Ngày xửa ngày xưa, có một vị vua sinh được ba người con trai. Một hôm, thần dân đến yết kiến và tâu rằng: "Tâu đức vua anh minh! Vương quốc của ngã nước ta đang tràn ngập trộm cắp và cướp bóc. Tài sản của thần dân không được an toàn. Chúng thần kính xin bệ hạ hãy bắt giữ những kẻ trộm này và trừng trị chúng." Nhà vua bèn bảo các hoàng tử rằng: "Các con ơi, ta đã già, nhưng các con đều đang ở độ tuổi tráng niên. Cớ sao vương quốc của ta lại đầy rẫy kẻ trộm? Ta trông cậy vào các con trong việc bắt giữ những tên gian xảo này." Ba vị hoàng tử liền định tâm canh gác thành phố mỗi đêm. Với ý định đó, họ lập một trạm gác ở vùng ngoại ô và để ngựa ở đó. Vào đầu đêm, vị hoàng tử cả cưỡi ngựa đi tuần khắp thành phố, nhưng chẳng thấy bóng dáng một tên trộm nào. Hoàng tử quay trở lại trạm gác. Khoảng nửa đêm, vị hoàng tử thứ hai cưỡi ngựa đi khắp các ngả trong thành phố, nhưng cũng chẳng thấy hay nghe gì về một tên trộm nào. Hoàng tử cũng trở về trạm gác. Vài giờ sau nửa đêm, vị hoàng tử út đi tuần, và khi đến gần cổng cung điện nơi vua cha đang ở, hoàng tử thấy một người phụ nữ xinh đẹp bước ra từ trong cung. Hoàng tử cất tiếng hỏi nàng là ai và định đi đâu vào giờ khắc ấy của đêm khuya. Người phụ nữ đáp: "Ta là Rajlakshmi, vị thần hộ mệnh của cung điện này. Đêm nay nhà vua sẽ bị sát hại. Do đó ta không còn cần thiết ở đây nữa. Ta đang bỏ đi đây." Hoàng tử không hiểu thông điệp này có ý nghĩa gì. Sau một phút suy ngẫm, hoàng tử nói với vị nữ thần: "Nhưng giả sử đêm nay nhà vua không bị sát hại, thì ngài có phiền lòng trở lại cung điện và ở lại đây không?" "Ta không phiền lòng đâu," vị nữ thần đáp. Hoàng tử bèn nài nỉ nữ thần quay vào trong, và hứa sẽ hết sức ngăn cản không để nhà vua bị sát hại. Thế là nữ thần bước vào cung điện trở lại, và trong chớp mắt, hoàng tử chẳng biết nàng đi đâu mất.

"Hoàng tử thấy một người phụ nữ xinh đẹp bước ra từ trong cung"

Hoàng tử đi thẳng vào phòng ngủ của vua cha. Ở đó, người đang chìm trong giấc ngủ say. Người vợ thứ hai còn trẻ của vua, cũng là mẹ kế của hoàng tử, đang ngủ trên một chiếc giường khác trong phòng. Ngọn đèn chớp tắt mờ ảo. Hoàng tử vô cùng kinh ngạc khi nhìn thấy một con hổ mang khổng lồ đang trườn quanh chiếc giường vàng nơi vua cha đang ngủ. Hoàng tử rút gươm chém con rắn làm đôi. Vẫn chưa thỏa lòng vì đã giết chết con hổ mang, hoàng tử còn băm nó ra thành trăm mảnh, rồi bỏ vào chiếc đĩa đựng trầu trong phòng. Trong lúc hoàng tử đang băm con rắn, một giọt máu văng trúng ngực người mẹ kế đang ngủ gần đó. Hoàng tử vô cùng hoảng hốt. Hoàng tử thầm nghĩ: "Ta đã cứu được cha nhưng lại giết chết mẹ rồi." Làm sao để lau sạch giọt máu trên ngực mẹ đây? Hoàng tử bèn lấy một miếng vải quấn quanh lưỡi bảy vòng, rồi dùng cách đó để liếm sạch giọt máu. Nhưng trong lúc hoàng tử đang làm việc ấy thì người mẹ kế tỉnh giấc, mở mắt ra và nhìn thấy đó chính là người con chồng, vị hoàng tử út. Vị hoàng tử trẻ tuổi liền vội vã chạy ra khỏi phòng. Hoàng tử phi liền cất tiếng gọi chồng với ý đồ hãm hại người con út mà bà ta vốn căm ghét: "Chúa thượng ơi, chúa thượng ơi, ngài có thức không? Ngài có thức không? Hãy chồm dậy đi. Có một chuyện rắc rối lớn thế này đây." Nhà vua tỉnh giấc bèn gặng hỏi sự việc ra sao. "Sự việc ư, chúa thượng? Người con trai quý giá của ngài, chính là vị hoàng tử út mà ngài vẫn hết lời ca ngợi ấy, vừa mới ở đây. Thiếp bắt quả tang nó đang chạm vào ngực thiếp. Rõ ràng nó đến với tâm địa bất chính. Và đây lại chính là người con trai quý giá của ngài đấy!" Nhà vua nghe xong bàng hoàng kinh hãi. Hoàng tử đi thẳng về trạm gác gặp các anh, nhưng không kể lại nửa lời.

