Liêm Pha là tướng giỏi của Triệu. Huệ Văn vương nước Triệu năm thứ mười sáu, Liêm Pha làm tướng Triệu đánh Tề, đại phá quân Tề, chiếm được Dương Tấn, phong làm thường khanh, dũng khí nổi tiếng chư hầu.
Lận Tương Như[1] người Triệu, là xá nhân của người đứng đầu hoạn quan nước Triệu là Mậu Hiền.
Thời Huệ Văn vương nước Triệu được ngọc bích họ Hòa nước Sở. Tần Chiêu vương nghe tin, sai người đưa thư cho Triệu vương, xin đem mười lăm thành đổi lấy ngọc. Triệu vương và đại tướng quân Liêm Pha cùng các đại thần bàn rằng: “Nếu đổi, e không lấy được thành của Tần, chỉ bị lừa; nếu không đổi, sợ Tần đem quân đến đánh”. Bàn kế chưa xong, tìm người có thể sai sang Tần, chưa tìm được. Hoạn quan Mậu Hiền nói: “Xá nhân của thần là Lận Tương Như có thể sai đi được.” Triệu vương hỏi: “Sao khanh biết?” Đáp: “Thần từng có tội, trộm tính muốn trốn sang Yên, xá nhân Tương Như của thần ngăn lại, nói: 'Ngài dựa vào đâu mà biết Yên vương?' Thần nói: 'Ta từng theo đại vương hội kiến Yên vương ở biên giới, Yên vương nắm tay ta nói: 'Xin kết giao,' qua đó mà biết, nên muốn sang Yên.' Tương Như bảo thần rằng: 'Xét lẽ, Triệu mạnh Yên yếu, ngài được Triệu vương tin yêu, nên Yên vương muốn kết giao với ngài. Nay ngài trốn Triệu sang Yên, Yên sợ Triệu, thế của họ ắt không dám giữ ngài, mà còn trói ngài đưa về Triệu. Chẳng bằng ngài cởi trần quỳ trên búa rìu xin chịu tội, may ra thoát được.' Thần theo cách đó, may sao đại vương tha thứ cho thần. Thần trộm cho người này là dũng sĩ, có trí mưu, có thể sai đi được.” Thế là Triệu vương triệu kiến, hỏi Lận Tương Như: “Tần vương đem mười lăm thành xin đổi lấy ngọc bích của quả nhân, có đổi không?” Tương Như đáp: “Tần mạnh Triệu yếu, không thể không đổi.” Triệu vương hỏi: “Lấy ngọc của ta, không cắt thành cho ta, vậy phải làm sao?" Tương Như đáp: “Tần dùng thành đổi ngọc mà Triệu không đồng ý, Triệu đuối lý. Triệu trao ngọc mà Tần không trả thành cho Triệu, Tần đuối lý. Trong hai cách ấy, thà đồng ý mà khiến Tần đuối lý.” Triệu vương hỏi: “Ai có thể làm sứ giả?” Tương Như đáp: “Đại vương ắt không có người, thần xin mang ngọc đi, thành về Triệu thì ngọc ở Tần; thành không về, thần xin mang ngọc nguyên vẹn về Triệu.” Triệu vương bèn sai Tương Như mang ngọc bích sang nước Tần ở phía tây.
