"Trên cây thập giá"—đó là sự an ủi hay một mối đe dọa? Ai có thể giải mã được mật ngữ này? Nó tựa như mọi lời phán truyền của nhà tiên tri. Lịch sử rồi sẽ giải thích ý nghĩa của nó, và khi điều đó xảy ra thì đã quá muộn, bởi mọi chuyện đã ứng nghiệm! Nữ bá tước vẫn ngồi bất động trong giàn nho cổ. Định mệnh của bà đã khởi đầu trên thập giá, điều đó là chắc chắn. Cho đến nay, bà vẫn sống trong một khoảng không vô định, bị cuốn đi như hàng vạn kẻ khác bởi vòng quay của số phận. Bà chỉ thực sự bước vào sự giao cảm với trật tự có hệ thống của tư tưởng thần thánh vào giờ phút bà nhìn thấy Joseph Freyer trên cây thập giá. Liệu số phận của bà sẽ kết thúc cũng như khi nó bắt đầu, trên cây thập giá? Một luồng giá buốt chạy dọc sống lưng bà. Bà yêu cây thập giá, bởi nó mang người đàn ông mà bà yêu, nhưng nó còn mang lại ảnh hưởng gì nữa cho cuộc đời bà! Và chủ nghĩa khổ hạnh nhợt nhạt kia thì liên quan gì đến bà? Nguồn gốc của những điềm báo u sầu, áp lực này từ đâu mà ra, khi mà chúng chỉ có thể được biện minh nếu một cuộc xung đột với những nghĩa vụ nặng nề hoặc hoàn cảnh ngặt nghèo sắp xảy đến. Tại sao họ không thể yêu nhau, khi cả hai đều tự do! Nhưng—bà không chỉ khao khát được yêu anh, bà còn muốn thuộc về anh, muốn khẳng định anh là của riêng mình. Người phụ nữ nào đang yêu cũng khao khát sự viên mãn của định mệnh nơi người đàn ông mình yêu dấu. Làm thế nào để bà đạt được sự viên mãn ấy? Những gì sinh ra trong đạo đức, không thể tồn tại trong phi đạo đức. Anh biết điều này, cảm nhận được điều ấy, và đó là nguyên nhân tạo nên sự nghiêm nghị của anh. Đây chính là nguồn cội nỗi buồn của bà, là sự viếng thăm của vị sứ giả an ủi bí ẩn, và là lời cảnh báo từ cây thập giá. Nhưng liệu niềm hạnh phúc rực rỡ nhất, nụ hoa tình yêu tươi đẹp ấy phải héo úa trên cây thập giá, chỉ vì nó sinh trưởng nơi đó sao? Chẳng lẽ không còn mảnh đất thiêng liêng nào khác để nó có thể đơm hoa kết trái và phát triển thành đóa hoa hoàn mỹ nhất hay sao? Chẳng lẽ không có bệ thờ thành hôn, không có bí tích hôn nhân nào ư? Bà lùi lại như thể mình đang đứng bên bờ vực thẳm thăm thẳm. Đầu óc bà quay cuồng! Một đám đông những bóng ma nhạo báng dường như đang nhe răng cười với bà, đầy ác ý theo dõi bước nhảy mà Nữ bá tước Wildenau sắp thực hiện, lao xuống vực thẳm cùng một tên nông dân! Bà vô thức đưa mắt nhìn quanh như thể có ai đó đang lắng nghe suy nghĩ của mình. Nhưng tất cả vẫn tĩnh mịch và lặng thờ; tạ ơn Trời, bí mật của bà vẫn chỉ thuộc về riêng bà.

"Hỡi Đấng Quan Phòng vĩnh hằng, Ngài đã an bài số phận nào cho con?" ánh mắt dò hỏi của bà hướng lên bầu trời xanh thẳm. Ý nghĩa của cuộc xung đột phi thường này là gì? Bà yêu Freyer như một vị thần mà anh đại diện, thế nhưng anh chỉ có thể thuộc về bà với tư cách một người đàn ông; bà buộc phải từ bỏ anh hoặc từ bỏ ảo ảnh thần thánh ấy. Bà cảm thấy rằng khoảnh khắc biến anh thành của riêng mình với tư cách một người đàn ông sẽ phá vỡ bùa phép ấy, và bà sẽ không còn yêu anh nữa! Vị thần thì ở quá cao để có thể kéo xuống ngang tầm với bà, còn người đàn ông lại quá thấp kém để được nâng lên mức độ ấy. Đã có người phụ nữ phàm trần nào rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan giữa hai ngã rẽ và được bảo rằng: "Hãy chọn đi!" Mưa vàng rơi vào lòng Danae, thiên nga sảy bước đến bên Leda, bò mộng chở Europa đi xa, và Jupiter chẳng hề hỏi: "Ngươi muốn ta xuất hiện dưới hình hài nào?" Thế nhưng trước ý thức bậc cao của người phụ nữ Cơ Đốc giáo, toàn bộ trách nhiệm của sự tự do lựa chọn lại được trao phó. Và phần thưởng cho tình thế tiến thoái lưỡng nan đầy đọa đày này là gì? Nếu chọn vị thần, bà phải từ bỏ người đàn ông; nếu chọn người đàn ông, bà phải hy sinh vị thần. Bà có thể khước từ ai, buông bỏ điều gì? Bà không thể quyết định, và quằn quại đôi tay trong nỗi đau đớn tuyệt vọng. Tại sao sự bất hòa khủng khiếp này lại thuộc về bà? Phải chăng bà đã quá liều lĩnh bước vào cõi sống thần thánh để rồi, như một trò chế giễu, bà được trao quyền lựa chọn giữa cái bất tử và cái phàm trần, nhằm qua cuộc đấu tranh giữa hai thế lực đó mà nhận thức rõ toàn bộ sự yếu đuối của chính mình?

Dường như là vậy! Như thể đã kiệt quệ hoàn toàn vì cuộc chiến đau thương, bà giấu khuôn mặt vào hai bàn tay và cất tiếng gọi cứu viện vị sứ giả an ủi tiều tụy vừa mới đến bên bà với vẻ dịu dàng xiết bao. Nhưng vô ích, những sự mặc khải vẫn im lìm, vị thần linh chẳng hề rủ lòng trợ giúp bà!

"Hôm nay hẳn bà nên lên núi, thưa Nữ bá tước," một giọng nói vang dội cất lên. Lần này không có bóng ma nhợt nhạt nào, không có hồn ma nhăn nhở nào đứng trước mặt bà, mà là người bạn Ludwig, đang nhìn thẳng vào mắt bà với sự đồng cảm đầy dò hỏi. Bà siết chặt tay anh.

– Mỗi khi anh đến bên tôi, người bạn của tôi ạ, tôi không sao kìm được việc đón chào anh bằng một câu "Tạ ơn Trời!". Anh là một trong số những người mà sự hiện diện của họ mang lại ơn ích cho kẻ đau khổ, tựa như bước chân của vị y sĩ đôi khi cũng đủ để xoa dịu bệnh nhân mà chẳng cần đến thuốc men.