Sáng sớm hôm sau, nhà vua cho gọi người con cả đến và hỏi rằng: "Nếu một kẻ mà ta trao trọn danh dự và sinh mạng lại tỏ ra phản bội, thì kẻ đó đáng bị trừng trị ra sao?" Vị hoàng tử cả đáp: "Rõ ràng kẻ như vậy đáng bị chặt đầu; nhưng trước khi giết, ngài nên xem xét liệu kẻ đó có thực sự phản bội hay không." "Ý con là gì?" nhà vua gặng hỏi. "Xin bệ hạ hãy lắng nghe," hoàng tử đáp.

"Ngày xửa ngày xưa có một thợ kim hoàn sinh được một người con trai đã khôn lớn. Người con trai này có một người vợ sở hữu năng lực hiếm có là hiểu được tiếng nói của muôn thú; nhưng cả chồng cô lẫn bất kỳ ai khác đều không hay biết về món quà kỳ lạ ấy. Một đêm nọ, cô đang nằm trên giường cạnh chồng trong ngôi nhà nằm sát bên sông, thì nghe thấy tiếng chó rừng tru lên rằng: 'Có một cái xác đang trôi nổi trên sông kìa; có ai muốn lấy chiếc nhẫn kim loại quý trên ngón tay của người chết và nhường cái xác cho ta ăn không?' Người phụ nữ hiểu được tiếng chó rừng, bèn rời khỏi giường và đi ra bờ sông. Người chồng vốn chưa ngủ, liền đi theo vợ ở một khoảng cách vừa đủ để không bị vợ phát hiện. Người phụ nữ bước xuống nước, kéo cái xác đang trôi dạt vào bờ, và nhìn thấy chiếc nhẫn kim loại quý trên ngón tay. Vì không thể tháo nó ra bằng tay do các ngón tay của tử thi đã sưng phồng, cô ta bèn dùng răng cắn đứt ra, rồi kéo cái xác lên bờ. Sau đó cô ta quay về giường ngủ, nơi chồng cô đã về trước đó. Người thợ kim hoàn trẻ tuổi nằm bên vợ mà lòng chết lặng vì sợ hãi, bởi sau những gì tận mắt chứng kiến, anh ta đinh ninh rằng vợ mình không phải con người mà là một con yêu nữ Rakshasi. Anh ta trằn trọc suốt phần đêm còn lại, và đến sáng sớm liền thưa với cha mình rằng: 'Thưa cha, người đàn bà mà cha cưới làm vợ cho con không phải người thường mà là một con yêu nữ Rakshasi. Đêm qua khi con đang nằm ngủ cùng cô ta, con nghe thấy tiếng chó rừng tru lên đầy sợ hãi phía ngoài nhà, hướng về phía bờ sông. Tưởng rằng con đã ngủ say, cô ta liền rời khỏi giường, mở cửa và đi ra bờ sông. Lấy làm lạ vì thấy cô ta đi ra ngoài một mình giữa đêm khuya khoắt, con thấy có điều mờ ám nên đã đi theo sau, nhưng giấu mình để cô ta không nhìn thấy. Cha đoán xem cô ta đã làm gì nào? Ôi thật kinh hãi làm sao! Cô ta lội xuống dòng nước, kéo vào bờ xác chết của một người đàn ông đang trôi dạt, rồi bắt đầu ăn thịt xác chết ấy! Con đã tận mắt chứng kiến chuyện đó. Con bèn quay về nhà trong lúc cô ta đang thỏa thuê ăn thịt cái xác, rồi nhảy lên giường. Chỉ vài phút sau cô ta cũng trở về, cài then cửa lại và nằm xuống cạnh con. Thưa cha, con làm sao có thể sống chung một mái nhà với yêu nữ Rakshasi cơ chứ? Chắc chắn có đêm nó sẽ giết và ăn thịt con mất.' Người thợ kim hoàn già vô cùng bàng hoàng khi nghe câu chuyện này. Cả hai cha con đồng ý rằng người phụ nữ phải được đưa vào rừng