Hen-rích Phôn Gôn-rinh nhảy phắt ra khỏi giường tựa hồ như bị roi quất. Từ ngày vượt qua hỏa tuyến đến nay đã được dăm tuần rồi mà gã vẫn chưa thể quen với hoàn cảnh mới, chưa quen với ý nghĩ là tất cả đã lùi xa vào quá khứ. Thực ra thì hết thảy mọi việc đều tốt đẹp, thậm chí là quá tốt đẹp cho gã. Nhưng ai biết được chính sự nguy hiểm đang ẩn náu trong đó? Khi mọi việc đều trót lọt thì người ta hay đâm ra thiếu chú ý, không tự giám sát từng giây, từng phút đối với lời ăn tiếng nói và hành động của mình. Ví dụ lòng tốt tột bậc của đại tá Béc- gôn đối với gã chả có hại cho gã hay sao? Hay là chuyện lão cho Hen-rích nhúng tay vào công việc khi gã chưa được phong quân hàm sĩ quan Đức? Tất nhiên đại tá đã dựa vào ý kiến tán thành của tư lệnh quân đoàn là trung tướng I-óc-đan. Trung tướng rất quan tâm tới câu chuyện gã Nam tước trẻ tuổi và đã thân hành kêu nài tận đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh về việc phong quân hàm sĩ quan cho Hen-rích. Tướng I-óc-đan đã xác nhận đúng rằng các trường sĩ quan Liên Xô đã cung cấp cho học viên những kiến thức không kém gì các trường Đức. Chắc chắn người ta cũng đồng ý với trung tướng để cho Hen-rích ở lại Bộ tham mưu và công tác trong phòng I-X dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Béc-gôn. Không, về mặt này chả phải chờ đợi một điều gì không hay cả. Thế thì trong trường hợp đó nguyên nhân của mối lo ngại và sự không bằng lòng mình là ở đâu? Hen-rích kiểm điểm lại trong trí nhớ tất cả sự việc của những ngày vừa qua. Phải, gã đã phạm sai lầm là bắt tay ngay vào việc nghiên cứu công tác của phòng mà đáng lẽ ra thì phải đặt quan hệ bè bạn với hết thảy các sĩ quan trong Bộ tham mưu. Do đó, tất nhiên chúng ghen tị với gã, lườm nguýt gã, thậm chí còn nhìn gã bằng cặp mắt đề phòng... Đồng hồ chỉ tám giờ sáng, nhưng trong phòng hãy còn tối lắm; sau cửa sổ mưa rào trút xuống trắng xóa như tấm màn. Châm xong điếu thuốc, Hen-rích lại nằm xuống giường. Cần phải kiểm điểm lại mọi sự việc vụn vặt của ngày hôm qua. Hàng ngày gã vẫn làm như vậy. Việc đó đã trở thành thói quen, như việc rửa mặt buổi sáng. Hôm qua là một ngày đặc biệt có ý nghĩa: Hen-rích được phong quân hàm Trung úy của quân đội Đức và nhân dịp này, gã tổ chức một tối liên hoan mời bọn sĩ quan phòng I-X, theo ý kiến của Béc-gôn. Hen-rích còn nhớ là khi gã lấy tư cách chủ nhân bữa tiệc đứng ở cửa quán ăn mồi đón bọn sĩ quan thì chúng đáp lễ với một vẻ đàn anh ra mặt. Nhưng cốc rượu chúc mừng của Béc-gôn đã thay đổi hoàn toàn thái độ của bọn này. Quả thực, Béc-gôn đã nâng một cốc "tuyệt mỹ tửu", lát sau lão lại đọc một bài diễn từ ngắn. Hen- rích cũng chả chờ đợi ở tên đại tá cái tài hùng biện đến thế. Sau khi khen ngợi rất khôn khéo bóng bẩy những công lao của vị Nam tước trẻ tuổi đối với Tổ quốc, Béc-gôn dừng lại ở những truyền thống của dòng họ Phôn Gôn-rinh, dòng họ đã cống hiến cho Tổ quốc bao nhiêu chiến sĩ dũng cảm và kẻ chiến thắng oanh liệt. Lão dành vài lời ca tụng lòng hy sinh của người bạn cố tri Đi-gơ-phơ-rít Phôn Gôn-rinh và nhấn mạnh rằng việc thay thế người cha của vị Nam tước trẻ tuổi là một vinh dự lớn cho lão. Lời tuyên bố cuối cùng ấy đã gây một ấn tượng đẹp đẽ trong đám sĩ quan tham mưu. Ai nấy đều nâng cao cốc, đứng dậy và cạn chén để tưởng nhớ tới Đi-gơ-phơ-rít Phôn Gôn-rinh, sau đó lại nâng cốc chúc mừng Béc-gôn và Hen-rích. Không khí của tiệc vui lập tức thay đổi hẳn. Đối với Hen-rích bọn sĩ quan không tỏ vẻ lạnh nhạt, dè dặt hay đàn anh nữa. Rồi khi lão đại tá vờ như buột mồm để lộ ra rằng Đi-gơ-phơ-rít đã để lại cho con không những chỉ một cái tên lừng lẫy mà còn cả hơn hai triệu đồng mác thì, trong con mắt của đám quan khách, Hen-rích đọc thấy rõ ràng vẻ khúm núm lộ liễu. Nhiều kẻ đã nâng cốc tâng bốc gã. Từng cá nhân thấy mình có bổn phận đến gần người đồng nghiệp mới để đề nghị kết bạn. Cuối bữa tiệc, tất cả bọn sĩ quan đều chếnh choáng. Như thường lệ, câu chuyện chung bị ngắt quãng, khách khứa túm năm tụm ba và vui đùa theo từng nhóm: bọn này hát, bọn khác kể chuyện giai thoại, một số nữa bàn cãi sôi nổi, số cuối cùng vẫn vừa cầm cốc rượu nốc lấy nốc để vừa thi nhau phun ra những lời chúc tụng lố lăng vô nghĩa. Hen-rích đi từ nhóm này sang nhóm khác ghé ngồi mỗi nơi mấy phút để tỏ ra ta đây là một ông chủ niềm nở, quý khách. Gã đã tình cờ nghe lỏm được câu chuyện của hai sĩ quan: thiếu tá Sun và đại úy Cu-bít. - Đại tá nhà mình vớ bở -Sun nói với giọng ghen tị -Cậu xem kìa, lão hám làm bố nuôi gã Nam tước trẻ tuổi này! Tớ đánh cuộc là thế nào lão cũng gán con bé nhà lão cho gã này và gộp cái khoản hai triệu của gã vào với hai nhà máy bột mì của lão. Thế thì lão cần đếch gì đời nữa, đến cả địa vị lão cũng nhổ toẹt vào, chả phải như tớ với cậu đâu, Cu-bít ạ!