Ludwig ngồi xuống băng ghế cạnh nữ bá tước. "Các chị tôi và Josepha đang vô cùng lo lắng vì bà vẫn chưa gọi bữa sáng, mà chẳng ai dám lên tiếng hỏi. Thế nên tôi đành gánh lấy sứ vụ nguy hiểm này, và Điện hạ có thể nhìn ra ngoài cửa kia để thấy ánh mắt ngưỡng mộ của các chị tôi đang dõi theo tôi thế nào."

Nữ bá tước bật cười. "Trời ạ, tôi đáng sợ đến mức làm bạo chúa hay sao?"

"Chắc chắn là bà có hơi hướng trở thành một vị bạo chúa rồi," Ludwig hóm hỉnh đáp; "thỉnh thoảng lại có một mũi nhọn thò ra từ chiếc vương miện giấu kín. Hôm qua chính tôi đã cảm nhận được một mũi nhọn như thế đấy!"

– Khi nào—bằng cách nào?

– Tôi xin phép được nhắc lại nhé?

– Cứ tự nhiên.

– Khi bà trút toàn bộ cơn thịnh nộ lên tội nghiệp Freyer, và quyết định rời khỏi Ammergau ngay lập tức. Lúc ấy tôi đã ngẩn người ra một thoáng.

"Thật thế ư?" Nữ bá tước lên tiếng với vẻ bối rối duyên dáng. "Thế ra tôi đã không nhầm—tôi nhận ra điều đó, và vì thế nên đã chần chừ chưa gửi điện văn. Con người ta không nên quá nghiêm trọng hóa những bộc phát nhất thời như vậy."

"Vâng, thưa Nữ bá tước, nhưng 'cơn bộc phát nhất thời' ấy có lẽ đã khiến tội nghiệp Freyer phải đau khổ trong một thời gian dài. Xin bà hãy kiên nhẫn và bao dung hơn trong tương lai. Những bản tính mạnh mẽ và ưu việt như của bà chỉ tránh gây ra ảnh hưởng tàn phá đối với một cộng đồng dân mộc mạc như chúng tôi, khi họ thể hiện một mức độ hào hiệp tương xứng, đủ để tha thứ cho mọi sự vụng về của chúng tôi. Bằng không, có ngày bà sẽ xô chúng tôi ngã dúi dụi từ đỉnh cao mà bà đã nâng chúng tôi lên, và điều đó còn tồi tệ hơn nhiều so với việc chúng tôi chưa từng bị kéo khỏi chốn khiêm nhường của mình."

"Anh nói đúng!" nữ bá tước trầm ngâm đáp.

"Điều tôi sợ là chúng tôi chỉ có khả năng khơi gợi sự quan tâm của bà, chứ không giữ chân được nó. Chúng ta đang ở vị thế quá bất bình đẳng, chúng tôi cảm nhận và thấu hiểu sức hút của bà, nhưng lại quá mộc mạc và non kém để không bị lóa mắt và bối rối trước những ảo ảnh biến đổi không ngừng của nó. Do đó, thưa Nữ bá tước, bà vừa là nguồn gốc của hiểm họa lớn lao, vừa là suối nguồn hạnh phúc."

"Hừm! Tôi hiểu rồi. Nhưng giả sử rằng vì cư dân Ammergau các anh, tôi mong muốn trở lại với sự giản dị—và mộc mạc thì sao."

"Bà không thể đâu, thưa Nữ bá tước, bà còn quá trẻ."

"Ý anh là gì? Đó phải chăng chính là lý do khiến tôi có thể làm được điều đó chứ?"

"Không, vì bà đã qua cái tuổi có thể dễ dàng thích nghi với hoàn cảnh mới. Quá nhiều chồi non của sự xa hoa đã vươn lên mạnh mẽ; chúng sẽ đòi quyền lợi của mình và không thể bị ép ngược trở lại vào hạt giống nơi chúng sinh ra. Chỉ khi chúng đã sống hết quãng đời của mình trên thế gian này và lụi tàn, chúng mới có thể tạo ra tầng đất cho một sự phát triển mới và, nếu bà muốn, nguyên thủy và mộc mạc hơn!—Bất kỳ nỗ lực ăn xổi ở thì nào như thế này cũng chỉ kéo dài được vài khoảnh khắc, và thậm chí những khoảnh khắc ấy cũng chỉ là một sự tự lừa dối. Nhưng với bà thì đó chỉ là những phút giây thất vọng qua đi, còn đối với những kẻ cùng chia sẻ, nó lại là—cả một đời định mệnh. Bản tính vụng về của chúng tôi không thể thực hiện những nhịp chuyển uyển chuyển từ cảm xúc này sang cảm xúc khác, chúng tôi dồn hết tất cả vào một ván bài và mất trắng, nếu chúng tôi bị lừa dối."

Nữ bá tước đăm đăm nhìn anh.

"Anh quả là một vị giám thị nghiêm khắc, Ludwig Gross!" bà trầm ngâm nói. "Anh sợ rằng tôi có thể đùa giỡn với một trong số các anh ư?"

"Một sự đùa giỡn vô thức, thưa Nữ bá tước—giống như những con sóng nô đùa với một chiếc thuyền trôi dạt."

– Ồ, ít ra thì điều đó cũng chẳng phải là tàn nhẫn! người phụ nữ mỉm cười đáp.

"Bất kỳ trò tiêu khiển nào, thưa Nữ bá tước, cũng sẽ là tàn nhẫn, nếu nó bứt một trong những tâm hồn tĩnh lặng này khỏi chốn bến bờ yên ả của nó để thả trôi không bánh lái giữa đại dương bao la của niềm đam mê." Anh đứng dậy. "Xin bà thứ lỗi—tôi đã quá mạo muội rồi."

"Không vượt quá những gì tình bạn của tôi cho phép anh lên tiếng đâu. Anh đã đưa người bạn của mình đến gặp tôi; anh hoàn toàn đúng khi cảnh báo tôi nếu anh tưởng tượng rằng tôi sẽ bất cẩn vứt bỏ món quà vô giá ấy! Nhưng, Ludwig Gross"—bà cầm lấy tay anh—"anh có biết rằng tôi trân trọng nó đến mức không coi bản thân mình là một sự đền bù quá lớn hay không? Anh có biết rằng anh vừa bắt gặp tôi đang vật lộn đau đớn với bài toán này không?"

Ludwig Gross lùi lại một bước như thể không thể nắm bắt hết ý nghĩa của những lời đó. Chúng có vẻ trọng đại đến mức khiến anh tái mặt. "Chính... có thể thế được sao?" anh lắp bắp.

Một cử chỉ run rẩy của bàn tay ra hiệu cho anh đừng nói thêm gì nữa. "Tôi không biết—liệu có thể hay không! Nhưng việc tôi có thể nghĩ đến điều đó, cũng đủ để anh hình dung được món quà của anh có giá trị nhường nào đối với tôi. Xin anh, đừng nói thêm một lời nào nữa. Hãy cho tôi thời gian—và hãy tin tưởng tôi. Đã có biết bao điều kỳ diệu diễn ra trong tôi suốt những ngày qua, đến nỗi tôi buông mình theo xung động của khoảnh khắc hiện tại và để bản thân được dẫn dắt bởi một Đấng Quan Phòng hằng trị—tôi sẽ được đối đãi bằng sự tử tế."

