“Triệu Miễn, ông đối với cái Tam Nghĩa Hội này, thực sự nửa điểm cũng không biết rõ sao?”
“Không rõ, thậm chí còn chưa từng nghe qua!”
Triệu Miễn liên tục xua tay, ông ta đỏ bừng khuôn mặt già nua, vô cùng lúng túng, “Hạ quan không biết đằng sau gia tộc họ Kiều này còn kéo theo chuyện như vậy, hạ quan đáng tội chết!”
Liễu Thuần lạnh lùng nói: “Ta tin lời ông, nhưng cho dù không biết Tam Nghĩa Hội, ông, cùng với các quan lại dưới quyền ông, chạy đi tham gia tang lễ của một thương nhân, nhúng tay vào tranh chấp di sản của họ, có nên không? Còn có thể thống của đại thần nữa không?”
Đối mặt với lời chất vấn của Liễu Thuần, Triệu Miễn hận không thể tìm một cái khe đất mà chui vào, đặt ở triều đại Hồng Vũ, đây là chuyện nghĩ cũng không dám nghĩ tới, thế nhưng đến bây giờ, Triệu Miễn cũng đành chịu.
“Thái phó, lời biện hộ ta không nói nữa, nhưng ta muốn kể một chuyện.”
“Chuyện gì?”
“Bách quan bắt buộc phải tăng bổng lộc! Hơn nữa phải tăng thật nhiều!” Triệu Miễn dài dằng dặc thở dài một tiếng, “Mọi người không có gì khác, thực sự là quá nghèo rồi!”
---❊ ❖ ❊---
Các quan lại thực sự rất nghèo sao?
“Thái phó, ta tính cho ngài một sổ sách... Ta có được hàm Thái tử Thái bảo, là đại thần tòng nhất phẩm, bổng lộc mỗi tháng 72 thạch, ở kinh thành này người cao hơn ta, chỉ có Thái phó mà thôi.”
Liễu Thuần căng mặt, đồng thời cũng đang tính sổ, bổng lộc hàng tháng của hắn là 7 thạch, nếu là ở vùng quê, số lương thực này đủ cho cả nhà ăn hơn hai năm không ngừng, thế nhưng đặt ở kinh thành, thì lại giật gấu vá vai, ít đến đáng thương.
Trước tiên là Liễu gia trên dưới lớn nhỏ, cộng thêm người hầu nha hoàn, không tính tiền thưởng tháng, chỉ riêng lương thực thôi, đã phải từ 20 thạch trở lên, ngoài ra Liễu gia còn có hơn mười con súc sinh, cỏ cho chúng ăn còn nhiều hơn người ăn.
Dựa vào bổng lộc, Liễu gia sớm đã uống gió Tây Bắc rồi.
Hiện tại Liễu Thuần có mấy khoản thu nhập lớn, thứ nhất, là việc kinh doanh của Từ Diệu Cẩm, thứ hai, là bản quyền của Liễu Thuần, thứ ba, chính là một số ủy quyền bằng sáng chế... Đương nhiên, là một học trò ngoan của Liễu Thuần, Vu Khiêm cũng thường xuyên hiếu kính sư phụ. Bất kể là con đường kiếm tiền nào, loại ít nhất, cũng đủ cho Liễu gia hoang phí rồi.
Dù sao Liễu Thuần không có giá trị tham khảo, liền vứt hắn sang một bên.
Cứ lấy Nội các đại học sĩ mà nói, nếu như không cộng thêm hàm, thì chỉ là chính ngũ phẩm mà thôi.
Bổng lộc bao nhiêu chứ?
16 thạch!
Một gia đình ba người, cộng thêm một người hầu, một phu xe, năm người, ăn cơm thôi đã mất 5 thạch, nuôi một con ngựa, ít nhất phải từ hai thạch cỏ trở lên, chi phí vặt vãnh, thế nào cũng phải khoảng ba thạch. Cái này còn chưa tính tiền thuê nhà.
Giá nhà ở kinh thành không hề rẻ, nếu là làm quan ở địa phương, thông thường phải lấy ra một nửa số tiền để thuê nhà.
Trên thực tế, đại đa số quan lại kinh thành, đặc biệt là tiểu quan từ thất phẩm trở xuống, căn bản không thuê nổi người hầu, cũng không nuôi nổi xe ngựa, huống chi là kiệu.
Cho nên có người đành dựa vào đi bộ, mượn cớ mỹ miều là an bộ đương xa (dùng đi bộ thay xe).
