Phó Khoan

Dương Lăng hầu Phó Khoan, theo Cao tổ khi đang là Ngũ đại phu Kỵ tướng nước Ngụy, làm xá nhân, dấy lên từ Hoành Dương. Theo đánh An Dương, Giang Lý, đánh quân Triệu Bôn ở Khai Phong, rồi đánh Dương Hùng ở Củ Ngung, Dương Vũ, chém mười hai thủ cấp, được ban tước khanh. Theo đến Bá Thượng. Bái công lên làm Hán vương, Hán vương ban tặng cho Khoan, phong hiệu Cung Đức quân. Theo vào Hán Trung, thăng lên Hữu kỵ tướng. Theo đi bình định Tam Tần, được thực ấp ở Điêu Âm. Theo đánh Hạng Tịch, chờ ở đất Hoài, được ban tước Thông Đức hầu. Theo đánh Hạng Quán, Chu Lan, Long Thư, thuộc hạ chém được một Kỵ tướng dưới thành Ngao, được thêm thực ấp.

Trở thành bộ thuộc của Hoài Âm, đánh phá quân giữ Lịch Hạ của Tề, tấn công Điền Giải. Làm thuộc hạ của Tướng quốc Tham, san phẳng huyện Bác, được tăng thực ấp. Nhân bình định đất Tề, được ban phù tiết đời đời truyền nối, phong làm Dương Lăng hầu, hưởng hai nghìn sáu trăm hộ, bãi bỏ ấp phong cũ. Làm Hữu thừa tướng nước Tề, phòng bị đất Tề. Năm năm sau làm Tướng quốc nước Tề.

Bốn tháng sau, đánh Trần Hy, làm thuộc hạ của Thái ủy Bột, lấy danh nghĩa Tướng quốc thay Thừa tướng Khoái đi đánh Hy. Một tháng sau, chuyển lên làm Tướng quốc nước Đại, cầm quân đóng đồn. Hai năm sau làm Thừa tướng nước Đại, cầm quân đóng đồn.

Hiếu Huệ đế năm thứ tư, ông qua đời, thụy là Cảnh hầu. Con trai là Khoảnh hầu Tinh lên thay, được hai mươi bốn năm thì chết. Con Tinh là Cung hầu Tắc lên thay, được mười hai năm thì chết. Con Tắc là Yển lên thay, được ba mươi mốt năm, cùng Hoài Nam vương mưu phản, chết, nước phong bị phế.

Cận Hấp

Tín Vũ hầu Cận Hấp, lấy thân phận trung quyên[1] để theo Cao Tổ, nổi lên ở Uyển Cù. Tấn công Tế Dương. Phá quân của Lý Do. Đánh quân Tần ở nam đất Hào, đông bắc Khai Phong, chém một viên Thiên nhân tướng thuộc kỵ binh địch, năm mươi bảy thủ cấp, bắt sống bảy mươi ba người, được ban tước phong hiệu Lâm Bình quân. Lại giao chiến ở bắc Lam Điền, chém hai viên Xa tư mã, một viên Kỵ trưởng, hai mươi tám thủ cấp, bắt sống năm mươi bảy tên. Đến Bái Thượng. Bái công lên làm Hán vương, ban cho Hấp tước Kiến Vũ hầu, thăng làm Kỵ đô úy.

Theo bình định Tam Tần. Một mình sang tây đánh quân của Chương Bình ở Lũng Tây, phá được, bình định sáu huyện Lũng Tây, thuộc hạ chém bốn Xa tư mã, bốn viên hầu, mười hai Kỵ trưởng. Theo sang đông đánh Sở, tiến đến Bành Thành. Quân Hán thua trận rút lui, Hấp giữ Ung Khưu, rời đi đánh bọn Vương Vũ làm phản. Chiếm đất Lương, một mình dẫn binh đánh quân của Hình Duyệt ở nam đất Truy, phá được, đích thân bắt được hai Đô úy, mười hai Tư mã và hầu của Duyệt, bức hàng bốn nghìn một trăm tám mươi lại tốt. Phá quân Sở ở phía đông Huỳnh Dương. Hán vương năm thứ ba, được ban thực ấp bốn nghìn hai trăm hộ.

