Ngày xửa ngày xưa, có một người vợ trẻ ao ước khát khao có được một đứa con nhỏ của riêng mình, thế là nàng bèn tìm đến một bà phù thủy già và thưa rằng: “Tôi ao ước có một đứa con biết bao, một đứa con bé xíu; bà có thể cho tôi một đứa được không, mụ mẹ già?”

“Ồ, hết lòng chứ!” mụ phù thủy đáp. “Đây là một hạt lúa mạch dành cho ngươi; nó không hẳn giống loại mọc trên đồng ruộng của bác nông dân, hay loại được ném cho đám gia cầm trong chuồng gà đâu, nhưng ngươi cứ đem gieo nó vào một cái chậu hoa đi, rồi ngươi sẽ được thấy điều mắt thấy tai nghe!”

“Cảm ơn bà, cảm ơn bà!” người đàn bà kêu lên, rồi bà trao cho mụ phù thủy một đồng sáu xu bạc. Sau khi trở về nhà, bà gieo hạt lúa mạch đúng theo lời chỉ dẫn, lập tức một bông hoa to đẹp liền vươn lên từ chậu. Trông nó tựa như một đóa uất kim hương, nhưng các cánh hoa khép chặt lại; nó vẫn còn đang chúm chím nụ.

“Đóa hoa mới đáng yêu làm sao!” người phụ nữ nhà quê thốt lên, và bà hôn lên những chiếc lá đỏ vàng xinh xắn. Khi bà vừa chạm môi, bông hoa liền phát ra một tiếng nổ lớn rồi hé nở. Quả nhiên đó là một đóa uất kim hương, nhưng ngay trên chiếc nhụy xanh nhỏ xíu ở giữa bông hoa lại có một cô bé tí xíu đang ngồi, xinh đẹp và mỏng manh khôn tả, thân hình tính ra chẳng lớn hơn ngón tay cái của người phụ nữ nông dân là bao. Thế là nàng được đặt tên là Tommelise.

Một chiếc vỏ quả óc chó đã được mài nhẵn xinh xắn dùng làm nôi cho nàng, những chiếc lá violet xanh biếc làm đệm, và một chiếc cánh hoa hồng rủ xuống làm chăn che; ban đêm nàng ngủ ở đó, còn ban ngày thì chơi đùa trên mặt bàn. Người vợ nông dân đã đổ đầy nước vào một chiếc đĩa, xếp những bông hoa sao cho phần cánh viền quanh mép đĩa, trong khi cuống hoa ngâm dưới nước; nổi trên bề mặt là một chiếc lá uất kim hương lớn, và Tommelise có thể ngồi lên đó để chèo thuyền từ bên này sang bên kia đĩa, với hai chiếc rợ bờm ngựa màu trắng được đưa cho làm mái chèo. Trông thật vô cùng duyên dáng! Không những thế, Tommelise còn biết hát, và nàng cất tiếng hát với âm điệu ngọt ngào, êm dịu đến mức chưa từng ai được nghe thấy bao giờ.

Một đêm nọ, khi nàng đang nằm trong chiếc giường xinh xắn của mình, một con cóc lớn xù xì bỗng nhảy thốc vào qua ô cửa sổ bị vỡ kính. Con cóc ấy thật là một sinh vật to lớn, già nua, trông nhăn nheo lại còn ẩm ướt; nó nhảy ngay xuống chiếc bàn nơi Tommelise đang nằm ngủ dưới cánh hoa hồng đỏ.

“Đây đúng là cô vợ dành cho con trai ta rồi,” con cóc lẩm bẩm; rồi nó vớ lấy chiếc vỏ quả óc chó có Tommelise bên trong, nhảy thót qua khung cửa vỡ đi thẳng xuống khu vườn. Nơi đây có một dòng suối rộng chảy qua; bờ suối bùn lầy nước đọng, và chính giữa chốn bùn lầy này là nơi trú ngụ của mụ cóc già cùng con trai mụ. Chà, hắn mới gớm ghiếc và dị dạng làm sao! hệt như mẹ hắn vậy.

“Coax, coax, brekke-ke-kex!” đó là tất cả những gì hắn thốt lên được khi nhìn thấy cô thiếu nữ xinh xắn trong chiếc vỏ quả óc chó.

“Đừng có làm ầm ĩ lên kẻo lại làm nó thức giấc!” mụ cóc già quở. “Nó có thể dễ dàng chạy thoát khỏi chúng ta đấy, vì nó nhẹ tựa chiếc lông tơ thiên nga. Mẹ bảo chúng ta sẽ làm thế này; ta sẽ đưa nó ra con lạch, đặt lên một trong những chiếc lá súng lớn; đối với một kẻ nhẹ nhõm và nhỏ bé như nó thì chiếc lá chẳng khác nào một hòn đảo cả. Khi ấy nó không tài nào trốn thoát được nữa, còn chúng ta thì có thể đi chuẩn bị các gian phòng tân hôn tít dưới đáy bùn, nơi mày và nó sẽ chung sống với nhau.”