Tần vương ngồi ở Chương Đài tiếp kiến Tương Như, Tương Như dâng ngọc lên Tần vương. Tần vương cả mừng, cho mỹ nữ và hầu cận xem, hầu cận đều hồ vạn tuế. Tương Như thấy Tần vương không có ý trả thành cho Triệu, bèn tiến đến nói: “Ngọc có tì vết, xin chỉ cho đại vương.” Tần vương đưa ngọc, Tương Như nhân đó cầm ngọc đứng thẳng, dựa cột, nổi giận tóc dựng mũ, bảo Tần vương rằng: “Đại vương muốn được ngọc, sai người đưa thư cho Triệu vương, Triệu vương triệu hết quần thần thương nghị, đều nói: 'Tần tham, cậy mình mạnh, chỉ nói suông lấy ngọc, e không trả thành.' Bàn nhau không muốn mang ngọc sang Tần. Thần cho kẻ áo vải giao du còn không lừa dối nhau, huống chi nước lớn! Vả vì viên ngọc mà làm trái ý thích của Tần mạnh là không thể. Thế nên Triệu vương bèn trai giới năm ngày, sai thần mang ngọc, vái tiễn và trao quốc thư ở triều đình. Vì sao? Vì muốn giữ nghiêm uy của đại quốc để tỏ lòng kính trọng vậy. Nay thần đến, đại vương tiếp kiến ở chỗ tầm thường, lễ tiết khinh mạn; được ngọc, truyền cho mỹ nữ, để đùa cợt thần. Thần thấy đại vương không có ý trả thành ấp cho Triệu vương, nên thần lấy lại ngọc. Đại vương một mực ép thần, hôm nay đầu thần và ngọc đều vỡ ở cái cột này!” Tương Như cầm ngọc nhìn chằm chằm cột, như muốn lao vào. Tân vương sợ ngọc vỡ, bèn tạ lỗi và thỉnh cầu, triệu quan hữu ty mang địa đồ ra, chỉ từ đây trở đi mười lăm thành đều thuộc Triệu. Tương Như đoán Tần vương chỉ vờ cắt thành cho Triệu, không phải ý thực, bèn nói với Tần vương: “Ngọc họ Hòa, thiên hạ cùng cho là báu vật, Triệu vương sợ, không dám không dâng. Khi Triệu vương tiến ngọc, trai giới năm ngày, nay đại vương cũng nên trai giới năm ngày, bày lễ cửu tân[2] ở triều đình, thần mới dám dâng ngọc.” Tần vương đoán biết, rốt cuộc không thể cưỡng đoạt, bèn đồng ý trai giới năm ngày, cho Tương Như ở công quán Quảng Thành. Tương Như biết Tần vương tuy trai giới, nhưng quyết phụ ước không trả thành, bèn sai người đi cùng mặc áo ngắn, mang theo ngọc, đi lối tắt trốn về, trao lại ngọc cho Triệu.
Tần vương trai giới năm ngày xong, bày lễ cửu tân ở triều đình, tiếp kiến sử Triệu là Lận Tương Như. Tương Như đến, nói với Tần vương: “Tần từ Mục công trở đi trải hơn hai mươi đời vua, chưa có ai từng giữ trọn minh ước. Thần thực sự bị đại vương lừa mà phụ Triệu, cho nên sai người mang ngọc về, đi đường nhỏ, đã về Triệu rồi. Vả Tần mạnh Triệu yếu, đại vương sai một sứ đến Triệu, Triệu lập tức đưa ngọc đến. Nay nhân Tần mạnh mà cắt mười lăm thành cho Triệu trước, Triệu há dám giữ ngọc mà đắc tội với đại vương ư? Thần biết tội dối đại vương đáng phải chết, xin bước vào chảo nước sôi, chỉ xin đại vương cùng quần thần bàn tính cho kỹ.” Tần vương và quần thần nhìn nhau nuối tiếc. Tả hữu có kẻ muốn lôi Tương Như đi, Tần vương nhân nói: “Nay giết Tương Như, cuối cùng không được ngọc lại cắt mất quan hệ tốt giữa Tần và Triệu, chẳng bằng nhân đây hậu đãi y, cho về Triệu, Triệu vương há vì một viên ngọc dám lừa Tần ư?” Cuối cùng triệu kiến Tương Như ở triều đình, hành lễ xong xuôi bèn cho về.
Tương Như về nước, Triệu vương cho là đại phu tài giỏi, đi sứ chư hầu không làm nhục mệnh vua, liền phong làm Thượng đại phu. Tần cũng không cắt thành cho Triệu, Triệu sau cùng cũng không trao ngọc cho Tần.
Về sau, Tần đánh Triệu, hạ Thạch Thành. Năm sau, lại đánh Triệu, giết hai vạn người.
