Ngày xửa ngày xưa, có một vị Bà-la-môn nghèo nàn, khờ khạo, sống cùng vợ nhưng không có con cái. Ông chật vật mãi mới lo đủ cơm áo cho hai vợ chồng. Khốn nỗi, bản tính ông lại hơi lười biếng. Ông ngại đi những chuyến đi xa, bằng không, với những món quà biếu từ tầng lớp phú hộ, lẽ ra ông đã luôn có đủ của cải để vợ chồng sống một đời sung túc. Thời ấy, ở một vương quốc láng giềng, nhà vua đang long trọng tổ chức tang lễ cho thái hậu. Giới Bà-la-môn và những kẻ hành khất từ muôn nơi đổ về với hy vọng nhận được những phần quà hậu hĩnh. Vợ chàng Bà-la-môn liền giục chồng chớp lấy cơ hội này để kiếm ít tiền; nhưng thói lười biếng tận xương tủy lại ngáng đường ông. Thế nhưng, người vợ chẳng chịu để chồng yên cho đến khi ép được ông hứa sẽ lên đường. Thế là, người vợ đảm đang bèn chặt một cây chuối đem đốt lấy tro, rồi dùng chỗ tro ấy giặt chiếc áo cho chồng, khiến nó trắng tinh chẳng kém gì thợ giặt là chuyên nghiệp nào. Bà làm vậy bởi chồng bà sắp tới cung điện của một vị đại vương—nơi mà những kẻ y phục rách rưới bẩn thỉu không được phép bén mảng tới; vả lại, với tư cách là một người thuộc đẳng cấp Bà-la-môn, ông buộc phải giữ gìn vẻ ngoài tươm tất, sạch sẽ. Cuối cùng, vào một buổi sáng, vị Bà-la-môn rời nhà để đến cung điện của vị đại vương kia. Vì có phần ngốc nghếch, ông chẳng hỏi han ai xem phải đi con đường nào; cứ thế, ông cứ đi mãi, đi hoài, bước chân đưa đẩy đến đâu thì đi đến đó. Dĩ nhiên là ông chẳng đi đúng đường rồi; quả thực, ông đã đặt chân đến một vùng đất xa xôi, nơi suốt nhiều dặm đường chẳng gặp lấy một bóng người, và tận mắt chứng kiến những cảnh tượng chưa từng thấy bao giờ trong đời.

Ông nhìn thấy những gò vỏ sò (loại vỏ ốc được dùng làm tiền tệ) ven đường; đi chẳng bao lâu sau đó, ông lại bắt gặp những gò tiền pice, rồi tiếp đến là những gò tiền xu bốn-anna, gò tiền xu tám-anna, và những gò tiền rupee. Đến sự kinh ngạc khôn cùng của vị Bà-la-môn nghèo khổ, tiếp nối những gò tiền bạc lấp lánh ấy là một gò tiền vàng mohur lớn, đồng nào đồng nấy sáng ngời như thể vừa mới ra lò từ xưởng đúc tiền. Ngay sát gò tiền vàng mohur ấy là một ngôi nhà lớn trông tựa cung điện của một vị vua quyền uy và giàu có, đứng ngay cửa là một mỹ nhân có nhan sắc tuyệt trần. Nhìn thấy vị Bà-la-môn, nàng liền cất lời: “Lại đây, người chồng yêu dấu của em; chàng đã thành thân với em từ thời niên thiếu nhưng chưa từng ghé thăm em lấy một lần sau ngày cưới, dù ngày nào em cũng mỏi mòn ngóng trông. Chúc phúc cho ngày hôm nay đã cho em được nhìn thấy dung nhan của phu quân. Lại đây chàng ngoan của em, hãy vào nhà, rửa chân và nghỉ ngơi sau chặng đường dài mệt nhọc; ăn uống đi, rồi sau đó chúng ta sẽ cùng vui vầy.” Vị Bà-la-môn kinh ngạc đến tột độ. Ông chẳng hề nhớ gì chuyện mình từng kết hôn khi còn trẻ với bất kỳ người phụ nữ nào khác ngoài người vợ đang đầu gối tay ấp ở nhà. Nhưng ngặt một nỗi là một Bà-la-môn dòng Kulin, ông nghĩ rất có thể cha mình đã ép ông kết hôn từ thuở còn thơ bé, chỉ là sự việc ấy trôi tuột đi không để lại chút ấn tượng nào trong tâm trí ông. Thế nhưng, dù có nhớ hay không thì sự thật vẫn rành rành ra đó, bởi người phụ nữ này đã khẳng định nàng chính là người vợ chính thất của ông—và quả là một người vợ tuyệt mỹ! Nàng đẹp chẳng kém gì các nữ thần trên thiên đình của Indra, và chắc chắn cũng giàu có chẳng kém gì nhan sắc của nàng.