Ngoài con lạch mọc rất nhiều hoa súng với những chiếc lá xanh bản rộng, chiếc nào chiếc nấy trông như đang bồng bềnh trôi trên mặt nước. Chiếc lá nằm ở vị trí xa bờ nhất đồng thời cũng là chiếc to lớn nhất; mụ cóc già bơi tới đó, và đặt chiếc vỏ quả óc chó cùng Tommelise lên trên mặt lá.

Sáng hôm sau, khi vừa tảng sáng, sinh vật bé xíu tội nghiệp đã tỉnh giấc, và khi nhìn thấy cảnh ngộ của mình, nàng bắt đầu bật khóc nức nở, bởi xung quanh chiếc lá xanh rộng lớn chỉ toàn là nước, và nàng chẳng cách nào với tới được bờ đất.

Mụ cóc già đang ở dưới lớp bùn sâu, trang trí gian phòng của mình bằng những khóm lau sậy và hoa cúc vàng tươi để nơi ở trông thật vui mắt và ngăn nắp khi đón nàng dâu mới. Cuối cùng, mụ ta cùng đứa con trai gớm ghiếc bơi ngược trở lại chiếc lá nơi mụ đã để Tommelise; chúng muốn đến đón chiếc nôi xinh xắn và đặt nó vào phòng tân hôn trước khi rước chính nàng về đó. Mụ cóc già cúi đầu thật thấp xuống mặt nước và cất giọng bảo nàng rằng: “Đây là con trai ta, nó sẽ là chồng của ngươi, và hai đứa sẽ sống với nhau thật sung sướng dưới lớp bùn lầy này nhé!”

“Coax, coax, brekke-ke-kex!” đó là tất cả những gì đứa con trai có thể thốt lên.

Thế rồi chúng khiêng chiếc giường nhỏ gọn gàng đi mất, trong khi Tommelise cứ ngồi thui thủi một mình trên chiếc lá xanh mà khóc nghẹn ngào, bởi nàng chẳng mảy thiết tha gì cảnh sống cùng mụ cóc già nua khô khốc và lấy gã con trai gớm ghiếc của mụ làm chồng. Bọn cá nhỏ bơi lội tung tăng dưới làn nước bên dưới đã nghe thấy hết những gì mụ cóc nói, thế là chúng liền ngoi đầu lên—chúng muốn nhìn tận mắt cô thiếu nữ bé nhỏ. Và khi trông thấy nàng, chúng đâm ra say đắm trước vẻ đẹp kiều diễm ấy, đồng thời vô cùng tức giận khi thấy mụ cóc gớm ghiếc dám bắt cóc nàng đi. Không, đời nào chuyện đó được phép xảy ra! Chúng liền bơi quây quần xung quanh cuống lá ngập dưới nước của đóa hoa súng, dùng hàm răng sắc nhọn cắn đứt phăng cuống đi, và thế là chiếc lá chở theo Tommelise trôi băng băng xuôi dòng nước; trôi đi, trôi thật xa, đến nơi mà mụ cóc già chẳng tài nào rượt theo được nữa.

Tommelise trôi dạt qua bao nhiêu là chốn, để rồi lũ chim hoang dã nấp trong các lùm cây nhìn thấy nàng và cất tiếng hót: “Ồ, một cô thiếu nữ mới ngọt ngào làm sao!” Chiếc lá cứ thế trôi hoài, trôi mãi xa thêm: Tommelise đang dấn thân vào một cuộc hành trình.

Một chú bướm trắng xinh xắn cứ bay lượn dập dờn mãi xung quanh nàng, và cuối cùng đậu xuống chiếc lá, bởi chú ta vô cùng yêu mến Tommelise, và nàng cũng cảm thấy vô cùng thích thú. Giờ đây chẳng còn điều gì phải bận tâm lo lắng nữa khi nàng không còn phải sợ mụ cóc già truy đuổi, và trên bất cứ chặng đường nào chiếc lá trôi qua, vạn vật đều trở nên thật tươi đẹp, bởi ánh mặt trời rọi xuống làn nước khiến nó sáng rực lên tựa vàng lỏng. Ngay lúc đó, nàng bèn tháo chiếc dải yếm của mình ra, buộc một đầu vào chú bướm, và thắt chặt đầu kia thật chắc vào chiếc lá. Chiếc lá cứ thế trôi đi, càng lúc càng nhanh hơn, và Tommelise cũng trôi theo cùng nó.

Chẳng mấy chốc, một con bọ hung lớn bay sạt qua với tiếng vo ve; hắn ta bắt gặp nàng, và lập tức dùng cái vuốt quắp chặt lấy vòng eo thon thả của nàng, rồi bay vút lên một tán cây mang theo nàng. Thế nhưng chiếc lá xanh vẫn tiếp tục trôi xuôi dòng suối, và chú bướm nhỏ cũng đi theo; chú ta đã bị buộc chặt vào chiếc lá nên chẳng thể nào gỡ ra được.

