Xưa có một người Bà la môn sống cùng vợ và bốn đứa con. Ông rất nghèo khó. Không có tài sản gì trong thiên hạ, ông sống chủ yếu nhờ vào lòng hảo tâm của người giàu. Thu nhập của ông khá hơn vào những dịp cử hành hôn lễ hay tang ma; nhưng ngặt nỗi các tín chủ trong làng không kết hôn mỗi ngày, và cũng chẳng qua đời mỗi ngày, nên ông chật vật lắm mới đắp đổi qua ngày được. Người vợ thường xuyên quở m trách ông vì không lo đủ cơm áo gạo tiền, và những đứa con của ông thì suốt ngày rách rưới, đóu khát. Dù nghèo khó là vậy, ông lại là một người tốt. Ông rất siêng năng hành lễ, chẳng ngày nào trong đời mà không cầu nguyện vào đúng giờ giấc quy định.

Vị thần bản mệnh của ông là nữ thần Durga, phối ngẫu của thần Siva, nguồn Năng lượng Sáng tạo của Vũ trụ. Chưa ngày nào ông uống nước hay nếm chút thức ăn nào trước khi viết bằng mực đỏ tên nữ thần Durga ít nhất một trăm lẻ tám lần; và suốt cả ngày, miệng ông không ngớt cất lên lời khẩn cầu: “Hỡi Durga! Hỡi Durga! Xin hãy rủ lòng thương xót con.” Mỗi khi cảm thấy lo lắng vì cảnh nghèo hèn và sự bất lực của mình trong việc nuôi vợ con, ông lại rên rỉ thốt lên—giữa những tiếng thở dài—“Durga! Durga! Durga!”

Một ngày nọ, chìm đắm trong nỗi buồn sâu sắc, ông đi đến một khu rừng cách ngôi làng mình ở tới vài dặm đường, thả mình vào niềm đau khổ và khóc những giọt nước mắt cay đắng. Ông khẩn nài rằng:—“Hỡi Durga! Hỡi Mẹ Bhagavati! Người chẳng thể chấm dứt chuỗi ngày khốn khổ này của con sao? Nếu chỉ có một mình trên đời, con đã chẳng buồn phiền vì nghèo đói; nhưng Người đã ban cho con vợ và con cái. Xin hãy ban cho con, lạy Mẹ, phương kế để nuôi nấng họ.” Thật tình cờ, vào đúng ngày hôm đó và tại chính chốn ấy, thần Siva và vợ ngài là Durga đang dạo bước buổi sáng. Nữ thần Durga, từ đằng xa nhìn thấy người Bà la môn, bèn nói với vị thần phu quân của mình:—“Hỡi Chúa tể Kailas! Ngài có thấy vị Bà la môn kia không? Hắn luôn miệng niệm tên thiếp và cầu khẩn thiếp giải cứu khỏi những hoạn nạn. Hỡi chúa tể của thiếp, chúng ta có thể làm điều gì đó cho người Bà la môn tội nghiệp này, khi hắn đang bị đè nặng bởi gánh nặng gia đình ngày một đông đúc không? Chúng ta nên cho hắn đủ thứ cần thiết để sống thoải mái. Vì kẻ khốn khổ cùng gia đình chưa từng được ăn no bữa nào, thiếp đề nghị ngài ban cho hắn một chiếc nồi đất có thể cho ra một nguồn bánh mudki vô tận.” Chúa tể Kailas vui vẻ đồng ý với đề xuất của người vợ thần thánh, và bằng phép thuật của mình, ngài đã tạo ra ngay tại chỗ một chiếc nồi đất mang đặc tính như ý muốn.

Durga bèn gọi người Bà la môn lại gần, nói rằng:—“Hỡi Bà la môn! Ta vẫn luôn suy nghĩ về hoàn cảnh đáng thương của ngươi. Những lời cầu nguyện liên tiếp của ngươi cuối cùng đã lay động lòng trắc ẩn của ta. Đây là chiếc nồi đất dành cho ngươi. Khi ngươi úp ngược nó lại và lắc, nó sẽ tuôn xuống một trận mưa bánh mudki ngon tuyệt hảo không dứt, và sẽ không dừng lại cho đến khi ngươi đặt chiếc nồi trở về đúng vị trí ban đầu. Ngươi, vợ ngươi, và các con ngươi có thể ăn bao nhiêu bánh mudki tùy thích, và các ngươi cũng có thể đem bán thoải mái bao nhiêu tùy ý.” Người Bà la môn vô cùng vui sướng khi có được báu vật vô giá ấy, bèn cúi đầu đảnh lễ nữ thần, rồi ôm chiếc nồi chạy thục mạng về nhà nhanh nhất có thể. Nhưng đi chưa được mấy thước, ông đã nảy ý định thử nghiệm sự linh nhiệm của chiếc nồi kỳ diệu. Thế là ông úp ngược chiếc nồi lại và lắc, thì ôi thôi, một lượng bánh mudki ngon nhất mà ông từng thấy đã rơi lả tả xuống đất. Ông bèn gói món bánh ngọt ấy vào tấm vải quấn người rồi tiếp tục bước đi.