Tần vương sai sứ giả báo với Triệu vương, muốn cùng Triệu vương hội kiến ở Mẫn Trì, phía ngoài Tây Hà để giảng hòa. Triệu vương sợ Tần, không muốn đi. Liêm Pha, Lận Tương Như tính kế: “Đại vương không đi, chứng tỏ Triệu yếu và khiếp nhược vậy.” Triệu vương bèn lên đường, Tương Như đi theo. Liêm Pha tiễn đến biên giới, nói với Triệu vương: “Đại vương đi, tính đường từ khi gặp Tần vương đến hành lễ xong, trở về, không quá ba mươi ngày. Ba mươi ngày không về, xin lập thái tử làm vua, để Tần hết hy vọng.” Triệu vương đồng ý. Rồi cùng Tần vương hội kiến ở Mẫn Trì. Tần vương uống rượu say, nói: “Quả nhân trộm nghe Triệu vương thích nhạc, xin hãy tấu đàn sắt.” Triệu vương đánh đàn sắt. Quan Ngự sử nước Tần bước lên ghi: “Ngày... tháng... năm, Tần vương và Triệu vương gặp mặt uống rượu, sai Triệu vương gảy đàn sắt.” Lận Tương Như bước lên nói: “Triệu vương trộm nghe Tần vương giỏi về nhạc Tần, xin dâng vò sành để Tần vương đánh nhạc cùng vui.” Tần vương giận, không chịu. Lận Tương Như đem vò sành đưa đến trước mặt, quỳ xuống mời Tần vương gõ. Tần vương không chịu gõ. Tương Như nói: “Trong vòng năm bước, Tương Như xin lấy máu ở cổ vấy lên đại vương.” Tả hữu muốn đâm Tương Như, Tương Như trợn mắt quát, tả hữu đều lui. Tần vương không vui, phải gõ một cái. Tương Như quay đầu triệu Ngự sử nước Triệu đến ghi rằng: “Ngày... tháng... năm..., Tần vương gõ vò cho Triệu vương nghe.” Quần thần nước Tần nói: “Xin cắt mười lăm thành của Triệu để chúc thọ Tần vương.” Lận Tương Như cũng nói: “Xin cắt đất Hàm Dương của Tần để chúc thọ Triệu vương.” Khi tàn cuộc rượu, Tần vương cuối cùng không tranh hơn được với Triệu. Triệu cũng bày nhiều quân lính tiếp đón Tần, Tần không dám manh động.
Về nước, Tương Như có công lớn, được phong làm thượng khanh, địa vị trên cả Liêm Pha. Liêm Pha nói: “Ta là tướng Triệu, đánh thành chiếm đất lập đại công, còn Lận Tương Như nhờ miệng lưỡi, địa vị trên ta, vả Tương Như xuất thân hèn hạ, ta xấu hổ, không cam tâm đứng dưới.” Lại rêu rao: “Ta gặp Tương Như, ắt làm nhục ông ta.” Tương Như nghe chuyện, không chịu gặp mặt. Mỗi khi Tương Như vào triều, thường cáo ốm, không muốn tranh thứ bậc với Liêm Pha. Không lâu sau, Tương Như ra ngoài, trông thấy Liêm Pha, bèn cho xe tránh đi. Xá nhân thấy vậy can rằng: “Tôi sở dĩ bỏ thân thích theo thờ ngài, vì mộ ngài cao nghĩa. Nay ngài với Liêm Pha ngang hàng, Liêm Pha nói xấu sau lưng mà ngài tránh ông ta, e sợ thật quá mức, như người thường còn thấy xấu hổ, huống chi hạng tướng võ tướng văn! Bọn tôi kém cỏi, xin từ biệt.” Lận Tương Như ra sức ngăn lại, nói: “Ông xem tướng quân Liêm Pha có bằng Tần vương không?" Đáp: “Không bằng được.” Tương Như nói: “Tần vương oai phong, Tương Như còn quát mắng ở triều đình, làm nhục quần thần ông ta, Tương Như tuy tầm thường, há riêng sợ Liêm tướng quân? Ta vốn nghĩ, Tần mạnh sở dĩ không dám đem quân đánh Triệu, là vì hai người bọn ta. Nay hai hổ đấu nhau, ắt một con phải chết. Vì lẽ đó ta đặt quốc gia cấp bách lên trước mà gạt oán thù riêng sang một bên.” Liêm Pha nghe chuyện, cởi trần mang roi gai, thông qua tân khách đến Cổng nhà Lận Tương Như tạ tội, nói: “Kẻ hèn này đâu biết tướng quân rộng lượng đến thế.” Cuối cùng vui vẻ, thành bạn sinh tử.