Vấn đề là có người ở quá xa, sợ không bắt kịp, vậy phải làm sao đây?
Rất đơn giản, hai chữ: Chung xe!
Đây có lẽ là khởi nguồn của kinh tế chia sẻ.
Hai ba vị quan lại nuôi chung một cỗ xe ngựa, kịp buổi thiết triều sớm, mọi người cùng tiến cùng lùi, cũng coi như có một hương vị riêng, tìm chút vui trong cái khổ.
Triệu Miễn thở dài, “Thái phó, ngài trước kia từng ban hành một biện pháp, chính là để bổng lộc của bách quan tính theo biến động thị trường... Tránh được việc giá lương thực dao động, ảnh hưởng đến thu nhập của mọi người. Đây đúng là chính sách tốt, mọi người đều cảm thấy rất tuyệt. Chỉ là dù sao muối bỏ biển, không giải quyết được vấn đề a!”
Liễu Thuần trầm ngâm suy nghĩ lời của Triệu Miễn, “Vậy ông cảm thấy tăng lên bao nhiêu thì thích hợp?”
Triệu Miễn cười khổ, “Thái phó, ta cho rằng ít nhất phải tăng gấp ba lần, hơn nữa quan lại càng cấp bậc thấp, thì lại càng phải tăng... Ít nhất phải để cho bọn họ sống đàng hoàng một chút. Triều đình có từng ấy chuyện, người thực sự chịu áp lực chính là những tiểu quan lục phẩm, thất phẩm kia, bọn họ chỉ hơi sơ sẩy, sẽ xảy ra chuyện lớn. Hơn nữa trọng thần có lỗi, còn có vô số ánh mắt nhìn chằm chằm, còn những tiểu lại kia thì sao? Dẫu có phát hiện, chỉ sợ cũng đã muộn rồi.”
Dừng một chút, Triệu Miễn lại nói: “Cứ lấy chuyện lần này mà nói, ta chỉ nghe nói có một phú thương chết, muốn mời một số người đến viếng, để chống thể diện cho người chết. Ta vốn dĩ không muốn đi, nhưng người phía dưới cứ nhắc đi nhắc lại, trọng thần đi, có thể lấy năm nghìn, một vạn lượng, cho dù là quan viên thất phẩm, cũng có một trăm lượng bạc để cầm... Một trăm lượng này còn nhiều hơn bổng lộc một năm của rất nhiều người a!”
“Rất nhiều quan viên ở sau lưng đều vay tiền, chuyện này Thái phó cũng rõ. Một trăm lượng đủ để bọn họ trả hết nợ nần, số tiền còn lại, còn có thể sắm thêm chút bút mực giấy nghiên, hoặc đổi cho mình và con cái bộ quần áo mới. Thái phó, anh hùng khó qua ải mỹ nhân (ý nói anh hùng lỡ vận)! Ngài bảo bọn họ phải làm sao cho phải? Thanh cao không thể mài ra ăn được, đặc biệt là nhiều người như vậy, không cho bọn họ cầm tiền, nhóm người này tùy tiện giở chút thủ đoạn, gây ra sơ hở, tổn thất của triều đình sẽ không chỉ có chừng này tiền.”
“Ta, ta chưởng quản Binh bộ, phía dưới toàn là lang trùng hổ báo, không có kẻ nào tiết kiệm đèn dầu cả!”
---❊ ❖ ❊---
Triệu Miễn nói rất nhiều, Liễu Thuần nghe rành mạch rõ ràng, hắn cũng biết những chuyện này.
“Triệu Miễn, các ông đi viếng thương nhân, chuyện này không thể cứ thế cho qua dễ dàng được, có bao nhiêu lý do cũng không thể giúp các ông trốn tội. Mà Tam Nghĩa Hội dụng tâm khó lường, bóng ma lờ mờ, cần phải tra rõ đến cùng, ông không nhúng tay vào là tốt nhất. Còn nữa vấn đề bổng lộc, ta sẽ lập tức thương nghị với bệ hạ, đưa ra một bộ phương án.”
Triệu Miễn nghe Liễu Thuần nói xong, cười nhẹ nhõm.
“Thái phó, ta biết bệ hạ đối với quan lại có rất nhiều thành kiến. Không muốn tăng bổng lộc cho bách quan, Thái phó cũng rất khó xử. Triệu Miễn tuổi cũng đã lớn, ở lại vị trí trong Binh bộ, chẳng qua chỉ là ăn lương khô chiếm chỗ trống mà thôi. Nếu như dùng ô sa mồ của Triệu Miễn, đổi lấy cải cách lần này, Triệu Miễn có chết trăm lần cũng không hối hận!”