Ludwig, vô cùng xúc động, hôn lên bàn tay người bạn đồng hành. "Nữ bá tước, xung động lay động lòng bà lúc này chắc chắn cũng sẽ vô thức làm rung động mọi trái tim ở Ammergau—tựa như đứa trẻ đang ngủ say vẫn cảm nhận được, ngay cả trong những giấc mơ, khi một bà tiên nhân từ đến bên nôi của nó. Và quả thực là như vậy; bởi vì nơi bà, nền văn hóa có ý thức đang tiến đến gần tự nhiên vô thức—đó là một khoảnh khắc vô cùng cao cả, khi nền văn hóa cao nhất, tựa như nàng tiên bên nôi, lắng nghe tiếng thở của nhân loại, nơi sự viên mãn tiếp cận cội nguồn của sinh tồn, và uống lấy nguồn sinh lực tươi mới từ đó."

"Phải," nữ bá tước đầy nhiệt huyết thốt lên: "Đúng là như vậy. Anh hiểu tôi hoàn toàn. Mọi nền văn minh đều phải thu nhận sức mạnh mới từ suối nguồn tự nhiên, bằng không cội nguồn sự sống của chúng sẽ khô cạn—bởi vì chúng luôn luôn lấy nguồn dinh dưỡng từ bầu sữa mẹ bất tận ấy. Nơi nào điều này không được thực hiện trong từng sinh mệnh cá nhân, thì nguyên tố nguyên thủy bị chối bỏ ấy sẽ tự trả thù bằng những cuộc cách mạng xã hội vĩ đại, những thảm họa hình thành nên các dấu mốc trong lịch sử thế giới. Thật đáng tiếc là trong những giai đoạn đổi mới bạo liệt như vậy, công sức của cả những thời kỳ văn minh lại bị chôn vùi. Do đó, những tâm hồn hòa hợp với thời đại của mình phải cố gắng hòa giải một cách hòa bình những gì, nếu xét tổng thể, lại mang tỷ lệ của những sự tương phản hủy diệt vũ trụ."

"Và chúng ta có thể tìm thấy sự hòa giải này ở đâu, ngoài tình yêu?" Ludwig nhiệt thành kêu lên.

"Anh diễn đạt thật chính xác: đó chính là nhận thức mà các tâm trí đang ngày càng bị thúc đẩy hướng tới, và những nét phác thảo của nó trong nghệ thuật lẫn khoa học đang hiện lên ngày một rõ nét. Đó là bí mật đằng sau sức ảnh hưởng của Parsifal, vốn vượt xa khỏi lãnh hạt nghệ thuật và, ở một lĩnh vực khác, chính là thành công của Vở kịch Cuộc đời Chúa! Với người này, nó mặc khải dưới hình hài này, với người kia dưới hình hài khác. Đối với tôi, chính tại nơi đây, cội nguồn thực sự của tình yêu đã lộ diện. Và hỡi anh, người đã hé lộ điều đó cho tôi, đang thấm nhuần bài học vĩ đại ấy—tôi sẽ thử nghiệm nó trước tiên trên anh. Người anh em! Tri kỷ! Tôi sẽ giúp đỡ anh trong mọi hoạn nạn và khốn cùng, và anh sẽ thấy rằng tôi thực hành tình yêu không chỉ bằng lời nói, mà sức mạnh đang hoạt động trong tôi cũng sẽ thành tựu những hành động thiết thực." Bà chắp hai tay cầu khẩn: "Và nếu tôi yêu một người trong số các anh hơn những người khác, xin đừng trách tôi. Càng đến gần tâm điểm của ánh sáng, sức nóng càng mạnh mẽ! Con người ấy, chính con người đó, chắc chắn là tâm điểm của luồng đại quang tỏa ra từ anh, soi rọi toàn bộ thế giới. Tôi ở quá gần anh ấy—làm sao tôi có thể lạnh lùng cho đành?"

"Ah, Nữ bá tước—giờ đây tôi sẽ vứt bỏ mọi sợ hãi cho người bạn của mình. Nhân danh Trời cao, xin hãy mang anh ấy đi. Ngay cả khi anh ấy có lụi tàn dưới bùa mê của bà—nỗi đau đớn cũng mang tính thần thánh, và được chịu đựng vì bà là một định mệnh lớn lao, cao cả, đẹp đẽ và tuyệt vời hơn gấp ngàn lần so với sự bình lặng tẻ nhạt của một hạnh phúc đời thường."

"Lạy Chúa tôi, từ thủa nào tôi mới được nghe những lời lẽ nhường này!" nữ bá tước thốt lên, đầy ngưỡng mộ nhìn người đàn ông nhỏ bé khiêm nhường, với đôi gò má đang bừng lên sắc hồng của cảm xúc thăng hoa nhất. Anh đứng trước mặt bà trong bộ trang phục làm việc giản dị, gương mặt thanh tú ngẩng cao, đôi mắt ngước lên với cái nhìn dò dẫm như đang đuổi theo những dấu vết phai mờ của một mục tiêu cao cả, không thể với tới.

Bà đứng dậy: "Chẳng có ngày nào, chẳng có giờ phút nào ở chốn này lại không mang đến cho tôi một điều gì đó lớn lao. Khốn khổ cho tôi nếu tôi không chứng tỏ mình xứng đáng với ân huệ mà tình bạn của anh áp đặt, tôi sẽ còn tội lỗi hơn cả những kẻ chưa từng một lần nghe thấy tiếng gọi của lý tưởng; những kẻ chưa từng giáp mặt với những con người như anh."

Ludwig lặng lẽ chìa tay ra và siết chặt bàn tay bà trong tay mình. Ánh nhìn sắc sảo của đôi mắt nghệ sĩ dường như thấu suốt tận đáy sâu tâm hồn bà.

Sau một khoảng lặng kéo dài, Madeleine von Wildenau phá vỡ sự im lặng: "Kìa chị anh đang đứng đó với vẻ lo lắng khôn nguôi cho phúc lợi thể xác của tôi! Thôi được rồi, hãy nhớ rằng chúng ta là con người—thật không may làm sao! Anh sẽ dùng bữa sáng với tôi chứ?"

"Xin cảm ơn bà, tôi đã ăn sáng rồi," Ludwig khiêm tốn đáp, ra hiệu cho Sephi chuẩn bị sẵn sàng.

– Vậy thì ít ra hãy bầu bạn với tôi. Nắm lấy cánh tay anh, bà cùng anh bước đến giàn nho dại nơi bàn ăn đã được bày biện. Bà ngồi xuống bữa ăn đạm bạc, trong khi người bạn đồng hành phục vụ bà bằng sự khéo léo và tao nhã đến mức bà không thể không vô thức thầm nghĩ: "Và đây là những người nông dân sao? Thế thì tầng lớp quý tộc chúng ta phải ra sao đây?". Rồi, như để chế nhạo suy nghĩ ấy, một người đàn ông mặc áo sơ mi tay cộc, vắt chiếc áo khoác lên cánh tay cùng lưỡi hái trên tay đi ngang qua con phố dọc hàng rào. "Freyer!" nữ bá tước thốt lên, mặt bừng đỏ: "Đấng Mêsia cầm lưỡi hái ư?"

Freyer dừng lại. "Bà gọi tôi đấy chứ, thưa Nữ bá tước?"