- Cậu tiếc là cóc có được lệnh ái chứ gì Sun? - Cu-bít cười phá lên - Ê, nhổ toẹt vào tất cả, vào cô con gái, vào hai triệu mác, vào địa vị! Tớ tay trắng bước vào đời thì tớ cũng cứ tay trắng mà tếch khỏi cõi đời này. Tốt hơn hết là chúng mình cứ nốc đi! Chúc cho cuộc chiến tranh này chóng chấm dứt và hai đứa mình vớ được cái ghế cai trị gì đó ở đất Nga, lúc ấy thì ăn chắc vào cái tiền đồ sáng sủa... Chỉ mong cho chiến sự cứ tiếp diễn tốt đẹp như là sau cuộc hành binh "Quả đấm sắt"... Hen-rích vểnh tai nghe nhưng chưa biết được kết quả cuộc hành binh "Quả đấm sắt" ra sao, thì Béc-gôn đã tiến lại chỗ đó và hai tên sĩ quan liền im bặt. Thực lão đại tá này đã dẫn xác đến không đúng lúc một tí nào cả! Vả lại tất nhiên phòng tình báo cũng đã nhận được thông báo về kết quả cuộc hành binh. Tình cờ mà Hen-rích đã biết về cuộc hành binh "Quả đấm sắt", mặc dầu gã hoàn toàn không muốn thế để khỏi gây sự nghi ngờ. Mấy ngày trước khi được phong quân hàm trung úy quân đội Đức, Béc-gôn gọi Hen-rích tới. Lúc ấy, đêm đã khuya và Hen-rích phải tự thú nhận rằng, gã hết sức lo lắng. Gã cố dềnh dàng mặc quần áo, để trấn tĩnh tinh thần. Chả nhẽ lão trưởng phòng I-X vẫn còn ngờ vực. Hay có lẽ không phải lão còn ngờ, mà mối sinh nghi vì những chuyện khác. Nhưng, những chuyện gì cơ chứ? Giá thoạt tiên lão tỏ vẻ chưa tin ngay còn hơn. Lúc ấy, Hen-rích còn có thể tự bảo vệ mình, đưa bằng chứng rằng gã đã kể hết sự thực trong buổi gặp mặt Béc-gôn lần đầu, khẩn khoản xin nhanh chóng phục hồi quyền lợi hợp pháp và lại đâu vào đấy ngay. Thế này hay thế khác. Hoặc phất to hoặc mất nhẵn. Nhưng bây giờ bị lôi dậy giữa đêm khuya và đầu óc quay cuồng vói những ý nghĩ nặng nề. Theo lệ thường, khi cấp trên làm việc khuya, bao giờ Cốc-ken-mu-le cũng chực bên bàn mình và lúi húi lục lọi mớ giấy má. - Đại tá gọi tôi à? -Hen-rích hỏi với giọng hồi hộp và ngạc nhiên của những người bị đột ngột dựng dậy khỏi chăn ấm giữa đêm hôm khuya khoắt. Hen-rích hy vọng nhờ vẻ mặt và giọng nói của Cốc-ken-mu-le để đoán ra tính chất cuộc nói chuyện sắp tới với Béc-gôn. Nhưng tên bí thư vẫn lạnh lùng và kín đáo như mọi khi. - Hình như có việc gì khẩn -Hắn đứng dậy tra chìa khóa vào ổ khóa tự động. Béc-gôn đang đứng tì cùi tay lên bàn xem xét một tấm bản đồ lớn. Chỉ thoạt nhìn qua cũng đủ hiểu là lão đại tá đang nghiên cứu kế hoạch cho một cuộc hành binh nào đó. - Đợi mấy phút -Lão nói mà không ngửng đầu lên. - Xin lỗi, hình như cháu đến hơi muộn. Xin phép đợi ở bên phòng ông Cốc-ken-mu-le. - Chính cháu đến còn hơi sớm nữa là khác. Nhưng bác xong việc này ngay bây giờ. Có thể cứ đợi ở đây. Nhân tiện thử ngắm xem cái vật mọn mà người ta mới biếu bác tối qua. -Béc-gôn chỉ vào cuối phòng. Mãi bây giờ Hen-rích mới nhận thấy trên cỗ ghế bành đặt ỏ góc bên phải, một chiếc cốc thờ lớn lấp lánh ánh vàng ngọc. Gã thong thả bưốc đến bên ghế, cẩn thận nhấc nó lên và ngắm nghía rất chăm chú. - Thích không? - Béc-gôn hỏi cộc lốc, và cuộn bản đồ lại. - Thật là một công trình nghệ thuật! Đấy là cháu chưa nói tới giá trị của cái vật, như lời bác nói, cái vật mọn này. Vì đầy là vật bảo tàng, một vật vô giá. Tặng vật mới này làm vinh dự cho cái thú chơi đồ cổ của bác. Lão đại tá mỉm cười hớn hở nhưng không nói gì. Lão chắp tay sau lưng, đi lại trong phòng, bước những bước đều đặn và nặng nề của những người đang mải lo nghĩ. Hen-rích chăm chú theo dõi nét mặt lão mỗi lúc một cau có và gã càng hoang mang hơn. Vì Béc-gôn gọi gã đến giữa đêm khuya thế này đâu phải chỉ để khoe chiếc cốc đẹp! Phải, giờ đây gã Trưởng phòng I-X chả nghĩ đến việc bổ sung thêm vào bộ đồ cổ của mình đâu, mà nghĩ đến những kế hoạch xa xôi có liên quan với Hen-rích. Mấy ngày nữa sẽ có thông tri phong quân hàm sĩ quan cho Hen-rích. Thế là gã sẽ được khôi phục quyền lợi công dân quốc xã, quyền lợi của kẻ thừa kế độc nhất và hợp pháp của Đi-gơ-phơ-rít Phôn Gôn-rinh. Nếu không có sự giúp đỡ của lão, của Béc-gôn, thì việc này đâu được giải quyết chóng vánh và dễ dàng như vậy. Lão đã nắm được quân chủ bài trong cuộc đỏ đen này!

