Tổ Gia chuyển thư cho Cái Hà ở Mai Hoa đạo quán, cầm bức thư trên tay, bà không cầm được nước mắt. Hai người đến trước mộ đọc thư cho Mai Huyền Tử nghe, sau đó hóa bức thư ngay trước mộ. Tổ Gia bùi ngùi nói: “Mai hiền đệ à, cháu trai là người khiêm tốn ham học, ngày sau tất sẽ nên người, ông có thể yên lòng rồi.”
Đến đêm khi trở về Đường khẩu, Tổ Gia trăm mối tâm tư. Bến Thượng Hải giờ đã náo nhiệt như xưa, dấu tích tô giới gần trăm năm cũng không còn nữa, khắp Thượng Hải đâu đâu cũng đều là ảnh Tưởng Giới Thạch, tiếng ca tụng công đức vang khắp hang cùng ngõ hẻm. Đồng cốt được dịp thi nhau nổi lên, rút quẻ xem tướng nô nức mở hiệu, dân chúng sống sót sau cơn đại nạn bắt đầu đổ lên chùa miếu, đạo quán lễ tạ.
Mộc Tử Liên tái xuất giang hồ, xuất hiện trên trang nhất các báo với mỹ danh “đại sư yêu nước”, nào là “Thiết Bản tiên sinh đã trở lại”, nào là “Nam Viên bắc Vi đông Nhạc Ngô, tam tiên quy lai vấn Tổ Gia”. Năm đó Viên Thụ San 65 tuổi, Vi Thiên Lý 35 tuổi, Từ Nhạc Ngô 60 tuổi, Tổ Gia 44 tuổi. Đó là những bậc thầy tướng số nổi danh khắp cả nước, từ góc độ tướng số mỗi vị đều tổng kết, quy nạp nên “luận đạo nhân sinh” của riêng mình.
Tổ Gia rất muốn được nghe lý luận về tướng số của ba người họ, bao nhiêu năm qua, ông luôn muốn đến bái kiến ba vị cao nhân này. Nhưng cũng vì bận chỉnh đốn Đường khẩu, lại tự thấy mình bản lĩnh chưa đủ, không dám tùy tiện hành sự, sau lại mải mê đấu trí với hội đạo môn và người Nhật, lang bạt khắp nơi nên chưa có được cơ hội. Nay ông nghiễm nhiên trở thành bậc đại sư được mọi người công nhận, hơn nữa còn là đại sư yêu nước, bất luận là thân phận hay bản lĩnh, ông đều đã đủ tư cách.
Đầu tiên, Tổ Gia đến bái kiến Viên Thụ San, vị lão tiền bối đã 65 tuổi.
Viên Thụ San bản tính rất lương thiện, có hai người ông ta khâm phục nhất trong đời: một là Phục Hy, tức người sáng tạo ra Tiên thiên bát quái; một là Võ Huấn, người đi tiên phong trong việc lập trường tư, được gọi là nhà giáo của dân nghèo. Viên Thụ San không coi trọng tiền bạc, có tiền ông đều đem đi làm từ thiện. Tại quê nhà, ông lập một trường tiểu học, không những không thu học phí mà còn phát sách vở bút mực miễn phí cho học sinh nghèo. Trong thời kỳ kháng chiến, do quê nhà bị chiến tranh tàn phá, ông bất đắc dĩ phải bỏ dạy học, chạy đến tô giới Anh ở Thượng Hải lánh nạn. Dân Thượng Hải nghe tin đại sư tướng số đến, lũ lượt kéo đến xem quẻ.
Sau do người đến xem tướng số quá đông, Viên Thụ San buộc phải cho mọi người xếp hàng chờ đợi, đồng thời yêu cầu người đến xem phải điền thông tin bát tự ngày giờ sinh vào phiếu trước rồi mới chuyển lên, sau khi xem xét xong xuôi, người đó mới được vào nghe ông luận giải.