rồi bỏ mặc cho dã thú ăn thịt. Do đó, người thợ kim hoàn trẻ bảo vợ rằng: 'Em yêu ơi, sáng nay em khỏi cần nấu nướng nhiều làm gì; chỉ cần luộc ít cơm và nướng một quả cà tím là được, vì hôm nay anh phải đưa em về thăm bố mẹ, những người đang rất mong nhớ em.' Vừa nghe nhắc đến nhà bố mẹ đẻ, cô vô cùng mừng rỡ và nấu nướng xong xuôi chỉ trong chốc lát. Hai vợ chồng vội vàng ăn sáng qua loa rồi lên đường. Con đường đi qua một khu rừng rậm rạp, và người thợ kim hoàn định bụng sẽ bỏ lại vợ ở đây để cô ta bị dã thú ăn thịt. Nhưng khi họ đang đi qua khu rừng rậm này, người phụ nữ nghe thấy tiếng rắn rít, và ý nghĩa của tiếng rít ấy qua sự thấu hiểu của cô ta như sau: 'Hỡi người qua đường, ta sẽ biết ơn anh biết bao nếu anh chịu bắt lấy con ếch đang kêu ồm ộp ở cái hang đằng kia — nơi chứa đầy vàng bạc châu báu — rồi dâng con ếch ấy cho ta nuốt chửng, còn anh thì lấy số vàng bạc châu báu đó.' Người phụ nữ liền lao ngay đến chỗ con ếch, và bắt đầu dùng gậy đào hang. Người thợ kim hoàn trẻ lúc này đang run cầm cập vì sợ hãi, nghĩ rằng người vợ yêu nữ Rakshasi của mình sắp sửa ra tay sát hại anh ta. Cô ta cất tiếng gọi chồng: 'Chồng ơi, hãy mau mang lấy toàn bộ số lượng vàng và châu báu lớn này đi.' Người thợ kim hoàn không hiểu chuyện gì đang xảy ra, rụt rè bước đến nơi, và vô cùng kinh ngạc khi nhìn thấy vàng cùng châu báu. Họ gom lấy nhiều nhất có thể. Khi người chồng hỏi vợ làm sao cô lại biết đến sự tồn tại của khối tài sản khổng lồ này, cô đáp rằng cô hiểu được ngôn ngữ của muôn thú, và con rắn đang cuộn mình ngay gần đó đã cho cô biết điều này. Người thợ kim hoàn, sau khi nhận ra mình may mắn có được người vợ tài sắc vẹn toàn ra sao, bèn bảo cô rằng: 'Em yêu ơi, hôm nay trời đã muộn lắm rồi; chúng ta không thể nào đến nhà bố mẹ em trước khi trời tối được, và rất có thể chúng ta sẽ bị dã thú trong rừng ăn thịt mất; vì thế anh đề nghị cả hai chúng ta hãy quay về nhà thôi.' Họ mất rất nhiều thời gian mới về đến nhà, bởi trên người mang nặng trĩu vàng và châu báu. Khi đến gần nhà, người thợ kim hoàn bảo vợ: 'Em yêu, em hãy đi lối cửa sau, còn anh sẽ đi lối cửa trước để gặp cha trong cửa hiệu và cho ông xem số vàng cùng châu báu này.' Thế là cô bước vào nhà bằng cửa sau, và vừa đặt chân vào thì chạm trán ngay người thợ kim hoàn già — người vừa bước vào nhà lúc ấy vì có việc cần với chiếc búa trên tay. Khi nhìn thấy con dâu yêu nữ Rakshasi, người thợ kim hoàn già đinh ninh trong đầu rằng nó đã giết và nuốt chửng con trai mình. Do đó, ông ta vung búa giáng thẳng vào đầu cô, khiến cô tử vong ngay lập tức. Đúng khoảnh khắc ấy, người con trai bước vào nhà, nhưng mọi chuyện đã quá muộn. Thế nên tâu bệ hạ, chính vì thế mà thần mới tâu rằng trước khi chặt đầu một người, ngài phải tìm hiểu xem người ấy có thực sự có tội hay không."