Trong lúc những suy nghĩ ấy lướt qua tâm trí vị Bà-la-môn, người phụ nữ lại cất lời: “Phải chăng chàng đang nghi ngờ trong lòng không biết em có thực sự là vợ mình hay không? Chẳng lẽ mọi ký ức về sự kiện hạnh phúc ấy—toàn bộ sự trang trọng và linh đình trong lễ cưới của chúng ta—đã bị xóa sạch khỏi tâm trí chàng rồi sao? Hãy vào đây, người hỡi; đây chính là ngôi nhà của chàng, bởi bất cứ thứ gì của em cũng là của chàng.” Vị Bà-la-môn đành chịu khuất phục trước những lời ve vãn ngọt ngào của người đẹp và bước vào trong nhà. Ngôi nhà ấy chẳng hề bình thường chút nào—đó là một cung điện nguy nga, tất cả các phòng ốc đều rộng rãi, cao ráo và được trang hoàng vô cùng lộng lẫy. Thế nhưng có một điều khiến vị Bà-la-môn hết sức ngạc nhiên, ấy là trong nhà hoàn toàn không có ai khác ngoài một mình nàng. Ông chẳng thể tài nào lý giải nổi hiện tượng kỳ lạ ấy; ông cũng không hiểu vì sao trong những buổi dạo chơi sáng chiều của mình, ông lại chẳng hề chạm trán bất kỳ một con người nào. Sự thật là người phụ nữ đó không phải con người. Nàng ta là một mụ Rakshasa. Mụ ta đã ăn thịt nhà vua, hoàng hậu, toàn bộ hoàng tộc, và dần dần là tất cả thần dân trong nước. Đó chính là lý do vì sao người ta không thể nhìn thấy bóng dáng con người ở những vùng đất này.

Mụ Rakshasa và vị Bà-la-môn sống chung với nhau khoảng một tuần lễ, rồi mụ bảo ông rằng: “Em rất mong được gặp người em gái, cũng là người vợ khác của chàng. Chàng phải đi đón cô ấy về đây, để tất cả chúng ta cùng chung sống hạnh phúc trong ngôi nhà lớn và đẹp đẽ này. Ngày mai chàng phải lên đường thật sớm, em sẽ chuẩn bị quần áo và trang sức cho cô ấy.” Sáng hôm sau, mang theo những bộ xiêm y lộng lẫy và trang sức đắt tiền do mụ vợ trao cho, vị Bà-la-môn lên đường về nhà. Người vợ nghèo khổ ở nhà đang chìm trong nỗi buồn đau vô hạn; tất cả các vị Bà-la-môn và bậc hiền triết từng đến dự lễ tang của thái hậu nhà vua đều đã trở về nhà với tay nải nặng trĩu những phần thưởng hậu hĩnh—nhưng chồng bà thì vẫn biệt tích—và chẳng ai có thể cho hay tin tức gì về ông, bởi chẳng một ai nhìn thấy ông ở đó cả. Do đó, người vợ đinh ninh rằng chồng mình hẳn đã bị bọn cướp đường sát hại trên dã ngoại. Bà đang chìm trong sự hoang mang tột độ ấy thì bỗng một hôm nghe đồn trong làng rằng người ta thấy chồng bà đang tha thướt trở về nhà, mang theo xiêm y lộng lẫy và trang sức quý giá cho vợ. Quả nhiên chẳng bao lâu sau, vị Bà-la-môn đã xuất hiện cùng món tài sản giá trị ấy. Vừa nhìn thấy vợ, vị Bà-la-môn liền đon đả cất lời: “Hãy đi cùng anh, người vợ yêu dấu nhất của anh; anh đã tìm thấy người vợ đầu tiên của mình rồi. Nàng sống trong một cung điện nguy nga, xung quanh có những gò tiền rupee và một gò tiền vàng mohur lớn. Cớ sao em lại phải đày ải bản thân trong cảnh nghèo túng và khốn khổ ở cái xó xỉnh tồi tàn này? Hãy cùng anh đến dinh cơ của người vợ cả, chúng ta sẽ cùng nhau sống hạnh phúc.”

Khi nghe chồng nhắc đến người vợ đầu tiên, đến những gò tiền rupee và gò tiền vàng mohur, người vợ thầm nghĩ rằng người chồng khờ khạo của mình đã hóa điên rồi; thế nhưng khi tận mắt nhìn thấy những tấm lụa là gấm vóc đẹp tuyệt trần cùng thứ trang sức đính kim cương và đá quý mà chỉ có các bậc vương phi hoàng hậu mới thường dùng, bà thầm kết luận rằng người chồng tội nghiệp của mình đã rơi vào tròng của một mụ Rakshasa. Dẫu vậy, vị Bà-la-môn vẫn khăng khăng bắt vợ phải đi theo, và tuyên bố rằng nếu không chịu đi thì nàng cứ việc ở lại mà gặm nhấm nghèo khổ, còn bản thân ông thì quyết tâm quay lại với người vợ cả giàu có ngay lập tức. Sau một hồi tranh cãi nảy lửa với chồng, người vợ hiền đành quyết định đi theo để tự mình tận mắt chứng kiến sự sự tình tình ra sao. Thế là sáng hôm sau họ lên đường, đi theo con đường cũ mà vị Bà-la-môn từng đi. Người vợ không khỏi ngỡ ngàng khi tận mắt thấy những gò vỏ sò, gò tiền pice, gò tiền tám-anna, gò tiền rupee, và cuối cùng là một gò tiền vàng mohur sừng sững. Bà cũng nhìn thấy một mỹ nhân kiều diễm vô song từ tòa cung điện gần đó bước ra, vội vã tiến về phía mình. Người phụ nữ ấy ôm chầm lấy cổ người vợ Bà-la-môn, rơi những giọt nước mắt hạnh phúc và cất lời: “Chào mừng người chị yêu dấu! Đây là ngày hạnh phúc nhất đời em! Cuối cùng em đã được nhìn thấy dung nhan của người chị thân yêu!” Cả bọn sau đó cùng bước vào trong cung điện.

