Từ cuối tháng giêng đến đầu tháng bảy năm một nghìn chín trăm bốn mươi ba, tiếng nói sang sảng của phát thanh viên đài phát thanh cứ nhắc đi nhắc lại mãi một số tin giống nhau về việc rút ngắn chiến tuyến, việc chuyển sang các trận địa được chuẩn bị từ trước, việc rời bỏ làng này hay làng khác trên mặt trận phía Đông là theo yêu cầu chiến thuật chiến lược. Những tin tức lừa bịp kia không thể nào che đậy được sự thật đối với những người như trung tướng E-véc hoặc ông thầy và người bạn của lão là thống chế Đe-nút. Mà chẳng phải đối với họ không đâu. Ở các ban trong phòng tham mưu đơn vị chiếm đóng, trước sau như một, người ta đều nhấn mạnh rằng, những sự kiện ở mặt trận phía Đông đã thúc đẩy người Pháp tích cực ủng hộ phong trào kháng chiến. Những ai muốn và biết suy luận một cách khách quan cũng đều hiểu rằng Gơ-ben dù có giở ngón "tác động tinh thần" gì gì đi nữa, mấy tên bồi bút dù có khoác lác đến đâu đi nữa, nhưng sau trận quân Đức bị tiêu diệt trên bờ sông Vôn-ga thì câu chuyện hoang đường về truyền thống bách chiến bách thắng của quân đội Đức đã trở nên lạc điệu lắm rồi. Niềm tin vào uy lực vạn năng của Quốc trưởng đang bị lung lay. Thực ra Đe-nút và E-véc chẳng có ác cảm gì với Hít-le đâu. Nếu quân đội Đức cứ tiến mạnh theo thế chẻ tre như trước khi thất bại ở gần Mạc-tư-khoa hay trên bờ sông Vôn-ga, thì chúng sẽ quên hết nỗi bực dọc, sự lo sợ của mình mà phấn khởi tung hô "Hai-lơ!" để tỏ lòng khâm phục Quốc trưởng. Nhưng những biến chuyển trên mặt trận phía Đông đã làm cho chúng hơi tỉnh giấc mơ, và khi những cuộc hành binh thất bại diễn ra khắp nơi trên nước Nga, thì cả hai mới vỡ mộng. Quốc trưởng đã đặt nước Đức trên miệng vực thẳm, mà không bao lâu nữa nó sẽ rơi tõm xuống đấy. Tuy nhiên, việc thống chế Đe-nút âm mưu tập hợp ngay trong Bộ tư lệnh tối cao Đức một nhóm người cùng chí hướng với mình, những người đang ra tay chèo chống hòng giải thoát nước Đức ra khỏi bàn tay mạo hiểm của Hít-le, đến nay vẫn vấp phải những khó khăn. Vì đây là một hành động vô cùng nguy hiểm, nó có thể đẩy người ta đến trước lưỡi hái của Thần chết một cách dễ dàng. Đe-nút căm ghét Liên Xô, nhưng cũng không dám nhắm mắt đưa chân trên con đường của Hít-le, con đường mà theo y thì rõ ràng chỉ dẫn nước Đức xuống vực thẳm mà thôi. Vì vậy, y mưu trừ khử Hít-le để cùng với những kẻ khác lập thành một nhóm, bắt tay với Anh, Mỹ, yêu cầu chúng đừng mở mặt trận thứ hai cho nước Đức rảnh tay bình định nước Nga Xô-viết. Ý định đó đang nằm trong vòng bí mật... Càng thất bại càng phải củng cố tinh thần. Với phương châm đó đại bản doanh của Hít-le tung đi bao nhiêu là tin đồn: mặt trận phía Đông sẽ bị bẻ gãy; để phục thù cho trận đại bại ở Sta-lin-gờ-rát, Bộ Tổng tham mưu sắp mở một cuộc hành binh lớn vào mùa hè năm nay nhằm giáng cho quân đội Liên Xô những đòn chí mạng. Tất cả: từ những bọn ủng hộ đến những nhóm đối lập với Quốc trưởng, đều chờ đợi ngày mở đầu chiến dịch đó. Bây giờ ai nấy đều biết rằng, cái luận điệu tốc chiến tốc thắng đã bị phá sản; chiến tranh đang kéo dài khác hẳn mọi sự mong đợi và nước Đức đang đuối sức dần. Cần phải có một thắng lợi rực rỡ, không những để gỡ lại tiếng tăm cho quân đội Đức, để nâng cao tinh thần trong hàng ngũ binh sĩ, mà còn để gây niềm tin tưởng vào thắng lợi cuối cùng sắp tới nữa. Nhưng tháng năm qua, tháng sáu đã hết, mà cuộc tấn công trên mặt trận phía Đông vẫn chưa mở màn. Trung tướng E-véc dạo này gần như không mó đến máy thu thành nữa. Suốt ngày, từ mò sáng đến đêm khuya trong máy chỉ ầm ĩ những bản hành khúc. Rồi sáng ngày mồng năm tháng bảy, buổi phát thanh bắt đầu một cách khác thường: thoạt tiên là tiếng quân nhạc vang dậy. Điệu kèn dồn dập và hùng tráng đột ngột phá tan bầu không khí yên tĩnh ban mai trong căng phòng. Trung tướng E- véc đang cạo râu, suýt nữa rạch đứt cả mặt. Lão để nguyên bọt xà-phòng lầy nhầy khắp mặt, tay vẫn cầm dao cạo, đâm bổ đến máy thu thanh. Đúng rồi! Các chiến dịch mong đợi bấy lâu đã bắt đầu! Mấy tên phát thanh viên lắp ba lắp bắp, tưởng chừng như chúng đang tranh nhau nói, liến thoắng loan tin rằng, mờ sáng hôm nay, hồi bốn giờ ba mươi phút, theo lệnh của Quốc trưởng, quân đội bách thắng của đại Đức quốc, như một dòng thác lũ không sức gì ngăn nổi đã chọc thủng phòng tuyến địch và đang tiến về Cu-rơ-scơ...