"'Chồng ơi, hãy mau mang lấy toàn bộ số lượng vàng và châu báu lớn này đi'"

Nhà vua liền cho gọi người con thứ hai đến và hỏi rằng: "Nếu một kẻ mà ta trao trọn danh dự và sinh mạng lại tỏ ra phản bội, thì kẻ đó đáng bị trừng trị ra sao?" Vị hoàng tử thứ hai đáp: "Rõ ràng kẻ như vậy đáng bị chặt đầu, nhưng trước khi giết, ngài nên xem xét liệu kẻ đó có thực sự phản bội hay ngài không." "Ý con là gì?" nhà vua gặng hỏi. "Xin bệ hạ hãy lắng nghe," hoàng tử đáp.

"Ngày xửa ngày xưa có vị vua rất thích đi săn. Một lần nọ khi đang đi săn, con ngựa chở ông lạc vào một khu rừng rậm cách xa đoàn tùy tùng. Ông cứ cưỡi ngựa đi mãi, đi mãi, chẳng thấy bóng dáng làng mạc hay thị trấn nào. Ông cảm thấy rất khát nước, nhưng xung quanh chẳng nhìn thấy ao, hồ hay dòng suối nào cả. Cuối cùng, ông phát hiện ra có thứ gì đó đang nhỏ giọt từ ngọn cây xuống. Đinh ninh đó là nước mưa đọng lại trong hốc cây nào đó, nhà vua bèn dừng ngựa đứng dưới gốc cây và dùng một chiếc chén nhỏ hứng những giọt nước đang nhỏ xuống. Tuy nhiên, đó chẳng phải nước mưa. Một con hổ mang khổng lồ đang nằm trên ngọn cây, vì tức giận nên cứ đập mạnh nanh vào thân cây; và nọc độc của nó ứa ra thành từng giọt rơi xuống. Thế nhưng, nhà vua lại tưởng đó là nước mưa; dẫu cho con ngựa của ông thừa biết sự thật. Khi chiếc chén đã gần đầy chất độc rắn, và nhà vua chuẩn bị uống cạn, con ngựa vì muốn cứu mạng chủ tướng liền chuyển động khiến chiếc chén tuột khỏi tay nhà vua và toàn bộ chất lỏng đổ tung tóe xuống đất. Nhà vua vô cùng tức giận con ngựa, bèn rút gươm chém vào cổ nó, và con ngựa chết ngay lập tức. Thế nên tâu bệ hạ, chính vì thế mà thần mới tâu rằng trước khi chặt đầu một người, ngài phải tìm hiểu xem người ấy có thực sự có tội hay không."

Nhà vua bèn cho gọi người con trai thứ ba cũng là con út đến và hỏi rằng: "Nếu một kẻ mà ta trao trọn danh dự và sinh mạng lại tỏ ra phản bội, thì kẻ đó đáng bị trừng trị ra sao?" Vị hoàng tử út đáp: "Rõ ràng kẻ như vậy đáng bị chặt đầu, nhưng trước khi giết, ngài nên xem xét liệu kẻ đó có thực sự phản bội hay không." "Ý con là gì?" nhà vua gặng hỏi. "Xin bệ hạ hãy lắng nghe," hoàng tử đáp.