Nào là tòa dinh thự uy nghi nơi ông ở, nào là những món ăn ngon lành tuyệt hảo tựa hồ xuất hiện như do phép thuật, nào là sự mơn trớn, chiều chuộng của hai người vợ—một người là con người, kẻ kia là yêu ma—cùng đua tranh nhau để mang lại cho ông niềm vui và sự thoải mái tột cùng, vị Bà-la-môn đã có những ngày tháng vô cùng vui sướng. Ông đắm chìm như thể giữa đại dương hoan lạc. Khoảng mười lăm hay mười sáu năm trôi qua trong thứ khoái lạc tựa chốn bồng lai tiên cảnh ấy, và trong khoảng thời gian này, hai người vợ đã sinh cho ông hai cậu con trai. Cậu con trai của mụ Rakshasa là anh, sở hữu vẻ đẹp giống thần linh hơn là người phàm, được đặt tên là Sahasra Dal, nghĩa đen là Ngàn Cánh; còn con trai của người vợ Bà-la-môn, kém một tuổi, được đặt tên là Champa Dal, nghĩa là nhánh hoa ngọc lan. Hai cậu bé yêu thương nhau thắm thiết. Cả hai đều được gửi đến một ngôi trường cách đó vài dặm, ngày ngày đều cưỡi hai chú ngựa con phi nhanh như bay để đến lớp.

Từ lâu, người vợ Bà-la-môn vẫn luôn hoài nghi qua hàng ngàn chi tiết nhỏ nhặt rằng người chị dâu của mình không phải con người mà là một mụ Rakshasa; thế nhưng mối hoài nghi ấy vẫn chưa thành sự thật chắc chắn, bởi mụ Rakshasa kiềm chế bản thân cực kỳ tốt và chưa từng làm bất cứ điều gì mà con người không làm. Thế nhưng bản tính yêu ma, cũng giống như tội ác, sớm muộn gì cũng lòi đuôi. Vị Bà-la-môn vốn chẳng có việc gì làm, nên để giết thời gian đã quay sang tìm thú vui săn bắn. Ngày đầu tiên trở về sau buổi săn, ông mang về một con linh dương. Con linh dương được đặt ở khoảng sân trong cung điện. Vừa nhìn thấy con linh dương, cái miệng chuyên ăn thịt sống của mụ Rakshasa liền tứa nước dãi. Trước khi con vật được đem vào bếp làm thịt, mụ ta liền lén mang nó vào một căn phòng và bắt đầu ngấu nghiến. Người vợ Bà-la-môn chứng kiến toàn bộ cảnh tượng từ một góc khuất, nhìn thấy người chị dâu Rakshasa giật phăng một chiếc chân linh dương, rồi há cái miệng rộng ngoác tưởng chừng kéo dài từ mặt đất lên tận trời xanh để nuốt chửng nó. Cứ thế, thân mình và các chi khác của con linh dương lần lượt bị nuốt sạch, cho đến khi chỉ còn lại một chút thịt nhỏ được để dành cho nhà bếp. Ngày thứ hai, một con linh dương khác lại được săn về, và ngày thứ ba lại thêm một con nữa; và mụ Rakshasa, không thể kìm nén được cơn thèm thịt sống, đã ngấu nghiến hai con vật này hệt như con đầu tiên. Đến ngày thứ ba, người vợ Bà-la-môn bèn bày tỏ sự ngạc nhiên với mụ Rakshasa về việc con linh dương gần như biến mất hoàn toàn mà chỉ chừa lại một mẩu nhỏ. Mụ Rakshasa trừng mắt dữ dằn và đáp: “Ta mà ăn thịt sống á?” Người vợ liền đáp lại: “Biết đâu đấy, chừng nào tôi chưa tận mắt thấy điều ngược lại.” Mụ Rakshasa biết là mình đã bị bại lộ, liền giương mắt dữ tợn hơn trước và thề sẽ trả thù. Người vợ Bà-la-môn thầm đinh ninh rằng số mệnh của chính mình, của chồng và con trai bà đã chấm hết. Bà trải qua một đêm tơi bời trong nỗi hoảng sợ, tin rằng ngày mai mình sẽ bị giết thịt, và chồng con bà cũng sẽ chung số phận. Sáng hôm sau, trước khi cậu con trai Champa Dal đến trường, bà nhỏ một chút sữa từ lồng ngực mình vào một chiếc bình vàng nhỏ, dặn dò con phải liên tục quan sát màu sắc của nó. Bà dặn: “Nếu con thấy sữa chuyển sang hơi đỏ, hãy hiểu rằng cha con đã bị giết; còn nếu thấy nó đỏ hơn nữa, hãy hiểu rằng mẹ đã bị sát hại: khi nhìn thấy điều đó, hãy phi ngựa thật nhanh hết sức có thể để giữ lấy tính mạng, bởi nếu không, con cũng sẽ bị chúng nuốt chửng.”

