì kia chứ? Liệu có còn giữ nổi đầu không? - Ông đã từng dùng lời lẽ của mình động viên kẻ khác. Bây giờ lại như thế đấy à? - Khoác lác thì làm gì mà chả dễ - Tên tài xế cáu tiết - và chỉ những thằng ngốc chúng tôi phải nghe thôi! Mặc kệ, bây giờ chỉ cần biết có nước uống và thuốc lá hút đã, sau đây dù có xơi phải đạn của du kích cũng cam lòng. Nhưng hình như chúng dùng những khẩu tiểu liên của chúng ta ấy. Rốt cuộc, rồi gậy ông lại đập lưng ông thôi - Gã cười khẩy. Hen-rích đứng dậy, bước đến cửa lấy chân đạp ầm ầm. - Mày muốn gì?- Từ ngoài cửa vẳng vào tiếng hỏi lạnh lùng. - Anh goi hộ tôi viên đốc canh. - Muốn gì cứ nói chứ không ai gọi hộ đâu. Hen-rích lại đạp vào cửa. - Mày đập phá gì thế, hả? - Mày không gọi đốc canh đến, tao sẽ đập mãi - Hen-rích hung dữ quát lại. - Tôi cắn rơm cắn cỏ lạy ngài!- Phai-phe run sợ van lạy- Ngài ngồi xuống cho, tôi van ngài, không có bị beng cổ cả nút bây giờ. Ngoài cửa vang vang tiếng chân bước, tiếng khóa kêu lách cách, rồi một chiến sĩ du kích và Men-nhi-cốp hiện ra trong khung cửa. - Mày muốn gì?- Men-nhi-cốp quát. - Các ông có thể đưa chúng tôi ra tòa, và sau khi xét xử các ông có thể đối xử với chúng tôi thế nào cũng được, nhưng bây giờ các ông không có quyền miệt thị chúng tôi!- Hen-rích nói như thét. Phai-phe giương mắt nhìn người du kích với cặp mắt kinh hãi. - Ai miệt thị chúng mày? - Từ tối hôm qua đến giờ các ông chẳng cho chúng tôi một giọt nước một miếng bánh mì, và cũng không chịu cởi trói cho. - Dưới âm phủ, diêm vương vẫn thu nhận ma đói cơ mà. - Phải cho tôi uống nước, bánh mì và thuốc lá! - Hen-rích gào. - Câm ngay!- Men-nhi-cốp nắm tay thành hai nắm đấm xông về phía Hen-rích.- Lùi vào đống rơm! - Anh hạ lệnh và bất chợt đẩy Hen-rích khiến Hen-rích loạng choạng ngã phịch xuống. Trong nháy mắt đó Hen-rích dùng chân phải móc vào chân Men-nhi-cốp, còn chân trái thì lấy hết sức đạp vào dưới gối đối phương.

Men-nhi-cốp lăn kềnh ra, người du kích đi theo anh xông tới dùng báng súng nện mạnh vào ngực Hen-rích. "Cái này vượt quá kế hoạch rồi đấy!" - Hen-rích nghĩ bụng. - Được, gượm đã, rồi mày biết tay ông!- Men-nhi-cốp nói đoạn bỏ ra. Hen-rích đứng lên, và lại chạy tới đạp vào cửa. - Xin ông làm phúc! Ngồi xuống ông ơi! Vì ông mà họ chặt cổ cả nút bây giờ!- Phai-phe phát cáu. - Tôi không chịu ngồi yên, nếu tôi chưa đạt được nguyện vọng! Cửa lại mở, Men-nhi-cốp và người kia lại đến. Một người đàn bà theo sau họ, tay cầm ba mẩu bánh mì, một bình nước và mấy chiếc cốc. Men-nhi-cốp lăm lăm khẩu tiểu liên trong tay đứng gác cửa, còn người du kích thì vào cởi trói cho đám tù binh. - Nuốt đi, nhanh nhanh lên đấy, chúng tao không có thời giờ để hầu chúng mày đâu! - Men-nhi-cốp sốt ruột quát tháo. - Chúng tôi có giữ các ông lại đâu?- cắn xong mẩu bánh, uống một ngụm nước, Hen-rích trả lời bằng giọng chế giễu. Sau bữa ăn ngon lành mà chính Men-nhi-cốp và Ăng-đò-rây đã thết Hen-rích một giò trUốc đây, mẩu bánh mì cứng queo này quả thực không trôi xuống cổ anh được. Phai-phe và tên tài xế chỉ trong nháy mắt đã nuốt sạch chỗ bánh mì, và nốc nước xong xuôi, vậy mà Hen-rích vẫn ngồi gặm mẩu bánh của mình. - Ông đợi mày mãi đấy phỏng?- Men-nhi-cốp giằng lấy cốc nưốc trong tay Hen-rích. - Cần quái gì tí nước ấy!