Cửa hiệu tướng số của ông trở nên nổi tiếng, khiến đám lưu manh quanh vùng nóng mặt. Thế là cửa hiệu thường xuyên bị đám lưu manh côn đồ đến uy hiếp: “Ông kiếm được nhiều như vậy, phải nôn ra vài đồng chứ, bằng không bọn ta sẽ đập nát quán của ông!”
Viên Thụ San không chút sợ hãi, nói: “Tốt thôi! Đập hết đi! Ta cũng đâu muốn bói toán!”
Đám lưu manh chưng hửng, nhưng ngay sau đó chúng lại nghĩ ra một cách tiểu nhân: ăn vạ trước cửa hiệu. Thấy có người xem tướng xong đi ra, chúng liền sán lại hỏi: “Xem bói thế nào?”
Thông thường mọi người đều nói: Ừm, bói rất chuẩn.”
Chúng bèn nói: “Vậy ông ta không bói được hôm nay anh có họa đổ máu sao?”
“Thế là ý gì?”
“Tao đánh đồ chó chết nhà mày! Ai bảo mày đến biếu tiền cho lão ta!” Nói rồi, chúng xúm vào đánh người ta mặt mũi bầm đập.
Thấy tình hình như vậy, Viên Thụ San chịu không nổi, phải làm thế nào đây?
Lúc này, một trong ba tay anh chị ở Thượng Hải là Hoàng Kim Vinh cũng nghe tin Viên Thụ San chuyển đến sống tại Thượng Hải, bèn tìm đến thỉnh giáo. Viên Thụ San giúp Hoàng Kim Vinh bói bát tự vô cùng chính xác, Hoàng Kim Vinh nghe xong thốt lên: “Tiên sinh bác thông Dịch lý, khâm phục, khâm phục!”
Nói rồi định móc tiền ra.
Viên Thụ San nói: “Tiền không cần trả đâu, tại hạ có việc thỉnh cầu...”
“Tiên sinh cứ nói!”
Viên Thụ San đem việc đau đầu gần đây kể với Hoàng Kim Vinh.
Hoàng Kim Vinh nghe xong, nổi giận đùng đùng: “Có còn phép tắc gì nữa không?”
Trở về bang hội, Hoàng Kim Vinh đích thân làm một bức tranh cuộn “Anh hùng độc lập”, rồi sai thuộc hạ lái xe jeep chở đội nhạc, dọc đường kèn trống rộn ràng, đem tặng Viên Thụ San.
Đám lưu manh thấy vậy sợ vãi cả ra quần, lão thầy tướng số này là anh em với thủ lĩnh Thanh bang, hỏng rồi, lần này chẳng những nuốt không trôi mà còn rước thêm vạ! Thế là lũ lượt kéo đến hiệu tướng số của Viên Thụ San xin tha mạng.
Viên Thụ San rất khéo léo, không những không trách tội mà còn mỉm cười nói: “Các anh em đều là lục lâm hảo hán, chỉ là cướp nhầm chỗ mà thôi. Tiền chỗ ta kiếm được đều đã dùng cả, một phần dành cho kháng chiến, một phần để xây dựng trường học, nên mong các vị anh hùng giơ cao đánh khẽ.” Nói rồi, lấy ra một ít tiền, nói: “Nhiều thì không có, mỗi vị xin cầm tạm hai đồng, coi như chút tiền rượu!” Đám lưu manh nhận tiền, lần lượt cảm tạ rồi lễ phép rút lui.
Việc này truyền khắp Thượng Hải, ngay cả Hoàng Kim Vinh cũng thán phục Viên Thụ San khéo léo xử trí.
Tổ Gia rời Thượng Hải bao năm, khi trở lại cũng nghe nói về việc này, ông càng khâm phục lão tiền bối hơn. Duy có điều khiến ông lo lắng là bản thân năm xưa đã dùng mánh khóe trên mặt báo, hùng hồn tuyên bố “Nam Viên bắc Vi đông Nhạc Ngô, tam tiên quy lai vấn Tổ Gia”, không biết Viên lão tiên sinh có để bụng không.
Tổ Gia tìm đến nhà Viên Thụ San, gõ cửa một hồi thì một cô gái bước ra: “Ông tìm ai?”