Mụ Rakshasa vừa thức dậy—và đêm qua mụ đã ngăn không cho vị Bà-la-môn bén mảng tới gặp vợ—liền đề nghị hai người đi tắm ở con sông cách đó một quãng. Mụ không chấp nhận lời từ chối nào; vị Bà-la-môn đành ngoan ngoãn lẽo đẽo theo sau như một chú cừu non. Vừa nghe đề nghị ấy, người vợ Bà-la-môn liền nhận ra tai họa đã cận kề; nhưng việc cứu vãn tình thế đã vượt quá tầm tay bà. Đến bên bờ sông, mụ Rakshasa hiện nguyên hình với kích thước khổng lồ vốn có, tóm lấy vị vắn số, xé xác ông ra từng mảnh rồi nuốt chửng. Sau đó, mụ ta lao thẳng về nhà, bắt lấy người vợ Bà-la-môn và tống bà vào cái dạ dày dung lượng lớn của mình, nuốt trọn cả quần áo lẫn tóc tai. Cậu thiếu niên Champa Dal, vâng lời mẹ dặn, đang chăm chú quan sát bình sữa nhỏ bằng vàng thì hoảng hốt tột cùng khi thấy sữa chuyển sang màu đỏ nhạt. Cậu oà khóc nức nở rằng cha mình đã bị sát hại; chỉ vài phút sau, khi thấy sữa chuyển sang màu đỏ thẫm hoàn toàn, cậu càng khóc to hơn nữa, vội vàng lao tới chỗ chú ngựa con và leo lên yên. Cậu anh cùng cha khác mẹ, Sahasra Dal, ngạc nhiên trước hành động của Champa Dal, liền cất giọng hỏi: “Champa, em đi đâu thế? Sao lại khóc lóc? Cho anh đi cùng với.” “Ôi! Đừng đi theo em. Mẹ anh đã ăn thịt cả cha lẫn mẹ em rồi; anh đừng theo sang đây mà nuốt chửng em đấy.” “Anh không ăn thịt em đâu; anh sẽ cứu em.” Cậu vừa dứt lời rồi quất ngựa phi theo Champa Dal, thì chợt nhìn thấy mẹ mình trong bộ dạng Rakshasa xuất hiện từ đằng xa, đang thét gọi Champa Dal quay lại. Cậu liền bảo: “Em sẽ đến chỗ mẹ, chứ không phải Champa.” Nói đoạn, cậu phi thẳng đến chỗ mẹ, dùng thanh kiếm vẫn mang bên mình như một vương tử trẻ tuổi, chém đứt phăng đầu mụ.

Trong lúc ấy, Champa Dal đã phi ngựa đi được một quãng khá xa vì đang chạy trốn giữ mạng; thế nhưng Sahasra Dal cứ liên tục thúc ngựa nên chẳng mấy chốc đã bắt kịp em, báo cho em hay rằng mẹ mình không còn sống nữa. Đây chẳng phải niềm an ủi lớn lao gì cho Champa Dal, bởi trước khi bị tiêu diệt, mụ Rakshasa đã ăn thịt cả cha lẫn mẹ cậu; dẫu vậy cậu vẫn cảm nhận sâu sắc rằng tình cảm của Sahasra Dal là hoàn toàn chân thành. Cả hai cùng quất ngựa phi nhanh, và vì giống ngựa của họ thuộc loài pakshirajes (nghĩa đen là các vị vua của loài chim), họ đã vượt qua hàng trăm dặm đường. Khoảng một hai tiếng trước khi mặt trời lặn, họ nhìn thấy một ngôi làng liền tiến vào và xin trọ lại trong nhà của một trong những gia đình đáng kính nhất nơi đây. Hai người bạn phát hiện các thành viên trong gia đình nọ đang chìm trong nỗi u buồn sâu sắc. Rõ ràng có điều gì đó đang khiến họ vô cùng bấn loạn. Người thì đang bàn bạc riêng tư, kẻ thì sụt sùi khóc lóc. Bà cụ lớn tuổi nhất trong nhà, thân mẫu của gia chủ, lớn tiếng nói: “Cứ để ta đi, vì ta là người lớn tuổi nhất. Ta sống cũng đã đủ lâu rồi; cùng lắm thì đời ta cũng chỉ rút ngắn đi một hai năm là cùng.” Thành viên nhỏ tuổi nhất trong nhà, một cô bé nhỏ nhắn, lên tiếng: “Hãy để em đi, vì em còn trẻ dại và chẳng có ích gì cho gia đình; nếu em chết đi thì cũng chẳng ai nhớ đến.” Gia chủ, con trai của cụ bà, phát biểu: “Ta là trụ cột và đại diện cho gia đình; việc ta hy sinh tính mạng là điều hợp lý thôi.” Người em trai tiếp lời: “Anh là gốc rễ và trụ cột chính của gia đình; anh mà đi thì cả nhà tiêu tùng. Anh đi là không hợp lý đâu; cứ để em đi, vì vắng em cũng chẳng ảnh hưởng gì mấy.” Lắng nghe toàn bộ cuộc trò chuyện ấy, hai vị khách không khỏi tò mò tự hỏi không biết mọi chuyện là thế nào. Cuối cùng, dẫu sợ bị coi là nhiều chuyện, Sahasra Dal vẫn đánh bạo hỏi gia chủ về chủ đề cuộc họp và nguyên nhân dẫn đến nỗi thống khổ hằn rõ trên gương mặt lẫn lời nói của họ. Gia chủ liền đáp lại như sau: “Thưa các vị khách quý, hẳn các ngài phải biết rằng vùng đất này đang bị quấy nhiễu bởi một mụ Rakshasa khủng khiếp, kẻ đã tàn sát gần như toàn bộ dân cư trong vùng. Thị trấn này cũng đã bị tiêu diệt rồi, may nhờ có nhà vua cầu xin mụ Rakshasa rủ lòng thương xót cho thần dân chúng ta. Mụ Rakshasa đã đáp lại rằng: ‘Ta chỉ đồng ý tha mạng cho các ngươi và thần dân với điều kiện mỗi đêm các ngươi phải đặt một con người, nam hay nữ tùy ý, vào một ngôi đền nhất định để ta làm tiệc đãi. Nếu đêm nào ta cũng có người để ăn thì ta sẽ thỏa mãn và không tàn phá thần dân của các ngươi nữa.’ Nhà vua chẳng còn cách nào khác đành phải chấp thuận điều kiện ấy, bởi phàm là người thì ai có thể đương đầu nổi với loài Rakshasa? Kể từ ngày đó, nhà vua lập ra quy định rằng mỗi gia đình trong thị trấn lần lượt phải cử một thành viên đến ngôi đền làm vật tế thần để xoa dịu cơn thịnh nộ và cơn đói của mụ Rakshasa khủng khiếp. Tất cả các gia đình quanh đây đều đã đến lượt, và đêm nay chính là lượt của một người trong gia đình chúng tôi phải dâng mình chịu chết. Giờ thì các ngài đã hiểu nguyên do nỗi đau buồn của chúng tôi rồi đấy.” Hai người bạn thầm bàn bạc với nhau một lát, rồi khi kết thúc cuộc trao đổi, Sahasra Dal với tư cách là người đại diện liền cất lời: “Thưa gia chủ kính mến, xin chớ buồn phiền thêm nữa; vì các ngài đã vô cùng tử tế với chúng tôi, chúng tôi quyết định đáp lễ sự hiếu khách ấy bằng cách tự mình đến ngôi đền và trở thành thức ăn cho mụ Rakshasa. Chúng tôi đi thay cho người nhà ngài.” Cả gia đình đồng loạt phản đối đề nghị này. Họ tuyên bố khách quý tựa thần linh, và chủ nhà có nghĩa vụ chịu đựng mọi bề thiếu thốn để mang lại sự thoải mái cho khách, chứ không phải khách phải chịu khổ thay cho chủ. Thế nhưng hai vị khách vẫn khăng khăng đòi làm vật tế thay cho gia đình, và sau một hồi đôi co qua lại, cuối cùng gia đình nọ cũng đành chấp thuận sắp xếp ấy.