Nhưng ngộ lão sai lầm chỗ nào? Hay lão bị thôi miên vì hai triệu đồng mác nên đã xuất phát từ một cơ sở không đúng đắn và đi đến một kết luận lệch lạc? Nếu thế thì tiêu ma hết! Không, không thể như thế được, công việc thẩm tra tiến hành rất chu đáo. Còn máy ghi âm được giấu rất kín. Tiếc rằng trong hồ sơ về Đi-gơ-phơ-rít Phôn Gôn-rinh không còn giữ lại dấu in ngón tay của Hen-rích. Bởi vì theo nguyên tắc tình báo thì không những chỉ lấy dấu ngón tay của bản thân điệp viên mà còn của thân nhân trong gia đình nữa khi họ cùng đi theo điệp viên ra nước ngoài. Chắc kẻ nào đã bỏ qua hoặc đánh mất cái đó đi. Sự sơ xuất là kẻ tòng phạm của tội ác! Hôm qua Béc- gôn đã nói như vậy với Béc-lanh. Bây giờ lão cần phải mở một cuộc tấn công về tâm lý để thay thế cho chứng từ. Đúng là Hen-rích có tài nhớ tuyệt đích. Nhưng rút cục gã thanh niên này cũng không nhớ hết được những sự việc hồi còn bé tí. Cần làm cho gã tin rằng dấu in các ngón tay vẫn được giữ lại trong hồ sơ lưu trữ. Để xem gã xử trí ra làm sao? Việc gọi đến lúc đêm khuya như thế này cố nhiên khiến Hen-rích đề phòng và gã khó mà tự chủ được nữa, nếu gã có nguyên nhân để sợ hãi những dấu ngón tay... - Chắc cháu rất ngạc nhiên về việc ta gọi cháu đến giữa đêm khuya thế này?-Béc-gôn đột ngột dừng lại trước mặt Hen-rích và hỏi: - Không những cháu ngạc nhiên mà còn hồi hộp nữa! Có chuyện gì thế ạ? - Ồ, chả có chuyện gì quan trọng lắm, một thể thức thông thường thôi. Chả hay hôm gì đâu, nhưng cần thiết để làm cho xong những chứng từ của cháu. - Cháu đã chán cái tính chất hai mặt trong tình thế hiện nay, cho nên rất sẵn lòng đón bất cứ việc nào phiền phức nhất. - Ta rất hiểu tâm trạng và sự rốt ruột của cháu. Cho nên hãy giải quyết nhanh chóng những khó khăn... Cháu có ý kiên gì về việc in dấu ngón tay không? Có thể cháu nhớ ra, trước khi rời nước Đức... - Bác muốn nói rằng trước khi đi, cháu đã in dấu ngón tay phải không? Gượm để cháu cố nhớ xem... Hen-rích đưa tay bóp trán tỏ vẻ suy nghĩ: - Không, cháu chả nhớ ra! - Thê ra cái trí nhớ lạ lùng của cháu cũng có khi chịu hay sao? - Ổ, trívnhớ trẻ con chỉ ghi lại những điều can hệ đến nó. Có thể là cháu không để ý đến cái thủ tục này mà hồi ấy chỉ cho là một trò chơi. Dĩ nhiên, có thể người ta có cho cháu in dấu tay thực và quả thực lại có người quan tâm đến dấu tay của một đứa bé. - Không phải ai đâu, mà cơ quan tình báo quan tâm đến việc này đấy. May mắn là dấu ngón tay vẫn còn. - Mãi tới giờ cháu mới hiểu là bác nói tới cái thể thức gì. Hen-rích hơi cau mày và nhún vai ra dáng khinh thường. - Bây giờ cứ coi như một trò chơi. Bởi vì thể thức này cũng giống trò chơi thật. Và cháu hãy tin là bản thân bác cũng rất khó chịu, rất bực mình... Bác phải nhận lấy nhiệm vụ này cốt tránh không cho người ngoài chứng kiến. - Trời, số phận cháu thật là may mắn mới được gặp bác! Béc-gôn bước đến bên bàn, lôi trong ngăn kéo ra một đĩa sắt đựng mực in còn tươi và một tờ giấy nhỏ. - Bây giờ, cháu hãy lại đây và đưa cho bác bàn tay phải, úp ngón tay cái vào lòng bàn tay. Thế đấy. Béc-gôn nhanh nhẹn đặt ngón tay Hen-rích lên đĩa, khẽ gí xuống rồi lật ngửa lên. Mặt trong của đốt ngón cái đã thấm mực, Béc-gôn liền ấn nó vào mảnh giấy. Trên nền giấy trắng tinh hằn rõ hình dấu ngón tay. Khi đã in xong dấu tất cả mấy ngón tay, lão đại tá nhẹ nhõm thở phào: Hen-rích đã chịu đựng sự thử thách và hẳn Béc-gôn đã không nhầm. Hen-rích cũng hài lòng. Trong suốt thời gian bị tấn công tâm lý, không một ngón tay nào của anh bị run cả. - Bác cho phép cháu đi chứ?-Gã hỏi lão đại tá đang giơ tấm bản đồ ra. - Ừ -Béc-gôn thở dài -Ta thì còn phải làm việc lâu nữa để cho quả đấm mà chúng ta sắp tống vào ngực quân thù thực sự phải là "Quả đấm sắt" như Bộ tham mưu đã đặt mỹ danh cho cuộc hành binh này. Không thèm để mắt vào tấm bản đồ. Hen-rích tỏ ý ái ngại rằng đại tá quá vất vả, rồi nghiêng mình chào và đi ra. Hen-rích vội vàng mặc quần áo, và khi tên cần vụ bước vào phòng thì gã đã tề chỉnh. - Thưa ông trung úy, tôi dọn bữa sáng ạ? - Chỉ một tách cà-phê với ổ bánh mì chả thôi nhé. Tên cần vụ lắc dầu tỏ vẻ chê bai. Nhưng chợt gặp ánh mắt sắc lạnh của Hen-rích, hắn đành im lặng lúi húi sửa soạn bữa sáng. Hen-rích chẳng ưa tên Éc-vích Bơ-rê-ne gầy gò, tóc hung do Cốc-ken-mu-le cử đến. Đặc biệt mất cảm tĩnh là đôi mắt ti hí vàng lờ như mắt mèo của hắn, đôi mắt bao giờ cũng lảng tránh những cái nhìn thẳng nhưng lại lấm lét nhòm ngó khắp phòng.

