Mặc dầu Lem-ke là kẻ đầu tiên đến chúc mừng Hen-rích trong căn phòng làm việc bài trí sang trọng của viên trưởng ban quân chính huyện Cát-sten La Phông, nhưng chả có ai tức tối trước sự bổ nhiệm Hen-rích bằng tên chánh mật thám SS này. Còn một việc nữa. Lão sư trưởng mới thay thế E-véc đã tuyên bố rằng phòng tham mưu sẽ rời về Pác-mô, ở Cát-sten La Phông chỉ còn bệnh viện, kho quân nhu và sở mật thám SS Như vậy viên trưởng ban quân chính sẽ trở thành vị toàn quyển trong huyện, chỉ huy những gần một tiểu đoàn, trong lúc ấy quân bộ hạ của Lem-ke chưa đầy một đại đội. Tình thế đó khiến ông chánh mật thám phải hoàn toàn lệ thuộc vào viên trưởng ban quân chính, nghĩa là Lem-ke phải hỏi ý kiến Hen-rích về kế hoạch và phải cùng phối hợp hành động. Phải luôn luôn nhờ vả để tiến hành các cuộc hành binh. Hắn lại là sĩ quan cao cấp hơn, là kẻ đã dạn dày kinh nghiệm và cuối cùng là kẻ nhiều tuổi hơn. Sở dĩ Lem-ke phải đấu tranh tư tưởng chật vật mới chịu nổi cảnh này là vì suốt thời gian công tác trong cơ quan Giét-ta-pô hắn vốn quen cái lối "mục hạ vô nhân", coi mọi người xung quanh dưới tầm mắt mình, nhìn họ với vẻ khinh bỉ và chia họ ra hai hạng riêng biệt. Hạng thứ nhất là những kẻ đã bị kết án, hạng thứ hai là những người đang bị truy tố. Hắn xếp vào hạng thứ nhất những ai bị bắt đến sở Giét-ta-pô không kể là người ấy có phạm tội hay không. Còn hạng thứ hai gồm những người chưa bị bắt. Sau vụ ám sát quốc trưởng, Lem-ke lại liệt vào hạng này tất cả các quân nhân, không kể họ giữ chức vụ và cấp bậc gì. Hen-rích đã gây cho Lem-ke hai ấn tượng: một mặt hắn rất tin cậy anh vì anh là con nuôi của thiếu tướng Béc-gôn, người mà hắn vốn tôn sùng hơn thượng đế. Mặt khác, Lem-ke cho Hen-rích là kẻ tự do chủ nghĩa. Cứ suy ở cách giao thiệp chơi bời của Hen-rích cũng đủ biết. Anh đánh bạn với Ma-ti-ni, một phần tử khả nghi cần phải theo dõi, anh rất thân thiết với đại uý Lút, một kẻ không đáng tin lắm, bởi vì trước đây, Lút giữ chức bí thư cho E-véc và nhất định có chịu ảnh hưởng những hành động phản nghịch của thượng cấp. Lem-ke còn chả hiểu tại sao vị Nam tước đường đường, đồng thời là con rể tương lai của ngài thiếu tướng lại có thể "mày tao chí tớ" với thằng lính hầu, thằng này cũng bị liệt vào hạng bất minh. Lem-ke đã dò la ra rằng, trước kia, Cuốc đã từng từ chối không chịu gia nhập đoàn thanh niên cảm tử của Hít-le. Cuối cùng, tại sao Hen-rích vốn niềm nở thân mật với mọi người lại cứ lảng tránh, không muốn gần gũi Lem-ke? Trong chiếc tủ ngăn cũ của Mi-le, Lem-ke tìm thấy bản sao những bức thư mà Mi-le gửi cho Béc-gôn. Nhờ những bức thư đó mà Lem-ke biết thêm về mới tình thơ mộng giữa Hen- rích và cô ả Mô-níc nào đó, một kẻ bị nghi ngờ là có tham gia phong trào kháng chiến. Chả nhẽ câu chuyện này không bắt người ta phải suy nghĩ hay sao? Và nói chung, tại sao những sự việc khá kỳ lạ đều dính dáng đến tên tuổi Hen-rích Phôn Gôn-rinh? Thường thường buổi tối, sau cuộc hội ý hàng ngày với viên trưởng ban quân chính, Lem-ke lại khóa chặt cửa văn phòng ngồi lục lọi đống giấy tờ của Mi-le thu lượm có liên quan tới Hen-rích. Hắn lần lượt giở từng tập hồ sơ, mải mê xem xét để cố hiểu xem tại sao mọi việc cứ xảy ra thế này mà không xảy ra thế khác. Chẳng hạn tại sao lá thư của Lê-véc nói về hai sĩ quan Đức bị giết gần Xanh Rê-mi lại rơi vào tay Hen-rích chứ không rơi vào tay một sĩ quan khác ở sở mật thám SS? Bởi vì Lê-véc đã xin làm tay sai cho Giét-ta-pô thì nhất định hắn có thể phân biệt y phục sĩ quan SS, với binh phục sĩ quan quân đội chứ! Tại sao trong tập hồ sơ vê tên Ba-đen lại không có biên bản hỏi cung bị can mà chỉ để ngày tháng cùng dòng chữ vắn tắt: "Đã thủ tiêu". Vì khiếp sợ Béc-gôn nên thậm chí Lem-ke chẳng dám tỏ ý nghi ngờ với quan trên và do đó lòng thù ghét của hắn đối với Hen-rích ngày càng sôi sục. Sự bất lực thường nung nấu thêm lòng căm tức. Và hôm nay đây lại đành phải nuốt giận nhường nhịn gã Nam tước kiêu ngạo ấy. Lem-ke nhận được lệnh cấp tốc dồn ép sang Đức những cựu binh sĩ Ý nào đã không chịu gia nhập quân tình nguyện, bởi vì mặt trận sắp tràn lên miền Bắc Ý. Việc này phải tiến hành xong nội trong một đêm, rất bí mật để cho dân chúng địa phương và nhất là du kích không đoán biết chút gì. Cố nhiên vấn đề áp giải tù binh Ý trong một địa bàn rộng lớn như vậy phải được đặt ra một cách chu đáo. Và Lem-ke đến gặp Hen-rích cốt yêu cầu giao cho hắn tất cả lực lượng quân sự hiện có. Nhưng Hen-rích đã từ chối và chỉ dành cho tên chánh mật thám SS, một đại đội sơ mi đen. - Tôi sắp phải tiến hành một công việc phức tạp - Lem-ke giảng giải. Hắn tức giận nhớ lại giọng nói ngạo mạn không thể tha thứ được của Hen-rích. Nhất định phải trình bày lên thiếu tướng Béc-gôn... Hay là thử thương lượng với Hen-rích một lần nữa, trò chuyện một cách cởi mở, nói toạc móng heo ra hết?