Lúc bấy giờ đã là giữa trưa, và vị Bà la môn cảm thấy đóu; nhưng ông không thể ăn uống gì trước khi tẩy trần và cầu nguyện. Thấy trên đường có một quán trọ, và không xa đó là một cái hồ nước, ông định dừng chân tại đây để tắm rửa, cầu nguyện, rồi mới thưởng thức món bánh mudki hằng mong ước. Vị Bà la môn ngồi ở tiệm của chủ quán trọ, đặt chiếc nồi ở bên cạnh, hút thuốc lá, xoa dầu mù tạt lên người, và trước khi đi xuống hồ nước gần đó để tắm, ông đã giao chiếc nồi cho chủ quán trọ, dặn dò đi dặn dò lại phải hết sức trông nom cẩn thận.

Khi vị Bà la môn đi tắm và hành lễ, chủ quán trọ lấy làm lạ vì thấy ông lại cẩn trọng đến vậy đối với sự an toàn của cái nồi đất. Chắc chắn trong chiếc nồi phải có thứ gì đó có giá trị, hắn thầm nghĩ, bằng không thì sao vị Bà la môn lại phải bận tâm nhiều đến thế? Sự tò mò nổi lên, hắn bèn mở chiếc nồi ra, và ngạc nhiên làm sao khi thấy bên trong chẳng có gì cả. Chuyện này có nghĩa là gì đây? Chủ quán trọ tự hỏi trong lòng. Tại sao vị Bà la môn lại quan tâm đến một cái nồi không đến thế? Hắn nhấc chiếc nồi lên và bắt đầu săm soi kỹ lưỡng; và khi hắn vô tình úp ngược chiếc nồi lại trong quá trình kiểm tra, một lượng bánh mudki tuyệt hảo liền rơi ra, và cứ rơi xuống mãi không ngừng nghỉ. Chủ quán trọ liền gọi vợ con ra để chứng kiến vận may bất ngờ này. Những trận mưa bánh nếp chiết đường ngọt lịm tuôn xối xả đến mức làm đầy tất cả các hũ chậu trong quán trọ. Hắn quyết định chiếm đoạt chiếc nồi quý giá này làm của riêng, và bèn đặt vào chỗ đó một chiếc nồi đất khác có cùng kích thước và kiểu dáng.

Lúc này, các nghi lễ tẩy trần và cầu nguyện của vị Bà la môn đã xong xuôi, ông bước vào cửa hàng trong bộ quần áo còn ướt sũng, miệng lẩm bẩm những kinh văn thánh thiện của kinh Vệ-đà. Thay xong bộ đồ khô ráo, ông viết lên một tờ giấy tên của nữ thần Durga một trăm lẻ tám lần bằng mực đỏ; sau đó ông mới phá giới ăn chay bằng chính số bánh mudki mà chiếc nồi của ông đã ban cho từ trước. Sau khi đã tĩnh dưỡng và chuẩn bị tiếp tục hành trình trở về nhà, ông cất tiếng đòi lại chiếc nồi, và chủ quán trọ liền trao nó cho ông kèm theo lời nói:—“Thưa ông, chiếc nồi của ông đây ạ; nó vẫn nằm y nguyên ở chỗ ông đặt; chẳng có ai chạm vào cả.” Vị Bà la môn hoàn toàn không mảy may nghi ngờ điều gì, cầm lấy chiếc nồi rồi tiếp tục lên đường; vừa đi, ông vừa tự mãn nguyện về vận may hy hữu của mình. “Ôi thật là một bất ngờ thú vị làm sao,” ông thầm nghĩ, “vợ nghèo của ta sẽ ngạc nhiên biết mấy! Lũ trẻ sẽ ngấu nghiến món bánh mudki do chính tay thiên đường làm ra cho mà xem! Chẳng mấy chốc ta sẽ trở nên giàu có, và ngẩng cao đầu sánh vai với những người khá giả nhất.” Những mệt nhọc dọc đường dường như vơi đi đáng kể nhờ những sự tưởng tượng đầy hoan hỉ ấy.