- Hen-rích nói một cách thản nhiên rồi rút điếụ, thuốc lá vừa được chị du kích phát cho lúc nãy. - Trói lại! - Khi đám tù binh đã hút hết thuốc Men-nhi-cốp hạ lệnh. Ngoài cửa tiếng ổ khóa kêu lách cách. - Thế nào, tươi rồi chứ hả? - Hen-rích hỏi Phai-phe. - Tôi van ông, đừng trêu chúng nữa! Chúng đối xử với chúng ta hung ác như thế, và bây giờ sẽ còn ác hơn nữa đấy. - Đó chỉ là mới là bước đầu, rồi ông xem, trước phiên tòa tôi sẽ tỏ ra thế nào nhé. Thôi, buồn ngủ lắm rồi, tôi khuyên ông cũng nên chợp mắt một tí. Hen-rích ngả lưng lên đống rơm và mười phút sau đã ngủ ngon lành. Buổi chiều, tất cả đám tù binh lại bị đưa lên hỏi cung từng người một. Phai-phe và tên tài xế chỉ một lúc là hỏi xong, còn Hen-rích thì bị giữ lại rất lâu. Sau cuộc hỏi cung lần này tất cả tù binh đều bị bịt mắt đưa lên ô-tô chở đi. Xe chạy hồi lâu, áng chừng hai tiếng rồi đỗ lại trước một căn nhà. Trong bóng đêm chỉ thấy lờ mò những đường cong của mái nhà. Họ dẫn cả bọn vào nhà và không biết sao họ lại tháo hết khăn bịt mắt ra. Đám tù binh thấy bây giờ cũng không khác gì hơn lúc chưa bị bịt mắt. - Anh tài xế đấy à? Còn đây, ông Phai-phe? Thế Béc-ti-na đâu? Cô ấy bị nhốt riêng, tôi lo quá. Lẽ nào chúng lại giết cô ấy. - Rất có thể. Chúng thích bộ quân phục SS của cô ta chẳng kém gì bộ đồng phục nâu1 của những đảng viên Đảng quốc xã Đức - Giọng tên tài xế rầu rầu. Còn Phai-phe thì đang cười dở khóc dở. - Ông Phai-phe này, - Hen-rích sẽ thì thầm - lúc họ chở chúng ta đến đây, phúc bảy mười đời tôi đã cởi trói được rồi, giò tôi cỏi trói cả cho. Rõ ràng, đây là trạm cuối cùng của chúng ta trên đường xuống... diêm vương đây... Tôi thử xoay xỏ xem. Chốc nữa tôi sẽ kiếm cớ để đòi ra sân, và khi họ dẫn tôi ra thì tôi chuồn luôn. Nếu như mọi việc mà trót lọt, tôi sẽ tìm hết cách để cứư thoắt tất cả. Hen-rích cởi trói cho tên tài xế, sau đó cho Phai-phe. Toàn thân hắn run lên bần bật. - Nếu ông mà thoát được là bọn này về chầu trời chẳng cần xét xử gì cả! - Hắn rít lên và níu lấy tay áo của Hen-rích - Tôi không cho phép ông thế mạng chúng tôi như thế... - Ông rên rỉ thế là đủ rồi!- Tên tài xế xen vào. Giữa giờ phút sống chết này, gã ăn nói chẳng cần lựa lời gì cả và ngang nhiên nắm lấy vai Phai-phe - chúng tôi đang tìm cách duy nhất để thoát thân, thế mà ông lại đi ngăn cản! Gã lôi Phai-phe ra xa cửa rồi lấy tay bịt mồm hắn lại. Hen- rích lấy chân đạp rầm rầm vào cửa giống như lúc trưa ở trong căn nhà chứa cỏ khô. - Mày làm gì thế?- Giọng Men-nhi-cốp vẳng vào. - Sau khi ăn cái của ông bố thí cho, giờ bụng tôi đau quặn lên đây này, quỉ tha ma bắt hết cả nhà ông đi!- Hen-rích thét to. Men-nhi-cốp càu nhàu chửi rủa, nhưng vẫn mở cửa. Có lệnh mang tiểu liên vào để đề phòng. Một người bước vào nhà, gí súng vào lưng Hen-rích, rồi đưa anh ra sân. Tiếng ổ khóa lại kêu lách cách. Phai-phe và tên tài xế nín thở lắng nghe. Nhưng chung quanh vẫn im lìm, không một tiếng nói, không một tiếng sột soạt. Chỉ độ năm phút sau mới nghe thấy tiếng chân chạy và tiếng hô: - Đứng lại! Bắt lấy nó! Một phát súng nổ, kế đó là một loạt tiểu liên. Rồi mọi vật lại chìm xuống, im phăng phắc.-------------------        1. Đảng quốc xã Đức là một đảng phát xít do Hít-le cầm đầu. Đảng này lấy y phục màu nâu làm đổng phục (ND).