Lem-ke đến bên máy điện thoại có đường dây nối thẳng với văn phòng trưởng ban quân chính. - Đại uý Phôn Gôn-rinh đang ở đằng ông Lê-rô - cô nữ phiên dịch trả lời. Lem-ke cáu kỉnh quẳng ống nghe xuống và ấn mạnh chuông điện. Tới chiều đã thu lượm được tất cả tài liệu về bọn người Ý làm việc trong trụ sở quân chính, đặc biệt là về cô phiên dịch. Trước kia cô ta làm người hầu trong lâu đài bá tước Ra-mô-ni. Tình bạn của Hen-rích và ông kỹ sư già Lê-rô cũng khiến Lem-ke bực tức. Sau cái đám cưới xấu số dạo nọ, Lem-ke đã hai lần tới thăm kỹ sư nhưng cả hai bận chủ nhân đều tiếp hắn khá lạnh nhạt. Nói thực ra thì không phải quyền lợi cá nhân đã bắt buộc hắn tìm dịp kết thân với Lê-rô, mà chính là bản mệnh lệnh đặc biệt đang nằm trong tủ ngăn của sở SS căn dặn rằng phải bảo vệ Lê-rô bằng mọi cách và đừng làm ông ta rối trí. Lệnh này từ Tổng hành dinh gửi xuống, như thế đủ chứng tỏ rằng kỹ sư là một nhân vật quan trọng. Vị yếu nhân này thậm chí không thèm ra chào Lem-ke khi hắn tới thăm lần thứ hai và cứ ngồi chồm chỗm trong phòng khách cùng Cu-bít và con gái. Trái lại, đối với Hen-rích thì cửa biệt thự luôn luôn mở rộng, hầu như tối nào viên trưởng ban quân chính cũng có mặt ở đó. Vì đâu mà viên sĩ quan trẻ tuổi và ông kỹ sư già lại thân nhau đến thế? Lem-ke gọi dây nói tới nhà riêng Lê-rô và đề nghị mời Nam tước nói chuyện. - Có việc gì thế?- Giọng Hen-rích ra vẻ lo lắng. - Chả có gì đáng lo đâu. Nhưng tôi muốn gặp ông nội trong ngày hôm nay về một việc khẩn cấp. - Nửa giờ nữa tôi sẽ có mặt ở nhà!- Hen-rích trả lời buông sõng. "Hắn cũng chả thèm hỏi xem bây giờ mình có thể tói đằng hắn không..." - Lem-ke tức tối nghĩ thầm. Nhưng hoàn cảnh bắt buộc tên chánh mật thám SS phải nuốt hận. Đúng nửa giờ sau, hắn đã bước vào trụ sở quân chính. Không thèm chào hỏi bọn nhân viên, Lem-ke đi qua phòng thường trực đến đẩy cửa phòng khách ngay trước văn phòng trưởng ban. Cửa khóa chặt. - Đợi tý nhé, tôi mở ngay - nghe tiếng khóa vặn lách cách trong ổ và cô phiên dịch đứng tránh sang bên, nhường lối cho Lem-ke vào. Hắn đi qua trước mặt cô ta như đi qua chỗ không người. Hen-rích mới ở đằng biệt thự của Lê-rô về và đang ngồi xem báo đợi Lem-ke. - Quân ta ở Ác-ten đã giáng cho bọn Anh Mỹ một đòn nên thân ! - Hen-rích reo to mà chẳng chào - ông đã xem báo hôm nay chưa? - Chưa kịp xem. Nhiều việc quá. - Không nên bỏ qua những tin này. Nên đọc nó trước tiên mới phải bởi vì nó tác động đến tinh thần. Hơn nữa trong thời gian gần đây chúng ta ít được đón mừng tin vui. - Tôi cho là bom bay V2 của ta đang hất bọn Anh ra ngoài rìa chiến tranh... Nhưng tôi tới đây cố’ để bàn những chuyện thiết thực hơn là tin chiến sự ở Ác-ten. - Những việc gì thiết thực đối vối một sĩ quan nhỉ? Cố nhiên là chiến sự ngoài mặt trận! - Ông Gôn-rinh1, đó chỉ là trò chơi chữ! - Ông Phôn Gôn-rinh1 chứ!- Hen-rích bắt bẻ. - Ừ, thì Phôn Gôn-rinh, nếu ông muốn thế... Nhưng tôi tới đây không cốt để cãi vã mà để bàn bạc với tư cách sĩ quan. - Thưa ông Lem-ke, tôi xin nghe ông. - Nam tước ạ, tôi thấy hình như mới quan hệ giữa chúng ta đã tác hại cho công tác. - Đối với công tác của tôi thì không ảnh hưởng gì hết! - Nhưng đối với tôi thì rất có hại. Tôi muốn khêu gợi tinh thần trách nhiệm của ông trước Tổ quốc và Quốc trưởng. Chúng ta đang sống những ngày quá nặng nề, khi... - Xin miễn giải thích! Tôi coi ông là một sĩ quan Giét-ta-pô lành nghề nhưng lại là một nhà thuyết khách tồi, ông Lem-ke ạ. Lem-ke mím chặt môi vì tức giận. - Ông Phôn Gôn-rinh, lần cuối cùng tôi khuyên ông nên nghĩ lại và thử bàn bạc với ông lần này nữa. Nếu câu chuyện hôm nay giữa chúng ta không mang lại kết quả gì, tôi muốn nói tới kết quả tốt đẹp, thì tôi buộc lòng phải khiếu nại lên cấp trên về ông. Tôi xin thành thực báo trước như vậy. - Đó là quyền hạn và nhiệm vụ của ông. Nhưng tôi muốn biết rằng ông đòi hỏi gi ở tôi cơ chứ? - Cùng phối hợp công tác. - Tôi cũng muốn thế kia mà! - Tôi không nhận thấy điều đó. Hình như ông có thù riêng với tôi, mặc dầu tôi chẳng biết là vì cớ gì... - Không biết à? Thôi đừng giả vò ngây thơ cáo già nữa! - Tôi rất ngạc nhiên vế cái giọng nói bóng bẩy khó hiểu của ông. Hay ông cứ nói toạc ra xem nào? - Tôi sẽ đưa cả hiện vật ra làm bằng chứng nữa kia!------------- 1, 2. Phôn là tên đệm của dòng họ quý tộc. Không gọi tên đệm này tức là tỏ ý thiếu kính trọng (ND).