Ngay sau thời điểm lên đèn, Sahasra Dal và Champa Dal dắt theo hai con ngựa bước vào ngôi đền rồi đóng sập cửa lại. Sahasra dặn em đi ngủ đi, còn bản thân anh quyết định thức trắng đêm để canh chừng sự xuất hiện của mụ Rakshasa độc ác. Champa nhanh chóng chìm vào giấc ngủ ngon lành, trong khi Sahasra vẫn thao thức. Chẳng có chuyện gì xảy ra trong những giờ đầu đêm, nhưng vừa lúc tiếng chiêng từ cung điện nhà vua báo hiệu thời khắc nửa đêm tĩnh mịch, Sahasra liền nghe thấy tiếng động tựa như một cơn cuồng phong đang gầm rú, và từ sự hiểu biết của mình về loài Rakshasa, anh lập tức suy luận rằng mụ ta đã đến gần. Một tiếng đập cửa vang lên như sấm, kèm theo những lời thế này:

“Hừm, hừm, hừm!

Ta ngửi thấy mùi con người;

Kẻ nào đang canh giữ bên trong?”

Nghe câu hỏi ấy, Sahasra Dal liền đáp lại:

“Sahasra Dal đang canh,

Champa Dal đang canh,

Hai chú ngựa có cánh cùng canh.”

Nghe câu trả lời đó, mụ Rakshasa lầm lũi bỏ đi với một tiếng thở dài, bởi mụ thừa biết Sahasra Dal trong người mang dòng máu Rakshasa. Một tiếng đồng hồ sau, mụ Rakshasa quay lại, đập cửa rầm rầm và gào lên:

“Hừm, hừm, hừm!

Ta ngửi thấy mùi con người;

Kẻ nào đang canh giữ bên trong?”

Sahasra Dal lại đáp:

“Sahasra Dal đang canh,

Champa Dal đang canh,

Hai chú ngựa có cánh cùng canh.”

Mụ Rakshasa lại rên rỉ bỏ đi. Đến hai giờ và ba giờ, mụ Rakshasa liên tục xuất hiện trở lại, đưa ra câu hỏi quen thuộc, và sau khi nhận được cùng một câu trả lời, lại hậm hực bỏ đi. Thế nhưng sau ba giờ sáng, Sahasra Dal cảm thấy vô cùng buồn ngủ; anh không tài nào cưỡng lại cơn buồn ngủ được nữa. Thế là anh đánh thức Champa dậy, dặn dò em thay ca canh gác, và đặc biệt căn dặn khi mụ Rakshasa hỏi thì phải xướng tên Sahasra lên trước. Dặn dò xong, anh lăn ra ngủ. Đến bốn giờ, mụ Rakshasa lại xuất hiện, đập cửa rầm rầm và gào lên:

“Hừm, hừm, hừm!

Ta ngửi thấy mùi con người;

Kẻ nào đang canh giữ bên trong?”

Vì quá hoảng sợ, Champa Dal lúc ấy chợt quên béng mất lời căn dặn của anh trai, liền đáp:

“Champa Dal đang canh,

Sahasra Dal đang canh,

Hai chú ngựa có cánh cùng canh.”