Năm đó, Liêm Pha đông đánh Tề, phá một cánh quân. Được hai năm, Liêm Pha lại đánh đất Kỷ của Tề, hạ được. Ba năm sau, Liêm Pha đánh Phòng Lăng và An Dương của Ngụy, hạ được. Bốn năm sau, Lận Tương Như cầm quân đánh Tề, kéo đến Bình Ấp rồi bãi binh. Năm sau, Triệu Xa phá quân Tần ở dưới thành Át Dự.
Triệu Xa là viên lại quản việc ruộng nương ở Triệu, thu tô thuế nhưng nhà Bình Nguyên quân không chịu nộp, Xa xử theo pháp luật, giết mười chín người làm việc cho Bình Nguyên quân. Bình Nguyên quân nổi giận, định giết Xa. Xa nhân đó nói: “Ngài là quý công tử của Triệu, nay dung túng người nhà không theo phép công khiến pháp luật bị khinh nhờn, pháp luật bị khinh nhờn thì nước yếu, nước yếu thì chư hầu tiến đánh, chư hầu tiến đánh thì không còn Triệu, ngài sao giàu được thế nữa? Sang quý như ngài, làm theo phép công thì trên dưới công bằng, trên dưới công bằng thì nước mạnh, nước mạnh thì Triệu vững, ngài là quý thích, há để thiên hạ xem thường ư?” Bình Nguyên quân cho là hiền năng, nói với Triệu vương. Triệu vương dùng Xa lo việc thuế khóa trong nước, nhờ đó thuế khóa công bằng, dân giàu mà kho đụn đầy.
Tần đánh Hàn, đóng quân ở Át Dự. Triệu vương gọi Liêm Pha đến hỏi: “Cứu được không?” Đáp rằng: “Đường xa gập ghềnh nhỏ hẹp, khó cứu.” Lại triệu Nhạc Thừa đến hỏi, Nhạc Thừa đáp như Liêm Pha. Lại gọi Triệu Xa, Xa đáp: “Đường đến đó xa xôi, gập ghềnh lại nhỏ hẹp, ví như hai con chuột đánh nhau trong hang, con nào dũng mãnh thì thắng.” Triệu vương bèn lệnh Triệu Xa cầm quân, cứu Hàn.
Quân Triệu đi khỏi Hàm Đan ba mươi dặm, Triệu Xa lệnh trong quân: “Ai đem việc quân can ngăn thì xử tội chết.” Quân Tần đóng phía tây Vũ An, đánh trống hò hét, khiến nhà ngói ở Vũ An đều rung chuyển. Trong quân có thám mã nói phải cứu gấp Vũ An, Triệu Xa lập tức chém. Đắp tường kiên cố, lưu lại hai mươi tám ngày không đi, đắp thêm hào lũy. Thám báo quân Tần lẻn vào, Triệu Xa cho ăn ngon rồi thả về. Thám báo về báo với tướng Tần, tướng Tần cả mừng nói: “Rời khỏi nước ba mươi dặm mà quân không đi, lại đắp thêm hào lũy, Át Dự không còn là đất của Triệu nữa.” Triệu Xa thả tên thám thính của Tần đi, bèn cuốn giáp chạy, hai ngày một đêm thì đến, lệnh những tay thiện xạ đóng quân cách Át Dự năm mươi dặm. Đắp lũy quân xong, quân Tần hay tin, đem quân kéo đến. Quân sĩ là Hứa Lịch xin can việc quân, Triệu Xa nói: “Cho vào.” Hứa Lịch nói: “Quân Tần không ngờ Triệu đến, khí thế rất mạnh, tướng quân phải tập trung quân lập trận thế để chờ họ, nếu không, ắt thua.” Triệu Xa nói: “Xin vâng lệnh.” Hứa Lịch nói: “Xin chịu tội chết.” Triệu Xa bảo: “Đợi sau khi về đến Hàm Đan.” Hứa Lịch lại góp ý: “Ai chiếm và lên được núi phía bắc thì thắng, ai đến sau tất thua.” Triệu Xa đồng ý, cho vạn quân đến đó. Quân Tần đến sau, tranh núi nhưng không lên được, Triệu Xa tung quân ra đánh, đại phá quân Tần. Quân Tần tháo vây rút chạy, bèn giải vây Át Dự rồi về.