Hen-rích móc trong túi ra lá thư của Lô-ra mà anh nhận được cách đây một tuần và bắt đầu đọc to: - "Đừng cung khai em ra với ba nhé! Em đã xem trộm lá thư của bố gửi cho mẹ. Nếu nó không làm mất ăn mất ngủ thì em cũng chả thú thực với anh làm gì. Cái bà nữ bá tước Lu-y-da, chủ nhân tòa lâu đài nơi anh ở đã khiến em vô cùng lo lắng. Người ta viết thư cho ba rằng bà ấy còn trẻ và rất đẹp, họ đã thấy anh đi chơi với bà ấy. Chắc hẳn vì Lu-y-da nên anh mới lâu về thăm nhà thế..." - Ông Lem-ke, theo ý ông nếu tôi viết cho vợ ông những dòng tai ác như thế này thì liệu ông có nhớ ơn tôi không? Lem-ke đỏ bừng mặt. - Tôi chỉ viết cho thiếu tướng Béc-gôn chứ có viết cho người yêu ông đâu. - Và ông coi hành động này là xứng đáng với một sĩ quan hay sao? - Ngài Béc-gôn giao cho tôi nhiệm vụ đó! - Té ra ông coi việc này là một việc tố giác chỉ điểm. Ông nên đồng ý rằng không thể gọi nó là cái gì khác nữa! Bởi vì chính ông cũng đã biết rõ quan hệ giữa nữ bá tước và Nam tước Sten- ghen rồi cơ mà. Vậy ông đã viết bản mật báo... - Rõ là ngài Béc-gôn không hiểu tôi. Chắc ngài đã đọc nhầm bản mật mã. Nếu đã xảy ra sự hiểu lầm như thế này thì tôi xin lấy danh dự sĩ quan mà thề rằng tôi không hề nói một lời nào về ông. - Tôi tin vào lời thề của ông. Tôi chả có điều gì phải giấu giếm đâu, nhưng tôi cho việc bị theo dõi từng bước chân là một điều sỉ nhục cho phẩm giá của người sĩ quan. - Tôi rất hiểu ông và xin nhắc lại... - Thôi được, chúng ta hãy coi là đã thanh toán với nhau về vấn đề này. Bây giờ sang vấn để khác... Thế thì ông muốn gì tôi nào? - Phối hợp toàn diện trong hành động và giúp đỡ lẫn nhau. - Cụ thể như thế nào? - Đêm nay tôi phải áp giải một tiểu đoàn cựu binh sĩ Ý từ Cát-sten La Phông đến I-vơ-rê. - Lúc mấy giờ? - Lúc 22 giờ 30 phút. - Ông cần gì trong công việc này? - Ngoài đại đội sơ mi đen mà ông đã hứa, mong ông cho thêm một trung đội lính Đức nữa. - Thế ông lấy một trung đội lính dù nhé. - Tôi không tin được cái bọn lính nhảy đầm ấy đâu! - Vậy thì tôi sẽ cho ông một trung đội lính sơn chiến Đức. - Thật à, Nam tước? Rất cảm ơn ! Tôi cho rằng đây là mở đầu cho mới quan hệ mới giữa chúng ta và hy vọng rằng nay mai ông sẽ bỏ cả những thành kiến đối với tôi nữa. - Đấy ông xem, tôi ăn ở với ông như thế đấy, và sở dĩ có sự xích mích giữa chúng ta là chỉ tại mấy lá thư của ông viết cho ba tôi thôi! Tôi không chịu nổi cái lối rình mò nhòm ngó như cú nhòm giường bệnh, tôi đã báo trước điều này. - Xin hứa là sẽ không xảy ra những việc như thế nữa... - Còn gì bằng, như vậy là ta đã thỏa thuận và ký hòa ước xong! - Nam tước ạ, tôi rất sung sướng rằng trong buổi nói chuyện hôm nay chúng ta đã đi đến chỗ thỏa thuận! Lem-ke rối rít bắt tay Hen-rích. - Tôi sẽ cử các sĩ quan chỉ huy đến nhận lệnh đằng ông ngay. - Nhưng ông đừng nói gì với họ về công việc. Trước khi khởi sự họ chưa cần biết tí gì cả. - Rõ rồi. - Thế ông không định tham gia vào cuộc dạo mát đến I-vơ-rê à? - Đó không phải là khu vực của tôi. Hơn nữa tối nay tôi bận. Hen-rích không ghé qua nhà mà từ trụ sở đi thẳng tới biệt thự của Lê-rô để tiếp tục câu chuyện đã bị Lem-ke đột nhiên ngắt quãng. - Cuốc, nghe đây nhé - dọc đường anh bảo gã lính hầu - tớ đã hứa với ông Lê-rô là tối nay tớ sẽ ngủ lại nhà ông ta, vì ông ta bị mệt. Nhưng ban đêm có thể có người gọi dây nói cho tớ, cho nên cậu phải nằm ngủ trong phòng làm việc. Nếu ông Lem-ke ở I-vơ- rê gọi điện thoại về thì nói với ông ta là tôi ngủ ở đằng ông Lê-rô. - Ông Lem-ke lại ở I-vơ-rê ạ? Tôi mới thấy ông ấy... - Đêm nay ông ta dẫn đến đó bọn lính Ý bấy lâu nay vẫn bị giam trong trại. - Thế họ không chạy trốn mất hay sao? - Ngoài toán lính SS Lem-ke còn mượn thêm của tôi một đại đội sơ mi đen và một trung đội lính sơn chiến Đức - Hen- rích quay mặt đi để giấu nụ cười. Cuốc làm bộ như gã quan tâm đến số phận của binh lính Ý chỉ vì óc tò mò, còn Hen-rích thì thừa hiểu rằng gã hỏi như vậy là do sự ủy nhiệm của Li-đa.
✦ ✦ ✦
Kỹ sư Lê-rô giả vờ ốm đã được một tuần này. Thời gian gần đây vin vào bệnh đau tim, càng ngày ông càng nằm nhà nhiều hơn, quên cả việc đề phòng thông thường.
- Tôi mệt quá đâm ra kiệt sức rồi, tưởng chừng sắp tới lúc khuỵu xuống chẳng khác gì con ngựa già và không bao giờ gượng dậy được nữa - kỹ sư than vãn với Hen-rích.
Nhưng ông già giả vờ đấy thôi. Thậm chí ông giấu cả con gái và chàng rể cái nguyên nhân đã khiến ông phải giở trò ma mãnh này ra. Có lẽ lần đầu tiên trong đời, Lê-rô bắt đầu quên mớ công thức khô khan và nghĩ đến cuộc sống.
Mới cách đây ít lâu nhà phát minh già này đã từng chứng minh vói Hen-rích rằng khoa học bao giờ cũng thoát ly chính trị, thoát ly cuộc đời và nhà bác học cũng như họa sĩ đều phải sống trong tháp ngà để cho người khác đừng ngăn cản trí tưởng tượng cao xa của họ. ông đã coi nhà máy, nơi mình làm việc, là một ngôi tháp độc đáo, giữa bốn bức tường kiên cố của nó, ông cảm thấy mình được xa lánh những việc lặt vặt hàng ngày, những việc quấy rối dòng tư tưởng.
Những ngôi tháp ấy đã bị thủng dột, những bức tường vững chãi đã bị lung lay. Hôm nay, Lê-rô đã thận trọng khêu gợi câu chuyện canh cánh bên lòng này ra, nhưng Lem-ke gọi mất Hen- rích đi nên ông già lại ngồi băn khoăn một mình với mớ ý nghĩ rối như tơ vò.
Ông giở những tài liệu mang ở nhà máy về, sau đó, lại cất đi và cảm thấy lúc ấy chả thiết gì làm việc nữa. Lê-rô định bụng để sáng sớm mai đầu óc thư thái hãy kiểm tra lại các bản tính.
Trước kia, không đời nào ông giữ những tài liệu đó trong nhà, kể cả trường hợp bị đau ốm. Đến chiều là Sten-ghen thu dọn tất cả và cất vào chiếc tủ ngăn riêng trong nhà máy. Nhưng Cu-bít đã nối tay cho ông nhạc. Cố nhiên là xuất phát từ quyền lợi cá nhân! Hắn hy vọng rằng trong một ngày tươi sáng nào đó hắn sẽ moi được các bức vẽ và bản tính cần thiết. Sự thực thì hắn chả hiểu cóc gì về kỹ thuật và nhất là kỹ thuật vô tuyến điện, hắn dốt đặc môn toán học cao cấp. Nhưng hắn tin chắc là vị quân sư sẽ mách nước cho hắn nên chụp ảnh cái gì, và những cái gì có thể phớt qua. Hắn đặt hết hy vọng vào Hen-rích: với trình độ học thức ấy thì nhất định anh ta sẽ hiểu giá trị của từng tài liệu. Tất nhiên Cu-bít ngốc gì mà buông rời tài liệu ra khỏi tay! Hắn chỉ giở cho Hen-rích xem và hỏi ý kiến...