"Cần phải thay tên này" - Hen-rích nghĩ thầm. Sau khi uông nhanh cho hết tách cà-phê, Hen-rích lật đật lên Bộ tham mưu. Gã là một sĩ quan lĩnh nhiệm vụ đặc biệt, dưới quyền chỉ huy trực tiếp của đại tá Béc-gôn và sáng sáng phải tới trình diện cấp trên để nhận công tác. Từ trước đến nay, Béc-gôn vẫn chưa giao công việc gì nặng cho đứa con nuôi, còn đối với những việc lặt vặt thì Hen-rích có thể hoàn thành dễ dàng mà không cần rời khỏi Bộ tham mưu. Nhưng tối qua trước buổi liên hoan, lão đại tá đã báo tin là muốn giao cho Hen-rích một nhiệm vụ phức tạp và nặng nề hơn. Béc-gôn đã ngồi trong văn phòng và Hen-rích nhận thấy ngay là cấp trên của mình đang hồi hộp vì lẽ gì đó. - Con đã đến, hay quá! Ta đã định cho người đi gọi. Hen-rích liếc nhìn đồng hồ! - Thưa Đại tá, bây giờ đúng 10 giờ, thế là con chưa chậm phút nào cả. Mà hôm nay ba bắt đầu làm việc sớm quá. - Hơn nữa là rất khó chịu!-Lão đại tá cau cố nói. - Con tin từ mặt trận đưa về hay sao?-Hen-rích lo lắng hỏi. Béc-gôn chẳng nói chẳng rằng, chỉ đi lại trong phòng, sau đó đứng dừng trước mặt Hen-rích và đăm đăm nhìn vào tận đáy mắt anh. - Có phải là con đã biết kế hoạch cuộc hành binh mà chúng ta gọi là "Quả đấm sắt"? - Chính con nghe ba nói là sẽ mở một cuộc hành binh nào đó, nhưng con cho rằng mình không có quyền quan tâm tới nó, bởi vì con chưa được chính thức liệt vào quân số Bộ tham mưu và thậm chí cũng chưa được làm sĩ quan của quân đội ta. Ồ, ba đừng cho đó là con thiếu quan tới công việc của Bộ tham mưu. Con chỉ nghĩ đơn giản là, trong những công tác quan trọng bao giờ cũng có những giới hạn nhất định mà cấp dưới không nên vượt qua. Nếu không có giới hạn ấy thì không thể có kỷ luật thực sự, mà con thì như ba đã biết đấy, con đã từng giúp việc ba con nên từ nhỏ con đã quen với điều đó. Lão đại tá thở phào khoan khoái: - Ta cũng biết thế! - Nhưng, lạy Chúa, có việc gì thê hở ba? Có đâu con lại trở thành nguyên nhân của mọi chuyện rầy rà đã làm cho ba lo nghĩ hôm nay? - Chỉ là nguyên nhân gián tiếp thôi -lão đại tá nắm lấy khủyu tay Hen-rích và cùng gã đi quanh trong phòng -Con có thấy là có những kẻ, rất tiếc rằng những kẻ đó lại ỏ trong đám sĩ quan của Bộ tham mưu, bao giờ cũng tưởng thành công của người khác làm tổn hại đến quyền lợi, chức tước, địa vị riêng của mình trong xã hội, thậm chí cả đến thắng lợi của chúng trước đàn bà. Chúng thường lú lẫn vì lòng ghen tị, và nếu có dịp làm hại kẻ khác là chúng chả khi nào từ. Chúng tưởng rằng làm thế chúng mới thêm hạnh phúc, danh vọng, tiền tài. - Tất cả đều như vậy thật, nhưng can gì đến con ở đây? - Chả nhẽ con không hiểu là chúng ghen ăn với con hay sao? Chúng muốn hại con! - Đến đây thì con hoàn toàn chả hiểu tí gì cả, ai ghen với con và kẻ nào có thể hãm hại được con? Con mới về đây được mấy tuần cả thảy, cũng chưa làm hại ai và cũng chả định hại ai, cũng chưa xúc phạm đến ai dù là vô tình chăng nữa. Và cuối cùng, chả biết cuộc hành binh "Quả đấm sắt" có dính líu gì vào đây? Thưa Đại tá, con mong ba giải thích hết cho con rõ. - Yên trí! Dĩ nhiên ta sẽ nói cho con rõ, và hãy tin ta, tất cả câu chuyện này không đáng làm con bận tâm đâu. Nhưng trước hết hãy nói cho ta biết: Con có quan hệ thế nào với thiếu tá Sun. - Với thiếu tá Sun?-Hen-rích kinh ngạc -Có phải cái gã cao cao, mặt càu cạu, mồm móm? - Tả đúng quá! - Lần đầu tiên con nói chuyện với hắn hôm qua, trong buổi liên hoan, vẻn vẹn chỉ có mấy lòi cám ơn và đáp lại câu chúc mừng của hắn. Còn trước đó thì con với hắn chỉ chào hỏi khi gặp nhau mà thôi. Nghĩa là chả có quan hệ tốt mà cũng chả có quan hệ xấu. Lão đại tá trầm ngâm vê vê bộ ria mép cắt ngắn và chạm khẽ vào tay Hen-rích, đưa mắt ra hiệu cho gã đi theo lão. Béc- gôn đến cạnh tường vén bức màn lên để lộ ra tấm bản đồ tham mưu khá lớn.