Nghe câu trả lời đó, mụ Rakshasa phát ra một tiếng hò reo đắc thắng, cười một tràng cười chỉ loài yêu ma mới có, rồi phá tung cửa với một tiếng động kinh hoàng. Tiếng động khiến Sahasra giật mình tỉnh giấc, anh tung người đứng dậy trong chớp mắt, dùng thanh kiếm dẻo dai tựa lá cọ chém đứt phăng đầu mụ Rakshasa. Cái xác khổng lồ to như núi đổ sập xuống đất tạo ra một tiếng động lớn, nằm trùm kín cả một vùng rộng lớn. Sahasra Dal đặt cái đầu lìa cổ của mụ Rakshasa ở bên cạnh rồi tiếp tục đi ngủ. Sáng sớm hôm sau, vài thợ mộc đi ngang qua ngôi đền liền nhìn thấy cái xác khổng lồ nằm dưới đất. Từ xa họ chẳng thể nhận ra đó là thứ gì, nhưng khi đến gần thì nhận ra đó chính là thi thể của mụ Rakshasa độc ác, kẻ từng dùng sự tham ăn tột độ để tàn sát gần như toàn bộ thần dân trong nước. Nhớ lại lời hứa của nhà vua rằng kẻ nào tiêu diệt được mụ Rakshasa sẽ được thưởng công bằng tay con gái ngọc ngà cùng một nửa vương quốc, mỗi người thợ mộc đều nhòm ngó phần thưởng khi thấy không có ai tranh giành ở đó. Thế là mỗi người tự chặt một phần chi trên cái xác khổng lồ, mang đến yết kiến nhà vua, tự nhận mình là kẻ tiêu diệt ác thú ăn thịt sống và đòi lĩnh thưởng. Để tìm ra anh hùng cứu thế thực chất, nhà vua bèn hỏi vị tể tướng tên của gia đình đến lượt cống nạp vật tế cho mụ Rakshasa vào đêm hôm trước. Khi gia chủ của gia đình ấy được triệu kiến trước vua, ông liền kể lại chuyện hai vị lữ khách trẻ tuổi là khách trọ trong nhà đã tình nguyện bước vào đền thay cho thành viên trong gia đình mình. Cửa đền được phá tung; Sahasra Dal, Champa Dal cùng những con ngựa của họ đều bình an vô sự; và chiếc đầu của mụ Rakshasa mang theo bên mình chính là minh chứng hùng hồn không thể chối cãi rằng họ đã tiêu diệt con quái vật. Nhà vua giữ đúng lời hứa. Người gả con gái cho Sahasra Dal và trao cho anh quyền cai trị một nửa lãnh thổ. Champa Dal ở lại cùng người bạn trong cung điện, vui mừng trước phú quý của anh.

Sahasra Dal và Champa Dal sống bên nhau hạnh phúc được một thời gian, rồi giữa họ bỗng nảy sinh hiểu lầm theo cách thế này. Trong hậu cung của thái hậu có một mụ nữ tì là người hầu việc đắc lực nhất trong cung. Không có việc gì mà mụ không nhúng tay và làm cho xuôi chèo mát mái. Mụ có sức mạnh phi thường đối với một người phụ nữ; sự khôn ngoan của mụ cũng chẳng kém ai. Mụ là người cực kỳ nhanh nhẹn và tháo vát; chỉ cần mụ vắng mặt một ngày trong cung thôi là mọi việc chốn hậu cung sẽ rối tung lên. Thế nên công sức của mụ rất được thái hậu và các phi tần coi trọng. Thế nhưng mụ hầu này không phải con người; mụ thực chất là một mụ Rakshasa, cải trang thành người phàm để mưu tính vài việc riêng tư rồi xin vào hầu hạ trong hoàng tộc. Ban đêm, khi tất cả mọi người trong cung đã chìm vào giấc ngủ, mụ ta lại hiện nguyên hình và đi lang thang tìm kiếm thức ăn, bởi lượng thức ăn vừa đủ cho một người bình thường nam hay nữ tuyệt đối không thấm tháp gì với một mụ Rakshasa. Lúc ấy, vì không có vợ, Champa Dal thường có thói quen ngủ ở ngoài hậu cung, cách cổng ngoài không xa. Cậu đã bắt gặp mụ ta lang thang trong khuôn viên và ngấu nghiến hết bầy dê, cừu, ngựa cho đến voi. Nhận thấy Champa Dal ngáng đường ăn uống của mình, mụ nữ tì quyết định trừ khử cậu. Thế là một hôm mụ ta đến gặp thái hậu và thưa: “Thưa thái hậu! Thần thiếp không thể tiếp tục làm việc trong cung được nữa.” “Sao cơ? Có chuyện gì thế, Dasi? Không có ngươi thì ta xoay xở thế nào được? Nói cho ta nghe lý do xem. Ngươi bị làm sao vậy?” Mụ ta liền đáp: “Thưa, dạo này một người đàn bà nghèo hèn như thần thiếp thật khó mà giữ gìn danh tiết trong cung. Cứ có cái cậu Champa Dal, bạn của con rể ngài ấy; cậu ta toàn trêu ghẹo khiếm nhã với thần thiếp. Thần thiếp thà đi ăn mày còn hơn là mất đi danh tiết. Nếu Champa Dal còn ở trong cung thì thần thiếp buộc phải bỏ đi.” Vì mụ nữ tì là nhân vật không thể thiếu trong cung, thái hậu quyết định hy sinh Champa Dal để chiều lòng mụ. Thế là bà nói với Sahasra Dal rằng Champa Dal là kẻ hư hỏng, tư chất lỏng lẻo nên bắt buộc phải rời khỏi cung điện. Sahasra Dal hết lời biện hộ cho bạn mình nhưng vô ích; thái hậu đã hạ quyết tâm tống cổ cậu ra khỏi cung. Sahasra Dal không đủ dũng khí để trực tiếp nói chuyện này với bạn; thế nên anh viết một thư đặt vào phòng Champa sau khi cậu đã đi tắm. Đọc xong bức thư, Champa Dal vô cùng đau đớn, leo lên lưng chú ngựa phi nhanh như chớp rồi rời khỏi cung điện.