Sau khi cô con gái lấy chồng, Lê-rô giữ lại cho mình tầng thứ nhất, nhưng thực ra ông cứ quanh quẩn suốt ngày trong phòng làm việc và chỉ ló mặt sang phòng ăn hay phòng khách những lúc có khách hay có cặp vợ chồng son ngồi đó. Đội vệ binh, người hầu được thu xếp ở trong các phòng còn lại của tầng dưới.
Tối hôm nay, Lê-rô cảm thấy hết sức trơ trọi trong phòng làm việc của mình.
Ông phải gọi dây nói cho Lem-ke. Hen-rích hẹn sẽ trở lại đây. May quá, anh đã quay về đúng hẹn.
- Mọi việc đều xong xuôi rồi chứ? - Lê-rô hỏi.
- Việc hôm nay thì xong cả rồi đấy, bác ạ. Còn có thể ngủ lại đây nữa là khác.
- Thế thì hay quá! - Lê-rô hớn hở - Bây giò chúng ta ăn bữa tối, uống vài cốc rượu cho dễ ngủ.
- Ồ, cháu sẽ ngủ như chết cho mà xem!
- Đang tuổi ăn tuổi ngủ mà lỵ! Tôi lại không ngủ được cơ đấy!
- Có lẽ bác làm việc quá sức. Muốn ăn ngủ được bình thường thì phải uống thuốc ngủ.
- Chả ăn thua gì đâu, những chuyện lo âu khiến tôi không chợp mắt được đấy chứ.
- Bác lo gì kia ạ?
Lê-rô chưa trả lời ngay. Ổng rít mấy hơi thuốc dài. Trầm ngâm nhìn vào góc phòng, tựa hồ như cân nhắc xem có nên tiếp tục câu chuyện không. Nhưng sự cần thiết phải thổ lộ tâm tình, phải hỏi ý kiến người khác đã bắt ông nói hết ra.
- Anh đã biết nghị quyết của hội nghị I-an-ta chưa nhỉ?- Lê- rô hồi hộp, đăm dăm nhìn Hen-rích.
- Cháu có xem nhưng không nhớ hết chi tiết.
- Nhưng chắc anh chưa quên những nghị quyết nói về việc trừng trị những kẻ mà người ta gọi là tội phạm chiến tranh chứ?
- Cháu cho rằng đây mới là tuyên bố thôi. Chiến tranh vẫn là chiến tranh và lịch sử chẳng bao giờ lặp lại những thí dụ...
- Phải, phải, họ không có quyền họ không dám kết án ai có tội, ai không!
- Bác làm như thể là nghị quyết của cái hội nghị quý hóa này có liên quan tới bác ấy.
- Khi nghị quyết trở nên có hiệu lực thì nó sẽ đụng chạm đến tôi thật đấy. Không phải là chuyện nhảm, chuyện lạ đâu... vả lại nếu nhìn theo quan điểm khác thì lại càng không phải chuyện chơi nữa...
- Cháu không hiểu, thực hoàn toàn không hiểu tí gì cả!
Lê-rô đăm chiêu suy nghĩ và khi ông nói, nghe giọng ông đượm vẻ hoài nghi.
- Nam tước ạ, tính kín đáo của anh... phải, tính kín đáo đã cho phép tôi chưa bao giò đả động đến công việc của nhà máy trong câu chuyện giữa chúng ta cho nên...
- Bác ạ, đó không phải là tính kín đáo mà là nguyên tắc tính: Cháu không muốn biết những điểu chẳng liên can đến mình.
- Nhưng nó lại liên can đến tôi! Và tôi cần phải nói rõ với anh vài vấn đề. Nếu không thì không hiểu được đâu. Và tôi tin chắc rằng chỉ có hai chúng mình biết câu chuyện này thôi...
- Cháu xin nghe bác.
- Ừ, tôi xin bắt đầu từ... Này, anh đã đọc bản thông báo về trận oanh tạc nước Anh bằng bom bay chưa nhỉ?
- Tất nhiên là đọc rồi ạ!
- Thế anh có chú ý đến số người chết không?
- Khó có thể bỏ qua được điều đó. Chưa hề có một trận oanh tạc nào lại có hiệu lực đến như vậy.
- Tôi có tội lớn trong việc này. Chính tôi đã giết họ!
- Bác ạ, bác bị yếu mệt và xúc cảm đấy thôi. Cháu dám chắc rằng bác đã làm cho một con ruồi trở thành con voi. Xin bác gác câu chuyện này đến mai hãy hay...
- Không, không, tôi vẫn khỏe đấy chứ. Nhưng đã dăm hôm nay tôi giả ốm... ừ, tôi giả ốm đấy! Để khỏi phải đến nhà máy!
- Bác kìa!...
- Tôi nhắc lại là tôi hoàn toàn khỏe mạnh và tỉnh táo. Có thế mới chế tạo ra được bộ máy điều khiển bom bay bằng vô tuyến điện...
- Chính bác? Kỹ sư Lê-rô đã chế ra thứ ấy?
- Ấy đấy, chính anh cũng không tin và hoảng hốt... Nhưng tôi không sợ từ trước đến nay tôi không hề sợ. Tôi tự hỏi rằng sao lại thế? Thứ nhất, chắc vì tôi chỉ quan tâm đến khoa học kỹ thuật thuần tuý... Tôi chưa bao giờ nghĩ ngợi sâu xa rằng người ta sẽ sử dụng sáng chế của mình như thế nào trong thực tế. Tôi biết là mình làm việc trong nhà máy quân sự, biết là nhờ có thứ máy của tôi mà bom bay có thể bay tới đích theo ý định của con người. Chúng tôi chưa đạt tới mức chính xác có thể bắt bom rơi trúng những mục tiêu nhỏ hẹp, nhưng đã có thể hướng nó vào các làng mạc, đô thị. Tôi biết rõ mọi điều đó. Nhưng chỉ biết trên lý thuyết thôi. Tôi cống hiến khối óc của mình và coi những vấn đề kia là công việc của kẻ khác. Tôi không cần biết kẻ nào sẽ sử dụng thứ vũ khí này và... để đánh ai. Nhưng không, có lẽ không phải chỉ vì tôi không sợ và không suy nghĩ. Tôi còn tưởng rằng người ta không hỏi tội mình! Đây mới là điểm chính! Và bây giờ khi thấy cái tháp ngà mà mình dùng để ẩn nấp đã đổ sập, khi hiểu rằng mình cũng phải chịu trách nhiệm ngang với mọi người, có thể là nặng hơn, ừ, cố nhiên phải nặng hơn, bởi vì họ chỉ có hai tay, còn tôi đã trao cho họ bộ óc. Bây giờ tôi đâm hoảng!
- Bác Lê-rô ạ, bác sợ thế là đúng lắm! - Hen-rích thốt lên.
- Ồ, nếu anh đã nghĩ vậy thì... Anh khuyên tôi nên làm thế nào?
- Theo ý cháu thì bác chỉ còn mỗi một lối thoát thôi - Hen- rích ngừng lại, đăm đăm nhìn thẳng vào đôi mắt Lê-rô.
- Lối thoát như thế nào?
- Chiến tranh sắp kết thúc, mỗi ngày bây giờ quý như vàng...
Lê-rô yên lặng gật đầu.