"Anh định đi đâu với nông cụ đó vậy, thưa ngài Freyer?" bà lạnh lùng hỏi, rõ là đang bối rối.

"Tôi đi gặt thửa ruộng của mình!" anh điềm tĩnh đáp. "Tôi vừa kịp lúc, và tôi muốn tranh thủ thu hoạch chút cỏ khô. Mọi thứ gần như tiêu tan hết trong suốt mùa diễn Vở kịch Cuộc đời Chúa!"

"Nhưng sao anh phải tự tay cắt cỏ?"

"Bởi vì tôi không có người hầu, thưa Nữ bá tước!" Freyer mỉm cười nói, ngả chiếc mũ vành với cử chỉ đĩnh đạc đặc trưng của anh, rồi bước đi vững chãi và kiêu hãnh như thể công việc anh đang làm xứng đáng với một vị vua. Và quả thực là thế, khi anh thực hiện nó. Một đợt đỏ bừng thứ hai nhuốm hồng vầng trán thanh tú của Madeleine von Wildenau. Nhưng lần này là bởi bà vừa cảm thấy xấu hổ thay cho anh trong một khoảnh khắc. "Tội nghiệp Freyer! Gia tài nhỏ nhoi của anh chỉ là một mảnh đất vá víu, và chẳng lẽ phải coi là sự suy thoái khi anh buộc phải nhận món quà đạm bạc của tự nhiên trực tiếp từ tay nàng, hay đúng hơn là giành lấy nó từng ngọn cỏ trong mồ hôi hột của vầng trán?" Bà thầm suy luận.

Rồi anh ngoái nhìn lại bà và bà cảm thấy cái nhìn ấy, vượt trội hơn cả ánh mặt trời, đã soi rọi toàn bộ bản thể bà. Lời chào nồng nhiệt của một tâm hồn rực rỡ! Bà vẫy bàn tay trắng ngần về phía anh, và anh lại nâng mũ chào.

"Thửa ruộng của Freyer nằm ở đâu thế?"

"Không xa chúng ta lắm, ngay ngoài rìa làng thôi. Bà có muốn đến đó không?"

"Không, làm thế sẽ phiền toái cho tôi. Tôi không thích nhìn thấy anh ấy phải nhọc nhằn vì miếng cơm manh áo. Những người đàn ông như anh ấy không nên phải chịu cảnh đó, và mọi chuyện phải được chấm dứt theo một cách nào đó. Chúa đã sai tôi đến đây để san lấp sự bất công của số phận."

"Bà không thể làm điều đó với Freyer đâu, thưa Nữ bá tước, anh ấy đã có thể trở thành một người giàu có từ lâu nếu anh ấy chịu nhận bất cứ thứ gì. Bà tưởng tượng anh ấy đã được những phụ nữ nào ngỏ ý dâng hiến, những người vì lý do thiêng liêng lẫn ích kỷ, dưới sức hút từ sự hóa thân thành Chúa của anh ấy, sẵn sàng hy sinh mọi thứ? Nếu sự nghèo khó từng là niềm vinh dự đối với một người đàn ông, thì đó chính là Freyer, bởi anh ấy hoàn toàn có thể sống trong những hoàn cảnh rất khác biệt nhưng lại bằng lòng với khối tài sản cỏn con nhận từ cha mình, một mảnh rừng, một thửa ruộng, và một mái tranh nghèo nàn tồi tàn. Để giữ gìn sự cao quý và tự do trong tâm hồn, anh ấy lao động như một kẻ hầu người hạ và tự tay chăm lo cho nhà cửa, ruộng đồng và rừng rậm."

"Bà hãy nhìn anh ấy kìa, thưa Nữ bá tước," anh nói thêm, "Bà chưa từng thấy bất kỳ người đàn ông nào trông phong nhã hơn khi đang lao động như anh ấy, dẫu anh ấy chỉ đang vung lưỡi hái."

"Anh quả là một người bạn trung thành, Ludwig Gross," bà đáp. "Và là một biện sĩ tài ba! Nào, hãy dẫn tôi đến gặp anh ấy."

Bà vội vã chạy vào nhà, quay ra với một chiếc mũ rộng vành đội trên đầu, khiến gương mặt bà trông rạng rỡ và trẻ trung chẳng khác nào một thiếu nữ. Đôi găng tay da thuộc dài chưa thuộc da che kín đôi tay dưới phần tay áo xõa lửng của chiếc váy, và bà vác qua vai một chiếc ô che nắng màu đỏ thắm bao bọc toàn bộ vóc dáng bà trong ánh hào quang hồng rực. Có một sự ấm áp, một sức hút đầy cám dỗ trong diện mạo của bà tựa như lớp phấn nhung của một quả đào chín mọng. Ludwig Gross kinh ngạc nhìn bà.

"Bà thật là—đẹp đến chết người!" anh vô thức thốt lên, buồn bã lắc đầu, giống như cách chúng ta làm khi thấy một thảm họa không thể tránh khỏi đang đến gần một người bạn. "Không ai được phép đẹp đến thế," anh nói thêm với giọng không mấy bằng lòng.

Madeleine von Wildenau bật cười vui vẻ. "Ồ! Anh bạn hài hước thật đấy, với vẻ mặt chua chát lại thốt ra những lời tán tụng bùi tai nhất có thể. Đám thanh niên thượng lưu của chúng tôi hẳn phải học hỏi thêm ở anh đấy! Xin lỗi vì đã cười nhé," bà nói lời tạ lỗi khi gương mặt Ludwig tối sầm lại. "Nhưng nó đến bất ngờ quá, tôi không chuẩn bị tinh thần để nhận một lời khen như thế ở đây," và bất chấp chính mình, bà lại bật cười lần nữa, lời khen ngợi ấy quá sức cưỡng lại.

Người bạn đồng hành của bà vô cùng tổn thương. Anh nhìn thấy ở tràng cười bùng nổ ấy một sự nông nổi xúc phạm đến những tình cảm thiêng liêng nhất của anh. Đó chính là "những nhịp chuyển uyển chuyển từ tâm trạng này sang tâm trạng khác," như anh đã gọi nó ngày hôm đó, điều mà anh từng vô cùng lo sợ cho người bạn của mình, và giờ đây lại đang làm đảo lộn chính phán đoán của anh!

Chỉ một khoảnh khắc là đủ để nữ bá tước nhận ra điều đó, và ngay khoảnh khắc tiếp theo, bà đã lấy lại được sự tự chủ, cùng với khả năng thích ứng với vẻ nghiêm túc trong tâm trạng của bạn mình.

Anh lặng lẽ bước đi bên cạnh bà với nặng trĩu tâm tư. Có một điều gì đó trong tràng cười vừa rồi mà anh không thể thấu thấu, dẫu anh rất nhanh nhạy nắm bắt mọi nét hài hước. Với người phụ nữ nghiêm nghị mà anh từng gặp vào buổi sáng hôm nay, anh đã có thể phó thác người bạn của mình với niềm tin rằng anh đang thực hiện một sứ mệnh cao cả; nhưng với người phụ nữ mang phong thái kiêu kỳ, đùa cợt của giới thượng lưu lúc này, anh lại cảm thấy tiếc nuối cho anh ta; Joseph Freyer quá ư tốt đẹp để phải chịu một số phận như thế.