“ĐÂY ĐÚNG LÀ CÔ VỢ DÀNH CHO CON TRAI TA RỒI,” CON CÓC NÓI

Chà, Tommelise tội nghiệp mới hoảng sợ làm sao khi bị con bọ hung quắp lên cây, và nàng cũng thấy thương xót biết bao cho chú bướm trắng đáng yêu mà nàng đã để lại đằng sau trong tình trạng bị trói chặt vào chiếc lá; nàng cứ sợ rằng nếu không thoát ra được, chú ta sẽ phải chết đói mất. Nhưng con bọ hung thì chẳng mảy may bận tâm đến điều đó. Hắn ta đáp xuống chiếc lá to nhất trên tán cây cùng với nàng, cho nàng ăn một ít mật hoa và cất tiếng ca tụng, khen ngợi nàng rất đỗi xinh xắn, dẫu rằng nàng chẳng có điểm gì giống với

họ hàng nhà bọ hung cái cả. Và chẳng mấy chốc, tất cả những con bọ hung sinh sống trên tán cây đó đều bay tới để thăm viếng nàng; chúng ngắm nghía Tommelise, và một cô bọ hung cái rụt các xúc tu lại, chê bai rằng: “Nó chỉ có hai cái chân, trông thật thảm hại làm sao!” “Nó chẳng có lấy một chiếc xúc tu nào cả,” con khác kêu lên. “Và hãy nhìn xem vòng eo của nó mới gầy guộc ôi thôi là ốm yếu làm sao; chà, nó trông hệt như con người vậy!” con thứ ba nhận xét. “Mới xấu xí làm sao, xấu xí tột cùng!” cuối cùng tất cả đám bọ hung cái đồng thanh ré lên. Riêng con bọ hung đã bắt cóc Tommelise thì vẫn không tài nào ép mình tin rằng nàng không xinh đẹp, nhưng vì tất cả những con khác cứ lải nhải và khăng khăng cho rằng nàng xấu xí, cuối cùng hắn ta cũng đâm ra nghĩ rằng chắc hẳn đám đồng loại có lý, và quyết định sẽ không thèm dính líu gì đến nàng nữa; hắn tuyên bố nàng muốn đi đâu thì đi, hắn chẳng thèm quan tâm. Thế là cả đàn bọ hung cùng cất cánh bay tụt xuống khỏi cây mang theo nàng, rồi đặt nàng lên một đóa cúc dại; lúc bấy giờ nàng chỉ biết khóc nức nở vì bản thân quá đỗi xấu xí nên đám bọ hung cái không thèm chơi cùng, trong khi trên thực tế Tommelise lại là sinh vật bé nhỏ xinh đẹp nhất tưởng chừng có thể hình dung được, mềm mại, mỏng manh và trong suốt tựa như cánh hoa hồng kiều diễm nhất.

Suốt cả mùa hè dài đằng đẵng, Tommelise tội nghiệp sống lủi thủi một mình trong khu rừng rộng lớn. Nàng tự đan cho mình một chiếc giường bằng những cọng cỏ tranh, rồi treo nó lơ lửng dưới một chiếc lá ngưu bàng lớn để che mưa; nàng ăn trưa bằng mật hoa và uống giọt sương đọng lấp lánh trên lá cây cùng các loài thảo mộc xung quanh vào mỗi buổi sáng. Mùa hè rồi mùa thu cứ thế trôi qua, cho đến khi mùa đông đến, mùa đông lạnh giá và kéo dài dằng dặc. Tất cả loài chim từng cất tiếng hót du dương tặng nàng đều bay đi mất, cây cối và hoa lá héo úa, chiếc lá ngưu bàng lớn nơi Tommelise từng nương náu cuộn tròn lại và biến thành một thân cây khô cằn ngả vàng, còn Tommelise thì lạnh thấu xương, bởi quần áo của nàng đang dần rách tơi tả, bản thân nàng lại quá đỗi mỏng manh yếu đuối, ôi sinh vật tội nghiệp! nàng suýt bị đông cứng đến chết. Trời bắt đầu đổ tuyết, và mỗi bông tuyết nhẹ tênh rơi xuống người khiến nàng có cảm giác hệt như chúng ta khi bị

cả xẻng tuyết hất ập lên đầu vậy, bởi chúng ta vốn dĩ là những người khổng lồ nếu so sánh với một sinh vật nhỏ bé chỉ dài vỏn vẹn mộtinch. Nàng quấn mình trong một chiếc lá khô nhưng nó chẳng đem lại chút hơi ấm nào; nàng run lẩy bẩy vì rét.