- Nguyên là thế này -Béc-gôn nói dằn từng chữ -Bốn giờ sáng hôm qua, đã bắt đầu cuộc hành binh mà Bộ tham mưu mệnh danh là "Quả đấm sắt". Để cho con hiểu được thực chất vấn đề, ta sẽ giảng thật rành rọt -Béc-gôn cầm lấy cái que -Ngày hôm qua, tại khu vực này, hai sư đoàn của ta có hai lữ đoàn chiến xa yểm hộ đã bắt đầu cuộc tấn công. Hai trung đoàn bộ binh cơ giới được bố trí ở đây làm lực lượng dự bị cho các đơn vị công kích. Đã giao hẹn rằng, một sư đoàn của quân tập đoàn láng giềng dưới quyền chỉ huy của tướng Coóc-đo sẽ mở cuộc công kích trước cuộc tấn công sáu giờ ở khu phía nam chúng ta với mục đích đánh lạc hướng và phân tán lực lượng đối phương. Như ta đã biết, lực lượng chúng không lớn lắm, hơn nữa đã bị sứt mẻ trong các trận đánh trước. Từ trước đến nay, bọn Nga vẫn coi khu vực ta là mặt trận phụ vì ở đây đường sá thiếu, lại lầy lội. Chúng ta biết rằng: Bộ tư lệnh Xô viết không hề tính đến khả năng tấn công của chúng ta ở khu vực này. Những tài liệu của cơ quan tình báo cũng như quân báo đều chứng tỏ điều đó. Các sư đoàn bộ binh và lữ đoàn chiến xa nói trên phải dùng đòn chớp nhoáng chọc thủng mặt trận của các quân đoàn Xô-viết ở địa phương này, bao vây chúng và mở đường tiến về Ka-li-nin. Tất cả sự tính toán của bộ tư lệnh chúng ta đều dựa trên tính chất chớp nhoáng, bất ngờ. Công việc chuẩn bị được tiến hành rất nhanh chóng, bí mật. Về kế hoạch hành binh chỉ có mấy người biết, trong đó có ba. Bản đồ và kế hoạch để ở Bộ tham mưu quân đoàn, ở viên chỉ huy đơn vị công kích và ở chỗ ba. Hen-rích chăm chú theo dõi ngọn que. - Hôm qua -Lão đại tá nói tiếp -Các đơn vị công kích của ta đã tập trung tại khu vực này mấy giờ trước khi xuất kích. Nên nhớ, trong cái thung lũng bé tẹo này mà phải tập trung tới những hai sư đoàn bộ binh và hai lữ đoàn chiến xa là một việc cực kỳ khó khăn. Không thể mật tập tới mức độ như vậy, nhưng Bộ tư lệnh của ta đã làm việc đó. Và bỗng nhiên, tình thê lại biến diễn không phải như chúng ta đã dự đoán: hai giờ trưóc khi quân ta xuất kích, bọn Nga đã giội một thác lửa pháo binh long tròi lở đất vào khu vực này, chúng còn sử dụng cả pháo phản lực hỏa tiễn là thứ mà từ trước tới nay chưa hề dùng ở đây. Trong vòng mười lăm phút chúng đã quét sạch các đơn vị tập trung tại đó của ta, rồi khi pháo ngừng hẳn, bọn Nga lại tung luôn ra chừng dăm chục chiếc máy bay xung kích. Và tụi không quân đã làm nốt công việc bỏ dở. Máy bay chưa đi khỏi thì trước đám tàn binh của các đơn vị quân ta vừa bị tan rã, đã thấy xuất hiện xe tăng và bộ binh mô-tô Nga. Bọn này tiếp tục chà nát đám quân lính sống sót sau hai đợt công kích bằng phi pháo vừa qua. May sao bọn Nga không thừa thắng tiến lên mà lại quay về trận địa cũ. Sư đoàn của tướng Coóc-đo đã lâm vào tình thế vô cùng nguy khốn vì sau khi đánh tan các đơn vị tấn công của ta, bọn Nga dốc hết lực lượng sẵn có ra đánh sư đoàn này. Binh đoàn dự bị của Bộ tổng tư lệnh đã cứu nó hay nói đúng hơn, cứu đám tàn quân của nó. Lão rời khỏi bản đồ và ngồi phịch xuống ghê bành. - Hôm qua, khi chúng ta chúc mừng việc phong quân hàm cho con thì bọn Nga đã giải quyết xong xuôi công việc. Có lẽ con cũng thấy, ngay sau cuộc vui, một số sĩ quan trong đó có ba đã được triệu thẳng tới Bộ tham mưu. - Con có thấy nhưng cho là ba về nghỉ. - Ổ, giá mà được nghỉ thì còn phải nói gì nữa! - Thưa Đại tá, con xin chia buồn với ba. Nhưng "Quả đấm sắt" này có can hệ gì đến con? -Hen-rích sốt ruột hỏi. Béc-gôn chưa trả lời ngay. Lão rút mùi soa, thong thả lau mặt một cách cẩn thận, hình như muôn kéo dài thêm mấy phút để cân nhắc kỹ lời nói của mình. - Con có thấy là -lão mở đầu dè dặt -Bọn Nga chưa có kế hoạch tấn công ở khu vực này, vì nếu có thì các binh đoàn của chúng đã chẳng quay về vị trí xuất kích đâu, mà còn thọc sâu hơn nữa. Có thể đi đến kết luận rằng, bọn chúng chỉ tập trung pháo binh, máy bay và mô-tô sau khi đã biết được kế hoạch của ta. Rõ ràng là ngoài ba bức bản đồ mà ba nói với con, còn có một bức thứ tư nữa... nằm trong tay Bộ tư lệnh Xô-viết. - Và thế là -Hen-rích gay gắt ngắt lời -thiếu tá Sun đưa ý kiến nghi ngờ rằng con đã trao bức bản đồ thứ tư cho quân Nga. Phải thế không? Hen-rích nắm chặt lấy lưng ghế làm cho nó kêu lên răng rắc. - Lạy Chúa, hắn chỉ mới giở giọng bóng gió... - Tôi sẽ giết hắn!-Hen-rích điên cuồng rít lên. Mặt gã tái nhợt, môi mím chặt, mắt đỏ vằn tia máu, đễn nỗi hầu như không thể trông được nữa, và tay giật mạnh bao khẩu súng lục Mô-de. Không nhớ gì nữa, gã xông tới cửa và chắc đã đâm bổ ra ngoài nếu tên đại tá không kịp dùng hết sức giữ gã lại trên ngưỡng cửa. - Đứng lại! - Béc-gôn giận dữ quát - Mày quên rằng mày là quân nhân sao?