Nhìn vào các hỏa tuyến đánh dấu trên bản đồ, E-véc mỉm cười hài lòng: Phải, theo lão thì phải mở một chiến dịch tại đây nếu định tiến về Mạc-tư-khoa. E-véc gọi điện thoại đến phòng tham mưu, hạ lệnh cho tên trực ban báo với tất cả sĩ quan rằng hôm nay mặc đại lễ phục chỉnh tề, bao nhiêu huân chương, huy chương lớn, bé đều đeo hết lên ngực. Xong lão lấy giấy ra thảo dàn bài bản báo cáo về tầm quan trọng của chiến dịch. Lão toan tập hợp các sĩ quan tại câu lạc bộ để diễn thuyết. Nhưng lão không kịp diễn thuyết. Độ nửa giờ sau, khi lão sắp sửa lên xe đến phòng tham mưu, bỗng tên trực ban gọi điện thoại báo tin: - Một đội du kích khá đông đã tấn công vào đồn số mười bảy, hiện chúng đang ra sức mở đường tiến vào khu vực an toàn. Thượng úy Pha-un yêu cầu cho viện binh ngay. Với lực lượng sẵn có không thể chống cự nổi. Tin bất ngờ đó khiến lão bối rối. Lão rất quen với những cuộc đột kích cơm bữa của du kích trong các làng, khi thì đánh úp các đội tuần tra, khi thì bắn tỉa bọn sĩ quan, nhưng lão chưa thấy họ tấn công vào một cứ điểm với quân số đông như thế bao giờ. Tham mưu trưởng sư đoàn, Lút và Hen-rích hộ tống E- véc đi cùng hai đại đội về Pôn-chây để lão tự tay chỉ huy trận đánh. Nhưng bọn lính này chẳng đánh đấm gì được cả, mà chúng phải lo làm nhiệm vụ chôn cất, vì cả số lính trong đồn lẫn thượng úy Phan-un đều bị giết sạch. Đơn vị SS bảo vệ lối vào đường hầm không dám tiếp viện, vì đội du kích có thể không tiếc gì mà không dùng mìn phá sập đường hầm. Thế là đồn binh bị tiêu diệt, quan, quân chết hết, mà Sư trưởng thì không biết đường nào để báo cáo tỉ mỉ lên Bộ tham mưu quân đoàn về chi tiết trận tập kích. Lão không nắm được quân số, vũ khí của đội du kích đã diệt đồn, và cũng chả hiểu họ rút lui về đâu nữa. Nhưng những việc bất ngờ của ngày hôm ấy đã chấm dứt đâu. Bọn lính chưa kịp chôn hết tử thi, thì lại có tên phóng mô- tô từ phòng tham mưu đến báo tin mới: du kích lại tấn công vào trung đội xung kích bộ binh, trung đội đang cùng đơn vị SS bảo vệ một ngọn đèo, chúng đã đánh cho quân ta tan tác và buộc quân ta phải rút xuống núi. Tình hình này chẳng khác chiến tranh chút nào. Bỏ mặc đống tử thi nằm trong công sự đổ nát, E-véc tất tả dẫn lính tiên về phía ngọn đèo chính. Đại đội trưởng đã tử trận, trung úy đại đội phó Gơ-rét-khe báo cáo tình hình. Hắn cho biết rằng cuộc đột kích của du kích xảy ra ban sáng, hoàn toàn bất ngờ. Họ ập vào các trạm tiền tiêu, giết gọn bọn lính gác không hề có một tiếng động xong mới tấn công đồn. Lúc ấy chả còn ai dám nghĩ đến cách phản công chớp nhoáng vào đội du kích để giành lại ngọn đèo, vì theo lời của Gơ-rét-khe, thì quân du kích có hơn một đại đội, võ trang toàn bằng súng máy và tiểu liên. Đành phải quay về phòng tham mưu để nghiên cứu kế hoạch tá,c chiến, còn việc giải thoát ngọn đèo đó sẽ tính sau. Về đến Xanh Rê-mi, E-véc lại biết thêm hai cuộc đột kích khác: một là trận tấn công vào tháp canh bảo vệ chiếc cầu qua sông gần Xanh Rê-mi, hai là trận đánh úp vọng gác của một đội tuần tra nhỏ cách Săm-bê-ri mười cây số. Cuộc tập kích tháp canh bảo vệ cầu không thành công, nhưng nó cũng làm cho tình hình thêm căng thẳng. Những bộ lễ phục của bọn sĩ quan đang mặc thật không hợp thời. E-véc nổi giận vì du kích đã xé tan bài diễn văn mà lão định đọc để quảng cáo cho cuộc hành binh đại quy mô nay mai và gây không khí hoang mang trong đám sĩ quan của phòng tham mưu và ngay đối với bản thân lão nữa. Lão tưởng tượng là mình sẽ bị bắt buộc phải báo cáo lại tất cả những sự việc này lên viên Tư lệnh quân đoàn, người đã từng gọi đùa lão là Sư trưởng của "sư đoàn an dưỡng". Mi-le an ủi E-véc. Theo nguồn tin của cơ quan SS của hắn thì các đội du kích, rõ ràng đã chịu sự chỉ đạo thống nhất, sáng nay không những chỉ đột kích vào các vùng do sư đoàn của E- véc chiếm giữ, mà còn mở nhiều cuộc tấn công khác vào khắp các vùng miền núi. Cũng như những tên Giét-ta-pô khác, Mi-le đề nghị dùng hết mọi biện pháp cuối cùng để chống lại du kích, bắt tất cả những kẻ tình nghi là có liên lạc với họ, và nói chung phải tăng cường khủng bố. Máy thu thanh cứ om sòm suốt ngày. Bọn phát thanh viên cắt đứt những hành khúc hùng tráng để làm cho thính giả hả dạ với cuộc tấn công vũ bão của làn sóng xe tăng về phía miền Ôn-khô-vát-ke vô danh nào đó, một cứ điểm đầu cầu của thành phố Cu-rơ-scơ. Bản tin nhấn mạnh là chiến dịch đang diễn biến vượt quá kế hoạch đã vạch ra, mặc dù các tập đoàn quân Liên Xô kháng cự một cách điên cuồng.