Ông về đến nhà, gọi vợ con lại và nói:—“Hãy nhìn xem ta mang gì về này. Chiếc nồi mà các ngươi đang thấy chính là nguồn suối bất tận của sự giàu có và sung túc. Các ngươi sẽ thấy một dòng sông bánh mudki ngon tuyệt trần sẽ tuôn chảy từ đây khi ta úp ngược nó lại.” Người vợ hiền của vị Bà la môn, khi nghe nói về thứ bánh mudki cứ rơi ra từ chiếc nồi không dừng, liền nghĩ rằng chồng mình đã phát điên; và bà càng chắc chắn hơn về nhận định ấy khi thấy chẳng có thứ gì rơi ra khỏi cái nồi dẫu nó đã bị úp ngược hết lần này đến lần khác. Chìm đắm trong đau khổ, vị Bà la môn đi đến kết luận rằng chủ quán trọ chắc chắn đã chơi trò lừa gạt mình; hắn ta đã đánh cắp chiếc nồi mà nữ thần Durga ban cho, và tráo vào đó một chiếc nồi bình thường. Hôm sau, ông quay lại tìm chủ quán trọ và buộc tội hắn đã đổi mất chiếc nồi của mình. Chủ quán trọ liền nổi giận đùng đùng, tỏ vẻ ngạc nhiên trước sự trơ trẽn của vị Bà la môn dám vu khống hắn ăn cắp, rồi xua đuổi ông ra khỏi quán.

“Thay vì bánh kẹo lại là khoảng chừng hai mươi con quỷ dữ”

Vị Bà la môn bấy giờ mới chợt nghĩ đến việc gặp lại nữ thần Durga – người đã ban cho ông chiếc nồi, và thế là ông lại cất bước đến khu rừng nơi ông từng gặp ngài. Siva và Durga lại một lần nữa ban ân huệ cho vị Bà la môn diện kiến. Nữ thần Durga phán:—“Thế ra, ngươi đã làm mất chiếc nồi ta cho rồi sao. Đây là một cái khác, hãy cầm lấy và sử dụng cho ra trò.” Vị Bà la môn mừng rỡ khôn tả, cúi đầu đảnh lễ cặp đôi thần thánh, cầm lấy chiếc nồi rồi tiếp tục lên đường. Đi chưa được bao xa, ông đã úp ngược nó lại và lắc để xem có chiếc bánh mudki nào rơi ra từ đó không. Hỡi ôi sự kinh hoàng! Thay vì bánh ngọt, có khoảng chừng hai mươi con quỷ dữ với thân hình khổng lồ và khuôn mặt gớm ghiếc nhảyồm chộp từ trong nồi ra, và bắt đầu giáng cho vị Bà la môn tội nghiệp những đòn roi, cú đấm cùng những cú đá tơi bời. Ông vẫn còn đủ sự nhanh trí để úp ngược chiếc nồi lại và đậy nắp vào, lúc bấy giờ lũ quỷ mới lập tức biến mất. Ông suy đoán rằng chiếc nồi mới này chỉ được ban cho để trừng phạt gã chủ quán trọ mà thôi. Thế là ông liền đi tìm chủ quán trọ, giao chiếc nồi mới cho hắn trông nom, và nài nỉ hắn giữ gìn cẩn thận cho đến khi ông quay lại sau buổi tẩy trần và cầu nguyện.

Chủ quán trọ, vô cùng thích thú với món quà từ trên trời rơi xuống lần thứ hai này, gọi vợ con ra và bảo:—“Đây là một chiếc nồi khác được mang đến bởi chính vị Bà la môn từng mang chiếc nồi đựng mudki lần trước. Lần này, ta hy vọng đó không phải là mudki mà là sandesa.3 Nào, hãy mau chuẩn bị giỏ và chậu đi, ta sẽ úp ngược chiếc nồi này lại và lắc nó.” Vừa dứt lời thì hàng loạt con quỷ hung dữ đã chồm dậy, tóm lấy gã chủ quán trọ và gia đình hắn rồi đánh đập không thương tiếc. Chúng cũng bắt đầu đập phá quán xá, và suýt chút nữa đã san bằng nơi này thành bình địa nếu như các nạn nhân không van xin vị Bà la môn – người lúc này đã quay lại sau buổi lễ tẩy trần – hãy rủ lòng thương xót và tống cổ lũ quỷ dữ khủng khiếp kia đi. Vị Bà la môn chấp thuận thỉnh cầu của chủ quán trọ, ông xua đuổi lũ quỷ bằng cách đậy chặt chiếc nồi lại; ông lấy lại chiếc nồi cũ, rồi mang cả hai chiếc nồi trở về ngôi làng quê hương.