... Một giờ sau, trung úy Svai-ne, đồn trưởng đồn số sáu đã đâm hoảng khi trông thấy Hen-rích. Con mắt sưng vù, và hai bàn tay vấy máu của anh khiến trung úy khó nhận ra người sĩ quan mà hắn đã từng gặp tại phòng tham mưu. Hen-rích ra lệnh: - Ông hãy lập tức cho tôi nói chuyện bằng điện thoại với phòng tham mưu sư đoàn! Trung úy gọi được phòng tham mưu - Thượng úy Hen-rích đây. Vâng, vâng... Vấn đề ấy sau hẵng hay... Ông đừng ngắt lời tôi và nghe dây, một phút bây giờ quí như vàng... Ông báo cáo với Trung tướng là hôm qua bọn du kích đã tóm hết cả lũ chúng tôi. Tôi vừa trốn ra được. Hiện giờ ông Phai-phe và tên tài xế ở cách đồn số sáu chỉ vài cây số thôi, sáng nay họ sẽ bị mang ra bắn. Tôi đề nghị cho một đại đội xung kích đến ngay tức khắc, tôi biết đường và sẽ thân chinh dẫn đến nơi. Ông làm phúc cho, đừng lề mề nữa, một giây bây giờ quí lắm đấy. Hen-rích đặt ông nói xuống và ngả người trên lưng ghế. - Mang xì-gà ra đây! Từ chiều qua đến giờ chả được điếu nào cả. Nhưng Trung úy không có xì-gà. Đành phải hút tạm thứ thuốc lá rẻ tiền vậy. - Trên có phái mấy đội quân đi tìm các ông rồi - Trung úy báo tin đó sau khi thấy vị khách bất ngờ của mình đã hồi sức lại. - Phòng tham mưu sư đoàn biết cả rồi à? - Biết từ khi bọn du kích vừa mới đánh úp xe xong. Lúc nhặt được thi hài trung úy Dô-ghen mọi người đều đoán, chắc các ông sẽ gặp tai vạ lớn. Đúng bốn mươi lăm phút sau đại đội xung kích kéo đến. Lút cũng đi theo đại đội này và ngồi trên chiếc xe hơi của Hen-rích do Cuốc cầm lái. Từ ngoài cửa gã nhảy vào ôm chầm lấy Hen-rích. - Đấy, tính tếu của cậu mang lại kết quả thế đấy! - Thế nào gọi là tếu mới được chứ? - Cần phải mang theo một đội hộ vệ thật đông và đừng đi vào buổi chiều tối mới phải. - Lút! Cậu quên rằng hộ vệ là việc của Dô-ghen, mình chỉ là một người đi nhờ xe thôi. Còn cái việc quay về lúc tròi đã tối là lỗi của ông Phai-phe, nhưng những chuyện ấy sẽ nói sau. Hiện có bao nhiêu quân tất cả? - Một trăm sáu chục người và mười khẩu trung liên - Tên đại đội trưởng báo cáo. - Đưa bản đồ đây! Hen-rích giơ tấm bản đồ y hệt như tấm bản đồ mà hôm qua anh đã cùng Ăng-đờ-rây và Men-nhi-cốp nghiên cứu kỹ lưõng, rồi anh bắt đầu phân công. - Ông, thượng sĩ Cơ-rô-de, dẫn một trung đội tấn công theo đường này. Cánh quân của ông sẽ là mũi điểm. Nếu không bị bao vây, thì ông sẽ dẫn quân của mình rời khỏi làng tiến vê phía bên trái để cắt đường rút lui vào núi của bọn du kích. Còn tôi sẽ chỉ huy hai trung đội theo sau ông ỏ sườn bên phải. Thôi xuất phát đi. Vốn quen tác chiến ở miền núi, nên bọn xung kích tiến rất nhanh và gần như không có tiếng động. Khi còn cách làng năm trăm thước nữa, trung đội dưới quyền chỉ huy của Cơ-rô-de tách sang trái. Hen-rích hạ lệnh, và hai trung đội của anh dàn thành hàng ngang. Lúc đó du kích đã nã liên thanh ùng ục. Hen-rích nằm cạnh Lút. - Vòng bên trái, tiến lên!