Buổi chiều, Cu-bít sang gặp Hen-rích. vẻ mặt tươi tỉnh chứng tỏ là hắn vừa uống đủ liều moóc-phin: mắt hắn sáng ngời, dáng điệu hùng dũng. - Thưa Nam tước, tôi đến gặp ông để kiện thiếu tướng Béc- gôn đây -Cu-bít nói đùa từ ngoài cửa - Khi tuyên truyền cho tôi về Xanh Rê-mi, ông ấy hứa với tôi nào là cuộc sống hòa bình, êm đẹp, nào là nghỉ ngơi, và không biết cơ man nào là những quyền lợi khác. Thế nhưng tôi lại rơi vào một cái nơm chẳng khác gì nước Bạch Nga xa xôi kia cả. - Ông Cu-bít, ông không phải là con người kỳ quái cơ mà! Từ ngày gặp nhau, hôm nay là lần đầu tôi được nghe những lời phàn nàn này của ông. - Rồi tôi sẽ còn phàn nàn nữa! - Nhưng đã có những tin lành từ mặt trận phía Đông về rồi đấy. - Lành à? ông tưởng thế đấy chứ? - Chắc ông không nghe phát thanh chứ gì? - Chính vì suốt ngày tôi không bao giờ tắt ra-đi-ô đến nỗi đầu óc rối loạn lên nên tôi không thể coi những tin tức trên mặt trận phía Đông là những niềm an ủi được, ông không phải là một chiến binh, xin lỗi ông, nên chưa được thông thạo hết mọi vấn đề đâu. Khi người ta bảo với ông rằng, suốt một ngày, quân xung kích vừa đánh vừa tiến mà chỉ được bốn cây số thôi, thế là thế nào, theo ý ông. - Nghĩa là quân ta thì tấn công, còn quân địch thì bỏ chạy. - Ồ, thế thì ông không có mặt trong những ngày đầu chiến tranh rồi! Vậy ông nên hiểu tấn công nghĩa là gì đã. Buổi sáng ông nghe thấy quân ta vượt qua biên giới, trưa thì tiến sâu thêm ba mươi cây số nữa, rồi chiều thì người ta báo rằng, quân ta đã chiếm được thành phố ở cách biên giới bốn mươi cây số. Đấy - đỏ mới gọi là tấn công! Còn bây giờ suốt cả ngày chỉ bò được có bốn cây số. Nhưng tình hình mặt trận phía Đông có gay go thế nào đi chăng nữa, thì đài phát thanh cũng chỉ báo rặt những tin phấn khởi! Ngấy lắm rồi! Tôi đến gặp ông hoàn toàn không phải để phân tích hành động của cấp trên chúng ta đâu nhé. Ông Hen-rích này, chiều nay ông có xơi cơm với tôi không đấy? - Thú thật là tôi không còn bụng dạ nào để đến tiệm ăn nữa rồi... - Thế thì, ông... - Cu-bít im bặt. Mặt hắn nhăn nhó, trông rõ một thằng láu cá. - Ông muốn nói điểu gì với tôi vậy? - Hen-rích mỉm cười hỏi hắn, tuy anh thừa biết hắn sẽ nói gì với mình. - Thưa Nam tước, tôi đang cần năm chục mác. Chỉ năm chục mác thôi, thưa Nam tước. Cộng với số vay trước, tôi nợ Nam tước tất cả là sáu trăm hai mươi mác. Ông vui lòng cho, số tiền đó cũng chả là bao mà. - Ông mang tiền đi nướng ở đâu vậy, ông Cu-bít? Xin lỗi vì tôi hỏi hơi quá lời. Nhưng tôi lấy làm lạ không hiểu trong một tháng rưỡi sống ở Xanh Rê-mi mà ông tiêu thế nào hết một tháng lương của sĩ quan và thêm hai trăm mác nữa kia chứ? Ngay như ngày trước, ông còn cờ bạc... - Nam tưóc yêu quí của tôi ơi, thưa Nam tước ông quả là một người bạn ngây thơ! Nếu tôi và ông không sa vào cái đất Xanh Rê-mi này đi nữa, mà sa vào một làng hẻo lánh nhất, vẻn vẹn chỉ độ năm sáu trăm nóc nhà thôi, thì tôi cũng sẽ có thể kê ra cho ông ba mươi ba cách để hàng ngày có thể tiêu đến ngót trăm mác, và có khi còn hơn nữa. Hen-rích cười hà hà. - Vô luận thế nào đi nữa, nếu đặt cho mình một mức chi tiêu nhất định, thì chắc chắn ông có thể tự hạn chế được, nhưng đằng này còn để mua lấy khoái lạc. - Nhưng tôi hỏi ông, trong cuộc sống của tôi có cái gì gọi là vui sướng không? Công tác thì tôi ngấy lắm rồi, chẳng những đối với công việc tôi đang làm hiện nay, mà đối với tất cả bất cứ việc gì! Còn bọn con gái thì tôi đã ngán chúng, mà chúng thì cũng chả thích gì tôi nữa. Thế thì còn những thú gì? Rượu và moóc-phin! Thế thôi! Vậy tôi ki ca ki cóp để làm quái gì cơ chứ? Để cho thằng em độc nhất của tôi, một đứa sinh sau đẻ muộn, gọi tôi là thằng ngốc hay sao? - Ông Cu-bít, tôi nghĩ rằng công việc ông đang làm thú vị lắm cơ mà! - Giá tôi cứ học tập và trở thành một vị mục sư để cầu chúa giải thoát cho linh hồn con người thì đối với tôi những linh hồn ấy thú vị hơn là bây giờ, tôi phải đày ải chúng xuống địa ngục bằng những phương pháp của sở Giét-ta-pô. - Ông chó má lắm. - Ông muốn gọi tôi thế nào cũng được. Nhưng con người không còn là một cái gì thú vị nữa rồi! Tôi nói để ông tin rằng, làm cái việc tìm kiếm bọn tội phạm còn thoải mái hơn sống ở nước ta nhiều. Gọi một tên ra lấy khẩu cung. Dùng hết mọi lối tra tấn, nhưng nó hoặc im lặng, hoặc lẩm bẩm gì gì về nước Pháp, về nhân dân, về sự tự do! Tôi lợm giọng lắm, ông Hen- rích ạ! Ông hãy tin tôi! Tổ quốc của tôi giờ là cái tiệm ăn, nơi mà người ta cho tôi ăn ngon uống rượu bổ. ở đâu thoải mái thì đó là Tổ quốc. Ông còn nhớ câu tục ngữ ấy chứ? Thê rồi tên bị tra tấn hô to trước khi chết "Vì nước Pháp". Nhưng ngay cả nước Pháp cũng không biết nó là ai nữa, và chắc chắn rằng không khi nào biết chính tay tôi đã đẩy nó xuống vực thẳm! Con người trở nên chán ngắt và bình thản. Ngay cả ni cô của ông cũng thế, Nam tước ạ!

- Ni cô nào cơ? - Thôi đừng vò ngây thơ nữa, tôi biết cái cô ở tiệm ăn hơn ông nhiều. - Tôi không hiểu ông muốn nói gì - Giọng Hen-rích gắt gỏng - Hầu như ngày nào chúng ta cũng thấy mặt nhau, trong mọi trường hợp khó khăn ông đều đến tôi và ông biết rằng tôi lúc nào cũng vui vẻ giúp đỡ ông, mà bây giờ ông lại định giấu tôi những điều bí mật... Nếu ông không thể nói cho tôi biết được thì yêu cầu ông đừng đả động gì đến nó nữa. - Hôm nay tôi mới thấy ông cáu lần đầu đấy. Mà nào tôi có định giấu ông cái gì đâu, thưa Nam tước. Thực ra tôi được biết mối cảm tình của ông đối với cô gái ấy cũng do sự tình cờ, khi tôi quyết định bắt cô ta! - Bắt cô Mô-níc vì tội gì? - Ông bằng lòng vậy, nếu chúng tôi kiểm duyệt ba lá thư của người con gái đẹp ấy mà trong đó toàn nói đến thòi tiết xấu, giá hàng tăng trong khi trời rất đẹp và giá cả vẫn bình thường, tất nhiên chúng tôi phải để ý, vì sao cô ả lại quan tâm tới khí tượng và kinh tế như vậy. - Ông cho rằng chừng ấy bằng chứng là đủ để bắt cô ta phỏng? - Những lời cô ấy sắp khai sẽ trả lời cho câu hỏi đó... Nhưng sau khi nghe tôi nói định bắt cô ả thì Mi-le không đồng ý, mà vin vào mối cảm tình của ông đối với cô ta? Không hiểu vì sao mà ông ta lại sợ ông thế. Đấy, tất cả bí mật chỉ có từng đó. - Thế bao giờ ông định bắt cô ấy? - Hôm nay. Vì chúng tôi vừa nhận được lệnh tăng cường khủng bố và đàn áp để chống du kích và bọn tay chân của chúng. Thế ông có cho tôi vay năm chục mác không, hay là dỗi rồi bỏ tôi nhịn đói chiều hôm nay đấy? - Ông biết đấy, không bao giờ tôi đã và sẽ từ chối ông một việc gì hết. Tôi chỉ đề nghị ông đừng giấu giếm tôi bất cứ một việc nhỏ nhặt nào. - Xin tuân lệnh! - Cu-bít lại theo tác phong quân sự - Tôi sẽ coi đó là những phân lãi để trừ vào số lãi của món tiền nợ ông. - Ông nên xem đó là bổn phận của một người bạn thì hơn. Sau khi vòi được năm chục mác, Cu-bít ra khỏi phòng, mồm huýt sáo rối rít. Kim đồng hồ chỉ mười giờ kém mười lăm, Hen-rích xuống tiệm ăn, hy vọng gặp Mô-níc, nhưng không thấy nàng ở phòng ngoài. Bà Tác-van cho biết nàng đang ở trong phòng riêng. - Vậy bà cho phép tôi lên để gặp cô ấy, tôi cần nói với cô ấy vài lời thôi. Và nếu có ai hỏi tôi, bà bảo giúp là tôi đi vắng. Hôm nay tôi không muốn gặp mặt người nào cả. Tin của Cu-bít báo cho Hen-rích làm anh lo ngay ngáy. Thật vậy, bây giờ thì Mi-le chưa dám đụng đến Mô-níc, và Cu-bít sẽ ngoan ngoãn cúi đầu tuân theo mọi mệnh lệnh của anh đế dễ ngửa tay ra vay tiền, nhưng chỉ kéo dài được tình trạng này trong khi bản thân Hen-rích còn ở ngoài vòng nguy hiểm. Nếu anh có việc gì, thì nhất định Mô-níc sẽ bị bắt, bọn Giét-ta-pô đã có lần chú ý đến nàng rồi. Anh mà bị khử thì Mi-le không còn ngần ngại gì nữa mà không bắt nàng để trả thù. Không được. Bây giờ vẫn còn kịp, phải cứu lấy nàng, thậm chí nếu có vĩ thế mà anh phải xa nàng đi chăng nữa. - Hen-rích, từ nay trở đi tôi xin chịu anh là có tài thôi miên đấy nhớ -Mô-níc nở nụ cười, khi Hen-rích hiện ra trên ngưỡng cửa phòng nàng. - Sao cô lại có ý nghĩ ấy? - Chỉ vì tôi đang nghĩ đến anh đấy thôi. - Và tôi cũng đang nghĩ đến cô. - Nghĩa là, sự truyền cảm ý nghĩ đã đưa anh đến đây với tôi. - Tôi rất mong cô có thể hiểu thấu được mọi ý nghĩ của tôi - Hen-rích biết mình đã lỡ lời. Song anh trấn tĩnh được ngay sau một phút lo sợ, rồi nói thêm bằng một giọng khác - Cô Mô-níc, tôi có một việc, một việc không hay lắm. Đôi mắt của Mô-níc tối sầm lại, nụ cười trên môi nàng vụt biến mất. - Anh mào đầu câu chuyện vui như vậy mà lại... kết thúc câu chuyện chán như vậy!- giọng nàng buồn bã - Tôi nghĩ rằng anh đến với tôi chỉ được một chốc thôi, người anh hơi buồn... Công việc, chuyện không hay... Những cái đó làm tôi mệt lắm rồi! Hình như chẳng có niềm vui sướng nào dành cho tôi cả. Anh ạ, tất cả những gì không hay để ngày mai hẵng nói. Mà không nói thì đêm hôm nay tôi sẽ mất ngủ mất. Tốt hơn, cứ nói bây giờ đi, nhưng miễn "phi lộ" dài quá đấy nhé... - Được rồi! Không "phi lộ" nữa. Vấn đề thứ nhất là cô có thể trốn biệt đi một nơi nào khác không, dù chỉ trong một thời gian ngắn thôi? Mặt Mô-níc tái nhợt. - Việc ấy cần làm ngay không anh? - Trong khi tôi đang ở đây thì còn ít nguy hiểm, nhưng tôi có thể đi xa nơi này, đi xa khá lâu, và có lẽ vĩnh viễn nữa, vậy...