Lão giằng lấy khẩu súng lục trong tay Hen-rích, nhét nó vào bao và gài khuy lại. - Hãy bình tĩnh nào! Lời cạnh khoé của Sun, ba nói thật với con, không gây được một ấn tượng cỏn con nào cả. Ai nấy đều coi đó là một kết luận hàm hồ ngu xuẩn và thiếu tướng tham mưu trưởng Đa-ni-en đã chỉnh hắn. Ta không cần phải tự thanh minh nữa. Ngay trong hội nghị đó, trước mắt mọi người, Sun đã bắt buộc phải lựa lời xin lỗi ba. Hen-rích gieo mình vào ghế bành, hai tay ôm đầu và nhìn trừng trừng xuống nền nhà. - Thế còn hơn! Ngồi đấy một lát và bình tĩnh mà suy nghĩ điều hơn lẽ thiệt -Lão đại tá khuyên nhủ -Con đã làm gì kia chứ? Mới hai mươi mốt tuổi đầu, con đã có công lao với Tổ quốc: là trung úy, là chủ một gia sản lớn, trong khi Sun không đủ tiền để sắm một bộ quân phục đại lễ cho ra hồn. Ai chả biết rằng hắn hám tiền. Thế nào mà hắn chẳng ghen tị với con, một chàng trẻ tuổi giàu có, đang đứng trước một tiền đồ xán lạn... Thôi, đừng bận tâm về chuyện đó nữa. Ta kể câu chuyện này cho con nghe chỉ nhằm mục đích duy nhất là để con biết rằng, bọn nó xấu và mách lẻo nhan nhản khắp nơi. Chúng đang ghen tị với con và còn ghen tị nữa, bất cứ con ở đâu và làm gì. - Nhưng thế nào con cũng phải ăn thua với gã Sun này một phen -Hen-rích nói giọng đe dọa. - Lấy tư cách thủ trưởng, ta cấm anh; và lấy tư cách người thay thế ba con, ta khuyên con chớ làm bậy. Con có thể khinh miệt hắn, nhưng không nên đả động tới chuyện này nữa. Cứ làm bộ như không biết tí gì. Con có hứa thế không? - Nhưng... - Không "nhưng" gì cả. Hãy lấy danh dự sĩ quan mà hứa với ba rằng con không để lộ thái độ của mình bằng một lời nói cạnh khóe nào cả. Hen-rích yên lặng. - Có hứa không? - Thưa Đại tá... - Tôi yêu cầu ở anh lời hứa của một sĩ quan. Tôi nhắc lại rằng, tôi không những là bạn của ba anh mà còn là cấp trên của anh nữa. - Vâng; - Hen-rích nhăn nhó nói - Xin lấy danh dự sĩ quan hứa rằng không nói tới chuyện này nữa. Nhưng con vẫn giữ cái quyền được cám ơn Sun khi cần. - Thế là đồng ý với nhau rồi đấy! Bây giờ khi ba con ta đã hiểu nhau rồi, ta hãy bàn sang việc khác. - Hôm qua ba có nhắc đến một nhiệm vụ gì đó? Hen-rích nhắc. - Chính bây giờ ba muốn nói với con việc ấy. Hãy chú ý mà nghe, ta sẽ bàn đến cuộc hành binh mới, đúng hơn là sự chuẩn bị cho nó. Cuộc hành binh này nhỏ hơn "Quả đấm sắt" vừa bị thất bại, nhưng nó có đặc điểm và khó khăn riêng, bởi vì nó liên quan tới việc tiêu diệt một đạo quân du kích lớn. - Chỉ thế thôi! - Giọng nói của Hen-rích đượm vẻ thất vọng. - Chỉ có thế thôi...- Đại tá giễu cợt nhắc lại và bỗng khẽ rít lên - Con mới đến đây nên không cảm thấy sự lo sợ của chúng ta khi đi lại trên mảnh đất chó chết này. Ngoài mặt trận còn đỡ hơn, còn biết địch quân địch ở đâu. Nhưng ở đây thì phải đón chúng bất cứ giây phút nào: khi đi chơi phố, khi ngồi trong văn phòng, khi nằm trên giường... - Con chả hiểu! - Hen-rích nhếch mép cười khinh thường - Chả nhẽ quân đội Đức, một quân đội bách chiến bách thắng trên khắp châu Âu lại không đủ sức dẹp bọn giặc cỏ du kích ở hậu phương! Béc-gôn phá lên cười một cách chua chát. - Đã bao giờ con trông thấy đám cháy chưa?-Chợt lão hỏi. - Tất nhiên là đã. - Thế thì, khi một ngôi nhà hay đến cả một xóm, một làng bị cháy, vẫn có thể chữa được. Đội cứu hỏa chạy đến, vây quanh ngọn lửa, không cho nó lan rộng và tìm cách dập tắt ngay. Nhưng khi đồng cỏ bén lửa hay khi một cánh rừng rộng bốc cháy thì đội cứu hỏa cũng đành khoanh tay: đành chịu cho tất cả biến thành tro tàn. Mà phong trào du kích chính là đám cháy trên đồng cỏ... Không, nói đúng hơn là đám cháy trong khu rừng cây khô. Và ở đây, không dùng các biện pháp thông thường được. Cần phải thi hành những phương pháp đặc biệt, như là cuộc hành binh đặc biệt này được chuẩn bị đến những chi tiết vụn vặt nhất. Thế mà con cười được. - Xin ba tha lỗi về cái tội thiếu kinh nghiệm cho con.