- Anh hạ lệnh. Hỏa lực bên cánh phải chưa giảm đi, du kích lại dồn sang cánh trái một lực lượng bất ngờ. "Lại vượt quá kế hoạch đã thảo luận rồi!" - Hen-rích phát cáu, anh bắt đầu vọt lên phía trước. Cũng như lúc nổ súng, đội du kích ngừng bắn một cách đột ngột. Khoảng mười phút sau cả đại đội xung kích hò hét ùa vào cái xóm nhỏ bé lèo tèo vài ngôi nhà vắng tanh, không có lấy một bóng người. Hen-rích và Lút chạy đến căn nhà nhỏ bằng đá, bẻ khóa cửa. - Phai-phe, ông còn sống đấy chứ?- Hen-rích gọi to. Lút hoa bó đuốc. Trong một góc, tên tài xế và Phai-phe suýt ngất đi vì sợ, đang ngồi nép vào nhau. - Ồ! Ông Thượng úy!- Cuối cùng tên Phai-phe mới hoàn hồn. Hắn ngã vào lòng Hen-rích, nấc lên một tiếng. Lút và Hen-rích nắm lấy tay dìu Phai-phe ra sân như dìu người ốm. Ngang cửa to mà họ vừa bước ra là cái cửa nhỏ mở toang. Lút soi đuốc, nhìn vào đấy và kêu lên. Hen-rích chạy lại phía gã. Bên ngưỡng cửa Béc-ti-na nằm sóng sượt. - Chết rồi!- Lút cúi đầu trước thi hài người chết. - Có lẽ, đạn của chúng mình bắn vào cô ấy cũng nên - Hen- rích ngậm ngùi. - Ít ra cô ấy cũng đã chết một cách xứng đáng - Giọng trầm trầm của Phai-phe vang từ phía sau lưng. Khi biết chắc thoát nạn, hắn lập tức lấy lại cái giọng điệu vênh váo, khoác lác thường ngày. Hen-rích nhìn hắn và không tin vào mắt mình. Hắn ra điều trịnh trọng, bộ dạng của hắn như nói lên rằng nhân loại cần phải biết ơn hắn, vì hắn đã xuất hiện trên đời này... Họ về đến Xanh Rê-mi thì trời đã sáng. Sau khi băng bó xong ỏ bệnh viện, Hen-rích vội quay về khách sạn và lăn ra ngủ ngay. Giấc ngủ kéo dài, ngon lành và yên tĩnh. Anh không biết Mi-le đã vào phòng mình lúc nào và cũng chẳng hề nghe tiếng Lút đánh thức mình đi ăn cơm. Nhưng chính thế mà hay. Vì chắc là anh không đủ nhẫn nại để bình tĩnh nghe Phai-phe kể lại thái độ anh hùng của những người vừa bị du kích bắt. Tuy nhiên trước sự thật quá rõ ràng, hắn đã phải ca tụng và đội thượng úy Hen-rích lên hàng đầu. Qua lời kể lại của hắn thì Hen-rích là một hiệp sĩ thần kỳ, với tư thế nằm, hai tay bị trói, anh đã ngáng chân đánh qụy mấy du kích một lúc, và anh đã bóp cổ tên gác trại giam bằng hai bàn tay không, nói chung Hen-rích tỏ ra là con người thuộc dòng dõi quý tộc một trăm phần trăm, một sĩ quan chân chính của quân đội bách chiến bách thắng của quốc trưởng. Ngày hôm ấy, tại câu lạc bộ bọn chúng đã chè chén bí tỉ để mừng sức khỏe cho Phai-phe, mừng lòng dũng cảm của Hen- rích. Đứa nào đứa nấy đều mừng rỡ khi nhắc tới những tên qua đời. Đặc biệt Mi-le hớn hở lạ thường. Nếu mà hắn không nằm nhà thương thì hắn phải đi đón vị khách quí và giờ đây, có thể hắn đã cùng chung số phận với Dô-ghen, yên nghỉ dưới nấm mồ trong nghĩa trang chính của Xanh Rê-mi rồi.