Huệ Văn vương nước Triệu tặng Xa hiệu là Mã Phục quân, cho Hứa Lịch làm Quốc úy. Vì thế Triệu Xa ngang hàng Liêm Pha và Lận Tương Như.
Bốn năm sau, Huệ Văn vương nước Triệu chết, con là Hiếu Thành vương lên thay. Năm thứ bảy, quân Tần và Triệu đối trận Trường Bình, bấy giờ Triệu Xa đã chết, Lận Tương Như đang bệnh nặng, Triệu sai Liêm Pha cầm quân đánh Tần, Tần nhiều lần đánh bại quân Triệu, quân Triệu giữ vững thành không ra đánh. Tần nhiều lần khiêu chiến, Liêm Pha không đánh. Triệu vương tin kế phản gián của Tần. Phản gián nước Tần nói: “Tần sợ nhất con trai Mã Phục quân Triệu Xa là Triệu Quát cầm quân.” Triệu vương nhân đó phong Quát làm tướng thay Liêm Pha. Lận Tương Như nói: “Đại vương dựa vào danh sai Quát làm tướng, như dán trục đàn mà muốn gảy vậy[3]. Quát đọc sách cha để lại nhưng không biết thay đổi cho phù hợp.” Triệu vương không nghe, cho Quát cầm quân.
Triệu Quát học binh pháp từ nhỏ, nói về việc binh, thiên hạ không ai bằng. Thường luận bàn việc binh cùng cha là Xa, Xa không thể làm khó được, nhưng không cho là phải. Mẹ Quát hỏi lý do, Triệu Xa đáp: “Dùng binh, là đất chết, mà thằng Quát nói dễ dàng, giả sử Triệu không dùng thằng Quát thì thôi, nếu dùng làm tướng, người phá Triệu ắt là nó đấy.” Đến khi Quát sắp lên đường, mẹ Quát dâng thư nói với Triệu vương: “Không thể sai Quát làm tướng.” Nhà vua hỏi: “Tại sao?” Đáp rằng: “Khi trước thiếp thờ cha Quát, lúc ông ấy làm tướng, người dâng cơm rượu có hàng chục, bạn bè có hàng trăm, đại vương và tông thất tặng thưởng thứ gì đều đem cho quân binh, quan lại, sĩ đại phu; lúc nhận lệnh lên đường, không hỏi đến việc nhà. Nay Quát một sớm làm tướng, quay mặt về đông tiếp kiến thuộc hạ, quân lính không dám ngẩng mặt lên nhìn, vàng lụa đại vương ban cất hết trong nhà, hằng ngày thấy nhà ruộng có lợi mua được thì mua luôn. Đại vương cho nó bằng cha nó không? Cha con lòng dạ khác nhau, đại vương đừng cho làm tướng.” Triệu vương nói: “Đừng nhắc nữa, ta quyết rồi.” Mẹ Quát nhân đó nói: “Nếu đại vương nhất quyết dùng nó, nhược bằng xảy ra việc gì, thiếp có khỏi bị liên lụy chăng?" Triệu vương đồng ý.
Triệu Quát thay Liêm Pha, đổi hết quy định, thay các viên quân lại. Tướng Tần là Bạch Khởi nghe tin, tung kỳ binh, vờ thua chạy, rồi cắt đường lương thảo, chia quân Triệu Quát làm hai, lòng quân ly tán. Hơn bốn mươi ngày, quân Triệu đói, Triệu Quát đem quân tinh nhuệ đích thân đốc chiến, bị quân Tần bắn chết. Quân Quát thua, mấy chục vạn quân đầu hàng Tần, Tần chôn sống hết. Triệu trước sau mất khoảng bốn mươi lăm vạn quân. Năm sau, quân Tần bèn vây Hàm Đan, hơn một năm, suýt không thoát nổi, nhờ chư hầu Sở và Ngụy đến cứu, mới giải vây được Hàm Đan. Triệu vương cũng theo lời nói trước, cuối cùng không giết mẹ Triệu Quát.