Hen-rích không nói tiếp, và Mô-níc cũng không hỏi. Nàng cúi đầu, hai tay mân mê chùm rua trên tấm khăn bàn, bện lại thành nhiều sợi nhỏ. Nhìn mấy ngón tay run run có thể biết là trái tim nàng đang xao xuyến. - Cô chưa trả lời câu tôi hỏi - Giọng Hen-rích dịu dàng, anh thấy lòng rạo rực một sự thèm muốn không gì ngăn cản nổi áp đôi môi vào mấy ngón tay xinh xắn run run kia, nâng cái đầu đang cúi thấp lên. Nhưng Mô-níc đã ngửng đầu lên rồi. - Anh... thực là anh có thể đi khỏi nơi này không? ... Rất có thể à? - Giọng nàng yếu ớt. - Tôi là con nhà lính, mà người ta không bao giờ hỏi người lính rằng họ muốn ở đâu, người ta cứ đưa họ đến nơi nào đang cần họ. Khi tôi rời khỏi nơi này hoặc tôi có việc gì, thì Mi-le sẽ bắt cô ngay lập tức. Hôm nay tôi vừa biết được là những bức thư của cô đang bị kiểm duyệt, biết được... - Ôi, anh Hen-rích! - Mô-níc đứng phắt dậy. Nhưng trong đôi mắt mở to của nàng không hê lộ ánh lo lắng, sợ sệt, mà chỉ thoáng vẻ u buồn và hoảng hốt trước một mối đe dọa khác; sắp mất người mà mình yêu quý. Và không cần lời nói, Hen-rích cũng hiểu được cơn bão táp đang nổi lên trong đáy tâm hồn Mô-níc. Lòng anh cũng tơi bời vì thương tiếc, vì đau đớn, vì lo sợ cho nàng. Họ nhìn vào tận đáy mắt nhau, và tất cả mọi cái gì ngăn cách giữa họ, bỗng tan biến đi đâu hết, tưởng chừng như trên thế giới này chỉ có hai con người, hai đôi mắt, hai quả tim thôi. - Anh Hen-rích! Chúng mình cùng chạy trốn - Mô-níc nói một cách tự nhiên, tự nhiên như họ đã nói điều đó nhiều lần với nhau rồi! - Chúng mình trốn lên núi, ở đấy chúng mình chẳng sợ ai cả! Trốn đi, ngay ngày mai anh nhớ! Vì rằng chúng có thể đánh hơi ra anh không phải là một tên phát xít, mà là người bạn của nhân dân chúng tôi! Mô-níc đặt hai tay lên vai Hen-rích. Trong cử chỉ tin tưởng này, trong cặp mắt sáng long lanh ấy, nàng tỏ ra là một thiếu nữ giàu tình cảm, sôi nổi và trong sạch, bạo dạn trong tình yêu cũng như trong đấu tranh và đồng thời cũng là một thiếu nữ liều lĩnh trước mối tình của mình, và trước mối nguy hiểm đang kề ngay sau gáy mình. Hen-rích nhô vai lên một tí, quay đầu sang bên lần lượt hôn vào hai bàn tay của Mô-níc. Đôi mắt nàng mỉm cười với anh rồi nàng nói tiếp, giọng nghiêm nghị say sưa: - Anh, giá mà anh biết được nỗi lo sợ của tôi, khi lần đầu tiên tôi cảm thấy tôi yêu anh! Tôi suýt chết vì đau khổ anh ạ. Nhưng sau khi tôi hiểu rằng anh cố ý để lá thư của Lê-véc cho tôi xem, sau chuyến đi Bông-vin, sau khi anh cứu Lút-vin... Và khi tôi biết rằng chính anh yêu tôi... Có đúng thế không, anh Hen-rích? - Đúng thế, Mô-níc ạ. - Tôi đã biết, biết lâu rồi! Vậy mà nghe anh nói lên lời đó tôi vẫn thấy sung sướng. Anh cùng trốn vào núi với chúng tôi đi, và mãi mãi, mãi mãi chúng mình sẽ sống bên nhau! Đúng không anh? Nàng tin vào điều đó lắm và nàng đang đợi một lời đáp ngắn ngủi. "Đúng". Hen-rích nhè nhẹ gỡ hai tay Mô-níc xuống khỏi vai mình, dìu nàng đến đi-văng, đặt nàng ngồi xuống rồi ngồi lên chiếc ghế đẩu bên chân nàng. - Mô-níc, tôi không thể làm như thế được đâu - Anh nhìn nàng đầy vẻ âu yếm và buồn bã. - Tại sao?- Câu hỏi nhỏ tuy chỉ vừa đủ nghe nhưng vang lên như một tiếng rú thất thanh, đôi mắt Mô-níc ngây dại, toàn thân nàng căng thẳng. Chợt nàng rướn người về phía trước, không động đậy, van lơn, chờ đợi. - Tôi không có quyền hành động như vậy! Mô-níc, cô hiểu cho tôi, tôi không có quyền! - Nhưng chắc chắn là chúng sẽ bắt anh cơ mà. Trời ơi, giá anh mà hiểu thấu nỗi lòng tôi đang lo sợ cho anh! Ngày nào tôi cũng cầu nguyện cho anh, tôi không thể nào ngủ được khi anh đi đâu chưa về. Tôi run sợ, mỗi khi anh phải đi xa! Đôi khi tôi muốn chạy thẳng vào sở Giét-ta-pô, bất chấp súng đạn, chỉ cốt biết xem chúng đã bắt anh chưa, và có cái gì đe dọa đến tính mạng anh không. - Mô-níc, tôi cũng lo cho cô lắm. Tôi sẽ hy sinh cả thân mình, hy sinh đến giọt máu cuối cùng để bảo vệ cô. Nhưng tôi vẫn không thể cùng cô chạy theo anh em du kích được, mặc dù tôi tin chắc là họ sẽ thu nhận tôi. - Nhưng tại sao kia chứ? Lý do gì? Vì anh không phải là người của chúng, của những tên đã khoác cho anh bộ quân phục này, anh chính là người của chúng tôi cơ mà! - Tôi còn nhiệm vụ, Mô-níc ạ.