Vì chú ngựa của Champa cực kỳ phi phàm, chỉ trong vài giờ cậu đã vượt qua hàng ngàn dặm đường và cuối cùng dừng chân trước cổng một tòa cung điện trông vô cùng nguy nga. Xuống ngựa, cậu bước vào nhà nhưng chẳng gặp lấy một sinh linh nào. Cậu đi từ phòng này sang phòng khác, dù tất cả đều được trang hoàng lộng lẫy nhưng chẳng bóng người. Cuối cùng, tại một căn phòng phụ, cậu tìm thấy một tiểu thư sở hữu nhan sắc tựa tiên nữ đang nằm trên một chiếc giường lộng lẫy. Nàng đang ngủ say. Champa Dal ngắm nhìn giai nhân đang ngủ say với niềm say đắm tột độ—cậu chưa từng thấy người phụ nữ nào xinh đẹp nhường ấy. Trên chiếc giường, ngay phía đầu người đẹp, có hai chiếc gậy, một bằng bạc và một bằng vàng. Champa cầm chiếc gậy bằng bạc lên và khẽ chạm vào người nàng, nhưng chẳng thấy có thay đổi gì. Cậu bèn cầm chiếc gậy bằng vàng đặt lên người nàng, lập tức chỉ trong chớp mắt, nàng choàng tỉnh giấc, ngồim bật dậy trên giường và đưa mắt nhìn vị khách lạ, cất tiếng hỏi chàng là ai. Champa Dal vắn tắt kể lại câu chuyện của mình. Nàng tiểu thư—hoặc đúng hơn là công chúa, bởi nàng chính là cành vàng lá ngọc—liên lên tiếng: “Hỡi con người bất hạnh! Sao anh lại lạc bước đến đây? Đây là xứ sở của loài Rakshasa, và trong ngôi nhà này cùng khu vực xung quanh có không dưới bảy trăm con Rakshasa sinh sống. Sáng nào chúng cũng bay sang bên kia đại dương để săn tìm lương thực; và chiều tối trước khi chập tối, tất cả lại bay về. Phụ vương ta trước đây là vua cai trị vùng đất này, có hàng triệu thần dân sống trong những thị trấn và thành phố thịnh vượng. Nhưng vài năm trước, lũ Rakshasa kéo đến xâm chiếm, chúng nuốt chửng toàn bộ thần dân, cả phụ vương, mẫu hậu lẫn anh chị em ta. Chúng cũng nuốt sạch cả gia súc trong nước. Chẳng còn lấy một con người nào sống sót ở vùng đất này ngoại trừ ta; và ta hẳn cũng đã bị nuốt chửng từ lâu nếu không có một mụ Rakshasa già đem lòng thương yêu kỳ lạ, ngăn cản lũ Rakshasa khác ăn thịt ta. Anh nhìn thấy hai chiếc gậy bạc và vàng kia chứ; mỗi sáng khi rời đi, mụ Rakshasa già dùng gậy bạc kết liễu đời ta, và đến chiều tối khi trở về lại dùng gậy vàng để hồi sinh ta. Ta chẳng biết phải khuyên anh thế nào; nếu lũ Rakshasa trông thấy anh, anh chỉ có nước mất mạng.” Đoạn, cả hai chuyện trò vô cùng thân mật, cùng chụm đầu tìm kiếm mưu kế thoát thân khỏi nanh vuốt loài Rakshasa. Thời điểm bảy trăm quái vật ăn thịt sống quay về đang đến gần; và Keshavati—đó là tên của nàng công chúa, được đặt tên như vậy bởi mái tóc vô cùng suôn dài—liền bảo Champa trốn vào đống lá cỏ linh thiêng ba lá nằm ở gian đền giữa cung điện. Trước khi Champa tìm chỗ ẩn nấp, cậu dùng gậy bạc chạm vào Keshavati khiến nàng ngã chết ngay tức khắc.

Chẳng bao lâu sau hoàng hôn, từ bên dưới đống lá cỏ linh thiêng, Champa Dal nghe thấy tiếng gió rít ào ào như bão tố. Ngay sau đó, cậu nghe những tiếng động kinh hoàng vọng khắp cung điện. Lũ Rakshasa đã đi săn về nhà, bụng đứa nào đứa nấy căng phồng sau khi ngấu nghiến nào dê, cừu, bò, ngựa, trâu và voi. Mụ Rakshasa già mà ta đã nhắc tới liền đến phòng Keshavati, đánh thức nàng dậy bằng cách chạm gậy vàng vào người và cất giọng:

“Hây, mây, khây!

Ta ngửi thấy mùi con người.”