“Tôi tìm Viên lão tiên sinh.”
“Sư phụ tôi đã không còn xem tướng số nữa.”
“Ồ, tôi không đến xem tướng, phiền cô vào báo rằng có Thiết Bản tiên sinh xin cầu kiến.”
“Ông đợi một chút.” Cô gái nói xong liền quay vào.
Một lát sau, cô gái trở ra: “Mời tiên sinh vào.”
Tổ Gia trong lòng bớt thấp thỏm, vội theo cô gái bước vào nhà.
“Xin chào Viên lão tiên sinh, vãn bối xin có lễ.” Tổ Gia bước vào, cung kính thi lễ với Viên Thụ San.
Viên Thụ San cười hiền từ: “Tổ Gia chính là nhân tài ở đất Giang Hoài, Dịch lý tinh thâm, ái quốc cao thượng, không như lão hủ ta chỉ biết trốn trong tô giới, ép dạ cầu toàn.”
“Lão tiên sinh quá khen rồi, vãn bối thực không dám nhận. Nghe đại danh lão tiên sinh đã lâu, luôn muốn đến thăm, tiếc rằng bị cuốn vào chiến sự, tẩu bắc bôn nam, mới vừa trở về, hôm nay xin đến bái yết.”
“Đại danh của Tổ Gia, lão hủ từ lâu đã nghe như sấm rền bên tai, Thiết Bản Thần Số tự lập trường phái riêng, tay cầm bàn tính là có thể đoán số, 52 vạn bát tự, ngón tay lướt một cái, tức thì bói ra...”
Tổ Gia đỏ mặt, vội nói: “Đều là hư danh, hư danh mà thôi, trước đây... trước đây vãn bối tuổi trẻ bồng bột, lại thêm mới lập Đường khẩu, do đó có hư trương thanh thế trên mặt báo, nếu có chỗ mạo phạm lão tiền bối, kính mong...”
Tổ Gia chưa nói hết câu, Viên Thụ San tươi cười nói: “Tổ Gia lo xa rồi, ha ha! Trường Giang sóng sau xô sóng trước. Một người học Dịch nếu không có tấm lòng rộng mở, sao có thể đạt đến trình độ quán thông âm dương vạn vật đây? Ta là như vậy, sau này Tổ Gia cũng phải như vậy, có người sau xuất hiện thì chớ nên đố kỵ, càng không nên đả kích, phải bảo vệ, bồi dưỡng, như vậy tài năng Dịch học mới đời đời lưu truyền!”
Tổ Gia nghe xong, trong lòng vô cùng khâm phục: “Lão tiên sinh quả là đức nghệ song hinh!”
“Tổ Gia ghé thăm hàn xá, có điều gì chỉ giáo?” Viên Thụ San đổi đề tài.
“Không dám, không dám, kỳ thực vãn bối lần này đến đây là muốn hỏi một câu, xin lão tiên sinh chỉ bảo...”
“Xin mời.”
“Tiên sinh nghiên cứu mệnh lý bao năm như vậy, cảm ngộ lớn nhất là gì?” Tổ Gia hỏi.
“Cảm ngộ lớn nhất của ta là: âm dương có định số, nhân sinh lại vô thường.”
“Xin lão tiên sinh chỉ giáo thêm.” Tổ Gia khiêm cung nói.
Viên Thụ San gật đầu, nói: “Bản thân Tổ Gia cũng là đại sư mệnh lý, tất biết sự tinh diệu của Kinh Dịch, vạn sự vạn vật đều trong âm dương ngũ hành, nắm được nguyên lý ngũ hành thì có thể hiểu rõ quỹ đạo nhân sinh. Bất luận là bát tự, lục hào, kỳ môn hay lục nhâm, tuy khác đường nhưng chung một đích đến, đạo lý đều như vậy, dùng những phương pháp khác nhau xem tướng cho một người thì kết quả đưa ra phải là như nhau, nếu không há chẳng phải một người có hai hay nhiều mệnh ư? Con người sinh ra đã có khí ngũ hành, ngũ hành có quy luật, nhân sinh tất nhiên có quy luật, đây chính là nói âm dương có định số, cũng là gốc rễ và giá trị sinh ra của Kinh Dịch. Nhưng phải chăng có định số này rồi, vận mệnh con người là nhất thành bất biến? Đáp án là không phải vậy. Ta và Tổ Gia đều xem tướng số mấy chục năm rồi, phải chăng thường gặp trường hợp mệnh của một người nếu chiếu theo Kinh Dịch, đến năm này tất có đại họa, nhưng cuối cùng anh ta vẫn bình an vô sự? Hay có trường hợp bói vào tháng này năm này sẽ phát tài, nhưng người đó lại chẳng hề phát tài, hoặc chỉ có được một món nho nhỏ?”