Ngay sát ngoài bìa rừng, nơi Tommelise từng sinh sống, có một cánh đồng ngô rộng lớn, nhưng ngô đã được thu hoạch từ lâu, chỉ trơ lại những gốc rạ khô khốc, trơ trụi nhô lên từ mặt đất cứng ngắc vì đóng băng. Nơi ấy trông giống như một khu rừng khác đối với Tommelise, và chà, nàng run lẩy bẩy vì lạnh biết bao khi phải chật vật lội qua. Cuối cùng nàng cũng đi ngang qua cửa hang của mụ chuột chụi đồng; bởi mụ chuột chũi đã tự đào cho mình một chiếc tổ nhỏ dưới lớp gốc rạ, và mụ sống ở đó thật ấm cúng, thoải mái, có hẳn một căn phòng chất đầy ngô cùng với một gian bếp và kho dự trữ ngăn nắp ngay bên cạnh. Và thế là Tommelise tội nghiệp giờ đây buộc phải đóng vai một đứa trẻ ăn mày; nàng đứng trước cửa và nài xin một mẩu hạt lúa mạch nhỏ, bởi nàng đã chẳng có gì để ăn suốt hai ngày ròng rã.

“Ôi sinh vật tội nghiệp!” mụ chuột chũi đồng nói, vốn dĩ mụ là một sinh vật già nua vô cùng tốt bụng, “hãy mau vào căn phòng ấm áp của ta và dùng bữa với ta nào.”

Và vì chẳng mấy chốc mụ đã đem lòng quý mến Tommelise, mụ ngỏ lời mời nàng ở lại. “Ngươi có thể ở cùng ta suốt cả mùa đông nếu muốn, nhưng hãy dọn dẹp phòng ốc của ta cho thật sạch sẽ, ngăn nắp, và kể chuyện cho ta nghe nhé, bởi ta rất đỗi yêu thích những câu chuyện kể.”

Thế là Tommelise làm tất cả những gì mụ chuột chũi tốt bụng yêu cầu, và được sống vô cùng thoải mái trong chốn dung thân mới.

“Chẳng mấy chốc chúng ta sẽ có khách ghé thăm,” mụ chuột chũi đồng thông báo; “hàng xóm sát vách của ta thỉnh thoảng lại sang thăm ta một tuần một lần. Lão ấy khá giả hơn ta nhiều, nhà cửa rộng thênh thang, lại còn mặc một chiếc áo khoác bằng thứ vải nhung đen đẹp tuyệt trần. Sẽ là một mối nhân duyên tuyệt vời cho ngươi nếu có thể bắt gã làm chồng đấy,

nhưng ngặt nỗi lão ta bị mù, không thể nhìn thấy ngươi được. Ngươi phải kể cho lão nghe những câu chuyện hay nhất mà ngươi biết đấy nhé.”

ÔI, TOMMELISE TỘI NGHIỆP MỚI HOẢNG SỢ LÀM SAO!

Thế nhưng Tommelise chẳng mảy thiết tha gì đến việc làm hài lòng vị hàng xóm là lão chuột chũi, nàng cũng chẳng hề muốn kết hôn với lão ta. Lão ta đến thăm trong bộ trang phục nhung đen, lão vừa giàu có lại vừa uyên bác, và mụ chuột chũi đồng khẳng định các phòng ốc dinh cơ của lão rộng gấp hai mươi lần của mụ, thế nhưng lão ta lại không thể chịu đựng nổi ánh mặt trời cùng những đóa hoa xinh đẹp, lão luôn miệng chê bai chúng dẫu chưa từng tận mắt nhìn thấy thứ nào. Tommelise được gọi ra để ca hát mua vui cho lão, và khi nàng vừa hát xong bài “Bọ rùa ơi, bọ rùa, hãy bay về tổ ấm!” cùng bài “Thầy tu dòng áo choàng xám”, lão chuột chũi đã hoàn toàn say đắm nàng bởi sức hút từ giọng hát ngọt ngào; dẫu vậy lão chẳng thốt ra lời nào, vì lão vốn là một động vật vô cùng cẩn trọng và kín đáo.

Lão vừa mới đào một đường hầm dài xuyên qua lòng đất nối từ nhà của bọn họ sang nhà lão, và giờ đây lão cho phép mụ chuột chũi đồng cùng Tommelise qua lại bất cứ lúc nào tùy thích; tuy nhiên, lão dặn hai người đừng sợ hãi trước con chim chết đang nằm trong đường hầm; đó là một con chim nguyên vẹn, với đầy đủ cả mỏ lẫn lông vũ, và do đó lão đoán rằng nó hẳn vừa mới chết cách đây chưa lâu, vào thời điểm đầu mùa đông, và đã bị vùi lấp ngay tại đúng chỗ lão đào đường hầm qua.