- Bác phải chạy ngay sang một nước trung lập nào đó. Thụy Sĩ chẳng hạn, và viết kiến nghị phản đối lên mặt báo. Vin cớ rằng bác bị cưỡng ép bằng bạo lực. Phản đối việc sử dụng sáng chế của mình để tàn phá làng mạc phố phường và giết hại dân lành. Nếu bây giờ bác tuyên bố như vậy thì người ta sẽ tin ngay.
- Anh nói đúng lắm!
- Nhưng bác cần mang theo bên mình các bức vẽ, các công thức nói chung là những thứ gì liên quan đến việc phát minh của mình. Cháu cũng biết rằng lấy được những tài liệu ấy là một việc vô cùng khó khăn, chắc hẳn nó được cất kỹ trong nhà máy, nhưng...
- Tôi có phim chụp những tài liệu này.
- Bác dám để liều nó ở nhà cơ à?
- Tôi giấu kín lắm. Có khó gì đâu, cứ nhét vào giữa tủ sách... Không gã mật thám nào đoán ra được nếu tôi không bảo.
- Thế thì bác chả cần lo lắng, do dự gì nữa! Rút cục chẳng những bác cứu được thân mình mà còn cứu được hàng chục vạn người vô tội. Và người ta cũng biết đánh giá việc đó chứ.
- Nhưng phải bố trí, tổ chức như thế nào? Anh cũng thừa biết là tôi đang bị theo dõi đấy!
- Cháu xin hứa sẽ suy tính kế hoạch và bàn với bác trong một ngày gần đây. Tất nhiên cháu sẽ đem hết sức ra giúp bác.
- Tôi vẫn biết anh là người cao thượng đáng quý! Có lẽ lần đầu tiên sau bao nhiêu ngày, đêm nay tôi mới ngủ được ngon giấc đấy.
Hen-rích ngủ trong căn buồng cạnh phòng làm việc của kỹ sư. Anh cứ trằn trọc mãi trên giường, hồi hộp với ý nghĩ là mình sắp đạt tới đích. Thậm chí trong khi ngủ anh vẫn mơ thấy mình tiếp tục vạch kế hoạch làm thế nào đoạt được các tài liệu cần thiết.
Ba giờ sáng, Cu-bít vận quần áo ngủ vào dựng Hen-rích dậy.
- Cuốc vừa gọi dây nói cho ông. Tên đại diện của Lem-ke đến tìm ông.
- Hắn đâu rồi?
- Cuốc sẽ chở hắn đến đây ngay bây giờ.
Hen-rích vội vàng mặc quần áo ngoài.
- Hãy bới trong tủ sách mà tìm các bản vẽ. Đây là bản chụp. Có lẽ đúng là những tài liệu mà ông đang cần. Xong ông sẽ giở ra để chúng mình cùng kiểm tra xem có đúng là nó không - Hen-rích vừa nai nịt vừa thì thầm bảo Cu-bít.
- Nhưng tôi không thể trao nó cho ông được đâu - Cu-bít khẽ đáp lại ra vẻ ghen tị.
- Tôi thì cần quái gì cái của khỉ ấy! Tôi muốn lo cho ông thôi. Để khỏi phải áy náy về sau. Bởi vì biết đâu những tấm phim ấy có thể chả liên quan gì tới sự phát minh này cũng nên. Và nếu vậy thì phải tiếp tục tìm kiếm. Chả nhẽ ông lại khờ khạo đến nỗi không biết lợi dụng dịp may hiếm có này để đảm bảo tương lai suốt đời hay sao? Tôi như đã hình dung thấy ông trở nên giàu sụ. Và sẵn sàng hoãn món nợ cho ông trong một năm nữa... Nếu biết chắc là ông sẽ có đủ khả năng để trả nợ.
Lem-ke phái người đến báo cho Hen-rích biết rằng hắn đã vấp phải ổ mai phục của du kích, đang chiến đấu quyết liệt và yêu cầu tăng viện lập tức.
Hen-rích hoàn toàn không muốn tham chiến ban đêm, hơn nữa lại là việc tiếp viện cho tên chánh mật thám để chống lại du kích. Nhưng tình thế đòi hỏi phải hành động nhanh chóng, cương quyết để khỏi gây sự nghi ngờ. Đành phải báo động bọn lính nhảy dù cùng hai trung đội lính sơn chiến ở Cát-sten La Phông, còn bản thân anh thì đồng thời phải tìm mọi cách ngăn trở việc chấp hành những mệnh lệnh của chính bản thân mình.
Hen-rích bắt các trung đội trưởng tiến hành kiểm tra vũ khí tự động và sửa chữa từng chỗ hư hỏng nhỏ. Khi kiểm tra xong, anh hạ lệnh đến kho lĩnh thêm số đạn dự bị. Trong lúc ấy chợt phát hiện ra rằng động cơ của chiếc xe thiết giáp nổ tiếng không giòn, hơi khả nghi... .
Hen-rích chạy lăng xăng, quát tháo, đe dọa đưa kẻ nào chậm trễ ra tòa án binh nhưng trong thâm tâm vô cùng sung sướng vì đã trì hoãn được giờ xuất phát.
Mãi năm giờ sáng đội viện binh mới lên đường và đúng sáu giờ mới tới nơi, khi trận ác chiến đã kết thúc. Còn nghe vài tiếng súng rời rạc nhưng chả thấy bóng du kích đâu nữa.
Từ xa, Hen-rích đã nhận ra hình dáng lênh khênh của Lem- ke. Hắn đang bước giữa đám lính Ý chết hay bị thương và dùng súng lục bắn vào đầu những ai còn thoi thóp.
Nhác thấy Hen-rích, Lem-ke vội tới gần và thuật lại vắn tắt những việc xảy ra.
Khi rời khỏi Cát-sten La Phông hắn phái mấy chiếc mô tô đi trước làm xích hầu, dặn chúng giữ cự ly thế nào để đứa đằng sau luôn luôn thấy xe đi trước. Tên tài xế lái xe bọc sắt cũng phải theo hút bóng chiếc mô-tô cuối cùng. Cách Cát-sten La Phông chừng ba chục cây số, khi Lem-ke đã chắc mẩm là sẽ bình yên vô sự hành quân đến tận I-vơ-rê thì chợt súng máy, súng tiểu liên du kích ở đâu thi nhau quạt vào sườn bên phải.
Làn đạn của họ quét thành một màng lưới rộng. Du kích đã để yên cho tổ tiền vệ đi qua rồi đánh thọc sườn. Bắt buộc phải chống đỡ. Lợi dụng lúc bất ngờ, bọn lính Ý chạy toán loạn, mấy trăm tên mà bây giờ chỉ còn lại vài chục xác chết này.
- Té ra ông bắn vào những kẻ tay không vẫn giỏi hơn là đánh nhau với bọn du kích! - Hen-rích nói kháy Lem-ke. Anh cảm thấy lửa căm thù rừng rực nung nấu ruột gan. Anh chỉ muốn rút phăng ngay súng lục lia hết cả băng đạn vào mặt tên quái vật đang đứng trước mặt anh điềm nhiên hút thuốc. Nhưng đành phải nén giận và ôn tồn - Tổ chức truy kích chứ?
- Bây giờ mà đuổi theo thì liều mạng quá. Hãy đợi cho tan sương mù đã.