- Để con nhận thức đầy đủ trách nhiệm được ủy thác, ta sẽ phác qua tóm tắt mấy nét tình hình và cho con biết những biện pháp mà chúng ta định tiến hành. Phía đông nam làng Ma-ri-a-nốp-ca có căn cứ của một đoàn quân du kích người Nga. Bởi vì nó nằm trong hậu phương của quân đoàn ta, nên tiêu diệt đoàn quân đó là nhiệm vụ trực tiếp của ta. Và bây giờ là thời gian thuận tiện nhất để làm việc này. Cấp trên đã cho chuyển quân số sống sót của hai sư đoàn 44 và 12 bị đánh tan trong cuộc hành binh "Quả đấm sắt" tới vùng Ma-ri-a-nốp-ca để tổ chức lại. Chúng ta được phép dùng các đơn vị này vào việc tiễu trừ du kích, nhưng lực lượng đó chưa đủ. về quân số của du kích chúng ta đã thu lượm được những tài liệu trái ngược nhau, nhưng rõ ràng là đoàn quân này khá đông, trang bị đầy đủ thường xuyên liên lạc với bộ tổng tư lệnh Xô-viết. Điểu đó bắt buộc chúng ta phải chuẩn bị cuộc hành binh thật chu đáo. Bây giờ, bàn sang phần việc của con trong công tác chuẩn bị này. Ba đã nói rằng chúng ta không thể chỉ căn cứ vào các đơn vị chuyển đến đó để xây dựng lại. Phải tìm mọi cách tăng cường cho chúng. Muôn làm thế thì phải dự tính đến lực lượng cảnh sát rải rác trong các làng. Huy động tất cả cảnh sát, chúng ta có thể tổ chức được hai tiểu đoàn để tung vào cuộc càn quét du kích. - Thế nào con cũng được trông thấy tận mắt một thằng du kích. - Chớ để cho bọn du kích trông thấy con trước khi con thấy chúng. Nhớ rằng chúng bắn rất "mả" và chiến đấu đến cùng. Dù sao ta cũng hy vọng là mọi việc sẽ tốt đẹp. Con được quyền sử dụng một chiếc ô-tô con và một chiếc xe vận tải bọc sắt với mười lăm tên lính và hai khẩu súng máy. Hen-rích nhún vai nhưng không phản đối.        - Bây giờ đến nhiệm vụ của con. Phải lập tức đi kiểm tra khắp các làng có bọn lính ốm đóng mà người ta gọi là cảnh sát: tìm hiểu khả năng chiến đấu của chúng. Sau khi về viết cho ta bản báo cáo, ghi rõ quân số, vũ khí vv... Phải thu lượn những tin tức thật chính xác để biết được rằng chúng ta có thể mở cuộc tấn công bằng lực lượng nào. Cuộc hành binh mang tên là "Cuộc dạo mát rừng xanh". Rõ không? - Rõ lắm!... Xin phép hỏi Đại tá một câu. - Cứ nói. - Ba gọi cảnh sát là lính ốm, thế nghĩa là ba đánh giá chúng không cao lắm? - Không cao lắm? Nói thế còn nhẹ đấy con ạ! - Thế thì sao lại tổ chức, trang bị cho chúng làm gì? Béc-gôn cười không vui. - Chúng ta không có đủ lực lượng để đóng đến khắp các làng mạc, thị trấn. Đó là lý do thứ nhất. Điểm thứ hai và là điểm chủ yếu, là những kẻ làm cảnh sát không thể trở thành kẻ thù hung dữ nhất của du kích. Họ cần phải vật lộn với du kích để giữ lấy mạng mình. Nhưng điều đáng tiếc là phần lớn cảnh sát lại được tuyển lựa trong các phần tử lý lịch đen tối và bọn lính Hồng quân đảo ngũ. Mà bọn đào ngũ trước hết là bọn hèn nhát và bao giờ chúng cũng vẫn hèn nhát dù cho chúng khoác bộ quân phục của quân đội nào. - Bao giờ con có thể bắt tay vào việc được. - Sau đây một giờ mọi việc sẽ xong xuôi để có thể lên đường được. Hôm nay và ngày mai, con sẽ tiến hành việc thanh tra. 9 giờ sáng ngày mai, con sẽ nộp báo cáo. "Cuộc dạo mát rừng xanh" có lẽ sẽ mở đầu rất đột ngột. Các đơn vị sẽ được ra lệnh báo động. Nhân thể phải kiểm tra tinh thần chuẩn bị báo động của cảnh sát. Đặc biệt đối với các đội cảnh sát trong làng Pốt-gô mà con sẽ ra lệnh cho họ bao vây quãng rừng từ Pốt-gô tối I-va- nốp. Cố nhiên không những không cho ai biết mà còn không cho ai đoán trước được cuộc hành binh này. Rõ chưa? - Rõ hoàn toàn. Ba cho phép con về? - Về đi và cố nghỉ lấy sức... Gượm đã nào, suýt nữa ta quên. Hôm nay ta nhận được thư nhà, trong đó có mấy dòng nói đến con. Đây,-Béc-gôn lấy móng tay gạch những chỗ cần xem trong thư rồi trao cho Hen-rích. Gã này đưa mắt liếc nhanh dòng chữ, ngước đôi mắt cảm động lên nhìn lão đại tá và thong thả đọc kỹ lại những dòng đó. - Con viết thư cho Phờ-rao En-da ngay bây giờ đây! -Gã vừa trả lại bức thư vừa sung sướng thốt lên -Bây giờ, con nghĩ rằng con đã có quyền làm như vậy. - Sao nữa, đó là tuỳ ở lòng con. Ba cũng sắp gửi thư trả lời đây, nếu con muốn thì viết thêm vào đó dăm dòng. Có thể cứ ngồi trong phòng ba mà viết.