Năm năm sau khi giải vây Hàm Đan, Yên theo kế của Lật Phúc, nói: “Trai tráng nước Triệu chết cả ở Trường Binh, con côi của họ chưa lớn”, cất quân đánh Triệu. Triệu sai Liêm Pha làm tướng, đánh Yên, đại phá quân Yên tại đất Hạo, giết Lật Phúc, bao vây Yên. Yên phải cắt năm thành cầu hòa, được chấp nhận. Triệu phong cho Liêm Pha đất Uy Văn, hiệu là Tín Bình quân, thay quyền Tướng quốc.
Lúc Liêm Pha bị bãi chức từ Trường Bình về, thất thế, tân khách cũ bỏ đi hết. Tới khi được làm tướng, khách lại kéo đến. Liêm Pha nói: “Khách đi hết đi!” Khách nói: “Ôi, sao ngài thấy muộn thế? Xét, đạo giao du trong thiên hạ như ở chợ vậy, ngài có thế, tôi theo ngài, ngài thất thế, tôi bỏ đi, đó là lẽ cố nhiên, có gì phải oán?” Được sáu năm, Triệu sai Liêm Pha đánh đất Phồn Dương của Ngụy, hạ được.
Hiếu Thành vương nước Triệu chết, con là Điệu Tương vương lên thay, sai Nhạc Thừa thay Liêm Pha. Liêm Pha giận, đánh Nhạc Thừa, Nhạc Thừa chạy. Liêm Pha liền chạy sang Đại Lương nước Ngụy. Năm sau, Triệu bèn phong Lý Mục làm tướng cầm quân đánh Yên, hạ được Vũ Toại và Phương Thành.
Liêm Pha ở Đại Lương đã lâu, nhưng Ngụy không tin dùng. Triệu nhiều lần bị Tần vây khốn, Triệu vương muốn dùng lại Liêm Pha, Liêm Pha cũng muốn được dùng lại ở Triệu. Triệu vương sai sứ giả đến xem dùng được Liêm Pha không? Kẻ thù của Liêm Pha là Quách Khai đút lót nhiều vàng cho sứ giả, bảo nói xấu Liêm Pha. Sứ Triệu gặp Liêm Pha, Liêm Pha ăn một bữa cả đấu gạo, mười cân thịt, mặc giáp lên ngựa để tỏ mình còn dùng được. Sứ giả về báo với Triệu vương: “Tướng quân Liêm Pha tuy già, còn ăn khỏe, nhưng ngồi với thần, chốc lát đi đại tiện đến ba lần.” Triệu vương cho Liêm Pha đã già, bèn không triệu nữa.
Sở nghe nói Liêm Pha ở Ngụy, ngầm sai người sang đón. Liêm Pha một lần làm tướng Sở, không lập được công, nói: “Ta muốn dùng người Triệu.” Liêm Pha sau chết ở Thọ Xuân.
Lý Mục là tướng giỏi ở biên giới phía bắc nước Triệu, thường đóng quân ở đất Đại và Nhạn Môn để phòng bị Hung Nô, tùy nghi sắp đặt lại tốt, tô thuế ngoài chợ đều chuyển vào phủ, chi tiêu cho quân đội. Mỗi ngày giết mấy con bò khao thưởng quân sĩ, học cưỡi ngựa bắn cung, cẩn trọng đốt lửa hiệu, dùng nhiều gián điệp, hậu đãi quân sĩ. Có ước định rằng: “Nếu quân Hung Nô vào cướp, kíp chạy vào thành phòng thủ, ai ra bắt tù binh, xử chém.” Mỗi lần Hung Nô vào cướp, nổi lửa hiệu cẩn thận, vội vào thành phòng thủ, không dám giao chiến. Cứ thế mấy năm, cũng không mất mát, tổn hại, nhưng Hung Nô cho Lý Mục nhát gan, ngay quân Triệu ở biên giới cũng xem tướng mình nhát. Triệu vương trách Lý Mục, Lý Mục vẫn làm như trước. Triệu vương giận, triệu về, sai người khác thay làm tướng.
Được hơn năm, mỗi lần Hung Nô đến, quân Triệu ra đánh. Xuất chiến nhưng đều bất lợi, thương vong tổn thất nhiều, biên cảnh không trồng cây chăn nuôi được. Lại mời Lý Mục. Lý Mục không ra khỏi cổng, cố ý thác bệnh. Triệu vương bèn ép dậy sai cầm quân. Mục nói: “Đại vương nhất định dùng thần, có cho thần làm như trước, mới dám vâng lệnh.” Triệu vương đồng ý.