"Ngày xửa ngày xưa có một vị vua trong cung điện nuôi một con chim thuộc loài Suka vô cùng đặc biệt. Một hôm, khi chim Suka bay ra đồng hóng mát, nó gặp lại cha mẹ mình. Cha mẹ ép nó đến thăm và ở lại vài ngày với họ trong chiếc tổ trên ngọn cây ở một vùng đất xa xôi. Chim Suka đáp rằng nó rất sẵn lòng, nhưng không thể đi nếu không có sự cho phép của nhà vua; nó nói thêm rằng sẽ tâu xin vua cha ngay hôm nay, và sẵn sàng lên đường vào sáng hôm sau nếu cha mẹ đến đúng địa điểm này. Chim Suka tâu lại với nhà vua, và vì rất yêu quý chú chim nên nhà vua miễn cưỡng đồng ý. Thế là sáng hôm sau, chim Suka gặp lại cha mẹ tại địa điểm đã hẹn, rồi cùng họ bay về tổ trên ngọn một cây cao ở vùng đất xa xôi. Ba con chim sống hạnh phúc bên nhau trong nửa tháng, đến cuối thời gian đó, chim Suka liền nói với cha mẹ: 'Thưa song thân kính yêu, nhà vua chỉ chuẩn y cho con nghỉ phép trong nửa tháng, và hôm nay thời hạn nửa tháng đã hết: ngày mai con phải lên đường trở về kinh đô của nhà vua rồi.' Cha mẹ nó vui vẻ chấp thuận đề nghị hợp lý đó, và dặn nó mang theo một món quà biếu nhà vua. Sau khi cùng nhau bàn bạc một lúc, họ thống nhất món quà sẽ là quả của cây Trường Sinh. Thế là sáng sớm hôm sau, chim Suka hái một quả trên cây Trường Sinh, cẩn thận ngậm chặt trong mỏ, rồi bắt đầu hành trình bay lượn trên không trung. Vì phải mang theo vật nặng, chim Suka không thể bay về đến kinh đô của nhà vua trong ngày hôm đó, và bị kẹt lại dọc đường khi trời đã tối. Nó đành tìm chỗ trú ẩn trên một cây cao, nhưng lại lúng túng không biết phải giấu quả trái cây ở đâu. Nó nghĩ rằng nếu cứ ngậm trong mỏ thì khi ngủ gật, chắc chắn quả trái cây sẽ rơi mất. Thật may mắn, nó nhìn thấy một hốc cây trên thân cây nơi nó đang trú ẩn, và bèn bỏ quả trái cây vào đó. Chẳng ngờ trong cái hốc ấy lại có một con rắn; trong đêm tối, con rắn đã cắm nanh vào quả trái cây, khiến nó dính đầy nọc độc. Sáng sớm tinh mơ khi gà chưa gáy, chim Suka với tâm trạng hoàn toàn vô tư liền ngậm quả Trường Sinh vào mỏ và tiếp tục hành trình bay lượn. Chim Suka về đến cung điện trong lúc nhà vua đang ngự triều cùng các đại thần. Nhà vua vô cùng vui mừng khi thấy chú chim cưng quay trở lại, và hết lời trầm trồ trước quả trái cây tuyệt đẹp mà chim Suka mang về làm quà. Quả trái cây trông vô cùng lộng lẫy; đó là quả đẹp nhất trên thế gian; và đúng như tên gọi của nó, người ăn vào sẽ được trường sinh bất tử. Nhà vua định ăn nó, nhưng các cận thần tâu rằng nhà vua không nên ăn, vì rất có thể đây là một loại quả độc. Do đó, nhà vua bèn ném nó cho một con quạ đang đậu trên tường; con quạ mổ ăn một phần, nhưng chỉ trong chớp mắt đã ngã lăn ra chết. Nhà vua đinh ninh rằng chim Suka có ý định sát hại mình, bèn bắt lấy chú chim và giết chết nó. Nhà vua ra lệnh đem hạt của loại quả chết chóc ấy — theo họ nghĩ — đi trồng trong một khu vườn ngoài thành. Theo thời gian, hạt cây lớn lên thành một cổ thụ mang những trái vô cùng tươi đẹp. Nhà vua ra lệnh rào quanh cây và cắt cử người canh gác cẩn thận kẻo người ta ăn phải quả mà bỏ mạng. Trong thành phố ấy có một lão đạo sĩ Brahman nghèo cùng vợ sống bằng nghề đi khất thực. Một ngày nọ, lão Brahman than thở về số phận hẩm hiu của mình, và bảo vợ rằng thay vì sống kiếp đời hành khất khốn khổ, thà lão ăn quả của cái cây độc trong vườn ngự uyển để chấm dứt cuộc đời còn hơn. Thế là ngay đêm đó, lão trỗi dậy khỏi giường để lẻn vào vườn của nhà vua. Người vợ đoán được ý định của chồng, bèn đi theo, với quyết tâm cũng sẽ ăn quả trái cây đó để chết cùng chồng. Vì vào giờ khắc đêm khuya ấy lính canh đang ngủ say, lão đạo sĩ Brahman hái một quả và ăn. Người vợ liền bảo chồng: 'Chàng mà chết thì đời thiếp còn có ý nghĩa gì nữa? Thiếp cũng sẽ ăn để chết cùng chàng.' Nói đoạn, bà hái một quả và ăn luôn. Tác dụng của chất độc cần một khoảng thời gian mới phát huy, nên cả hai cùng quay về nhà rồi lên giường nằm, đinh ninh rằng mình sẽ chẳng bao giờ tỉnh dậy được nữa. Nhưng thật vô cùng kinh ngạc, sáng hôm sau họ bỗng nhận ra không những mình vẫn sống, mà còn trở nên trẻ trung và sung mãn. Hàng xóm xung quanh suýt không thể nhận ra họ — vì họ đã thay đổi quá nhiều. Lão Brahman đã trở nên khôi ngô, tráng kiện, không còn tóc bạc hay nếp nhăn trên má; còn người vợ thì xinh đẹp chẳng kém gì bất kỳ phu nhân nào trong vương cung. Nghe đồn về sự biến đổi kỳ diệu này, nhà vua liền cho triệu kiến lão đạo sĩ Brahman, và lão đã tâu lại toàn bộ đầu đuôi sự việc. Nhà vua bấy giờ vô cùng thương tiếc số phận bi thảm của chú chim cưng, đồng thời tự trách bản thân vì đã vội vã giết nó mà không chịu tìm hiểu kỹ càng sự tình." "Thế nên," vị hoàng tử út tiếp lời, "thần mới tâu với bệ hạ rằng trước khi chặt đầu một người, ngài phải tìm hiểu xem người ấy có thực sự có tội hay không. Thần biết bệ hạ đang nghĩ rằng đêm qua thần đã đột nhập vào tẩm cung của ngài với tâm địa bất chính. Xin bệ hạ hãy lắng nghe thần giãi bày trước khi ra tay. Đêm qua khi đang đi tuần, thần nhìn thấy một bóng hồng bước ra từ cung điện. Khi cất tiếng gặng hỏi, nàng đáp rằng mình là Rajlakshmi, vị thần hộ mệnh của cung điện; và nàng đang rời khỏi cung vì nhà vua sẽ bị sát hại ngay trong đêm đó. Thần đã bảo nàng quay vào, đồng thời hứa sẽ ngăn cản không để nhà vua bị sát hại. Thần đi thẳng vào phòng ngủ của ngài, và nhìn thấy một con hổ mang lớn đang trườn quanh chiếc giường vàng của ngài. Thần đã tiêu diệt con hổ mang, băm nó ra thành trăm mảnh rồi bỏ vào đĩa đựng trầu. Nhưng trong lúc băm con rắn, một giọt máu của nó đã văng trúng ngực thân mẫu của thần; và lúc đó thần nghĩ rằng trong khi cứu được cha thì thần lại hại chết mẹ. Thần bèn lấy một miếng vải quấn quanh lưỡi bảy vòng rồi liếm sạch giọt máu ấy. Đang lúc thần liếm giọt máu, mẹ tỉnh giấc và nhận ra thần. Đó chính là những gì thần đã làm; giờ thì xin hãy chặt đầu thần đi nếu bệ hạ muốn."

Nhà vua tràn ngập niềm vui và lòng biết ơn, ôm chầm lấy hoàng tử, và kể từ đó càng yêu thương hoàng tử hơn cả trước kia.

Câu chuyện của tôi đến đây là hết,

Cây gai Natiya héo khô, v.v.

1 Nữ thần hộ mệnh của một gia đình hoàng tộc.

2 Một loại vật dụng, thường làm bằng đồng, dùng để đựng lá trầu cùng cau và các loại gia vị khác.