Cầm quân đến Hà Nội, đánh quân của tướng Triệu là Phì Thích ở Triều Ca, phá được, thuộc hạ bắt được hai Kỵ tướng, hai trăm năm mươi cỗ xe ngựa. Theo đánh từ An Dương về đông, đến Cức Bồ, hạ được bảy huyện. Cầm quân đánh phá quân Triệu, bắt được hai Tư mã, bốn viên hầu, hàng phục hai nghìn bốn trăm lại tốt. Theo đánh hạ được Hàm Đan. Cầm quân đánh hạ Bình Dương, đích thân chém Thủ tướng, thuộc hạ chém được một Binh thú, một Quận thú, hàng phục thành Nghiệp. Theo đánh Triều Ca, Hàm Đam, rồi cầm quân đánh phá quân Triệu, hàng phục sáu huyện ở Hàm Đan. Kéo quân về Ngao Thương phá được quân Hạng Tịch ở phía nam Thành Cao, đánh chẹn đường tiếp lương của Sở, từ Huỳnh Dương đến Tương Ấp. Phá quân Sở Quán dưới thành Lỗ. Chiếm đất phía đông đến Tăng, Đàm, Hạ Phì; phía nam đến đất Kỳ, Trúc Ấp. Đánh Hàng Hãn dưới thành Tế Dương. Trở về đánh Hạng Tịch dưới thành huyện Trần, phá được. Cầm quân bình định Giang Lăng, thu hàng Trụ quốc Giang Lăng, tám viên hạng Đại tư mã trở xuống, đích thân bắt được Giang Lăng vương, giải đến Lạc Dương, nhân đó bình định Nam Quận. Theo đến đất Trần, bắt được Sở vương Tín, ban phù tiết đời đời không dứt, định mức thực ấp bốn nghìn sáu trăm hộ, hiệu Tín Vũ hầu.

Lấy thân phận Kỵ đô úy theo đánh đất Đại, tấn công Hàn Tín dưới Bình Thành, về đóng quân ở Đông Viên. Có công, được làm Xa kỵ tướng quân, cùng thống lĩnh quân xa kỵ các nước Lương, Triệu, Tề, Yên, Sở, đánh Thừa tướng Sưởng của Trần Hy, phá được, nhân đó hàng phục Khúc Nghịch. Theo đánh Kình Bố có công, thực ấp được lên năm nghìn ba trăm hộ. Đại để chém được chín mươi thủ cấp, bắt sống một trăm ba mươi hai quân; một mình phá mười bốn đạo quân, hàng phục năm mươi chín thành, bình định một quận, một nước, hai mươi ba huyện; bắt một vương, một Trụ quốc, cùng ba mươi chín quan từ hai nghìn thạch xuống đến năm trăm thạch.

Cao hậu năm thứ năm, Hấp chết, thụy là Túc hầu. Con là Đình thay tước hầu. Được hai mươi mốt năm, sai nhiều người trong nước làm trái luật định, đến Hiếu Văn đế năm thứ ba, bị mất tước hầu, nước phong bị phế.

Chu Tiết

Khoái Thành hầu Tiết, người huyện Bái, họ Chu. Từng làm Tham thừa cho Cao tổ, lấy thân phận xá nhân theo dấy binh ở huyện Bái. Đến Bá Thượng, sang tây vào đất Thục, Hán, về bình định Tam Tần, được thực ấp tại Trì Dương. Sang đông chặn đường hào, theo vượt qua Bình Âm, gặp quân Hoài Âm hầu ở Tương Quốc, quân lúc thắng lúc thua, trước sau không trái ý Cao tổ. Phong Tiết làm Vũ Tín hầu, thực ấp ba nghìn ba trăm hộ. Cao tổ năm thứ mười hai, phong Tiết làm Khoái Thành hầu, trừ bỏ thực ấp trước đây.

Hoàng thượng muốn cầm quân đánh Trần Hy, Khoái Thành hầu khóc nói: “Khi xưa Tần đánh phá thiên hạ, Thủy hoàng chưa từng cầm quân. Nay hoàng thượng thường cầm quân, lẽ nào không ai có thể sai đi được ư?” Hoàng thượng cho là “Yêu ta”, ban vào điện không cần rảo bước, giết người không bị phán tội chết.

Đến Hiếu Văn đế năm thứ năm, Tiết già chết đi, thụy là Trinh hầu. Con là hương thay tước hầu, có tội, nước phong bị phế. Đến Hiếu Cảnh đế niên hiệu Trung Nguyên năm thứ hai, phong con Tiết là Cư thay tước hầu. Đến niên hiệu Nguyên Đỉnh năm thứ ba, Cư làm Thái thường, có tội, nước phong bị phế.

Thái sử công bàn rằng: Dương Lăng hầu Phó Khoan, Tín Lăng lầu Cận Hấp đều tước vị cao, theo Cao tổ dấy binh ở Sơn Đông, đánh Hạng Tịch, giết được danh tướng, phá quân hàng thành lên đến hàng chục, chưa từng chịu khốn nhục, đó cũng do trời xui vậy. Khoái Thành hầu Chu Tiết giữ lòng kiên chính, không bị nghi ngờ, Hoàng thượng muốn đi đánh ở đâu, chưa từng không rơi lệ, vì có nỗi thương tâm mới thế, có thể gọi là bậc quân tử dốc lòng trung hậu vậy.

[1] Trung quyên: tùy tòng thân cận của Bái công.