Vì thiếu nhà cửa tử tế nên mấy ngôi nhà của cái bệnh viện xã nhỏ bé phải gánh hai nhiệm vụ. Ban ngày, bọn sĩ quan ăn uống ở đây, lúc ấy, trong căn phòng lốn, bàn được xếp thành hình chữ "T". Tụi đại diện cho bộ tư lệnh tối cao ngồi ở những chiếc bàn trên cánh chữ T, bọn sĩ quan khác chia nhau ngồi ở bàn dưới theo thứ tự cấp bậc, trừ tụi bí thư của các quan to phải ngồi cạnh thượng cấp. Buổi tối thì chả phân cấp bậc gì nữa. Bàn ghế lúc đó hoàn toàn mất trật tự, ghép hai ba cái hay là rời rạc riêng từng chiếc, tùy theo ý thích từng nhóm, nhóm rượu hay nhóm cờ bạc. Vào những thời gian này mùi thuốc men và chất tẩy uế xông lên nồng nặc, không làm cách nào để xua chúng đi được, mặc dầu đã bao nhiêu lần quét tường và rửa sàn. Mùi này thêm mùi vị nồng cay cho rượu vang và cho những cuộc cãi vã sau bữa rượu. Hôm nay, cái mùi ấy đặc biệt làm cho đại úy Cu-bít phát cáu. Nó gợi cho hắn nhớ lại ngôi nhà ga nhỏ bé ở một làng bên biên giới nước Ý, nơi đó hắn đã lên đường sang Đức theo điện gọi của ông bác đóng lon cấp tướng. Có lẽ kỷ niệm đó hiện ra là vì trong nhà này cũng sặc mùi thuốc tẩy uế khiến Cu-bít buồn nôn. vả lại, hồi ấy hắn tự cảm thấy mình không may. Du học hai năm ở thành phố La Mã, đang chuẩn bị cho mình một địa vị thượng lưu trong nhà thờ, thì bỗng chốc do cuộc chiến tranh này mà xảy ra bước ngoặt đột ngột. Đáng lẽ làm một vị chức sắc được sùng kính trong giáo đường thì nay lại phải phụ trách công tác trong ban tình báo. Thực ra, Cu-bít chả tiếc gì bộ áo thầy tu đâu. Hắn mặc quân phục nom hợp hơn. cổ áo đen tôn thêm nước da trắng xanh, và đôi mắt lại càng sâu hơn. Cô Cơ-la-ra bảo mắt hắn có vẻ bí hiểm... Hán chí tiếc rẻ những năm tháng sống ở La Mã. Hồi đó, Cu-bít còn rất tin vào cái tài dự tính siêu việt của mình và nhiều sự vật đã làm cho hắn cảm xúc sâu sắc. Hắn rất muốn biết những cảm giác run khi chờ đợi, khi ngập ngừng, khi say mê. Nhưng cuối cùng các cảm giác đó đã mất hẳn đi. Bây giờ, hắn chỉ cảm động trong một trường hợp độc nhất là khi sắp lật quân bài đầu tiên của mình lúc đánh bài. Cu-bít nhìn quanh phòng để tìm bạn chơi. Phải chăng nên mời gã Nam tước Hen-rích kia? Tiền của gã thì đổ đi cũng chẳng hết. Và nếu chơi có tính toán, đừng hăng máu vịt... Thòi gian gần đây Cu-bít đánh bài ít gặp may. Như tất cả các con bạc, hắn trông mong vào sự bất ngờ để gỡ lại số tiền đã nướng mất. Chỉ cần đừng bỏ lỡ cơ hội khi vận đỏ chiếu vào mình. Có thể là đúng hôm nay... Cu-bít đi vội qua phòng và đến bên Hen-rích lúc đó đang vui vẻ trò chuyện với Cốc-ken-mu-le. - Nam tước, ông có đồng ý chơi bài với tôi không? Chắc là ông hay chơi ít-xì. Hen-rích xoè tay và tỏ vẻ tiếc rẻ, thú thật với hắn: - Rất tiếc rằng tôi quá thôn. Về cái món đó tôi dốt lắm. Thú thực là tôi cũng muốn học. - Cu-bít, nếu cậu bằng lòng thì tôi chơi với cậu vậy - Cốc-ken-mu-le đề nghị. - Nhưng phải mời ai nữa chứ? - Ừ, cố nhiên, Sun này và... -Cốc-ken-mu-le nhìn quanh phòng và... thằng Véc-ne... Véc-ne-Hắn gọi -cậu còn đủ sức để nắm lấy chủ bài đấy chứ? Véc-ne đang ngồi nốc rượu cô-nhắc cạnh chiếc