Nói xong, Triệu Miễn cúi đầu thật sâu, trán chạm đất.
Liễu Thuần hít sâu một hơi, dùng sức gật đầu.
Từ phủ họ Triệu bước ra, Liễu Thuần đã có cái nhìn vô cùng rõ ràng đối với sự việc lần này.
Thương nhân dùng đồng tiền trong tay, để thao túng quan lại, nếu như không ngăn chặn, rất có thể, những đại thần triều đình này sẽ trở thành kẻ đại diện cho thương nhân, bảo giá hộ hàng (hộ tống che chở) cho bọn họ, làm điều càn quấy trợ Trụ vi ngược!
“Liễu Thuần... Ngươi nói những điều này thoạt nhìn thì có lý, nhưng thực chất mà nói, cũng chưa chắc đã thông, bổng lộc của bách quan không cao, nhưng nếu chỉ để ăn uống, thì dùng vẫn đủ, ít nhất bọn họ sống sung sướng hơn bách thương rất nhiều, ít nhất đại đa số bách tính đều là như vậy. Vi đã trẫm là quân phụ của vạn dân, dựa vào cái gì mà thiên vị quan lại, dựa vào cái gì mà cho bọn họ lễ ngộ vượt xa người khác chứ?”
Liễu Thuần nhếch miệng cười khổ, “Bệ hạ, chỉ có thể nói bọn họ nắm giữ quyền lực trong tay... Hơn nữa những người này có thể thông qua khoa cử, có thể bước vào quan trường, bản thân đã xuất sắc hơn người bình thường rồi, nên nhận được nhiều hơn một chút... Đương nhiên, thần không dám tranh luận đạo lý với bệ hạ, chuyện này cũng không phải dùng đạo đức là có thể giải thích thông suốt. Thần chỉ muốn nói, nếu bệ hạ đồng ý, có lẽ có thể nghĩ một số biện pháp, để triều đình giảm bớt chi tiêu, thậm chí kiếm tiền trở lại.”
Nghe thấy kiếm tiền, tâm trạng Chu Đệ liền tốt hơn một chút.
“Ngươi bảo trẫm tăng bổng lộc cho bọn chúng, lại còn nói có thể kiếm ra tiền, không lẽ lại có thủ đoạn tà môn oai đạo gì chứ?”
“Không có, tuyệt đối không có.” Liễu Thuần xua tay nói, “Bệ hạ, thần không hề giấu giếm điều gì... Thần cảm thấy không thể chỉ đơn thuần tăng bổng lộc.”
“Vậy ngươi còn định cho bọn họ nhà cửa nữa hay sao?” Chu Đệ chế nhạo nói.
Liễu Thuần cười nhẹ, “Bệ hạ anh minh, không ngờ lại đoán trúng tâm tư của thần ngay lập tức!”
“Hồ ngôn loạn ngữ!” Chu Đệ hung tợn nói, “Liễu Thuần, theo biện pháp của ngươi, trẫm làm sao có thể kiếm ra tiền? Ngươi hoàn toàn là nói nhảm!”
“Bệ hạ chớ nóng vội, xin hãy nghe thần nói hết đã.” Liễu Thuần cười nói, “Thần đã nghe rất nhiều lần, điều đau đầu nhất của các quan lại chính là đi thuê nhà ở kinh thành, tiền thuê nhà sẽ chiếm đi rất nhiều thu nhập, gây ra cảnh đời sống bách quan khốn đốn. Thần đề nghị triều đình đứng ra, quy hoạch thống nhất khu dân cư, xây dựng chỗ ở cho các quan lại. Không chỉ có kinh thành, mà còn có các tỉnh thành khác, những nơi yếu địa đồn trú biên quân, đều phải xây dựng nhà cửa.”
“Các quan lại tập trung cư trú cùng một chỗ, môi trường của khu vực này nhất định sẽ được nâng cấp quy mô lớn, các cơ sở hạ tầng đi kèm cũng sẽ tăng lên, giá đất xung quanh cũng sẽ theo đó mà tăng lên... Thần còn có một đề nghị, chính là gần đây triều đình không ngừng hưng thịnh việc học, địa phương cũng đang chuẩn bị xây dựng một số đại học, bệ hạ có thể hay không dời những trường học kiểu như Đại học Giao thông, đến một số trấn nhỏ nào đó?”