Tổ Gia gật đầu: “Quả vậy, bất kỳ thầy tướng số nào cũng gặp phải trường hợp như vậy.”
“Vậy Tổ Gia tổng kết được quy luật tương quan trong đó chưa, vì sao xuất hiện trường hợp như vậy?” Viên Thụ San hỏi lại.
Tổ Gia cung kính gật đầu: “Vãn bối đã có tổng kết. Phàm là quỹ đạo vận mệnh có sự thay đổi, không nằm ngoài hai loại người, một là người đại thiện, hai là kẻ đại ác. Người lương thiện gặp hung cũng có thể hóa cát, gặp nạn có thể hóa lành; ngược lại kẻ đại ác, dù trong mệnh có tài có phúc, cũng sẽ dần tiêu tan theo nghiệp ác của mình, cuối cùng chẳng còn gì cả!”
“Ha ha,” Viên Thụ San cười hiền từ, “Tổ Gia đã thấu hiểu huyền cơ của nhân sinh, sao còn đến hỏi ta làm gì?”
“Đây có phải là nguyên nhân lão tiên sinh không còn màng đến xem tướng số?” Tổ Gia hỏi.
“Là bởi một nguyên nhân. Bản thân ta đã tạo cái nhân này, nhất thời chưa thể giải thoát được. Ngày nào cũng có người đến gõ cửa, ta bảo đồ đệ ra ngăn lại, nếu không ngăn được thì cũng đành phải đón tiếp. Tổ Gia, hành nghề này chúng ta đều hiểu rằng, người đến xem tướng số gồm có ba loại: một là bị kích động mạnh, hai là ham danh hám lợi, ba là gặp bước đường cùng. Do đó, bất luận thế nào cũng phải đả thông cho họ, với người trầm luân, phải khiến anh ta lấy lại dũng khí; với kẻ cuồng vọng, phải cho họ hiểu được thu liễm.”
“Lão tiên sinh dạy rất phải.” Tổ Gia gật đầu, trong lòng vô cùng tâm đắc.
Viên Thụ San ngước nhìn ra ngoài cửa sổ, cảm khái dâng trào: “Tướng số ấy à, dù anh giỏi đến mấy cũng vẫn có chỗ không thể bói được, đây gọi là nhân tính không bằng trời tính. Giống như đời người, dù anh mưu tính thế nào, vẫn luôn có điểm anh không thể ngờ đến, đây gọi là ý trời. Do đó, thế gian không phân người thông minh hay kẻ ngu đần, chỉ có phân thiện và ác, người càng thông minh càng tính toán nhiều, tất có lúc sa cơ lỡ bước, đó là không thể qua được mắt trời, ý trời là không thể làm trái.”
Cuối cùng Viên Thụ San nói một câu, trên đường về Tổ Gia nghiền ngẫm thật kỹ, song ông không biết đó là lời khuyên răn hay lời tiên tri: “Bang phái càng lớn, tạo nghiệp càng nặng, không thể khác được, là nhân quả vậy.”
Sau đó Tổ Gia không đến thăm hỏi Vi Thiên Lý, cũng không làm phiền Từ Nhạc Ngô. Ông đã tìm được đáp án. Kể từ đó, ông bắt đầu trù tính, bẫy một vụ cuối cùng của đời người.