Họ cứ thế bước đi, mỗi người chìm đắm trong suy nghĩ riêng, rời khỏi ngôi làng để tiến ra vùng đồng không mông quạnh. Rất ít người đang làm việc, bởi trong suốt mùa Vở kịch Cuộc đời Chúa, hiếm khi có thời gian để cày cấy đồng áng.

"Kìa anh ấy đấy!" Ludwig chỉ tay về phía một người đàn ông đang vung lưỡi hái bằng một cánh tay vạm vỡ. Nữ bá tước từng e ngại viễn cảnh này, thế nhưng giờ đây lại đứng dõi theo đầy thán phục, bởi những chuyển động ấy uyển chuyển chẳng kém gì những cử chỉ của anh. Sự cân đối tự nhiên vốn là một trong những phẩm chất đặc trưng đã biến anh thành một nhân vật đẹp như tranh vẽ ngay cả ở chốn này, giữa lúc đang lao động trên đồng áng. Đôi tay anh vẽ nên những vòng tròn nhịp nhàng trở lại thật mượt mà, thế đứng của cơ thể dẻo dai, hơi uốn cong về phía trước mới cao quý làm sao, và anh thực hiện công việc nhẹ nhàng đến mức trông giống như một bài tập thể dục uyển chuyển nhằm rèn luyện những đường nét cơ thể kỳ diệu. Nữ bá tước đứng lặng ngắm nhìn anh hồi lâu, mà không bị phát hiện.

Một bóng hồng mang theo cái vò tiến lại từ phía bên kia cánh đồng và chìa nước cho Freyer uống. "Em mang chút sữa đến đây. Chắc anh khát lắm, trời đang ấm dần lên rồi," nữ bá tước nghe thấy cô nói. Đó là một người phụ nữ có vẻ ngoài duyên dáng, mặc trang phục nhà nông giản dị, rõ ràng lớn tuổi hơn Freyer một chút, nhưng mang phong thái đoan trang, trinh bạch cùng những đường nét chuẩn mực cổ điển. Mọi cử chỉ đều rất đĩnh đạc, và biểu cảm của cô thì điềm tĩnh tràn ngập sự nghiêm nghị nhân hậu.

"Lẽ ra tôi phải biết cô ấy chứ," nữ bá tước cất lời với giọng sắc lạnh đến lạ lùng.

"Tất nhiên rồi. Cô ấy chính là Đức Mẹ trong Vở kịch Cuộc đời Chúa, Anastasia Gross, em gái ngài thị trưởng."

"Đúng rồi, Đức Mẹ Mary!" nữ bá tước thốt lên, và một lần nữa bà nhớ lại cách mà hai người, mẹ và con, đã quấn quýt trong vòng tay nhau lâu hơn nhiều so với mức cần thiết trong mắt bà. Nỗi đau đớn vô danh nào đang đâm thủng trái tim bà lúc này đây? "Hẳn là họ đã đính hôn rồi chứ?" bà hỏi với hơi thở dồn dập.

"Ai mà biết được? Chúng tôi nghĩ cô ấy yêu anh ấy, nhưng chẳng ai thấu được tình cảm của Freyer!" Ludwig đáp.

"Tôi không hiểu nổi, khi các anh là những người bạn tri kỷ như vậy, sao lại có chuyện không biết được cơ chứ!"

"Tôi tin rằng, thưa Nữ bá tước, nếu cư dân Ammergau chúng tôi có phẩm chất tốt đẹp nào, thì đó chính là sự kín đáo. Chúng tôi không bao giờ gặng hỏi ngay cả người bạn thân thiết nhất về bất cứ điều gì mà anh ấy không tự nguyện thổ lộ."

Madeleine von Wildenau hổ thẹn hạ thấp mi mắt. Sau một thoáng giằng xé, bà lạnh lùng và cay đắng thốt lên: "Anh nói đúng vào buổi sáng nay rồi đấy—phải để người đàn ông ấy ở lại trong thế giới của mình. Nào, chúng ta quay về thôi!" Một ánh nhìn từ đôi mắt Ludwig xoáy thẳng vào tim bà. Bà quay đầu bước ngược về phía ngôi làng. Thế nhưng Freyer đã trông thấy bà và rảo bước đuổi theo với tốc độ của ý nghĩ.

"Sao cơ, Nữ bá tước, bà ở đây ư? Và"—đôi mắt anh, sục sôi nỗi đau đớn, dừng lại dò hỏi trên gương mặt bà khi nhận ra biểu cảm lạnh lùng của nàng, "và bà định rời bỏ tôi mà không lấy một lời chào ư? Bà xấu hổ khi phải cất lời với gã nông dân nghèo đang đi cắt cỏ đấy phăng phăng ư? Hay trang phục của tôi khiến bà chướng tai gai mắt?" Anh hồn nhiên đến mức chẳng hề giải mã sự phẫn nộ của bà cho đúng hướng, mà lại quy kết nó cho một nguyên nhân hoàn toàn khác. Điều này không thể qua khỏi trực giác tinh tế của một người phụ nữ đã quá từng trải trong chuyện chốn khuê phòng. Thế nhưng khi một giọt nọc độc của sự ghen tuông đã ngấm vào huyết quản, người ta cần một khoảng thời gian mới có thể hấp thụ nó, ngay cả khi nguyên nhân gây ra rắc rối đã bị loại bỏ từ lâu. Đó là một kinh nghiệm xưa cũ, cũng giống như thực tế là khi quá trình ấy chấm dứt, sự hối hận càng trở nên ngọt ngào bao nhiêu, tình yêu lại càng nồng cháy bấy nhiêu. Nhưng gã nông dân tội nghiệp với tấm lòng chân chất, trong sự ngây thơ của mình, lại chẳng thể nhận thức được tất cả những điều ấy. Anh ta chỉ cảm thấy xấu hổ khi đứng trước nữ bá tước trong chiếc áo sơ mi cộc tay và vội vã dùng những ngón tay run rẩy cài lại chiếc cổ áo vừa bung ra lúc làm việc, để lộ phần cổ và ngực trần. Người ta dường như có thể nghe thấy dòng máu nóng đang đập rộn ràng vào thành lồng ngực vạm vỡ của anh, tựa như tiếng rì rào trầm đục của đại dương. Lao động, cái nắng ngày càng gay gắt và sự kích động trước sự hiện diện của nữ bá tước đã đẩy dòng chảy vốn điềm tĩnh thường ngày của máu anh trào dâng đến mức sục sôi trong huyết quản, bừng lên sắc hồng sống động xuyên qua làn da trắng nhợt nhạt vì khổ hạnh, trong khi những mạch máu sưng phồng nổi hằn lên thành hàng ngàn đường nét uốn lượn tuyệt đẹp như những mạch suối phun trào từ phiến đá trắng. Cả hai đều đắm chìm trong hơi ấm nồng nàn, một người hấp thụ, kẻ kia phản chiếu.

Thế nhưng với sự tàn nhẫn của tình yêu, vốn luôn tìm cách đo lường sức mạnh của thứ tình cảm đáp đền thông qua chính nỗi đau mà nó có quyền gây ra, người phụ nữ kiều diễm kìm nén ngọn lửa bùng cháy trong mạch đập của chính mình rồi thản điều cất lời: "Chúng tôi đã làm gián đoạn cuộc trò chuyện riêng tư của các vị, chúng tôi xin cáo lui để tạ lỗi."