Lý Mục ra biên giới, lại quy định như cũ. Hung Nô nhiều năm không thu được gì, luôn cho Lý Mục khiếp sợ. Quân sĩ hằng ngày được thưởng mà không được dùng, đều muốn đánh một trận. Thế là [Lý Mục] chọn một nghìn ba trăm chiến xa, tuyển một vạn ba nghìn chiến mã, lựa năm vạn quân từng được thưởng trăm lạng vàng, mười vạn lính biết bắn cung, thảy đều được luyện cách đánh. Cho thả súc vật khắp nơi, nhân dân đầy đồng. Hung Nô vào một số ít, quân Lý Mục vờ thua chạy, để hàng nghìn người bị bắt. Thiền vu nghe tin, cầm đại quân vào cướp. Lý Mục lập nhiều kỳ trận, tung quân tả hữu ra đánh, cả phá, giết hơn mười vạn kỵ binh Hung Nô, diệt Đam Lam, phá Đông Hồ, bắt Lâm Hồ đầu hàng, Thiền vụ bỏ chạy. Hơn mười năm sau, Hung Nô không dám đến gần biên giới nước Triệu.
Điệu Tương vương nước Triệu năm thứ nhất, Liêm Pha đã trốn sang Ngụy, Triệu sai Lý Mục đánh Yên, hạ được Vũ Toại, Phương Thành. Được hai năm, Bàng Huyên phá quân Yên, giết Kịch Tân. Bảy năm sau, Tần đánh giết tướng Triệu là Hỗ Triếp ở Vũ Toại, chém mười vạn thủ cấp. Triệu bèn lấy Lý Mục làm đại tướng quân, đánh quân Tần ở Nghi An, cả phá quân Tần, đuổi tướng Tần là Hoàn Kỹ bỏ chạy. Triệu Phong Lý Mục làm Vũ An quân. Được ba năm, Tần đánh Bà Ngô, Lý Mục đánh phá quân Tần, phía nam chống Hàn và Ngụy.
Triệu vương là Thiên năm thứ bảy, Tần sai Vương Tiễn đánh Triệu, Triệu sại Lý Mục, Tư Mã Thượng cự địch. Tần nhiều lần đút vàng cho Quách Khai là sủng thần của Triệu vương, làm kế phản gián, nói Lý Mục, Tư Mã Thượng muốn làm phản. Triệu vương bèn sai Triệu Thông và tướng Tề là Nhan Tụ thay Lý Mục. Lý Mục không chịu vâng lệnh, Triệu sai người ngầm bắt Lý Mục, đem chém. Phế truất Tư Mã Thượng. Ba tháng sau, Vương Tiễn nhân đó tức tốc đánh Triệu, phá được quân Triệu, giết Triệu Thông, bắt sống Triệu vương là Thiên cùng tướng Triệu là Nhan Tụ, bèn diệt Triệu.
Thái sử công bàn rằng: Biết rõ là phải chết ắt dũng cảm, không coi chết là việc khó, ứng xử với cái chết mới khó. Lúc Lân Tương Như cầm ngọc bích nhìn vào cột, đến khi quát mắng tả hữu của Tần vương, tình thế chẳng qua sẽ bị giết là cùng, nhưng kẻ sĩ khác có khi vì khiếp sợ mà không dám làm. Tương Như một lần phát lộ dũng khí, uy phong lan truyền nước địch, lui về thì khiêm nhượng với Liêm Pha, danh trọng như Thái Sơn, trí mưu và dũng cảm; ông trong xử lý công việc có thể gọi là kiêm bị vậy.
[1] Lận Tương Như: Có sách phiên là Lạn Tương Như.
[2] Một trong những nghi lễ quan trọng trong việc đón tiếp tân khách thời xưa.
[3] Ý nói chỉ có cái hình thức như chiếc đàn bình thường, nhưng khi gảy trục đàn sẽ bung ra, không thể gảy được. Tác giả ý nói Triệu Quát chỉ nhờ danh tiếng của cha mình chứ không có thực chất.