Phải đợi khá lâu. Sáng hôm ấy trời đầy sương mù cho nên mãi hai giờ sau, Lem-ke và Hen-rích có bọn xạ thủ tiểu liên đi hộ vệ, mới tới xem xét được trận địa du kích. Lem-ke tức giận nói:
- Ông chú ý xem, chúng ngụy trang trận địa rất cẩn thận và chúng đã nằm phục sẵn từ trước để đợi đoàn quân ta đến...
- Hình như có kẻ nào báo trước cho chúng biết -Hen-rích điềm nhiên gật gù.
Không còn nói chuyện đuổi theo được nữa. Sương mù đã hạn chế tầm mắt và sục sạo vào núi chỉ tổ nguy hiểm vì trong điều kiện này, chừng mười du kích cũng đủ sức đánh chặn cả một đoàn quân của Lem-ke và Hen-rích.
- Nhưng đứa nào báo tin cho chúng chứ? - Khi ngồi lên xe để về Cát-sten La Phông, Lem-ke nửa như tự hỏi mình nửa như tự hỏi Hen-rích - Đêm qua ông có nói với ai về việc giải bọn tù binh Ý không đấy?
- Chả nói với ai hết!
- Thế thì đứa nào?
- Nhưng tại sao ông cứ nghĩ rằng chỉ có kẻ nào trong đám bạn bè quen biết của tôi báo cho du kích chứ không phải là một kẻ quen ông?
- Bạn bè thân thuộc của tôi toàn là người Đức cả, còn trong số người quen biết với ông lại có bọn Ý nữa.
- Sau vụ ám sát Quốc trưởng thì ngay cả người Đức cũng không thể tin được - Hen-rích nói buông sõng - Không phải là quốc tịch mà là lập trường bảo đảm lòng trung thành.
Lem-ke im lặng. Hắn căm giận tất cả những gì trên đời này, mà căm giận bản thân mình nhiều nhất. Đáng lẽ nên năn nỉ bảo Hen-rích cùng đi áp giải bọn tù binh, đằng này Lem-ke lại gánh hết trách nhiệm vào mình. Thành thử ra bây giờ hắn phải tự bào chữa trước cấp trên, còn Hen-rích vẫn ung dung vô sự, bởi vì trận phục kích xảy ra ngoài khu vực của anh phụ trách.
Hen-rích cũng im lặng. Trưốc mắt anh vẫn lởn vởn cái cảnh Lem-ke cầm súng lục bắn vào đầu những binh lính Ý đang nằm quằn quại trên vũng máu...
- Ông có tin vào con bé phiên dịch của ông không? - Khi xe đã chạy vào thành phố, đột nhiên, Lem-ke hỏi.
- Trước khi lấy cô ấy vào làm việc trong ủy ban quân chính, tôi đã thẩm tra năm lần bảy lượt và trong công tác, tôi vẫn tiếp tục thử thách. Cô ta rất xứng đáng với ý kiến nhận xét của bá tước Ra-mô-ni, lại rất xinh đẹp nữa chứ!
- Nhưng con bé này khiến tôi sinh nghi kia đấy.
- Để cho ông được yên trí, tôi sẽ kiểm tra thêm lượt nữa bằng cách giả vờ bỏ quên tài liệu mật trên bàn để nhử nó - Hen- rích thản nhiên nói.
Anh liếc nhìn Cuốc. Cuốc vẫn bình tĩnh nắm chắc tay lái, bộ mặt phớt lạnh như tiền. Hen-rích hiểu ngầm rằng chỉ sau đây mấy phút là Li-đa sẽ biết hết câu chuyện này.
❀ ❀ ❀
Buổi tối, Cu-bít mặt mày hí hửng chạy xộc vào phòng Hen- rích. Trống ngực anh đổ dồn. Chả nhẽ cái việc mà đôi lúc anh vẫn tưởng là không thể nào thực hiện được, cái việc đã choán hết tâm trí, thu hút tất cả hành động và thậm chí cả tính mạng của anh nay đã được hoàn thành ư?
Bộ dạng và thái độ của Cu-bít đã xác nhận như vậy.
Cu-bít ghé nhòm vào buồng ngủ bên cạnh thư phòng, khép chặt cửa lại rồi ngó ra hành lang nơi hắn vừa mới đi qua, xong đâu đấy mới bỏ chiếc lưỡi gà của ổ khóa tự động xuống.
Hen-rích cố trấn tĩnh, mỉm cười theo dõi những cử chỉ của hắn.
- Ông Cu-bít, hôm nay thật tôi chẳng nhận ra ông nữa. Trông ông có dáng một kẻ đang âm mưu việc gì! Chắc đã xảy ra chuyện gì kỳ quái lắm hả?
Cu-bít trịnh trọng giơ cánh tay phải lên bắt chước điệu bộ các võ sĩ thắng trận đứng trên vũ đài và dùng bàn tay trái nắm lấy cổ tay phải rồi lắc lắc một hồi. Sau đó hắn im lặng vỗ bồm bộp vào túi áo quân phục.
- Có việc gì vậy? Ông bị cấm khẩu rồi à?
Cu-bít cười vang, gieo mình xuống ghế bành.
- Nam tước thân mến ơi, nó đã nằm gọn đây cả rồi, chả sót một mẩu nào hết - Hắn lại vỗ vào túi và ngả người lên lưng ghế với vẻ kiêu hãnh của kẻ chiến thắng.
- Nó là ai thế?
- Những tấm ảnh chứ còn ai nữa! ông đã thấy tài của tôi chưa nào?
- Thì xưa nay tôi vẫn chịu tài của ông mà lị! Chả nhẽ ông đã vớ được...
- Toàn bộ không sót một mảnh nào. Nhưng sao ông không chúc mừng tôi đi!
- Tôi chưa biết là nên mừng về cái gì. Bởi vì ông mít đặc về kỹ thuật cơ mà! Mà mấy ông già lại hay có những thói quen gàn dở: biết đâu, Lê-rô chẳng giữ làm kỷ niệm những bức vẽ về sự phát minh đầu tiên của ông ta, chẳng có giá trị gì hết. Hay có thể, ông ấy đang nghĩ cách chế tạo thứ máy móc gì mới sau này...
Mới nghe xong Cu-bít đã tái mặt. Hắn chắc mẩm rằng mình vừa vớ được bạc triệu, thì bỗng cảm thấy món tiền ấy đã lọt qua kẽ tay.
- Không... không... thể thế được!- Hắn nghẹn ngào lẩm bẩm. Nhưng vẻ lo lắng trộn lẫn vẻ hốt hoảng mỗi lúc một hiện rõ trên mặt hắn.
- Nào, chúng mình thử ngó qua và phân tích xem sao.
Cu-bít móc từ túi trong của áo quân phục ra một cuộn bọc giấy và lấm lét liếc trộm Hen-rích. Bây giờ trong ánh mắt hắn, ngoài vẻ lo lắng và hoảng sợ còn đượm vẻ hoài nghi.
- Hen-rích cười ha hả và nhún vai.
- Ông Cu-bít ạ, tôi có thể nổi giận và tống cổ ông cùng những tấm ảnh này ra khỏi cửa đấy. Đối với tôi những tấm ảnh kia chả hơn gì lớp tuyết mùa đông năm ngoái. Chả nhẽ chỉ căn cứ vào chỗ sau này ông có đủ tiền trả nợ cho tôi thôi hay sao? Nếu thế thì tôi đã tống ông ra rồi. Nhưng tôi cũng hiểu rằng, lúc này, ông đang hoang mang. Khỉ ôi là khỉ, để tôi xem nào.