- Ôi, anh Hen-rích, anh chẳng yêu tôi một tí nào cả! - Giọng nàng thất vọng. - Mô-níc - Hen-rích nắm chặt bàn tay nàng - Nếu tôi có thể nói rõ với cô tất cả, thì cô sẽ hiểu ngay và cô đã không làm khổ tôi như bây giờ. Nhưng tôi không thể nói ra một điều nào hết, tôi không có quyền! Ngay cả nói vói cô, dù rằng tôi rất tin và rất yêu cô. - Hạnh phúc đến với tôi mới được một chốc rồi lại vụt biến đi. Đành vậy, tôi không thể nào đòi hỏi ở lòng anh quá mức có thể. Yêu đương thì ít, thương nhau cũng chả có mấy mà... thận trọng thì nhiều. - Nhưng Mô-níc ạ, không phải tôi tự làm chủ mình đâu! Và tôi cũng không thể điểu khiển được cô nữa, mặc dù đối với tôi, không có một hình ảnh nào khác quí hơn cô. - Tròi ơi, anh nói toàn những lòi khó hiểu. Đối với tôi, anh hoàn toàn là con người bí hiểm. Thậm chí tôi không biết anh là ai và anh muốn gì? - Tôi muốn chính cái điều mà cô muốn. Tôi muốn thấy Tổ quốc mình được tự do, Tổ quốc tôi cũng có mục đích của nó, chẳng khác gì Tổ quốc cô, vì nó tôi sẵn sàng chết, sẵn sàng chịu lấy tất cả những đau khổ khủng khiếp nhất. - Thế tại sao anh không muốn chiến đấu bên cạnh tôi? - Có nhiều hình thức chiến đấu khác nhau, và có lẽ hình thức khó khăn nhất lại thuộc về phần tôi. - Anh Hen-rích, anh không nói cho tôi biết một tí gì để tôi hiểu sao?... - Mô-níc, cô không nên hỏi, tôi không thể nào trả lòi cô ngay bây giờ đâu. Hoàn toàn không thể được! Tôi nói thế là đã quá quyền hạn của mình rồi đấy... Nhưng tôi hứa với cô một điều: khi nào hết chiến tranh, tôi sẽ đến gặp cô và cô sẽ rõ tất cả. Nếu cô tin tôi, nếu cô đồng ý chờ đợi! - Tôi sẽ đợi! Và chúng mình sẽ không bao giờ xa nhau nữa anh nhỉ!- Niềm vui sướng lại lóe lên trong đôi mắt Mô-níc- Anh Hen-rích, có thật là anh không quên tôi không, dù cho anh phải rời khỏi nơi này chăng nữa? - Tôi nhất định sẽ đi khắp nơi để tìm cho bằng được cô, mặc dầu cô ở đâu đi nữa. Nhưng bây giờ cô nên trốn đi thôi! Hãy vì tôi, vì hạnh phúc của cô, vì sự gặp gỡ sau này của chúng mình... Cô có thể trốn đi đâu được không? - Được rồi, tôi sẽ bàn vói bạn bè của tôi... Nhưng chả biết rồi anh sẽ ra sao? Vì sự nguy hiểm đang bám sát anh trong từng bước đi, và tôi... sẽ không biết tin tức anh, tôi không chịu được đâu! - Thôi, chẳng việc gì đâu mà lo. Tôi hứa với cô là sẽ hết sức thận trọng. Nước mắt chạy vòng quanh mi mắt Mô-níc. Để giấu không cho Hen-rích thấy, nàng đứng lên, đi lại trước chiếc bàn nhỏ đặt bên cửa sổ, giật sợi dây điện ra khỏi ổ cắm điện, xong nàng vén hai bức mành sang hai bên rồi mở tung cửa sổ ra. Không khí trong lành, thơm ngát tràn vào phòng mang theo sự tĩnh mịch của một thị trấn đang ngủ say. Nhà cửa, núi non bị bóng tối trùm lên nom không rõ. Chỉ có bầu trời thật là hùng vĩ, mênh mông, lấm tấm đầy sao. Tựa hồ như ngoài những vì sao ra, ngoài màu đen tuyền như nhung, trên đời này không còn cái gì khác nữa. Chỉ có đôi trái tim đang thổn thức đập trong hai lồng ngực, dưới bầu trời vằng vặc Họ nép sát người vào nhau, lặng yên đứng bên cửa sổ. - Mô-níc, em khóc đấy à? - Bất giác Hen-rích hỏi nàng, khi anh cảm thấy đôi vai nàng run lên khe khẽ. - Không, không, không việc gì đâu anh yêu của em. Em khóc vì trời đẹp quá, khóc để cảm ơn đời đã đùm bọc lấy em. Và đùm bọc cả anh nữa! Nhưng em khóc cũng vì hơi sò sợ đấy anh ạ. Vì anh với em chỉ là hai hạt cát li ti giữa vũ trụ bao la này thôi. - Mô-níc, anh và em là một phần của vũ trụ đấy chứ. Em có cảm thấy là chúng mình đang vì mọi người và mọi người đang vì chúng mình không? Ngoài hành lang vang lên tiếng chân bước của bà Tác-van, Mô-níc nhanh nhẹn rời khỏi Hen-rích. - Hen-rích anh - giọng nàng hấp tấp - Hôn em đi! Mai, ngày kia có lẽ chúng mình không gặp nhau nữa, chúng mình hôn nhau để từ biệt đi anh.

❀ ❀ ❀

    Chính lúc đó Mi-le đang trầm tư mặc tưởng đi lại trong buồng giấy. Hắn tỉ mỉ suy tính nước cờ mà hắn nhất định sẽ đi, tuy trong bụng vẫn nơm nớp lo sợ.