Khi về đến nhà, vị Bà la môn đóng sập cửa lại, úp ngược chiếc nồi bánh mudki và lắc; kết quả là một dòng chảy không dứt của những chiếc bánh mudki ngon nhất mà bất kỳ người thợ làm bánh nào trong vùng có thể tạo ra. Người đàn ông, vợ ông và các con đã ngấu nghiến món bánh ngọt đến tận đáy lòng; tất cả các loại hũ niêu đất có sẵn trong nhà đều được nhét đầy bánh; và vị Bà la môn quyết định ngày mai sẽ trở thành thợ làm bánh, mở một cửa hàng ngay tại nhà để bán mudki. Ngay trong ngày khai trương cửa hàng, toàn bộ dân làng đã đổ xô đến nhà vị Bà la môn để mua chiếc bánh mudki thần kỳ ấy. Họ chưa từng thấy loại bánh mudki nào như vậy trong đời, nó ngọt ngào làm sao, trắng trẻo làm sao, to lớn làm sao, béo ngậy làm sao; chẳng có người thợ làm bánh nào trong làng hay bất cứ thị trấn nào trong vùng từng chế tạo ra thứ gì tương tự. Tiếng tăm về món bánh mudki của vị Bà la môn chỉ trong vài ngày đã lan xa ra ngoài ranh giới ngôi làng, và người ta từ những vùng đất xa xôi cũng kéo đến mua. Những xe chở đầy bánh ngọt được bán đi mỗi ngày, và chẳng mấy chốc vị Bà la môn đã trở nên vô cùng giàu có. Ông xây một ngôi nhà gạch lớn, và sống như một nhà quý tộc trong vùng.

Tuy nhiên, cũng có lúc tài sản của ông suýt chút nữa thì sụp đổ và tan thành mây khói. Một hôm, lũ trẻ trong nhà vì nhầm lẫn nên đã lắc nhầm chiếc nồi, khiến một lượng lớn quỷ dữ lao ra túm lấy vợ con vị Bà la môn và đánh đập không thương tiếc, may thay lúc ấy người cha bước vào nhà và kịp thời úp ngược chiếc nồi lại. Để ngăn chặn một thảm họa tương tự trong tương lai, vị Bà la môn đã cất chiếc nồi quỷ vào một căn phòng riêng tư mà lũ trẻ không thể bén mảng tới.

Thế nhưng, sự thịnh vượng thuần khiết và không bị gián đoạn vốn không phải là định mệnh của người phàm; và dẫu chiếc nồi quỷ đã được cất đi, thì làm sao đảm bảo rằng không có tai nạn nào xảy ra với chiếc nồi bánh mudki? Một ngày nọ, trong lúc vợ chồng vị Bà la môn vắng nhà, lũ trẻ quyết định cùng nhau lắc chiếc nồi; nhưng vì đứa nào cũng muốn tận hưởng niềm vui được lắc nó nên đã xảy ra một cuộc tranh giành hỗn loạn để đoạt lấy chiếc nồi, và trong lúc xô xát, chiếc nồi đã rơi xuống đất và vỡ tan tành. Khỏi phải nói cũng biết vị Bà la môn đã buồn bã khôn xiết nhường nào khi trở về nhà và nghe tin tai họa ấy. Lũ trẻ đương nhiên đã bị ăn đòn nên thân, thế nhưng dẫu có đánh đập con cái thế nào đi nữa cũng không thể thay thế được chiếc nồi thần kỳ.