Lão chuột chũi ngậm trong miệng một mẩu bùi nhùi phát sáng như lửa trong bóng tối, đi tiên phong rọi đường cho hai vị khách bước qua đường hầm dài tối tăm, và khi họ đến nơi con chim chết đang nằm, lão liền ngóc chiếc mõm bè vươn lên trần hầm và ủi tung đất đá lên để tạo một lỗ thủng lớn cho ánh sáng lọt vào. Nơi giữa nền đất nằm một chú én, đôi cánh khép chặt vào mạn sườn, đầu và chân rúc dưới lớp lông vũ; chú chim tội nghiệp rõ ràng đã chết vì lạnh cóng. Tommelise cảm thấy vô cùng đau xót, bởi nàng yêu mến tất cả những loài chim nhỏ từng cất tiếng hót líu lo vui vẻ bên nàng suốt cả mùa hè dài; thế nhưng lão chuột chũi lại dùng cái chân ngắn củn đá vào nó một cái, miệng lẩm bẩm: “Thế là hết đời cái thói huýt sáo! Sinh vật nào sinh ra làm kiếp chim chóc quả là thảm hại. Mấy đứa con của ta sẽ chẳng đứa nào làm chim chóc cả, thật là may mắn biết bao! Lũ sinh vật ấy chẳng có gì ngoài dăm ba tiếng kêu chít chít, rồi thế nào cũng chết đói vào mùa đông cho mà xem.”

“Vâng, quả thực vậy, một loài vật khôn ngoan như anh hoàn toàn có quyền nói thế,” mụ chuột chũi đồng phụ họa; “con chim kia được tích sự gì với bao tiếng hót líu lo của nó chứ? Khi mùa đông đến thì thế nào cũng đói rét mà chết; mà nó lại là một sinh vật to lớn nhường ấy cơ chứ!”

Tommelise chẳng nói gì, nhưng khi hai kẻ kia đã quay lưng về phía con chim, nàng cúi người xuống, vuốt ve lớp lông vũ phủ trên đầu nó và hôn lên đôi mắt đang nhắm nghiền. “Biết đâu đây chính là chú từng cất tiếng hót du dương cho mình nghe suốt những ngày hè,” nàng thầm nghĩ; “chú chim thân thương ơi, chú đã đem lại cho tôi biết bao nhiêu niềm vui!”

Lão chuột chũi bấy giờ mới bịt kín lỗ thủng vừa rọi ánh ban mai lại, rồi đi theo hai người phụ nữ về nhà. Thế nhưng đêm đó Tommelise không sao tài nào chợp mắt nổi, thế là nàng lẻn khỏi giường, đan một chiếc thảm bằng cỏ khô, rồi ra ngoài trải vòng quanh xác chú chim; nàng còn lấy thêm một ít bông gòn mềm mại từ phòng của mụ chuột chũi đắp lên người chú chim, để nó được ấm áp giữa lòng đất lạnh giá.

“Vĩnh biệt chú chim thân thương,” nàng thì thầm; “vĩnh biệt, và cảm ơn vì khúc ca tuyệt vời của chú trong những ngày hè, khi cây cối xanh tươi và mặt trời sưởi ấm chúng ta biết bao!” Và nàng áp đầu vào ngực chú chim, nhưng rồi hoảng hốt khi cảm nhận được một nhịp đập khe khẽ bên trong. Đó là trái tim của chú chim. Chú chim chưa chết; chú chỉ ngất đi vì lạnh, và giờ đây khi được sưởi ấm, sự sống đã hồi sinh trong cơ thể.

Cứ mỗi độ thu về, tất cả loài én đều bay về những xứ sở ấm áp; thế nhưng nếu có chú nào tụt lại phía sau, chú ta sẽ bị cóng và rơi xuống đất ngỡ như đã chết, rồi lớp tuyết lạnh lẽo sẽ vùi lấp lấy thân mình.

Tommelise run lên vì sợ hãi, bởi chú chim quá to lớn so với nàng—một kẻ chỉ dài vỏn vẹn một inch. Dẫu vậy, nàng đã lấy lại can đảm, đắp thêm lớp bông gòn cho thật kín quanh chú én tội nghiệp, rồi lấy chiếc lá vốn từng dùng làm chăn đắp cho chính mình trùm lên đầu chú chim.

Đêm hôm sau, nàng lại lén ra thăm và nhận ra sự sống của chú chim đã hồi phục hoàn toàn, dẫu rằng chú ta vẫn còn yếu ớt đến mức chỉ có thể hé mắt trong một khoảnh khắc ngắn ngủi để nhìn Tommelise—người đang đứng bên cạnh với một mẩu bùi nhùi trên tay, bởi nàng chẳng có ngọn đèn lồng nào khác.

“Cảm ơn em, cô bé ngọt ngào!” chú én ốm yếu cất lời. “Bây giờ ta cảm thấy ấm áp dễ chịu lắm; chẳng mấy chốc ta sẽ hồi phục sức khỏe và có thể bay lượn trở lại dưới ánh mặt trời ấm áp.”

“Ồ, không đâu,” nàng đáp, “ngoài kia lạnh lắm, trời đang đổ tuyết và đóng băng đấy! Chú phải ở yên trong chiếc giường ấm áp này; em sẽ chăm sóc cho chú.”

Nàng mang nước cho chú én uống bằng một cánh hoa, rồi chú kể cho nàng nghe về việc mình đã bị rách một bên cánh vào một bụi gai ra sao, thế nên mới không thể bay nhanh kịp để theo kịp đàn én đang di cư về các xứ sở ấm áp. Cuối cùng chú rơi xuống mặt đất, và ngoài điều đó ra thì chú chẳng thể nhớ thêm gì nữa; chú hoàn toàn không biết làm thế nào mình lại lọt xuống được tận lòng đất thế này.