    Cái địa vị hoàn toàn phụ thuộc vào Hen-rích đang đè nặng lòng hắn. Từ ngày vị Nam tước kiêu hãnh này khám phá ra vụ hắn đánh tráo tên tù binh Ăng-đờ-rây thì hắn lo sốt vó. Nếu không có vụ ấy thì hắn tóm cổ Mô-níc từ lâu rồi, ngay từ cái hôm hắn lục đống tài liệu của Dô-ghen và tìm thấy trong ấy tất cả những giấy tờ có liên quan đến nàng. Sau chuyến nàng đi Bông-vin cùng một lúc với vụ du kích lật đổ đoàn xe lửa chở vũ khí, hắn đã bắt đầu sinh nghi. Lúc đó Hen-rích đánh lạc hướng hắn, nhưng hắn không mảy may tin rằng Mô-níc đi Bông-vin chỉ vì mục đích yêu đương thuần tuý. Hắn không tin, nhưng phải nhắm mắt làm ngơ, hắn không đi sâu vào việc ấy cho hoài công. Dô-ghen tỏ ra muốn thông minh hơn đã kịp thời theo dõi những người liên lạc với Bông-vin và ban lãnh đạo phong trào kháng chiến của địa phương. Nếu không có cái chết của Dô- ghen, nếu tên nội gián ngu ngốc ở nhà máy điện cẩn thận hơn. thì chắc chắn Mi-le đã nắm được tất cả tài liệu, chứng minh rằng Mô-níc dịu dàng với Hen-rích không phải không có lý do. Và hắn đã biết là rất cần bắt Mô-níc. Nhưng Hen-rích, cái anh chàng chết giẫm kia đã cản đường đi của hắn! Trước mặt Hen- rích, hắn phải xun xoe khúm núm, suýt phải liếm gót giày cho anh chỉ vì anh là con trai nuôi của tướng Béc-gôn và nay mai sẽ là con rể của lão nữa.

    Giả sử, hắn cứ bắt Mô-níc, thì ngay lập tức Hen-rích sẽ xé tan tấm màn bí mật che đậy việc hắn đánh tráo xác tên Ba-den vào chỗ Ăng-đờ-rây để nhận năm nghìn mác; thì ngay lập tức hắn chẳng những phải vét túi truy nạp lại những đồng mác đen đủi kia, mà còn phải đứng trước mặt tướng Béc-gôn để trả lời về tất cả hành động của mình nữa. Không, bây giờ hắn sẽ không chạm đến Mô-níc vội. Nhưng hắn sẽ theo dõi từng bước chân của nàng, chờ đợi một cơ hội thuận tiện.

    Mi-le cho rằng thời gian rồi sẽ trôi qua, và cũng chẳng có một ban khám nghiệm nào có thể xác nhận được kẻ nằm dưới mộ thay Ăng-đờ-rây là ai. Lúc ấy thì Hen-rích chẳng còn có một bằng chứng cụ thế nào hết. Nhưng hình như mọi lốỉ thoát của Mi-le đều bị chắn ngang. Việc Hen-rích bị đội du kích do chính Ăng-đò-rây chỉ huy bắt làm tù binh còn sờ sờ ra đấy. Không riêng gì Hen-rích đã nhận ra Ăng-đờ-rây, mà cả tên tài xế của tướng E-véc cũng có thể nhận ra ngay, vì nhất định hắn đã được trông thấy ảnh của Ăng-đờ-rây rồi. Thế thì chuyện không may lại rất có thể xảy đến từ phía khác.

    Hắn bố trí luôn một tai nạn ô-tô để khử tên tài xế, nhưng hành động này lại càng buộc chặt Mi-le vào với Hen- rích hơn nữa. Sau khi nghe tin xe bị tai nạn, anh đương nhiên mỉm cười:

    - Bao giờ mà ông Phai-phe chết đi thì lúc ấy ngoài tôi ra, mới không còn ai biết là Ăng-đờ-rây ở trong ban chỉ huy du kích.

    Lời nói xa xôi đó cũng đủ khiến Mi-le chết đứng đi được rồi. Hắn đành câm mồm.

    Không, hắn không thể kình địch hoặc gây căng thẳng với Hen-rích được, thậm chí nếu hắn biết chắc chắn rằng Mô-níc quả là nữ hên lạc viên của du kích đi nữa. Hắn sợ hễ chạm vào Hen-rích là câu chuyện giết Ba-den khắc lộ ra ngay. Hen-rích sẽ nhỏ to với tướng Béc-gôn để đẩy hắn đi nơi khác, nơi đó hắn phải nghĩ cách để giữ gìn lớp da của hắn được nguyên vẹn, chứ đừng hòng nói đến tiền tài danh vọng mà mệt.

    Sau một hồi tính toán lâu lắm, hắn mới tìm ra được lối thoát khác. Hắn chạy vội đến bàn lấy giấy viết một lá thư bằng mật mã.

     "Kính thưa ngài thiếu tướng Béc-gôn muôn lần kính mến!

    Tôi xin vượt cấp giới hạn đánh bạo trực tiếp thỉnh thị ngài, xuất phát từ lòng kính trọng vô cùng đối với ngài và đồng thời cũng do tình bạn chân thành đối với con trai nuôi của ngài là Hen-rích, con người luôn luôn chiếm được cảm tình của hết thảy những ai quen biết mình bằng tài năng, học thức và cách cư xử khéo léo. Nhưng thưa ngài, có lẽ vì tuổi trẻ của mình nên Nam tước đã tỏ ra là một con người nhẹ dạ. Và kẻ thù của chúng ta rất có thể lợi dụng ngay bản chất cao quý đó. Tôi có ý nghi ngờ cô con gái trẻ đẹp của bà chủ khách sạn, nơi Nam tước ở trọ hiện nay, đang lợi dụng quan hệ tốt đẹp và sự tin cậy của Nam tước, tuy rằng cô ấy không xứng đáng được tin cậy. Sở tôi cũng đã nắm được một tài liệu cho phép chúng tôi nghi ngờ là cô ấy có cảm tình với du kích Pháp. Tôi không dám bắt và hỏi cung cô ấy bởi vì trong vấn đề này tôi còn ngờ cả con trai nuôi của ngài nữa. Vậy tôi xin đệ trình bức thư này lên ngài, người cha của Nam tước, vị thủ trưởng vô cùng kính mến và giàu kinh nghiệm của tôi. Kính mong ngài dạy bảo cho.

    Tôi luôn luôn sẵn sàng hầu hạ ngài.

    Xin dâng ngài tấm lòng kính mến của tôi.

    Thiếu tá Mi-le".

    Đọc qua bức thư một lần, rồi hai lần, Mi-le thấy nó hoàn toàn hợp ý thượng cấp. Hắn niêm phong như loại công văn tối mật, để địa chỉ và hạ lệnh cho tên trực ban ngay lập tức gửi qua trạm liên lạc đặc biệt đến Béc-lanh. Nhưng sau khi về nhà, Mi- le trằn trọc mãi không sao nhắm mắt được. Hắn nằm nhẩm đọc lại từng câu trong bức thư.

    Nếu Béc-gôn mà bắt Hen-rích giải thích bức thư đó thì sao? Xôi hỏng bỏng không chăng?

    Mãi gần sáng, Mi-le mới thiếp đi trong một giấc ngủ chập chờn, thấp thỏm của con người không biết cái gì đang đợi mình ngày mai: lời cảm ơn hay sự trừng phạt nghiêm khắc.

    Sáng ngày mồng sáu và mồng bảy tháng bảy, trước buổi phát thanh sáng còn nghe tiếng quân nhạc vang rộn. Sang ngày mồng tám thì không nghe thấy nữa, và ngày mồng chín thì đài phát thanh truyền đi những tin về các cuộc phản công mãnh liệt của quân Nga. Ngày mồng mười thì những từ "các cuộc phản công" lại biến mất, thay vào đó là một thành ngữ mới "các đơn vị của ta đang chiến đấu ác liệt chống với những đợt tấn công của quân địch" vv...