Sau vài ngày, ông lại cất bước vào rừng, dâng lên vô số lời cầu nguyện để mong được nữ thần Durga rủ lòng thương. Cuối cùng thần Siva và Durga lại hiện ra trước mặt ông, lắng nghe câu chuyện chiếc nồi đã bị vỡ ra sao. Nữ thần Durga ban cho ông một chiếc nồi khác, kèm theo lời cảnh cáo sau đây:—“Hỡi Bà la môn, hãy giữ gìn chiếc nồi này cho cẩn thận; nếu ngươi lại làm vỡ hoặc làm mất nó một lần nữa, ta sẽ không ban cho ngươi cái thứ hai đâu.” Vị Bà la môn cúi đầu đảnh lễ, một mạch đi thẳng về nhà không dừng chân ở bất cứ đâu. Về đến nhà, ông đóng chặt cửa lại, gọi vợ đến bên, úp ngược chiếc nồi rồi bắt đầu lắc. Cả hai chỉ mong chờ những chiếc bánh mudki rơi ra từ đó, nhưng thay vì mudki, một dòng suối vô tận những chiếc bánh sandesa tuyệt đẹp lại tuôn trào từ trong nồi. Và những chiếc bánh sandesa ấy mới tuyệt làm sao! Không một người thợ làm bánh nào ở Burra Bazar có thể làm ra thứ tương tự. Nó giống thức ăn của các vị thần hơn là của con người. Vị Bà la môn lập tức mở ngay một cửa hàng bán bánh sandesa, tiếng tăm của nó chẳng mấy chốc đã thu hút hàng đàn khách hàng từ khắp mọi miền đất nước kéo đến.

Trong tất cả các lễ hội, trong mọi bữa tiệc cưới hỏi, trong mọi nghi lễ tang ma, trong tất cả các buổi lễ Puja, chẳng ai mua bất kỳ loại bánh sandesa nào khác ngoài bánh của vị Bà la môn. Ngày qua ngày, giờ qua giờ, rất nhiều cái hũ khổng lồ chứa đầy món bánh ngọt ngào thơm ngon được gửi đi khắp mọi miền đất nước.

Sự giàu có của vị Bà la môn đã khơi mào lòng đố kỵ của viên hào phú Zemindar trong làng – kẻ sau khi nghe tin món bánh sandesa không phải do làm ra mà rơi ra từ một chiếc nồi, bèn nghĩ ra kế hoạch chiếm đoạt chiếc báu vật thần kỳ ấy. Vào dịp lễ cưới con trai, hắn tổ chức một bữa tiệc lớn, mời đến hàng trăm khách khứa. Vì sẽ cần đến những khối bánh sandesa to bằng cả quả núi cho mục đích này, viên Zemindar đề nghị vị Bà la môn mang chiếc nồi thần kỳ đến ngôi nhà nơi diễn ra bữa tiệc. Ban đầu vị Bà la môn từ chối mang nó đến đó; nhưng vì viên Zemindar cứ khăng khăng đòi phải mang tới dinh thự của hắn, ông đành miễn cưỡng đồng ý mang theo. Sau khi hàng ngàn ngọn núi bánh sandesa được lắc ra, chiếc nồi liền bị viên Zemindar chiếm đoạt, còn vị Bà la môn thì bị sỉ nhục và đuổi cổ ra khỏi nhà.

Vị Bà la môn, chẳng mảy may bộc lộ chút giận dữ nào, lủi thủi đi về nhà, ôm theo chiếc nồi quỷ trong tay, quay trở lại ngay trước cửa nhà viên Zemindar. Ông úp ngược chiếc nồi lại và lắc mạnh, lập tức một trăm con quỷ dữ từ sâu thẳm lòng đất trồi lên và dựng nên một cảnh tượng không thể diễn tả bằng lời. Hàng trăm vị khách được mời đến dự tiệc bị những vị khách không mời mà đến ấy túm lấy và đánh đập tơi bời; những người phụ nữ bị lôi xềnh xệch bằng tóc ra khỏi hậu cung rồi ném quăng quật giữa đám đàn ông; trong khi gã Zemindar to béo lực điền thì bị đuổi chạy tròng quần từ phòng này sang phòng khác chẳng khác nào một kiện bông. Nếu lũ quỷ được phép làm theo ý muốn thêm vài phút nữa thôi, thì toàn bộ số đàn ông có lẽ đã bị tước đoạt sinh mạng, và ngôi nhà ấy cũng bị san bằng thành bình địa. Viên Zemindar ngã quỳ rạp xuống dưới chân vị Bà la môn để van xin ơn tha mạng. Lời cầu xin được chấp thuận, và lũ quỷ được thu hồi. Kể từ đó trở đi, vị Bà la môn không còn bị quấy rầy bởi viên Zemindar hay bất kỳ ai khác nữa; và ông sống những năm tháng còn lại trong niềm hạnh phúc và sự tận hưởng vô bờ.

Câu chuyện của tôi đến đây là khép lại,

Cây gai Natiya héo tàn, v.v.

1 Handi là một cái nồi đất, thường được dùng để nấu thức ăn.

2 Mudki, lúa thóc rang được sấy khô trong nước đường mật hoặc đường mía.

3 Một loại bánh ngọt làm từ sữa đông và đường.