bàn con, uể oải ngẩng đầu lên. Hai mắt hắn đã đờ đẫn, nhưng hắn vẫn ngồi thẳng, cử chỉ vẫn ung dung hình như hoàn toàn chưa uống tí gì cả. Cốc-ken-mu-le bày ghế. Hôm nay, hắn rất vui nhộn và dễ dãi. Buổi sáng, tên đại úy này đã gửi một gói hàng về cho gia đình, không phải là giẻ rách mà toàn là vật quý giá. Hắn cho rằng hôm nay là ngày lành của hắn và nhất định hắn sẽ gặp may, vớ bở. Sun ngồi xuống cạnh bàn, ra vẻ trịnh trọng tựa hồ không phải hắn sắp sửa vào cuộc đỏ đen mà sắp bắt tay vào một công tác gì cực kỳ quan trọng. - Nếu tôi ngồi cạnh ông để học cách chơi thì ông không phản đối chứ?-Hen-rích hỏi Cu-bít. Cu-bít rất không ưa người khác nhòm vào bài hắn. Hắn có thể phát cáu vì có người chầu rìa. Nhưng hắn không muốn từ chối gã Nam tước và kéo ghế thân mật mời gã này ngồi. Ván bạc thoạt tiên có vẻ uể oải. Cu-bít nhớ ý định không bốc đồng của mình ban nãy nên đánh một cách dè dặt khác ngày thường. Cốc-ken-mu-le chả may mắn lắm. Sun thì bao giờ cũng chờ thời cơ. Riêng Véc-ne thì hơi men bắt đầu bốc lên, mỗi lúc một hăng máu. Hắn đánh bạt mạng, làm những chuyện bất ngờ và vơ liền liền hết ván này sang ván khác trước sự ngạc nhiên của các con bạc. Cu-bít cũng đã say cuộc. Quên khuấy ý định dè dặt của mình hắn đặt tiền gấp đôi. Nhưng chả đi đến đâu cả. Hơn nữa, tay bạn chơi của hắn là Cốc-ken-mu-le lại cứ nhầm hết bận này đến bận khác. Sun rất hài lòng, xoa tay xuống chân bàn. Hắn cùng Véc-ne đã vớ được khá bẫm. Còn tên Cu-bít như sắp phát điên. Hắn tuyên bô hết tiền, mặc dầu ai nấy đều rõ ràng hắn mới tung ra chưa được một nửa số tiền vừa ăn hối lộ.

Không, lần này vận đỏ vẫn không quay về với hắn. Cốc-ken-mu-le ngó bộ cay như ớt, móc ví lấy 315 mác đặt lên bàn, còn Cu-bít đành phải gọi riêng Sun ra góc phòng rỉ tai hẹn mai trả đủ. Sun lạnh lùng và hách dịch bảo chỉ đợi đến 12 giờ trưa mai, vì ngày mai, hắn cũng phải trả nợ, món nợ "danh dự". Hắn cố dằn mạnh chữ "danh dự" khiến Cu-bít hiểu rằng, nếu không trả đúng hẹn cho tên được bạc này, tất thế nào cũng bị nhục với hắn. Để che giấu vẻ buồn bực đối với người xung quanh, Cu- bít cứ quanh quẩn mãi trong phòng và uống rượu cô-nhắc với Hen-rích và Véc-ne. Sun bỏ chuồn ngay để khỏi phải trả tiền rượu. Nhưng Véc-ne tỏ ra là một sĩ quan hào phóng. Hắn thết đãi tất cả những ai đến ngồi ở bàn hắn. Cuối cùng, Hen-rích mua hai chai sâm-banh và ai nấy đứng dậy cạn cốc trước khi chia tay. Tan cuộc vui, đầu óc Cu-bít quay cuồng choáng váng; thậm chí hắn chẳng nhó là đã làm cách nào mà lê được về đến phòng mình. Thực ra, như thế càng hay vĩ hắn đã ngủ lịm đi tức khắc mà không phải băn khoăn nghĩ kế xoay tiền để thanh toán với Sun. Cu-bít tỉnh giấc, đầu nặng trĩu, cảm thấy có chuyện không hay đang chờ đón mình. Hắn cũng chưa nghĩ ra ngay là chuyện gì, cho đến khi rửa mặt xong và ngồi vào ăn sáng, hắn mới sực nhớ câu chuyện với Sun. Đối với người khác còn dễ dàn xếp chứ đối với cái thằng cha béo phị này: "Tớ cũng phải trả món nợ danh dự". Vị tất nó đã hiểu thế nào là danh dự! Cu-bít cố ý đến Bộ tham mưu sớm, hy vọng sẽ gặp