    Trung tướng E-véc bắt đầu thấy rõ: chiến dịch vĩ đại mà người ta hứa hẹn và rùm beng quảng cáo cho nó bấy lâu nay đã bị bẻ gãy. Sau khi nghe bản tin buổi chiều ngày chín tháng bảy, lão lăn ra ốm. Lão nằm liền trong mấy ngày, thỉnh thoảng vẫn lắng nghe tin tức. Nhưng khi nghe thấy "hỏa tuyến đã lùi lại rất xa", lão liền tắt ngay ra-đi-ô. 

    Thế là những tưởng phục thù, quân đội Đức lại mang thêm một thất bại nữa, cái ý nghĩa tinh thần của cuộc bại trận trong hoàn cảnh này còn đáng sợ hơn cuộc nướng quân lần trước của thống chế Pa-u-lút. Khi ốm dậy, E-véc đến phòng tham mưu trước tiên, Hen-rích và Lút đưa mắt nhìn nhau: khó mà nhận ra được Trung tướng vì người lão xanh xao, còng hẳn, và già sọm. Ngay hôm ấy Lút thay mặt Trung tướng đánh điện cho Tư lệnh quân đoàn, trong đó E-véc báo tin đang ốm và xin trên cho lão nghỉ một tuần để đi Pa-ri khám bệnh.

    Lần này đơn nghỉ phép của E-véc được chấp thuận.

    Trước ngày ra đi, E-véc gọi người sĩ quan đặc trách của mình đến.

    - Hen-rích, anh đã ở Pa-ri bao giờ chưa?

    - Chưa ạ.

    - Thế anh có thích đi Pa-ri chừng hai tuần lễ không?

    - Thưa Trung tướng, tôi xin cảm ơn Trung tướng vô cùng. Dịp này sẽ cho tôi trông thấy "hòn ngọc của thế giới", như người ta thường gọi Pa-ri, nhưng cái chính là lại một lần nữa Trung tướng tỏ rõ sự ưu đãi đối với tôi.

    - Theo ý tôi thì anh nên nghe câu chuyện bí mật này - E-véc thì thầm - Này nhé, ỏ Pa-ri đang mở một khóa học cho các sĩ quan đại biểu của các Phòng tham mưu sư đoàn trung đoàn được chọn lọc vào tiểu đoàn đặc biệt, để nghiên cứu những biện pháp mới về việc phòng thủ chống tăng. Anh sẽ dự khóa học đó để về truyền đạt lại cho các sĩ quan trong sư đoàn. Mỗi ngày học có ba tiếng thôi. Anh cần cẩn thận đấy, tôi thấy hơi lo...

    - Thưa, Trung tướng lo gì ạ?

    - Anh hãy còn trẻ lắm, mà bọn con gái ở Pa-ri thì đứa nào đứa nấy cứ mơn mởn đến mê hồn.

    - Thưa Trung tướng, tôi có người yêu rồi...

    - Tôi cũng nhớ là anh có nói với tôi chuyện ấy... Vậy hôm nay anh thu xếp đi, nhận đầy đủ giấy tò rồi mai cùng lên đường với tôi. Tuy khóa học đã khai giảng được mấy hôm nay, nhưng tôi muốn anh cùng đi với tôi, tôi rất vui vì có một người bạn đồng hành đáng yêu. À, mà đừng lấy lính bảo vệ theo đấy nhé. Có thể, ngay sau khi tôi trở về, sư đoàn ta sẽ được lệnh chuyển sang chiến lũy Đại Tây Dương. Vậy anh nên thu xếp để nếu gặp trường hợp cần thiết thì đi thẳng từ Pa-ri tới đó.

    - Thưa Trung tướng, có thể cho cả tên lính hầu của tôi lái ô- tô đi Pa-ri không ạ.

    - Dĩ nhiên rồi, cái đó rất tiện cho anh.

    "Thế là giờ ly biệt với Mô-níc đã đến" - Hen-rích buồn rầu nghĩ ngợi trong khi anh ngồi bên bàn của Lút chờ hắn làm những giấy tờ cần thiết cho mình.

    Hen-rích gọi dây nói cho Cu-bít.

    - Đại úy, tôi muốn gặp ông... Càng sớm càng tốt. Đúng mười phút sau tôi sẽ có mặt ở phòng riêng.

    Hen-rích về đến khách sạn thì đã thấy Cu-bít ở đấy rồi.

    - Việc gì thế?- Hắn lo lắng hỏi.

    - Việc gì đâu, tôi phải đi Pa-ri ít lâu đấy mà.

    - Ông quả là tốt số. Mà nếu ông rộng lòng thương, mong ông kiếm hộ cho chừng chục chai rượu vang, cứ hợp với khẩu vị ông thì tôi tin là hợp khẩu vị tôi thôi, và một ít moóc-phin với vài hộp xì-gà ngon.

    - Sẽ có đủ cho ông, nhưng với điều kiện này. Ông phải tìm mọi cách để giữ an toàn cho đào Mô-níc của tôi. Hiểu chưa?

    - Tôi xin bảo đảm là không ai đụng được vào lông chân cô ấy đâu.

    - Và nếu Mi-le muốn gây chuyện lôi thôi với cô ấy, ông phải lập tức đánh điện cho tôi biết.

    - Địa chỉ?

    - Tạm thời thì như thế này: Cục điện báo trung ương, gửi lưu trí1. Khi có địa chỉ nhất định tôi sẽ điện ngay về cho ông.

---------------

    1. Thư hay điện đến bưu điện người ta sẽ giữ lại đó. Người có thư hay điện phải tự đến lĩnh (ND)

    - Xin làm tròn nhiệm vụ ông giao, thưa Nam tước và thưa vị ân nhân của tôi.

    - Đây, để ông khỏi phải thiếu tiền đánh điện, ông hãy cầm lấy một trăm năm chục mác này.

    - Lạy chúa tôi, lạy chúa tôi! Vâng, nay mai tôi sẽ điện tới tấp cho ông, dù phải điện mỗi ngày một lần, thậm chí tôi điện cho ông rõ tình hình hoạt động của dạ dày cô ấy như thế nào nữa.

    - Thôi, đừng đùa vớ vẩn! Tốt hơn ta đi làm một chầu sâm- banh đi. Có thể trước khi lên đường chúng ta sẽ không gặp lại nhau được nữa. Hôm nay, ông đừng cho Mi-le biết việc đi của tôi đấy, để sáng mai tôi trực tiếp nói với ông ta.

    Uống sâm-banh với Cu-bít xong, Hen-rích đặt trước ba suất cơm chiều rồi lên phòng riêng.

    Cuốc sướng như bay bổng tận chín tầng mây xanh, khi biết là mình sẽ được lái xe đi Pa-ri.

    - Tôi rất sợ ông đi rồi tôi phải ở lại một mình - Gã thú thật.

    - Cậu sợ Mi-le sẽ lôi cổ cậu lên lấy khẩu cung lần nữa chắc?

    - Thưa ông, vâng ạ - Cuốc nghiêm trang đáp lại.

    - Sáng mai cậu có thể tếch đi được rồi. Làm thế nào cậu đến Pa-ri trước tớ thì tốt.

    Chiều hôm ấy, Hen-rích mời Mô-níc và Lút đến chơi. Nhưng buổi liên hoan tiễn biệt đơn sơ đó không được như ý muốn của Hen-rích. Hình như Mô-níc đã linh cảm trước giờ ly biệt sắp đến, nên mặt mày ủ rũ và nàng chỉ gượng cười với những câu pha trò của Lút thôi. Còn tâm trạng của Hen-rích thì mỗi phút một nặng trĩu thêm. Giờ đây anh cảm thấy Mô-níc bé bỏng, trơ trọi vô cùng.