Tuy vậy lá thư của Hen-rích không phải chỉ gồm có mấy dòng.  "Phờ-rao Béc-gôn rất kính mên, gã viết Nhờ Đại tá Béc- gôn nên cháu vừa được sống những giây phút hạnh phúc nhất: Đại tá cho cháu xem mấy dòng trong thư, nơi mà bác viết về cháu. Cháu vô cùng cảm động khi biết rằng, bác vẫn nhớ rõ cháu từ ngày còn bé và thấy cháu là kẻ côi Bác đã tỏ tình thương rất chân thành đối với cháu mà cháu không thể gọi là cái gì khác hơn là tình mẫu tử. Cháu rất sung sướng nghĩ rằng, giờ đây, minh lại có gia đình. Đại tá Béc-gôn đã nhận cháu làm con trai, còn cháu thì coi Đại tá như ba mình. Bây giờ được phép bác, cháu sẽ có cả mẹ nữa. Thưa mẹ, con có thể tin rằng mình có cả em gái nữa không? Mặc dầu khi trông thấy mẹ lần cuối cùng thì con hãy còn bé, nhưng lòng tốt và vẻ dịu hiền của mẹ đối với con, đang sống và còn sông mãi trong nhớ của con. Con mong được viết nhiều cho mẹ, nhất làm mong được nhìn thấy mẹ. Chỉ tưởng tượng đến cuộc gặp gỡ này con cũng đủ sung sướng rồiCon sẽ cố gắng tìm mọi cách để thực hiện điều này và sẽ   lợi dụng mọi cơ hội thuận tiện nhất chóng được gặp mặt  mẹ. Nhưng từ này đến khi gặp gỡ, con hy vọng được nhận một lá thư ngắn của mẹ. Nhờ mẹ chuyên hộ tới Lô-ra mấy cái hôn của con, suýt nữa thì con viết "bé Lô-ra" vì con vẫn giữ nguyên những kỷ niệm ngày xưa của cô ấy trong trí nhớ. Nếu cô ấy vẫn tỏ ra quý mến con và viết thư cho con như đối với một người anh thì con còn sung sướng gấp bội. Xin phép hôn mẹ. Con trai của mẹ, Nam tước Phôn Gôn-rinh". Hen-rích đưa lá thư mới viết xong cho Đại tá. - Xin ba xem qua một tí. Con e rằng mình có quá đường đột chăng... Béc-gôn đưa tay ra hiệu ngăn anh lại, mắt vẫn không rời lá thư. - Con thật là một đứa con trai rất yêu kính cha mẹ!-Lão cảm động nói và bước đến bên Hen-rích, ôm lấy gã. - Thôi, bây giờ thì đi đi. Đã đến giờ lên đường rồi đấy. Và mong con chớ quên mang theo khẩu tiểu liên. Hen-rích đã ra đến ngưỡng cửa. Béc-gôn còn gọi giật lại lần nữa: - À, ta quên báo cho biết một cái tin chua chát: Tòa án Xô- viết đã tuyên án xử tử vắng mặt con về tội phản quốc. Đại úy Cu-bít nói với ba việc này. Ông ta phụ trách công tác điệp báo mà mạng lưới điệp báo của ta, nhờ ơn Chúa, gồm toàn những điệp viên cừ cả. - Quả thật cái tin này khá chua chát! -Hen-rích cười gằn nhưng bỗng nhiên im bặt. Nét mặt gã trở nên lạnh lùng, đôi mắt long lanh có vẻ thách thức: - Con có thể chết trong bất cứ hoàn cảnh nào và không thể tin chắc vào một cái gì trên đời này hết. Duy có điều con biết chắc rằng, con không bao giờ trở thành kẻ phản quốc cả. Gã dập góp giày, đi ra khỏi phòng. Câu chuyện trao đổi với Béc-gôn khiến Hen-rích hồi hộp. Những ngày làm việc đầu tiên ở Bộ tham mưu của Béc-gôn không thể gây nên một sự ngờ vực nào hết. Bỗng dưng xảy ra việc này. Mấy lời tố giác cạnh khoé! Bởi vì, khi lão đại tá in dấu ngón tay của Hen-rích, gã đã cố ý không nhìn vào tấm bản đồ nằm trên bàn. "Thế thì ai có thể nộp cho Bộ tư lệnh Xô-viết bản kế hoạch tác chiến? Kẻ nào?"