"Nữ bá tước!" anh thốt lên bằng ánh mắt như muốn nói: "Lẽ nào bà lại có thể bất công đến thế! Mẹ tôi, Mary, đang ở cùng tôi, bà ấy mang nước đến giải khát cho con trai mình trong lúc làm việc, sao bà lại phải làm gián đoạn chúng tôi chứ?"

Những lời lẽ đơn giản, nhưng đối với bà lại mang tầng tầng lớp lớp ý nghĩa ẩn dụ ấy đã giải thích tất cả, và Madeleine von Wildenau cảm nhận sâu sắc trong sự bối rối rằng anh đã thấu hiểu mình và nàng hẳn phải trở nên vô cùng nhỏ bé trong mắt anh.

Ludwig Gross rút đồng hồ ra. "Xin lỗi bà, đã chín giờ rồi; tôi phải đến lớp vẽ đây." Anh cúi đầu chào và bỏ đi, không bắt tay nữ bá tước như mọi khi. Bà cảm nhận đó như một lời khiển trách, và một tiếng nói trong tim thầm nhủ: "Ngươi phải trở nên tốt đẹp hơn rất nhiều trước khi xứng đáng với người đàn ông này."

"Bà không muốn làm quen với Mary sao? Tôi có thể giới thiệu cô ấy với bà nhé?" Freyer hỏi, khi hai người đã ở lại một mình.

– Ồ, không cần thiết đâu.

– Sao cơ, sao bà có thể yêu người con mà lại chẳng màng đến người mẹ?

"Cô ấy đâu phải mẹ anh," nữ bá tước đáp.

"Và tôi cũng không phải Chúa Cứu Thế. Tại sao ảo ảnh ấy lại tác động đến bà, chứ không phải Mary?"

"Bởi vì nó hoàn hảo ở anh, nhưng ở cô ấy thì không."

"Thế thì càng có lý do để làm quen với cô ấy, để nhân cách của cô ấy khỏa lấp những gì còn thiếu sót trong sự hóa thân ấy."

Nữ bá tước liếc nhìn đầy u ám về phía người thiếu nữ cao gầy lúc này đã cầm lấy lưỡi hái và đang thay Freyer làm việc.

"Cô ấy có vẻ rất tận tụy với anh," bà dò xét nói.

"Vâng, tạ ơn Trời, chúng tôi là những người bạn tri kỷ."

– Chắc là hai người xưng hô mày tao với nhau rồi.

"Vâng, tất cả người dân Ammergau đều làm thế, nếu họ từng là bạn học."

"Đó là một phong tục kỳ lạ. Những người ở tầng lớp cao và thấp đều áp dụng điều này sao?"

"Chẳng có tầng lớp cao hay thấp nào giữa chúng tôi cả. Tất cả chúng tôi đều đứng trên cùng một vạch xuất phát, thưa Nữ bá tước. Việc người này giàu hơn, người kia nghèo hơn, việc ai đó có thể làm nhiều hơn cho giáo dục và vẻ bề ngoài so với hàng xóm chẳng tạo ra sự khác biệt nào đối với chúng tôi, và nếu có đi chăng nữa, thì việc tôi được phép xưng hô thân mật với Anastasia sẽ là một vinh dự cho tôi, bởi cô ấy và toàn bộ gia đình Gross đều vượt trội hơn tôi rất nhiều. Ngay cả theo cách hiểu của bà về từ đó, thưa Nữ bá tước, ngài thị trưởng vẫn là một nhà quý tộc, không phải một đứa con của tự nhiên như tôi, mà là một người thông thuộc các lề thói xã hội và được giáo dục vô cùng bài bản."

"Thế thì," nữ bá tước thốt lên, "sao anh không kết hôn với cô ấy, nếu cô ấy sở hữu những ưu thế vượt trội nhường ấy?"

"Kết hôn ư?" Freyer lùi lại ngỡ ngàng như thể thay vì gương mặt xinh đẹp của Madeleine, anh vừa nhìn thấy một tầm nhìn ghê rợn nào đó, "Tôi chưa từng nghĩ đến điều đó!"

– Tại sao lại không?

"Đấng Cứu Thế thành hôn với Mary? Người con kết duyên với người mẹ? Không, dù chúng tôi không phải là những gì chúng tôi đại diện, điều đó cũng là không thể. Tôi đã quá quen với việc coi cô ấy như mẹ mình đến mức việc ấy sẽ tựa như một sự báng bổ."

"Nhưng vào mùa đông tới, khi Vở kịch khép lại, mọi chuyện sẽ khác đi."

"Và bà nói những lời này với tôi ư, thưa Nữ bá tước; bà, ngay sau buổi sáng ngày hôm nay sao?" Freyer thốt lên với giọng run rẩy. "Bà đang nói thật đấy chứ?"

"Tất nhiên rồi. Tôi không thể mong đợi vì tôi mà anh phớt lờ những gắn kết lâu năm trong trái tim mình!"

"Nữ bá tước, nếu tôi có những gắn kết lâu năm, liệu tôi có nói chuyện với bà như hôm nay không, liệu những sự kiện diễn ra ngày hôm nay có xảy ra không? Bà có thể tin những điều đó về tôi sao? Bà im lặng ư? Vâng, thưa Nữ bá tước, điều đó có thể là phong tục trong giới của bà, nhưng không phải trong giới của tôi."

"Xin hãy tha thứ cho tôi, Freyer!" bà lắp bắp, tái mặt.

Freyer lấy tay che mắt như thể ánh mặt trời làm anh chói mắt, nhằm che giấu những giọt nước mắt đang chực trào.

"Anh đang tìm gì thế?" nữ bá tước cất lời, tưởng rằng anh đang cố nhìn cho rõ hơn.

Anh quay gương mặt đầy biểu cảm đau đớn về phía bà. "Tôi đang tìm xem con bồ câu của mình đã bay đi đâu mất rồi, tôi không thể tìm thấy nó nữa. Hay tất cả chỉ là một giấc mơ?"

"Freyer!" nữ bá tước thốt lên, hoàn toàn choáng váng, luồn tay qua cánh tay anh và ngả đầu vào lồng ngực đang phập phồng của anh mà chẳng màng đến những người qua lại có thể nhìn thấy. "Joseph, con bồ câu của anh không bay đi đâu cả, nó ở đây này, hãy ôm nó vào lòng và giữ lấy nó mãi mãi, mãi mãi, nếu anh muốn."

"Xin hãy cẩn trọng, thưa Nữ bá tước," Freyer cảnh báo, "có người đang di chuyển khắp nơi kìa."

Bà ngẩng đầu lên. "Nó gây rắc rối cho anh à?" bà bẽn lẽn hỏi.

"Không phải tôi, mà là bà. Tôi chẳng có ai soi mói và chỉ có thể tự hào về những ân sủng của bà, nhưng hãy nghĩ xem người trong giới của bà sẽ nói gì, nếu có tin đồn rằng bà đã ngả đầu vào ngực một gã nông dân."

"Anh không phải nông dân, anh là một nghệ sĩ."