tên nào đó và giật tạm dù chỉ được một phần số tiền hắn cần cũng được. Nhưng Cốc-ken-mu-le dốc túi cũng chỉ vẻn vẹn có 20 mác. Hay đành liều lên vay Đại tá hoặc Thiếu tướng. Cu-bít thử gọi dây nói cho hai ba thằng bạn nữa, mặc dầu biết trước là bọn chúng cũng chả đào đâu ra, vì đứa nào cũng đều nướng sạch vào rượu và bài hết. "Thôi, ra sao thì ra!", cuối cùng, Cu-bít chặc lưỡi, giở sổ sách ra, sắp chúi đầu vào công việc. Chợt mấy tiếng gõ cửa khe khẽ khiến hắn rùng mình. "Sun hay sao?" -Hắn thoáng nghĩ trong óc. Nhưng hắn liếc nhìn đồng hồ.-và thở phào sung sướng: mới có 10 giờ. - Đợi tý -Hắn nói to và bước tới cánh cửa bọc sắt, ấn vào ổ khóa tự động. Trung úy Hen-rích đang đứng ngoài hành lang. - Nam tước vào đây -Cu-bít mừng ra mặt -Lạ nhỉ, ngay phút này tôi mới sực nghĩ ra là ông có thể giúp tôi một việc. - Xin sẵn sàng. Nhân thể tôi cũng có chút việc với ông, nói rõ hơn là một yêu cầu nhỏ. Sau khi mời khách ngồi, tên đại úy cũng ngả lưng xuống ghê bành cạnh bàn giấy, khẽ đẩy chồng giấy má sang bên. Không, hắn không thể chê trách số mệnh, nếu số mệnh đã dẫn Hen-rích đến đây. Trước hết, có thể giật ba bốn trăm mác để giả cho Sun. Làm sao mà từ nãy hắn không nghĩ ra điều này? Thú nhỉ? Sau nữa, đây là một dịp rất tốt để hoàn thành việc ủy thác của Béc-gôn. Phải để gã Nam tước ngồi một mình trong phòng, không thu dọn mớ giấy tờ vứt bừa bãi trên bàn có đóng dấu "tối mật" và vờ quên cả đóng cửa tủ. Hen-rích nhất định mắc lừa, nếu gã là kẻ phản trắc. Lúc ấy, chỉ việc nhòm vào ống viễn kính lắp bên cạnh tủ khéo đến nỗi chả ai đoán ra và gã Nam tước sẽ bị bắt quả tang. Nhưng nên thực hiện mưu kế này thế nào đây? Nếu hắn đã chuẩn bị được trước thì có thể bày trò theo dự định sẵn. Dặn một tên cấp dưới nào đó gọi điện thoại cho hắn, hắn sẽ xin lỗi Nam tước, bảo gã ngồi đợi. Còn trong lúc này nên ứng phó ra sao? Bây giờ, khi Hen-rích đột ngột vào đây thì phải dựa vào tài tháo vát của mình thôi. Phải bịa ra chuyện gì. Phải mào đầu câu chuyện làm sao để giữ Hen-rích lại và xoay xoả thế nào để một phát đạn bắn chết hai con thỏ: vay tiền và đồng thòi thẩm tra gã Nam tước? - Thế tôi giúp ông được việc gì nào? - Ông thấy chứ? -Cu-bít lựa lời -tôi rất muốn biết ý kiến ông vê nhiều vấn đề có liên quan tới công việc của tôi. Tôi định nói đến công tác điệp báo mà tôi được hân hạnh phụ trách. - Rất sẵn lòng trả lời các câu hỏi của ông... - Ông đã công tác bên Nga và tất nhiên đã quen thuộc với tình hình thực tế của người Nga. Thế thì khi cơ quan phản gián bắt được một điệp viên của ta, điệp viên này có hy vọng vào sự may mắn được thoát chết không? - Không hơn gì một con cá đã nằm trên thớt mà lại mong lủi trở về sông được. Trong thời bình, tình báo của ta còn có thể hy vọng vào một thái độ mềm dẻo nào đó khi người ấy thành thực thú nhận hết tội lỗi hay là thêm điều kiện gì khác... Nhưng trong thời chiến... Bản thân ông cũng đã biết đấy: luật pháp thời buổi chiến tranh bao giờ cũng nghiêm ngặt. - Nhưng nếu điệp viên đó muốn thoát chết mà đồng ý làm việc cho cơ quan tình báo Xô-viết.

