Mùa xuân mới kỳ diệu làm sao kia chứ!

     Nó bừng bừng hơi men như cốc rượu vang, nó rạo rực như niềm vui sướng, nó gắn bó mọi người chẳng khác gì niềm hạnh phúc.

     Đã bốn năm ròng người ta sợ trời cao, mà cái chết từ đó trút xuống với những tiếng gầm rít khủng khiếp. Đã bốn năm ròng lòng người đau nhói khi giở từng trang báo, bởi vì thậm chí sự chiến thắng cũng mang lại nhiều tổn thất mới. Người ta hằng lo âu khi mở cánh cửa sổ đêm đêm buông rèm kín mít. Người ta hốt hoảng xé vội góc chiếc phong bì hình tam giác từ mặt trận gửi về. Người ta dè dặt hỏi nhau tin tức của bạn bè thân thuộc. Bởi vì đâu đâu có thể nghe thấy cái chữ kinh khủng và tàn nhẫn: chết!

     Đây là lần đầu tiên sau những năm dài đằng đẵng ấy người ta dám tin chắc rằng bầu trời đã trở lại sắc xanh biếc, trong sáng tuyệt vời, tin rằng trên trời đã mất hẳn bóng dáng những đàn quạ sắt kỳ quái sơn dấu hiệu chữ thập ngoặc đi gieo rắc cái chết. Giờ đây, làn không khí tháng năm ngây ngất đang tràn qua các cửa sổ rộng mở, không mang theo mùi tanh hôi khét lẹt của chiến tranh. Và mọi người đều thở căng lồng ngực, hít lấy khí trời trong lành thấm đượm cả ánh nắng vàng rực rỡ lẫn niềm yêu đời của mùa xuân và hạnh phúc của cuộc sống.

     Trên đường phố những người không quen biết cũng chào hỏi nhau. Nếu tình cờ có hai người bạn gặp nhau và vừa ôm chầm lấy nhau vừa rú lên: "Còn sống hả"! thì ai nấy đều dừng cả lại để chia sẻ nỗi vui mừng vô hạn.

     Và hết thảy mọi người, nếu không reo mừng trên môi thì cũng véo von trong tim một tiếng cực kỳ đẹp đẽ và sung sướng: HOÀ BÌNH!

     Ôi, bây giờ con người đã bắt đầu hiểu hết giá trị của nó! Bây giờ chẳng có tiếng nào đáng giá hơn tiếng ấy. Bởi vì ai nấy đều biết chiến tranh là chết chóc, hòa bình là sống còn!

     Một chàng sĩ quan trẻ tuổi mặc quân phục đại úy quân đội Liên Xô đang đi giữa phố phường Mát-xcơ-va chả khác gì những sĩ quan trẻ tuổi khác mà anh ta gặp. Cặp mắt cũng sáng ngời hạnh phúc và xúc cảm, trên môi cũng nở nụ cười hồn nhiên. Có lẽ chỉ khác ở chỗ là anh ta ngắm nhìn người xung quanh với vẻ quá phấn khởi và đặc biệt là anh ta cứ chòng chọc nhìn vào mặt khách qua đường tựa hồ như cố tìm kiếm cho ra bạn bè thân thích.

     Đến gần một ngôi nhà, viên đại úy dừng chân và đọc đi đọc lại mấy lượt tấm biển đóng trên tường cạnh lối ra vào. Sau khi xốc lại áo quần vốn đã tề chỉnh sẵn, đại úy đường hoàng bước vào nhà rồi theo cầu thang trèo lên tầng gác thứ hai. Cánh cửa quen thuộc bọc da nhân tạo đây rồi! Đại úy khẽ gõ cửa.

     Một câu nói ầm ừ khiến anh e ngại. Sao thế? Cho vào hay là bảo đợi? Nhưng anh không đủ sức nén lòng mình được nữa nên cứ đánh liều đẩy cửa.