"Trong mắt bà, nhưng không phải trong mắt thế giới. Dù chúng ta có làm tạm ổn trong nghề chạm khắc gỗ và trong Vở kịch Cuộc đời Chúa, chừng nào chúng ta còn nghèo đến mức buộc phải tự tay cày cấy ruộng đồng, tự tay khiêng củi chạm khắc từ rừng về, chúng ta vẫn sẽ bị xếp hạng là nông dân, và chẳng ai tin chúng ta là gì khác cả. Bà sẽ bị quở trách vì đã giao du với những kẻ kém văn hóa như thế."

– Ồ, tôi sẽ chịu trách nhiệm về điều đó trước toàn thế giới.

"Điều đó chẳng ích gì đâu, người tôi yêu ạ, Trời cao chứng giám, tôi chưa bao giờ quên mình đến mức khoe khoang về tình yêu của bà trước người khác, hay cho phép bà làm bất cứ điều gì khiến họ hiểu lầm. Chỉ có Chúa mới thấu hiểu chúng ta là gì đối với nhau, và do đó nó phải được cất giấu trong lồng ngực Ngài, nơi không một ánh mắt phàm trần nào có thể làm uế tạp."

Nữ bá tước càng nép chặt vào anh trong sự ngưỡng mộ thầm lặng. Bà nhớ lại biết bao phiền toái do sự thiếu kín đáo bắt nguồn từ sự vanity của những người đàn ông mà bà từng ban ơn, khiến cho sự tinh tế khiêm nhường này trở nên cao thượng và hiệp sĩ đến mức bà chỉ muốn sụp xuống chân anh.

"Bồ câu ơi, ta lại tìm thấy nàng rồi sao?" anh nói, nhìn sâu vào mắt bà. "Con bồ câu ngốc nghếch, ngọt ngào của tôi! Em sẽ không bao giờ còn làm tổn thương và đối xử tệ bạc với tôi như thế nữa. Anh cảm thấy em có thể làm vỡ trái tim anh mất" Và khẽ ép cánh tay bà vào mạn sườn, anh nâng bàn tay bà lên đôi môi đang bừng cháy.

Luồng hạnh phúc tràn ngập toàn bộ bản thể Madeleine von Wildenau khi bà lắng nghe tiếng thì thầm nghẹn ngào, đam mê của tình yêu. Và tựa như, với mỗi tia nắng, đóa hoa hồng trăm cánh lại bung nở trọn vẹn hơn, hé lộ một vẻ đẹp mới qua từng cánh hoa hé mở, tâm hồn người phụ nữ được soi rọi bởi ánh sáng thần thánh của tình yêu chân chính cũng vậy.

"Nào," bà đột ngột cất lời, "hãy dẫn em đến gặp sinh linh nhân hậu đã ân cần chăm sóc anh, có lẽ cũng đang đau khổ vì anh. Giờ đây em cảm thấy bị thu hút về phía cô ấy và sẽ yêu cô ấy vì anh, như mẹ anh, Mary."

"Ah, em yêu, điều đó thật xứng đáng với em! Anh biết em là người hào hiệp và cao thượng mà! Nào, nàng Magdalene của anh, anh sẽ dẫn em đến gặp Mary."

Họ bước nhanh đến thửa ruộng nơi Anastasia đang bận rộn làm việc. Nhìn thấy người xa lạ tiến lại gần, cô liền thả vạt váy vừa xắn lên và chỉnh đốn lại trang phục đôi chút, nhưng cô đón tiếp nữ bá tước chẳng mảy may bối rối và nồng hậu chìa tay ra. Phong thái của cô cũng thoáng nét bề trên, điều mà vị quý bà lớn tuổi đặc biệt chú ý. Anastasia điềm tĩnh và nghiêm nghị nhìn bà khiến bà phải hạ mi mắt như thể không chịu nổi ánh nhìn từ tâm hồn thanh thỉnh ấy. Mái tóc nâu được chải mượt mà, đôi chân mày mềm mại mờ nhạt, sự tinh khôi của các đường nét, và vẻ trang nghiêm trinh bạch ngự trị trên chiếc vầng trán cao quý hoàn toàn hòa quyện với hình mẫu lý tưởng về Nữ hoàng Thiên đàng mà nữ bá tước từng không thể nắm bắt trong Vở kịch Cuộc đời Chúa. Cô xinh đẹp, hoàn hảo từ đầu đến chân, thế nhưng chẳng có điểm nào ở diện mạo ấy có thể khơi gợi dù chỉ một chút cảm giác ghen tuông. Có một sự linh thánh trong toàn bộ con người cô—một điều gì đó—nữ bá tước không thể diễn tả bằng cách nào khác—thể hiện sự điềm đạm từng trải của tuổi tác, khiến người phụ nữ kiều diễm phải hổ thẹn vì sự nghi kỵ của mình. Giờ đây bà đã hiểu Freyer ngụ ý điều gì khi nhắc đến mối quan hệ mẫu tử tồn tại giữa Anastasia và anh. Cô chính là hiện thân thực sự của Đức Mẹ Maria, người mà mọi ánh mắt sẽ hướng lên với vẻ sùng kính, tôn nghiêm, thế nhưng chẳng người đàn ông nào lại muốn ôm siết vào tim. Cô có lẽ không lớn tuổi hơn nữ bá tước là bao, nhiều nhất chỉ hai hay ba tuổi, nhưng so với cô, vị quý bà lớn tuổi vốn đã dạn dày sương gió chốn thượng lưu kia trông chỉ giống như một đứa trẻ bồng bột, chưa trưởng thành. Nữ bá tước cảm nhận điều đó cùng niềm thỏa mãn ngấm ngầm mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng có được khi nhận ra mình trẻ hơn kẻ khác, và nó giúp bà chịu đựng sự bề trên mà vẻ điềm tĩnh cao ngạo của Anastasia duy trì trước mặt bà. Thậm chí bà còn chấp nhận vị thế thấp kém hơn bằng một vẻ ngây thơ điệu đà khiến bản thân trông càng trẻ trung hơn bội phần. Thế nhưng ngay tại khoảnh khắc áp dụng phong thái trẻ con ấy, bà lại thầm cảm nhận sự chân thật của nó. Bà đang đứng trước hiện thân của Mẹ Thiên chúa. Bản tính nữ nhi chưa bao giờ mang lại bất kỳ sức hút nào cho bà, bà chưa từng thấu hiểu nó dưới bất kỳ hình thức nào. Bà chưa từng ngưỡng mộ bất kỳ bức tranh Đức Mẹ nào của Raphael, thậm chí cả bức Sistine. Một phụ nữ chỉ thu hút bà khi là đối tượng tình yêu của đàn ông khiến bà phải ganh tị, còn tính cách ngược lại, vẻ đẹp khổ hạnh của một Trinh nữ hoàn toàn nằm ngoài tầm với của bà. Giờ đây, lần đầu tiên trong đời, bà cảm thấy hứng thú với một nhân vật thuộc tuýp này, bởi bà chợt nhận ra rằng Trinh nữ cũng chính là Mẹ của Đấng Cứu Thế. Và cũng như tình yêu của bà dành cho Chúa Cứu Thế lần đầu tiên được đánh thức bởi tình yêu dành cho Joseph Freyer, sự kính cỗ dành cho Mary cũng chỉ bùng lên khi bà nghĩ về cô với tư cách mẹ của anh! Madeleine von Wildenau, người vốn nghèo nàn về kho tàng cảm xúc, người phụ nữ chưa từng làm mẹ, bấy giờ đột nhiên cảm nhận được—ngay trong lúc đang mải mê diễn trò ngây thơ giả tạo bằng thói quen điệu nghệ—dưới sức ảnh hưởng của người đàn ông bà yêu, sự thật ẩn sau vở kịch ấy, và trái tim bà rộng mở đón nhận mối liên kết thiêng liêng, huyền bí giữa người mẹ và đứa con. Cứ thế, từng giờ từng phút, bà bước ra khỏi chiếc lồng giam của thế giới và dục vọng, được nhẹ nhàng nâng đỡ và thăng hoa bởi sức mạnh của tình yêu dung hòa trời và đất.