    Ngồi với nhau khoảng một tiếng rưỡi, Lút lấy cớ là còn phải chuẩn bị giấy tờ để mờ sáng mai cho Trung tướng lên đường sớm, nên hắn xin phép về trước.

    - Anh, bao giờ thì anh đi đấy? - Khi chỉ còn lại hai người, đột nhiên Mô-níc hỏi Hen-rích.

    - Em cũng biết rồi à?

    - Cuốc nói với em - Giọng nàng vẻ trách móc.

    - Anh không muốn nói cho em biết hôm nay để em phải buồn quá sớm.

    - Như thế càng buồn hơn! Lòng em vô cùng đau đớn, khi Cuốc đột ngột...

    - Em tha lỗi cho anh! Anh muốn em sẽ để lại trong ký ức anh một hình ảnh thật vui tươi. Vì vậy, anh thấy không nên làm em buồn! Anh muốn rằng khi anh ra đi em đừng có mặt tại Xanh Rê-mi.

    - Thế mấy giờ anh đi?

    - Bốn giờ ngày mai.

    - Em xin hứa là chiều mai em sẽ rời khỏi Xanh Rê-mi.

    - Thế là anh sẽ yên tâm. Rồi khi nào anh về, anh sẽ nhờ mẹ em báo cho em biết ngay...

    - Ồ, anh! Em tưởng là chúng mình sẽ mãi mãi xa cách nhau cơ chứ! 

-Không nên, em yêu của anh, anh van em, không nên nghĩ thế em ạ! Anh cũng buồn lắm, nhưng lúc nào anh cũng phải tỏ ra vui tươi.

    Mô-níc nén lòng, gượng cười.

    - Đấy... người ta vui rồi đấy nhé. Đã bằng lòng chưa nào?

    - Ok

❀ ❀ ❀

     Lúc Hen-rích ghé qua phòng Mi-le để chào từ biệt, hắn còn đang ăn sáng.

     - Lạy chúa ! Rõ là một vị khách quý chạm ngõ nhà tôi đầu tiên đấy! Có việc gì khẩn cấp lắm hay sao mà ông sang tôi vào giờ này thế?

     - Hôm nay tôi sẽ đi Pa-ri với Trung tướng.

     - Phải ở lại đấy có lâu không?

     - Hai tuần thôi... Giờ tôi có chút việc với ông đây, việc có liên quan đến cô con gái bà Tác-van. Có khôn hồn thì ông chớ chạm vào người cô ta. Ông hiểu tôi chứ?

     - Lại say như điếu đổ rồi! Nhưng ông có người yêu rồi cơ mà?

     - Và ông cũng có vợ rồi đấy thôi!

     - Đấy là chuyện thời trẻ, thời tuổi trẻ xa xôi, Nam tước ạ. Bây giờ tôi đã được tự do.

     - Nhưng tôi hãy còn ít tuổi, và chúng ta còn là chỗ bạn bè với nhau nữa. Chúng ta không những biết tính tình của nhau, mà biết cả những chỗ yếu, nói trắng ra là những tội lỗi của nhau nữa! Thế thì tốt nhất là chúng ta nên giúp nhau chứ không nên lục đục với nhau, ông có nghĩ thế không, ông Mi-le?

     - Tất nhiên là có.

     - Ông hứa với tôi thế chứ?

     - Nếu gặp cô Mô-níc ngoài đường, tôi sẽ quay mặt đi để sau này cô ta khỏi phàn nàn với ông là tôi đã hằn học nhìn cô ta! - Mi-le nói đùa.

     - Thế có phải hay không! Chắc ông sẽ ra ga nếu không để tiễn tôi, thì cũng để tiễn Trung tướng chứ?

     - Nếu không để tiễn Trung tướng thì cũng để tiễn ông, đúng vậy.

     Mi-le giữ đúng lời hứa. Kém mười lăm phút đầy bốn giờ, hắn và Cu-bít đã có mặt trên sân ga.

     Cũng như trong bao nhiêu buổi tiễn đưa khác, những người đi tiễn sốt ruột chờ đợi hồi còi xe lửa mà lòng buồn rười rượi. Chỉ mỗi một mình Mi-le ra vẻ hí hửng. Hắn bông đùa, chế giễu Cu-bít đang buồn vì trong hai tuần sắp tới không còn chỗ để moi tiền.

     - Mi-le, chưa bao giờ tôi thấy ông vui như hôm nay - Hen- rích từ biệt hắn.

     - Tôi vô cùng vui sướng vì ông, người bạn của tôi, sắp bắt đầu một chuyến đi đầy thú vị - Hắn đáp lại.

     Mi-le không thể nào nói lên cái nguyên nhân sâu xa đã khiến hắn phấn khởi là bức thư mật mà tướng Béc-gôn trả lời cho hắn về vấn đề Mô-níc.

     - Cu-bít, nhớ lấy cuộc thương lượng đấy nhé?! - Khi xe lửa chuyển bánh, Hen-rích còn kịp dặn nhỏ Cu-bít câu ấy.

     Ngay sau nhà ga là một cái dốc hiểm trở nên xe lửa chưa dám mở hết tốc lực, mà chạy rất chậm.

     Hen-rích nhất định không vào toa vội để được ngắm thêm lần nữa cái thành phố mà mình từng sống ở đó.

     Khi đoàn xe lửa vượt qua căn nhà cuối cùng chợt Hen-rích thoáng thấy Mô-níc. Nàng mặc chiếc áo dài trắng tinh, đầu trần, toàn thân nàng tắm trong ánh nắng.

     - Mô-níc! - Hen-rích sung sướng gọi to.

     Mô-níc chạy lại gần toa ném cho Hen-rích bó hoa. Đoàn tàu từ từ tăng tốc độ nên Hen-rích phải nhoài người ra để nhìn thấy người yêu được lâu hơn.

     Nàng vẫn còn đứng yên bên đường ray, người nàng rực sáng trong ánh vàng lấp lánh, giống như một tia nắng chói lọi...

     Suốt dọc đường, E-véc nằm lì trong phòng, chỉ đến bữa ăn lão mới ngồi dậy. Còn Hen-rích thì vừa lo vừa buồn.

     Mãi đến sáng ngày thứ ba, họ mới tới Pa-ri. Xe lửa phải nằm lại hai lần ở dọc đường vì du kích đã đào tung mất hai đoạn đường sắt. Không trông thấy Cuốc trên sân ga. Sau khi hẹn với Trung tướng là sẽ gặp nhau vào buổi chiểu, Hen-rích gọi ngay xe tắc-xi đến thẳng Cục điện báo trung ương. Anh cứ đinh ninh là Cu-bít chưa có tin gì mới để báo cho anh, nên bình tĩnh chìa chứng minh thư vào khung cửa tò vò trên có tấm biển với dòng chữ: "Gửi lưu trí". Nhưng anh vô cùng ngạc nhiên và lo sợ khi người nhân viên điện báo trả chứng minh thư lại cho anh có kèm theo một tờ giấy.

     "Xanh Rê-mi" - Hen-rích đọc qua phía trên, nơi mà người ta thường đề tên thành phố và giờ đánh điện. Rồi anh giở bức điện ra. Anh đọc đi đọc lại nội dung bức điện ba lần... Không, không lầm đâu, không phải mơ ngủ, mà là những dòng chữ thật. "Sau khi ông ra đi được ba giờ, một chiếc xe vận tải không rõ của ai đã đâm vào cô Mô-níc ở dọc đường. Cô ấy ngất đi và tắt thở ngay chiều hôm đó. Sẽ có thư nói tỉ mỉ. Tôi sẽ thay mặt ông đặt vòng hoa trên mộ. Cu-bít".