Cu-bít lần lượt trao cho Hen-rích hết tấm ảnh này đến tấm ảnh khác. Hen-rích dùng tay trái cầm ảnh, giơ lên, còn tay phải luôn luôn mân mê chiếc khuy áo. Đôi lúc anh cố ý ngắm nghía tấm ảnh, giả vờ như nghiên cứu tranh vẽ hay công thức.
- Đúng là vật ông đang cần! Trình bày tách bạch từng chi tiết! Tất nhiên là nó có ích, mặc dầu không có tác dụng quyết định. Điểm chính nằm ở trong bức ảnh mà tôi vừa xem xong. Nên giữ gìn nó đặc biệt cẩn thận. Bởi vì tôi chẳng phải chuyên gia lành nghề cho nên thoạt nhìn qua chưa hiểu hết ngay được, nhưng nhất định nội dung chủ yếu của sự phát minh nằm trong mảnh giấy này đây.
Cuối cùng, Hen-rích đã xem xong tất cả.
- Bây giờ, tôi mới dám chúc mừng ông đấy! Chắc ông vẫn chưa hình dung được mình sẽ "hốt bạc" to như thế nào!- Lần đầu tiên, kể từ ngày quen biết tới nay, Hen-rích siết chặt tay Cu-bít với một vẻ sung sướng thành thật.
Mặt Cu-bít lại sáng ngời niềm hạnh phúc. Hắn vội giấu vật báu vào túi và khi tin chắc rằng Hen-rích không chơi khăm mình, hắn liền ôm chầm lấy anh cảm ơn rối rít, thậm chí còn thổ lộ:
- Tôi không tin vào tình bạn, tôi hoài nghi tất cả mọi thứ trên đòi này, nhưng không bao giờ tôi quên được những việc mà ông đã làm cho tôi đâu, ông Hen-rích ạ. Chính ông đã khuyên tôi lấy Sô-phi-a! Nhờ thế mà sao chiếu mệnh đã quay về với tôi! Nếu tôi không trở thành chồng của tiểu thư Lê-rô, thì giữa chúng ta sẽ không bao giờ có câu chuyện ấy, ông nhớ chứ? Chả nhẽ ông lại quên sao? Cái lần đầu mà ông nói xa xôi vói tôi về khả năng xây dựng tương lai ấy mà! Chà, ông thật là vị thiên thần của tôi! Tôi chưa nói tới khoản tiền mà ông vẫn cho tôi vay luôn. À, ông không quên lời hứa hoãn nợ cho tôi một năm đấy chứ?
- Chả nhẽ tôi lại hứa thế à?
- Chứ sao! Ông chả bảo là hễ tin chắc vào khả năng trả nợ của tôi... Nếu ông muốn thì tôi sẽ trả cả lãi nữa, bây giờ tôi có thể hứa trước như vậy, nhưng phải một năm sau, bởi vì hiện nay, tôi có rất ít tiền mặt, ông cũng biết rồi đấy. Mong rằng đối với tôi là bạn thì ông không thu lãi nhiều chứ?
Hen-rích thoáng có ý định tiếp tục cuộc "mặc cả" lời lãi vói Cu-bít. Nhưng anh vội xua đuổi nó đi ngay vì cần phải cấp tốc tống khứ ông khách này ra khỏi cửa.
- À, phải, tôi nhớ ra rồi! Tôi cứ tưởng là ông chả bao giờ ghi nhớ lời tôi nói đâu! Nhưng đã hứa thì phải làm đúng lời hứa chứ sao!
Cu-bít viết một tò biên lai mới và xé tờ cũ đi.
- Ông định xử trí thế nào với những bức ảnh kia? - thấy hắn sắp sửa ra về, Hen-rích hỏi.
- Giấu biến đi là tốt nhất. Trong khi...
- Ông ngốc lắm! Phải lập tức để vào chỗ cũ. Ngay hôm nay!
- Để làm quái gì!
- Cứ hãy tạm biệt những tấm ảnh ấy đã, hãy quên là mình đang cầm nó trong tay. Giả dụ hôm nay hay sáng mai, ông Lê- rô biết được những tài liệu này đã biến mất. Ông ta sẽ hốt hoảng báo cho Sten-ghen. Và ông có biết ai sẽ giơ đầu ra chịu trách nhiệm về việc mất trộm không? Cu-bít chứ còn ai nữa. Chàng rể của kỹ sư Lê-rô kiêm chỉ huy phó đội bảo vệ bên trong nhà máy. Ngoài ra ông còn lĩnh nhiệm vụ bảo vệ cá nhân kỹ sư và ngôi biệt thự...
- Vậy ông khuyên tôi lục tìm mớ tài liệu này làm cóc gì?
- Thứ nhất để biết chắc là nó có thực hay không, thứ hai là, để khi cần thì chụp ảnh, thứ ba, để ông biết là nó nằm ở đâu mà theo dõi đừng cho nó lọt vào tay kẻ khác...
Cu-bít lau vừng trán đẫm mồ hôi.
- Ông làm tôi đâm hoảng. Khỉ thật, không thở được nữa! Cố nhiên là ông nói đúng... Nếu vậy thì tôi về ngay đây...
Khi Cu-bít về rồi, Hen-rích lại khóa chặt cửa. Bây giờ anh mới được thảnh thơi để sung sướng một mình.
Anh đã hoàn thành, anh đã có thể hoàn thành bất cứ việc gì cấp trên giao cho! Đêm nay anh sẽ báo cáo tất cả cho đồng chí có trách nhiệm và ngày mai cuộn phim tý hon này sẽ được gửi đi rất xa! Nào cổng kín, tường cao tua tủa nòng súng máy, nào hai lưới bảo vệ trong ngoài chu đáo đều không thể khuất phục nổi ý chí của một con người!
Hen-rích tắt đèn rồi lại cuộn bức mành nặng trĩu lên và mở toang cửa sổ ra. Hơi mát ban đêm ùa vào phòng như một dòng thác mênh mông. Anh tưởng tượng mình có thể nhúng hai tay và cái đầu nóng rực vào đó như nhúng xuống suối ngàn. Anh tưởng như dòng suối ấy sắp tràn ngập khắp phòng, cuốn theo vào đây cả vành trăng lưỡi liềm mỏng mảnh đang soi bóng trên mặt nước và cuốn theo cả ngấn sáng của những vì sao xa tít đang lấp lánh trên làn sóng.
Anh bồi hồi nhớ lại một đêm nào trời cũng đầy sao và cảm thấy đau nhói trong lòng. Đúng rồi, anh cũng đứng như thế này trước khung cửa sổ mở rộng trong thành phố Xanh Rê-mi, đứng cạnh Mô-níc. Và đêm ấy, hai tâm hồn đã bơi trong ánh sao bàng bạc đượm hương thơm thanh khiết của cây cỏ và hoa rừng văng vẳng bên tai lời hứa hẹn của mối tình chung thủy. Chuỗi ký ức sống lại quá rạo rực đến nỗi Hen-rích cảm thấy gần như vai mình chạm phải vai Mô-níc, và không phải là nỗi đau xót nữa mà là một nỗi buồn dìu dịu trộn lẫn niềm sung sướng thấm vào khắp đường gân thớ thịt của anh. Anh như vừa bắt được mối dây liên hệ khăng khít với những điều tốt đẹp trên thế giới này, được truyền thêm sức mạnh bất diệt có thể thúc đẩy mọi người trên khắp trái đất đấu tranh cho chính nghĩa và chân lý.