Dẫu vậy, chú vẫn phải ở lại dưới lòng đất suốt cả mùa đông, và Tommelise đối xử với chú rất tử tế, hết lòng yêu quý chú, nhưng nàng chưa bao giờ hé răng nửa lời về chú cho lão chuột chũi hay mụ chuột chũi đồng nghe, bởi nàng biết họ không tài nào chịu đựng nổi chú én tội nghiệp.

Ngay khi mùa xuân đến và cái ấm của ánh mặt trời thấm đẫm vào lòng đất, chú én liền cất lời từ biệt Tommelise, còn nàng thì giúp chú dọn bỏ lớp đất mà lão chuột chũi từng vun lên hồi trước. Ánh mặt trời rọi rực rỡ và ngọt ngào xuống chỗ họ, và chú én hỏi xem nàng có muốn cùng bay đi với chú không; nàng có thể ngồi trên lưng chú, rồi hai người sẽ cùng bay vút ra tận chốn rừng xanh sâu thẳm. Thế nhưng Tommelise biết rằng việc mình bỏ đi sẽ làm mụ chuột chũi đồng phật ý.

“Không, em không thể, em không được đi đâu,” Tommelise đáp.

“Vậy thì chúc em vĩnh biệt, hỡi cô thiếu nữ hiền lành và xinh đẹp,” chú én nói, rồi bay vút vào bầu trời ngập tràn ánh nắng. Tommelise đứng ngước nhìn theo bóng chú cho đến khi khóe mắt ngấn lệ, bởi nàng vô cùng yêu mến chú én tội nghiệp.

“Quivit, quivit,” chú chim hót vang khi bay khuất vào rừng xanh. Và Tommelise lúc này thực sự cảm thấy buồn bã khôn nguôi. Nàng không được phép ra ngoài ánh nắng mặt trời ấm áp; đám lúa mì được gieo trên cánh đồng phía trên hang của mụ chuột chũi đồng đã mọc cao vút lên, trông tựa như một khu rừng rậm hoàn hảo đối với cô tiểu thư tội nghiệp chỉ cao vỏn vẹn một inch.

“Mùa hè này ngươi phải lo làm việc để chuẩn bị trang phục cưới cho xong đấy,” mụ chuột chũi đồng bảo, bởi gã hàng xóm—lão chuột chũi mù khoác bộ nhung đen—giờ đây đã chính thức ngỏ lời cầu hôn Tommelise. “Ngươi sẽ có dư dả len và vải lanh; ngươi sẽ được chuẩn bị chu đáo mọi thứ từ quần áo cho đến đồ đạc trước khi chính thức trở thành vợ lão chuột chũi.” Thế là Tommelise buộc phải đầu tắt mặt tối làm việc bên khung cửi, còn mụ chuột chũi đồng thì thuê hẳn bốn con nhện ngày đêm tơ giăng dệt vải. Chiều nào lão chuột chũi cũng sang chơi, và lúc nào lão cũng bắt đầu câu chuyện bằng việc than thở mùa hè sắp kết thúc, và rồi khi mặt trời không còn sưởi ấm gay gắt khiến đất đai khô nứt nẻ như đá nữa, ừm, khi ấy lễ cưới của lão và Tommelise sẽ chính thức diễn ra. Thế nhưng thể loại trò chuyện ấy chẳng mảy may làm nàng hứng thú; nàng đã hoàn toàn chán ngấy sự tẻ nhạt và giọng điệu lai rai của lão. Mỗi buổi sáng khi mặt trời mọc, và mỗi buổi chiều khi hoàng hôn buông xuống, nàng thường lén ra cửa, và khi gió thổi dạt ngọn lúa mì sang hai bên để nàng có thể nhìn thấy bầu trời xanh qua khoảng hở, nàng lại thầm nghĩ ngoài kia mới rực rỡ và tươi đẹp làm sao, đồng thời cầu mong tha thiết được gặp lại chú én thân thương thêm một lần nữa; thế nhưng chú chẳng bao giờ quay lại, chắc hẳn chú đang bay lượn ở một nơi rất xa xôi trong chốn rừng xanh tươi đẹp nào đó.

Mùa thu tới, và trang phục cưới của Tommelise đã hoàn tất.

“Còn bốn tuần nữa là ngươi làm cô dâu rồi đấy!” mụ chuột chũi đồng thông báo. Nhưng Tommelise oà khóc, tuyên bố nàng không chịu kết hôn với lão chuột chũi tẻ nhạt đâu.

“Nói nhảm!” mụ chuột chũi quát lên; “đừng có mà bướng bỉnh hả con bé kia, kẻo ta cắn ngươi bằng bộ răng trắng phau này bây giờ! Lão ấy không bảnh bao hay sao hả? Bộ váy nhung đen lão mặc mà Nữ hoàng cũng chẳng có chiếc nào sánh bằng đấy! Lão lại chẳng giàu có ư? Giàu có cả về bếp núc lẫn kho tàng hầm mỏ ấy chứ! Biết điều mà mang ơn vì vớ được tấm chồng như thế đi!”