Bà chìa một tay về phía Anastasia, tay kia trao cho Freyer. "Tôi cũng rất muốn được làm quen với người mẹ kính yêu của Chúa chúng ta!" bà cất lời, với vẻ duyên dáng ngọt ngào, phục tùng mà khoảnh khắc ấy vừa dạy cho bà. Ánh mắt Freyer tràn ngập sự tán thưởng dừng lại trên người bà. Bà có cảm giác như đôi cánh đang mọc lên trên vai mình, bà cảm thấy mình xinh đẹp, tốt bụng và được yêu thương; trần thế chẳng thể ban phát điều gì hơn thế nữa.

Anastasia quan sát người phụ nữ đang xúc động bằng ánh mắt nhân hậu, dò xét của một Nữ tu Bác ái. Quả thực, toàn bộ diện mạo của cô gợi nhớ đến một trong những linh hồn tận tụy ấy; từ tốn không chút ủy mị; dịu dàng nhưng đầy năng lượng; khiêm nhường nhưng vô cùng ấn tượng.

"Tôi cảm thấy một sự..." nữ bá tước định thốt lên từ "ngưỡng mộ", nhưng điều đó không đúng, bây giờ bà mới thực sự ngưỡng mộ cô lần đầu tiên! Bà khựng lại giữa câu, chẳng thể thốt ra những lời xã giao sáo rỗng vào lúc này. Với sự điềm đạm tĩnh lặng, tựa như một vị công chúa đang tiếp kiến triều thần, Anastasia bước đến giúp bà giải vây bằng cách khéo léo lấp đầy khoảng trống: "Thế đây là chuyến thăm đầu tiên của bà đến Ammergau à?"

– Vâng.

– Vậy chắc hẳn bà đã rất ấn tượng đúng không?

– Ồ, ai có thể giữ được sự lạnh lùng khi chứng kiến một cảnh tượng như thế chứ?

"Vâng, Chúa Cứu Thế của chúng tôi há chẳng phải rất hoàn hảo sao?" Anastasia mỉm cười đầy tự hào. "Ngài ấy khiến mọi người rơi biết bao nước mắt. Nhưng ngay cả tôi cũng không kìm được nước mắt, dù tôi đã diễn cùng ngài ấy ba mươi lần rồi." Cô lướt bàn tay qua trán anh bằng một cái vuốt ve dịu dàng, đầy tình mẫu tử, như thể muốn an ủi anh vì mọi đớn đau. "Chẳng phải chúng ta có cảm giác như đang nhìn thấy chính Đấng Cứu Thế đó sao?"

Nữ bá tước dõi theo cô với sự đồng cảm ngày càng dâng trào. "Cô có một tâm hồn thật đẹp! Người bạn của tôi đã nói đúng, mọi người nên biết đến cô để nhận trọn vẹn ấn tượng về Mary."

"Vâng—diễn tệ quá không phải là từ chính xác. Nhưng những sắc thái tinh tế của bản tính nữ giới đã bị nuốt chửng trong không gian rộng lớn," người kia giải thích.

"Có lẽ thế," Anastasia đơn giản đáp. "Nhưng điều đó không quan trọng; dù chúng tôi có diễn thế nào đi nữa—ngài ấy vẫn sẽ gánh vác tất cả."

"Còn anh trai cô, Anastasia, và tất cả mọi người nữa—cô quên họ rồi sao?" Freyer lên tiếng quở trách.

"Vâng, thưa Anastasia thân mến." Nữ bá tước nắm lấy tay Freyer. "Tôi đã phó thác tâm hồn mình cho sự bảo bọc của vị Chúa này—nhưng màn thể hiện của anh trai cô cũng là một kiệt tác! Tôi thấy cô đã đối xử bất công với anh ấy. Và cả Pilate nữa, người mà tôi vô cùng ngưỡng mộ, rồi các tông đồ và các đại tư tế."

"Có lẽ vậy. Tôi chẳng biết người khác diễn thế nào..." Mary đáp lại bằng một sự chân chất đỉnh cao hiếm có. "Tôi chỉ nhìn mỗi mình ngài ấy, và khi ngài ấy không ở trên sân khấu, tôi chẳng màng đến phần còn lại của vở kịch. Đó là vì tôi là mẹ của ngài ấy: đối với một người mẹ, đứa con là trên hết thảy mọi thứ," cô điềm tĩnh bổ sung.

Nữ bá tước kinh ngạc nhìn cô. Lẽ nào một phụ nữ có thể yêu thương theo cách này sao? Thế nhưng điều đó hoàn hảo không chút nghi ngờ. Nếu trong tâm hồn cô thiếu nữ này dù chỉ vương vất một bóng hình khao khát được hợp nhất với người đàn ông cô yêu, thì cô đã chẳng thể sở hữu sự trong suốt như pha lê và sự tự do tuyệt đối khỏi mọi bối rối như thế.

Những người mang hình bóng Đức Mẹ quả là những sinh thể hạnh phúc! bà thầm nghĩ, thế nhưng bà chẳng hề ganh tị với sự bình yên tĩnh lặng ấy.

Khó nhọc tháo chiếc găng tay dài ra, cô lấy một chiếc nhẫn từ ngón tay mình. "Xin hãy nhận vật này từ tôi như một biểu tượng của mối liên kết bí mật hiệp nhất chúng ta trong tình yêu dành cho—con trai cô! Chúng ta sẽ là những người bạn tốt."

"Với tất cả tấm lòng!" Anastasia vui mừng đáp, chìa ngón tay rám nắng để đón nhận món quà. "Anh tôi sẽ nói gì khi tôi mang về nhà một món quà thế này đây?" Cô biết ơn hôn lên bàn tay người trao tặng. "Bà quá tử tế rồi, thưa Nữ bá tước—tôi chẳng biết mình xứng đáng với nó thế nào." Cô cúi xuống nhấc chiếc vò của mình lên. "Tôi phải về nhà ngay để giúp chị dâu đây. Bà sẽ ghé thăm chúng tôi chứ? Anh tôi sẽ vui lắm đấy."

"Rất sẵn lòng—nếu cô cho phép," nữ bá tước mỉm cười đáp.

"Tôi rất mong bà đến!" Anastasia ứng đối vô cùng khôn khéo. Rồi với phong thái đoan trang cao quý, cô bước đi băng qua cánh đồng, vẫy tay chào từ đằng xa về phía cặp đôi cô vừa bỏ lại, tựa như muốn nói: "Hãy hạnh phúc nhé!"