     Ánh nắng chói lòa tràn ngập khắp căn phòng làm việc rộng thênh thang làm cho người đại úy trẻ chưa nhận ra ngay được người đang ngồi bên bàn. Trong chốc lát, anh đã đoán ra rằng đây chắc là người mà mình đang tìm gặp.

     - Xin phép báo cáo: đại úy Giôn-sa-ren-cô đã hoàn thành nhiệm vụ và đã đến nhận lệnh của đồng chí.

     Đại tá Ti-tốp đứng dậy, đi vòng ra phía trước bàn và bỏ qua cả tác phong chào quân sự đã quy định trong điểu lệnh, ôm ghì lấy người đại úy trẻ hôn liền ba lần như cha hôn con sau một thời gian xa cách lâu ngày.

     - Thôi, ngài Nam tước Phôn Gôn-rinh hãy ngồi xuống! - Đại tá vừa cười ha hả vừa ngắm nghía thân hình ngay ngắn của người đại úy trẻ - Thế là cậu về rồi đấy nhỉ... Hà, hà, tớ thấy rồi... Khỏe mạnh, lành lặn, chưa chết! Cừ lắm! Tớ phục cậu đấy!

     Hai bên ngồi đối diện nhau và cười hể hả.

     - Thú thật là tớ cứ lo ngay ngáy cho cậu, chả dám hy vọng đầu đi đuôi lọt đâu nhé! Tớ cứ nghĩ khôn nghĩ dại nhỡ ra cậu nhầm lẫn một chi tiết nào đó thì không biết sẽ ra sao? Người ta thường nói có thể nhớ được những điều cơ bản, còn những điều tỉ mỉ thì trí nhớ rất có thể phản bội mình... Nhưng được cái là bố hắn mang hắn đi khi còn bé tí...

     - Thưa Đại tá, tiện thể tôi muốn biết kẻ trùng tên với tôi hiện giò ra sao rồi?

     - Hắn không giống như thằng bố Đi-gơ-phơ-rít của hắn. Có lẽ đó là do ảnh hưởng của xã hội. Từ bé hắn đã được sống giữa một đám người khác hẳn. Sau khi bị dồn vào thế bí, Hen-rích Phôn Gôn-rinh liền thú nhận tất cả, cậu đã hỏi chuyện hắn thì biết đấy... Do những biểu hiện đúng đắn nên tòa án đã giảm nhẹ tội cho hắn... Thôi, những chuyện đó chỉ là chuyện phụ hết. Điều cốt yếu là cậu vẫn sống và trở về nước lành lặn!... Cậu đã báo tin cho ông cụ biết chưa?

     - Thưa chưa ạ! Thậm chí tôi còn sợ chưa dám viết thư. Nếu bỗng chốc tôi hiện về thì sẽ ra sao?... Vì đã bốn năm rồi còn gì!

     - Hiện về khỏe mạnh và lanh lợi! Tôi đã biết tin là ông cụ vẫn làm công nhân bẻ ghi ở quãng đường sắt cũ.

     - Nếu Đại tá cho phép thì tôi sẽ về thăm thầy tôi ngay hôm nay.

     - Phải cho phép chứ! Chỉ cần là cậu chớ quên thay mặt tớ xin lỗi ông cụ. Nên giải thích cho cụ hiểu rõ điều hơn lẽ thiệt. Ông cụ vốn là người sáng suốt tất hiểu ngay!... Còn từ nay về sau cậu định làm gì hở Gơ-ri-gô-ri Páp-lô-vích?

     - Trước đây tôi đã rời ghế trường đại học sinh ngữ để tòng quân. Bây giò tôi chỉ muôn xin lại tấm thẻ sinh viên.

     - Thẻ sinh viên à?... Còn gì nữa, giải quyết thế là hợp tình hợp lý lắm. Lại trở về với nghiên bút đi. Chúng ta đã bất đắc dĩ phải cầm gươm cầm súng, giờ đây, chúng ta lại trở về với ruộng đồng, nhà máy, bút nghiên.

✦ ✦ ✦

HẾT