Thế là Tommelise đành phải lên xe hoa về nhà chồng. Ngày định mệnh cuối cùng cũng đến, lão chuột chũi đã tới đón cô dâu của mình, và nàng phải theo lão về sống tít tận dưới lòng đất sâu thẳm, chẳng bao giờ được bước chân lên mặt đất ngắm nhìn ánh nắng ấm áp mà nàng hằng yêu quý—thứ mà lão ta thì chẳng tài nào chịu đựng nổi. Đứa trẻ tội nghiệp chìm trong nỗi tuyệt vọng khi nghĩ đến viễn cảnh mình sắp phải vĩnh biệt ánh thái dương rực rỡ, thứ ít ra nàng vẫn còn được phép ngắm nhìn loáng thoáng qua mỗi lần lén lút khi còn sống với mụ chuột chũi đồng.

“Vĩnh biệt mặt trời huy hoàng!” nàng kêu lên, giơ hai tay hướng lên bầu trời, rồi bước đi một đoạn ngắn vượt qua ngưỡng cửa hang của mụ chuột chũi đồng; lúa mì đã được gặt sạch, xung quanh nàng chỉ còn trơ trọi những gốc rạ khô khốc. “Vĩnh biệt, vĩnh biệt nhé!” nàng lặp lại, hai tay bé xíu ôm lấy một bông hoa đỏ nhỏ xíu mọc cạnh đó. “Hãy gửi lời chào đến chú én thân thương hộ tôi, nếu như bạn có dịp gặp chú ấy.”

“Quivit! quivit!”—có tiếng vỗ cánh sàn sạt ngay trên đỉnh đầu; nàng ngước nhìn lên, và kìa! chú én nhỏ đang bay sạt qua. Và chú mới vui mừng làm sao khi nhận ra Tommelise! Nàng nghẹn ngào kể lại chuyện mình bị ép gả cho gã chuột chũi khó ưa làm chồng, và rằng nàng sắp phải dọn xuống sống tít tận dưới lòng đất sâu thẳm nơi ánh mặt trời không bao giờ chiếu tới. Và nàng không sao kìm được những giọt nước mắt khi đang nói.

“Mùa đông lạnh giá sắp đến nơi rồi!” chú én cất lời; “ta sẽ bay đến những miền đất ấm áp. Em có muốn đi cùng ta không? Em có thể ngồi trên lưng ta, thắt chặt bản thân mình

vào người ta bằng chiếc dải yếm, và thế là chúng ta sẽ bay trốn khỏi gã chuột chũi ngu ngốc cùng căn phòng tối tăm của hắn, bay thật xa vượt qua những dãy núi đến những miền xứ sở nơi ánh mặt trời chiếu rọi rực rỡ, nơi mùa hè ngự trị quanh năm và hoa trái nở rộ suốt bốn mùa. Hãy đến và bay cùng ta nhé, Tommelise ngọt ngào, người từng cứu mạng ta khi ta nằm chết cóng trong căn hầm tối tăm dưới lòng đất!”

ĐÓ CHÍNH LÀ NIỀM VUI SƯỚNG TỘT CÙNG

“Vâng, em sẽ đi cùng chú!” Tommelise đáp. Và nàng leo phắt lên lưng chú chim, đặt đôi bàn chân lên phần cánh đang xòe rộng, thắt chặt chiếc đai lưng vào một trong những chiếc lông vũ khỏe nhất, rồi chú én vút bay lên không trung, lướt qua những cánh rừng và hồ nước, bay qua những đỉnh núi

với chóp phủ tuyết quanh năm trắng xóa. Tommelise run lẩy bẩy khi hít thở bầu không khí buốt giá sắc lẹm! Dẫu vậy, chẳng mấy chốc nàng đã rúc sâu xuống lớp lông ấm áp của chú chim, phần đầu vẫn ngẩng lên, háo hức ngắm nhìn toàn bộ vẻ đẹp huy hoàng trải rộng bên dưới. Cuối cùng họ cũng đến được những xứ sở ấm áp. Nơi đây mặt trời chiếu sáng rực rỡ hơn hẳn quê hương xứ sở của nàng. Bầu trời trông cao gấp đôi và xanh ngắt gấp hai lần; dọc theo các sườn đồi thoai thoải mọc đầy những chùm nho xanh và tím đẹp lộng lẫy, trĩu quả sum suê. Chanh vàng và dưa hấu thấp thoáng ẩn hiện trong các lùm cây, hương thơm ngào ngạt của hoa sim và nhựa thơm lan tỏa khắp bầu không khí, và bên vệ đường từng đám trẻ thơ vui đùa nhộn nhịp đang rượt đuổi theo những cánh bướm rực rỡ lớn.