- Ô, đó chỉ là trường hợp hãn hữu!-Hen-rích cả quyết nói -Ông nên nhớ rằng, cái chính là ở chỗ này, bọn cán bộ tình báo Xô-viết được tuyển lựa theo những nguyên tắc hoàn toàn khác hẳn với bên ta: rặt những điệp viên, mật thám làm việc cốt lấy tiền. Cơ quan tình báo Xô-viết, tiếc rằng chúng mạnh do ở chỗ tình báo viên gồm toàn những người hành động theo lý tưởng; tôi có thể gọi chúng là cuồng tín, chúng làm việc không phải vì tiền. - Phải, phải... -Đại úy Cu-bít yên lặng, loay hoay tìm một cái móc để móc sang vấn đề khác mà hiện giờ hắn quan tâm hơn cả. Chính Hen-rích lại gỡ thế bí cho hắn. - Xin lỗi Đại úy, tôi xin ngắt lời ông -Gã nói có vẻ mạnh dạn -tôi rất băn khoăn nghĩ rằng mình có lỗi với Đại úy. Vâng, vâng, xin ông nghe tôi, rồi sau hẵng phản đối cũng được. Hôm qua, tôi đề nghị ông dạy tôi chơi bài và quả thật đã khiến ông đãng trí, khó chịu vì có người luôn luôn nhòm vào bài mình... Ồ, bản thân tôi cũng phải phát cáu khi ngồi đánh bài mà lại có kẻ chầu rìa đằng sau lưng nhòm ngó. Do đó, tôi cảm thấy mình phải chịu một phần lớn trong món tiền thua bạc của ông. Tôi rất mong ông hiểu thấu cho lòng tôi và đừng giận. Hôm qua, hình như ông có gặp điều khó khăn gì với Sun thì phải. - Ông đoán đúng đấy. Nam tước ạ, thú thực là tôi có chịu của thiếu tá Sun 350 mác và chưa biết xoay xở ra sao để gỡ được cái thê bí này. - Ổ, rõ là chuyện vặt! Tôi rất sung sưống nếu ông bằng lòng vay tôi món tiền nhỏ mọn đó. Hen-rích rút ỏ túi trong ra một tập ngân phiếu mới tinh và nhìn Cu-bít ra vẻ hỏi. - Nam tước thân mến, tôi hết sức cảm ơn ông, và mặc dầu thế tôi vẫn thấy không tiện... Vì chúng ta mới quen biết nhau chưa được bao lâu. - Mối thiện cảm chân thành thường nảy nở ngay sau buổi gặp gỡ đầu tiên -Hen-rích mỉm cười và nghiêng mình -Đúng thế không ạ! - Nam tước thân mến, ông là một sĩ quan chân chính! Cu-bít thở phào khoan khoái -Thú thật là tôi đành phải lợi dụng lòng tốt của ông, tất nhiên chỉ trong một thời hạn rất ngắn. - Ổ, việc gì mà vội... Đây là 350 mác. Đủ chưa? - Hoàn toàn đủ. Cu-bí xé một mảnh sổ tay, viết biên lai và trao cho Hen-rích: gã này lơ đễnh nhét nó vào túi. - Không cần lắm, nhưng nếu ông muốn thế... - Tôi nhất định yêu cầu làm vậy, và để tỏ tình thân của chúng ta, mời ông uống với tôi một ly rượu cô-nhắc. Bằng lòng chứ! Thú thật, tôi bị váng đầu, ù tai từ tối hôm qua. - Vâng, nếu vì tình thân thì tôi không bao giờ từ chối -Hen- rích mỉm cười gật đầu. - Vậy xin phép chạy sang phòng riêng trong năm phút. Không đợi câu trả lời của Hen-rích, Cu-bít chạy ra cửa. - Hãy gượm đã -Nam tước giữ hắn lại -Ông bỏ đi mà cứ vứt giấy tờ mật trên bàn hay sao? Cất nó vào tủ chả tốt hơn à? - Chuyện vặt!-Cu-bít xua tay -Trung úy ạ, ông cũng đang phụ trách những việc bí mật quan trọng chả kém gì tôi, hơn nữa, tôi vẫn tin vào tính kín đáo của ông. Ổ khóa tự động ở cửa kêu lách cách. Tiếng bước chân Cu-bít xa dần. Hen-rích liếc nhìn chồng giấy má, rút điếu thuốc ra, thong thả vê vê và đến đứng bên cửa sổ. Khi nghe tiếng chân bước ngoài cửa, Hen-rích cũng chả thèm ngoái cổ lại, tựa hồ như không nghe thấy. - Xin lỗi nhé, tôi hẹn năm phút mà thành ra đi mất bảy phút -Cu-bít đến đóng chặt cửa tủ và sau đó mới rút trong túi ra một chai rượu, hai chiếc cốc nhựa rồi bắt đầu rót cô-nhắc. - Nào! Chúc mừng cho tôi gỡ được số bạc đã thua! Tên đại úy nâng cốc nói. - Thê thì hãy chúc cho tôi cũng được bạc! -Hen-rích cũng vừa nâng cốc vừa nói theo lời nói của Cu-bít. "Lại qua một thử thách nữa!"-Một ý nghĩ sung sướng thoáng qua đầu óc Hen-rích.