“Đợi đã!”
Chu Đệ ngắt lời Liễu Thuần, tên tiểu tử này nhảy nhanh quá, cần phải suy nghĩ kỹ lại một chút.
“Ý của ngươi là muốn xây nhà cửa cho bách quan, cung cấp nhà ở cho bọn họ?”
“Kỳ thực còn có giáo dục và y tế.” Liễu Thuần nói, “Thần là cảm thấy nên chuẩn bị một số trường học, chuyên cung cấp cho con em quan lại, để bọn họ có thể nhận được nền giáo dục tương đối chất lượng cao.”
Chu Đệ hừ lạnh nói: “Liễu Thuần, ngươi làm như vậy, có phải định mua chuộc lòng người quan lại không? Ngươi cảm thấy như vậy có công bằng với bách tính bình thường không?”
Liễu Thuần bất đắc dĩ lắc đầu, “Thần cũng biết là không công bằng, nhưng hiện tại thương nhân đã ra tay rồi, nếu bệ hạ không muốn giải tỏa mối lo âu phía sau cho quan lại, tự nhiên sẽ có kẻ khiến quan viên ăn ngon mặc đẹp. Đến lúc đó, dẫu bệ hạ có là thiên tử tôn quý, thế nhưng cũng khó bảo đảm các đại thần phía dưới sẽ không có tâm tư khác, suy cho cùng ăn cơm của ai, thì phải nói lời của kẻ nấy mà!”
Chu Đệ tức giận phiền muộn, lại vô cùng bất lực, kỳ thực tranh luận về đãi ngộ của quan lại, đã có rất nhiều lần rồi, Chu Đệ vẫn luôn rất phản đối, nhưng nhìn đến cục diện hiện nay, dường như cũng không có biện pháp nào tốt hơn.
“Nhóm thương nhân đáng chết này, quả thực chính là ruồi bọ, nhìn thấy vết hở là nhào tới, không có vết hở bọn chúng cũng sẽ chích vào, trẫm sẽ không tha cho bọn chúng đâu!”
Sau khi Chu Đệ nghiến răng nghiến lợi, lại nói tiếp: “Chuyện chuẩn bị nhà cửa cho bách quan, ngươi cứ chịu trách nhiệm đi.”
Liễu Thuần nào dám nhận lời ngay, “Bệ hạ, đề nghị do thần đưa ra, lại còn bắt thần chủ trì, điều này không thích hợp lắm, thần đề cử một người, có lẽ được.”
Chu Đệ thầm cười thầm, tiểu tử ngươi quả nhiên xảo trá, vậy mà không cắn câu. Trẫm còn đang định để ngươi xoay sở, sau đó tiện thể cạo cho một vố nữa chứ! Không ngờ ngươi lại đẩy đi mất.
Chu Đệ cũng không tiện làm quá lộ liễu, dù sao Liễu Thuần quá mức xảo trá, vạn nhất để hắn biết được dụng ý của mình thì không hay.
Hiển nhiên, Chu Đệ không chỉ tâm đen, mà còn đích thị là một con cáo già.
“Ngươi định giao cho ai phụ trách?”
“Đương nhiên là Thái tử điện hạ rồi!” Liễu Thuần không chút do dự nói, “Còn có ai thích hợp hơn Thái tử nữa chứ?”
Chu Đệ suy tư nghiêm túc một hồi lâu, Chu Cao Sí dưới sự bồi dưỡng của ông, quả thực đã có phong thái của một vị thánh quân minh chủ, nhưng đứa con trai béo ú này rốt cuộc có bản lĩnh lớn đến đâu, Chu Đệ vẫn chưa rõ lắm.
Lần này nói không chừng là một bài kiểm tra không tồi, “Ừm, cứ làm theo phương pháp ngươi nói đi. Nhưng trẫm muốn đưa ra cho nó một yêu cầu.”
Liễu Thuần cảm thấy có điềm xấu, bắt đầu lo lắng thay cho đồ đệ, “Bệ hạ, ngài có yêu cầu gì?”
“Rất đơn giản, chính là trẫm không có tiền cho nó!” Chu Đệ nói, “Nó có bản lĩnh thì tự đi mà kiếm tiền, hoặc là ngươi đường đường là sư phụ bỏ tiền ra cũng được.”
Liễu Thuần cười lớn, “Bệ hạ, nếu thực sự là như vậy, thần e là phải thay mặt nhóm thương nhân kia mà mặc niệm rồi!”