Thế nhưng chú én vẫn không dừng lại; chú tiếp tục bay mãi; và khung cảnh lại càng lúc càng trở nên ngoạn mục, đẹp đẽ hơn. Gần một hồ nước xanh ngắt, phẳng lặng được bao bọc bởi những hàng cây cao vút, có một cung điện bằng cẩm thạch trắng đã đổ nát một nửa, được xây dựng từ thời xa xưa; những giàn dây leo quấn quýt bám lấy các trụ cột dài thanh mảnh, và trên những đỉnh cột, giữa đám lá xanh và những chiếc vòi cuốn đung đưa, rất nhiều loài chim én đã làm tổ, và một trong những chiếc tổ ấy chính là nhà của chú én đang chở Tommelise trên lưng.

“Đây là nhà của ta,” chú én nói, “nhưng nếu em thích tự chọn cho mình một trong những đóa hoa lộng lẫy mọc bên dưới kia hơn, ta sẽ đưa em đến đó, và em có thể dựng tổ ấm trong đóa đẹp nhất trong số chúng.”

“Thế thì tuyệt quá!” nàng reo lên, vỗ tay bụ bẫm mừng rỡ.

Trên thảm cỏ xanh mướt phía dưới nằm rải rác những mảnh vỡ của một cột đá cẩm thạch trắng đã ngã gục xuống đất, và quấn quýt xung quanh những mảnh vỡ ấy là những đóa hoa trắng lớn đẹp tuyệt trần. Chú én hạ cánh cùng Tommelise, đặt nàng lên một trong những cánh hoa bản rộng. Thế nhưng nàng ngạc nhiên biết bao khi trông thấy ngồi ngay chính giữa nhụy hoa là một cậu tiểu tiên, da dẻ trắng ngần

và trong suốt tựa như được tạc bằng thủy tinh! Đầu đội một chiếc vương miện vàng xinh xắn nhất, trên vai khoác đôi cánh rực rỡ và mỏng manh nhất, dẫu vậy kích thước cũng chẳng nhỉnh hơn Tommelise là bao. Đó chính là vị thần hộ mệnh của loài hoa. Trong mỗi đóa hoa đều ẩn náu một nam hoặc nữ tiên như thế, nhưng vị này chính là vua của tất cả các thần hoa.

“Ôi, vị vua này mới khôi ngô làm sao!” Tommelise thì thầm với chú én. Hoàng tử tiên hoàn toàn giật mình trước sự xuất hiện bất ngờ của chú én—vốn dĩ to lớn như một gã khổng lồ nếu so với chàng; nhưng khi trông thấy Tommelise, chàng vô cùng đỗi vui mừng, bởi nàng chính là thiếu nữ xinh đẹp tuyệt trần nhất mà chàng từng thấy trong đời. Thế là chàng cất chiếc vương miện vàng trên đầu mình xuống và đội lên đầu nàng, hỏi tên nàng và ngỏ ý muốn rước nàng làm hoàng hậu, cùng cai trị vương quốc của tất cả các loài thần hoa. Chàng hoàng tử này, bạn thấy đấy, hoàn toàn khác hẳn với đứa con trai của mụ cóc gớm ghiếc hay lão chuột chũi mù khoác áo nhung đen. Thế là Tommelise gật đầu “Đồng ý” với vị hoàng tử khôi ngô, và rồi đoàn tiểu tiên nam thanh nữ tú lần lượt bước ra từ mỗi đóa hoa để đến cống nạp và tỏ lòng tôn kính với Tommelise; họ cúi chào thật tao nhã và lịch thiệp biết bao: và mỗi người trong số họ đều mang đến tặng nàng một món quà.

Nhưng món quà tuyệt vời nhất trong số đó chính là một đôi cánh trong suốt; chúng được gắn vào đôi vai của Tommelise, giúp nàng có thể tự do bay lượn từ đóa hoa này sang đóa hoa khác. Đó chính là niềm vui sướng tột cùng; và chú én nhỏ ngồi trên chiếc tổ phía trên cất tiếng hót tặng nàng khúc ca ngọt ngào nhất của mình; dẫu vậy trong thâm tâm, chú vô cùng buồn bã, bởi chú vô cùng yêu quý Tommelise và ước gì có thể chẳng bao giờ phải chia tay nàng.

“Từ nay em sẽ không còn phải mang cái tên Tommelise nữa,” vị vua các loài hoa nói với nàng, “bởi đó không phải là một cái tên hay, trong khi em lại quá đỗi xinh đẹp! Chúng ta sẽ gọi em là Maia.”

“Vĩnh biệt! Vĩnh biệt nhé!” chú én cất tiếng hót vang, rồi vỗ cánh bay vụt

khỏi những xứ sở ấm áp, bay ngược trở về Đan Mạch xa xôi. Nơi ấy, chú có một chiếc tổ nhỏ nằm ngay phía trên cửa sổ của người đàn ông chuyên viết truyện cho trẻ em. “Quivit, quivit, quivit!” chú cất tiếng hót cho người ấy nghe, và từ đó chúng ta mới được biết đến câu chuyện này.