Năm 1947, Viên Thụ San đăng bài Luận tướng số trên tờ Hộ báo, Tổ Gia đọc xong, cảm xúc dâng trào.
Mệnh, tạo bởi tiên thiên vậy; vận, là đi tám bước vậy. Mệnh, mang khí ngũ hành, tứ trụ là sự diễn toán, nhập đại vận tất âm dương giao hòa, gặp lưu niên thì can chi chuyển hóa, đại vận như nơi mà ta đến, lưu niên như người mà ta gặp, trong ngoài tác động, là phép biện chứng vậy.
Mệnh có thể, mà cũng không thể bói được. Bói được, là bởi suy luận âm dương vậy, không thể bói được là bởi định luật nhân quả vậy. Tướng số không phải là mục đích, mà là phương thức, dùng phép đoán mệnh nhằm đạt mục đích đón cát tránh hung, thuật số thịnh hành, duy có nguyên nhân này mà thôi! Vậy làm thế nào đón cát tránh hung? Mệnh có thể cải không? Hành nghề thuật số hơn 30 năm, thường dùng phong thủy, tên hiệu, bùa chú làm phép đón cát tránh hung cho đời, rốt cuộc kết quả của nó chỉ mang lại hiệu quả rất nhỏ!
Tại sao vậy? Phong thủy không bằng lòng người, thần thông không mạnh hơn nghiệp lực.
Phong thủy, bùa chú là nhân tố bên ngoài, là bổ trợ, là thứ yếu. Cá nhân tu hành là căn bản, là chính yếu, là nhân tố bên trong. Kẻ nhân tính độc ác xấu xa, dù có điều chỉnh thế nào, mệnh cuối cùng vẫn không tốt, như một người bỏ ra mấy trăm lượng bạc đi tìm nơi phong thủy vượng, rốt cuộc chẳng thể có được; mà người tâm tính thiện lương lại không cần nhọc công tốn sức, tự nhiên được sống trong cách cục vượng địa, đây gọi là phúc nhân cư phúc địa, phúc địa cư phúc nhân.
Kinh Dịch là cuốn sách thượng thiện, trong đó bao hàm đạo làm người, thế nhân chỉ cần hiểu đạo lý làm người là có thể đón cát tránh hung, gặp dữ hóa lành, đâu cần phải tìm đến bàng môn tả đạo như phong thủy, bùa chú, đặt tên để đổi mệnh cải vận. Một lòng hướng thiện, núi đao tự tan, mãn tâm thanh tịnh, biển lửa tự tắt!
Người giỏi Kinh Dịch thì không xem bói, ta đến tuổi biết mệnh trời mới hiểu đạo lý này, nay dặn hậu sinh lấy đó làm gương. Duy có điều ước nguyện, sau này các bậc hiền nhân hãy mở mang Dịch lý, bớt sử dụng phương thuật, có như vậy mới không đi ngược ý của thánh nhân.
Viên Thụ San đã nói là làm. Khi về già, con trai ông là Viên Phúc Nho muốn theo cha học nghề tướng số, Viên Thụ San bèn nghiêm nghị nói: “Cha có hai bộ y bát, một là tướng số, một là y học. Sau khi ta chết, con hãy đem bộ tướng số hủy đi, kế thừa nghề y của cha!”
Viên Phúc Nho rất nghe lời cha, từ đó đoạn tuyệt hẳn với mệnh lý, một lòng theo nghề y, sau này sang Nhật du học, tiếp tục học y thuật. Sau nữa lại đến Mỹ định cư rồi mở bệnh viện Đông y, cứu người làm phúc, trở thành bác sĩ nổi tiếng.
Trong bốn vị đại tướng số thời Dân quốc, Vi Thiên Lý về già dùng Kinh Dịch để chơi cổ phiếu, thua lỗ đến mức khuynh gia bại sản, Từ Nhạc Ngô qua đời vì bệnh tim, Tổ Gia sống chết không rõ, duy có Viên Thụ San là rút lui trong vinh quang, bởi ông là người sớm ngộ ra rằng tướng số là tạo nghiệp, do đó kịp thời rửa tay, tiêu nghiệp giải nạn.