Cũng trong lúc ấy, lúc Hen-rích đang đứng bên cửa sổ, thì trong căn phòng riêng của Sten-ghen ở tầng gác hai trong lâu đài, Sten-ghen và Lem-ke đang ngồi bàn những chuyện trực tiếp liên quan tới Hen-rích.
- Bản thân lão Lê-rô chẳng nghĩ ra điều đó đâu - Lem-ke thuyết Sten-ghen - Cam đoan với ông rằng đây là một mưu kế xảo trá. Lại đòi nghỉ phép ngay bây giờ mới chết chứ! Ông có biết như thế là nghĩa làm sao không? Rắp tâm chuồn đấy! Phải, phải! Cái lão Lê-rô độc nhất vô song mà ông chịu trách nhiệm bảo vệ như bảo vệ con ngươi ấy đang định lừa phỉnh các ông đấy. Ông tưởng ngẫu nhiên mà lão lại chọn lấy cái thị trấn xép ở tận biên giới Thụy Sĩ làm nơi nghỉ mát hay sao?
- Ông Lem-ke ạ, ông lo xa quá làm gì cho mệt xác! - Sten- ghen nhìn tên chánh mật thám với vẻ chế giễu - Không nhìn tên chánh mật thám với vẻ chế giễu - Không có sự chuẩn y của Tổng hành dinh thì chả ai dám cho phép Lê-rô rời khỏi Cát-sten La Phông một bước. Cố nhiên Tổng hành dinh chẳng bao giờ đồng ý đâu. Mà không phải chỉ vì không có kẻ nào thay thế nổi Lê-rô như ông nói. Nếu quả thật thế thì có lẽ người ta đã chiều theo ý lão. Nhưng chúng ta đã rút hết ruột của lão rồi! Lão là con tằm đã nhả hết tơ, quả chanh đã bị vắt kiệt nước. Và chúng ta chả cần lo lắng đến sức khỏe, đến bữa ăn, giấc ngủ của lão nữa. Trong khi lão đang còn có ích đôi chút, chúng tôi vẫn giữ gìn lão, tôi đã được lệnh chưa nên dùng những biện pháp kiên quyết, mà phải đợi mật lệnh đặc biệt... Còn việc kẻ nào đó xui lão xin nghỉ phép thì đối với tôi chả có ý nghĩa gì cả.
- Nam tước ạ, ông đã mù quáng vì lòng nhớ ơn Hen-rích đã hai bận cứu sống ông. Nhưng hắn cũng sẽ hãm hại ông hai lần cho mà xem. về mặt công tác và về mặt đòi tư.
- Thật là kỳ lạ... - Sten-ghen khinh bỉ nhếch mép cười - Tôi, một sĩ quan tình báo già đời, lại có thể cho một đứa nhãi ranh miệng còn hơi sữa hãm hại nổi hay sao?
- Tôi xin mạnh dạn nói rằng ông đã tự đánh giá mình quá cao và chưa đánh giá hắn đúng mức. Hắn khôn ngoan và nguy hiểm hơn ông tưởng nhiều. Và tôi sẽ chỉ cho ông xem ngay bây giờ...
- ... Bản luận cương thứ nhất củạ ông là hắn sẽ hãm hại tôi trong công tác! - Sten-ghen nhắc với giọng mỉa mai.
Mặt Lem-ke thoáng đỏ lên từng đám.
- Phải, mà lý do chính là lão Lê-rô. Tổng hành dinh có cho lão đi nghỉ hay không, đối với tôi chả quan trọng. Đó là vấn đề thứ yếu. Quan trọng là ở chỗ Hen-rích đã xui lão chạy trốn. Mà khi đã nảy ra ý định ấy, thì có thể thực hiện nó bằng nhiều cách nhất là trong trường hợp người ta được nới lỏng. Bản thân ông không có quyền bắt giam lão! Còn Hen-rích thì thậm chí có thể vì cùng sở thích ham câu cá mà từ chỗ xúi bẩy sẽ chuyển sang hành động giúp đỡ thực sự. Hắn vốn có tính mạo hiểm như thế đấy! Hơn nữa hắn là bạn thân của Lê-rô! May mà Hen-rích chả biết gì về cái nhà máy kia, về thứ vũ khí mới chế tạo, chứ không thì nhất định hắn đã liều mạng nghịch lửa... Nào, ông thử tưởng tượng xem nếu bỗng dưng lão Lê-rô chuồn mất, lúc ấy ông sẽ như thế nào?
Sten-ghen vừa suy nghĩ vừa lấy ngón tay xoa sống mũi.
- Cứ nói tiếp!- Hắn bảo cộc lốc.
- Bây giờ sang đời tư. Ông không cảm thấy là Lu-y-da thay đổi thái độ đối với ông sao?
- Ông cũng thấy đấy, chính tôi đã chần chừ trong việc cầu hôn. Rồi bây giờ nữ bá tước sau khi đã biết ý định đúng đắn của tôi bèn rắp tâm trả thù về sự lưỡng lự của tôi trước kia.
- Ông tưởng thế thôi à? Thế nếu tôi bảo rằng chính Hen- rích đã đọc cho tôi nghe lá thư của người yêu của hắn là con gái của tướng Béc-gôn, trong đó cô ta trách móc hắn dan díu với Lu-y-da thì ông nghĩ sao? Ông chớ quên điều này nữa: Người thiếu phụ góa chồng đẹp mê hồn như vậy cùng trang phong lưu công tử sống chung dưới một mái nhà khá lâu, hai phòng sát cạnh nhau. Lại còn việc nữ bá tước dành cho hắn căn phòng của ông chồng cũ. Ông muốn nói sao thì nói, nhưng có vẻ khả nghi lắm! Và tôi cho rằng cô Lô-ra phàn nàn về thái độ của người yêu là đúng.
Mặt Sten-ghen đỏ bừng. Lem-ke thừa hiểu là hắn đã chọc đúng tim đen gã Nam tước, đánh vào lòng tự ái và ghen tuông của thằng đàn ông. Lợi dụng thời cơ tốt, Lem-ke kể hết nào bản thân hắn cũng rất sôi sục căm thù Hen-rích, nào tính tình Hen- rích thay đổi lạ lùng từng lúc, nào lối lựa chọn bè bạn của anh rất kỳ dị.
Sten-ghen vừa ban nãy mới bênh vực Hen-rích bây giờ đã vểnh tai ngồi nghe Lem-ke và rút cục đồng ý rằng thái độ của Nam tước Phôn Gôn-rinh quả đáng nghi ngờ.
- Thế ông định xử trí như thế nào? - Khi Lem-ke kể xong, Sten-ghen hỏi.
- Tiếc thay tôi hoàn toàn bất lực, không có bằng chứng gì cụ thể. Hơn nữa chưa biết thái độ của Thiếu tướng Béc-gôn đối với việc này ra sao. Tôi cảm thấy tôi và ông chỉ còn mỗi một con đường là viết thư lên Thiếu tướng, vì chính ngài hạ lệnh cho tôi theo dõi chàng rể tương lai. Để cho ngài tự định liệu lấy.
Đến khuya, khi Lem-ke và Sten-ghen trò chuyện xong, máy truyền thanh báo tin quân đội Xô viết mở cuộc tổng tấn công bất ngờ trên khắp mặt trận phía Đông dài hàng ngàn cây số.