Keshavati liền đáp: “Ở đây chỉ có mình tôi là con người; thích thì ông cứ ăn thịt tôi đi.” Con quái vật ăn thịt sống liền đáp lại: “Ta ăn kẻ thù của ngươi chứ sao lại đi ăn ngươi?” Mụ ta ngả người nằm xuống đất, dài và cao tựa dãy núi Vindhya, rồi chìm vào giấc ngủ chẳng mấy chốc. Lũ Rakshasa đực cái khác cũng mau chóng chìm vào giấc ngủ say vì mệt mỏi sau một ngày quần quật lao động vất vả. Keshavati cũng tựa đầu chợp mắt; trong khi Champa, không dám bước ra khỏi đống lá, đành hết sức cố gắng dỗ dành thần ngủ. Sáng tinh mơ, toàn bộ bảy trăm con quái vật ăn thịt sống đều thức dậy và kéo nhau đi săn bắn, cướp bóc như thường lệ, cùng đi với chúng là mụ Rakshasa già sau khi đã dùng gậy bạc chạm vào Keshavati. Thấy tình hình đã an toàn, Champa Dal bước ra khỏi đền, đi thẳng vào phòng Keshavati và chạm gậy vàng vào người nàng, nàng bèn tỉnh giấc. Họ thong thả dạo bước trong khu vườn, tận hưởng làn gió mát buổi sáng; tắm táp trong một hồ nước trong vắt nằm trong khuôn viên; ăn uống và trải qua cả ngày dài trong những lời trò chuyện ngọt ngào. Họ cùng nhau vạch ra kế hoạch trốn chạy. Họ thống nhất rằng Keshavati sẽ gặng hỏi mụ Rakshasa già xem sinh mệnh của một con Rakshasa phụ thuộc vào điều gì, và khi bí mật ấy hé lộ, họ sẽ hành động tương ứng. Giống như buổi chiều hôm trước, sau khi chạm gậy bạc lên người bạn gái xinh đẹp, Champa lại tìm nơi ẩn náu dưới đống lá linh thiêng trong đền. Lúc chiều tà, lũ Rakshasa kéo nhau về nhà như mọi khi; và mụ Rakshasa già đến đánh thức đứa con nuôi cưng chiều, cất giọng:

“Hây, mây, khây!

Ta ngửi thấy mùi con người.”

Keshavati đáp lại: “Ngoài tôi ra thì ở đây còn con người nào khác đâu? Thích thì cứ ăn thịt tôi đi.” “Sao ta lại nỡ ăn con, cục cưng của ta? Để ta ăn thịt hết kẻ thù của con cho.” Đoạn, mụ ta đặt cái thân hình khổng lồ trông tựa một mỏm núi Himalaya xuống mặt đất. Keshavati cầm một lọ dầu mù tạt ấm tiến về phía chân mụ Rakshasa, cất lời: “Mẹ ơi, chân mẹ đi lại chắc mỏi nhừ rồi; để con xoa bóp dầu cho mẹ nhé.” Nói rồi, nàng bắt đầu xoa bóp dầu lên chân mụ Rakshasa; và trong lúc đang làm việc ấy, một vài giọt nước mắt từ khóe mi nàng vô tình rơi xuống chân con quái vật. Mụ Rakshasa nếm thử giọt nước mắt trên môi, thấy vị mặn mòi liền cất tiếng: “Sao con lại khóc thế, cục cưng? Có chuyện gì làm con buồn phiền à?” Công chúa đáp: “Mẹ ơi, con khóc vì mẹ đã già, và khi mẹ chết đi chắc chắn con sẽ bị một con Rakshasa nào đó ăn thịt mất.” “Khi ta chết ư! Ngốc ạ, loài Rakshasa chúng ta đời nào biết chết. Chúng ta vốn không bất tử tự nhiên, nhưng sinh mệnh của chúng ta lại phụ thuộc vào một bí mật mà không phàm nhân nào có thể giải mã được. Để ta nói cho con nghe để con yên tâm nhé. Con thấy cái hồ đằng kia chứ; ở giữa hồ có một trụ pha lê, trên đỉnh trụ giữa làn nước sâu thẳm ấy có hai con ong. Nếu có phàm nhân nào lặn xuống nước, mang được hai con ong từ cột trụ ấy lên bờ trong một hơi thở, rồi tiêu diệt chúng sao cho không một giọt máu nào rơi xuống đất, thì khi đó bọn ta mới đích thực chết đi; nhưng nếu chỉ một giọt máu rơi xuống đất, thì từ giọt máu đó sẽ mọc vọt lên một ngàn con Rakshasa. Thế nhưng đời nào có con người nào tìm ra bí mật ấy, hay dẫu tìm ra thì có đủ sức hoàn thành chiến công đó không? Thế nên con đừng buồn nữa nhé, cục cưng của ta; mẹ đây thực chất là bất tử.” Keshavati ghi khắc bí mật ấy vào tâm trí rồi chìm vào giấc ngủ.

Sáng sớm hôm sau, lũ Rakshasa lại kéo đi như thường lệ; Champa bước ra khỏi chỗ ẩn nấp, đánh thức Keshavati dậy và bắt đầu trò chuyện. Nàng công chúa kể cho chàng nghe bí mật học được từ mụ Rakshasa. Champa lập tức chuẩn bị sẵn sàng để thực hiện đại sự. Chàng mang ra bờ hồ một con dao và một ít tro bếp. Cởi bỏ y phục, chàng nhỏ một hai giọt dầu mù tạt vào tai để ngăn nước lọt vào, rồi lao mình xuống làn nước. Trong chớp mắt, chàng đã ngoi lên đỉnh cột trụ pha lê giữa hồ, tóm chặt hai con ong đang ở đó và bơi ngược lên bờ chỉ trong một hơi thở. Dùng con dao mang theo, chàng cắt đôi bầy ong ngay trên đống tro bếp, và dẫu có một hai giọt máu rơi xuống thì chúng cũng rơi trúng đống tro chứ không chạm đất. Khoảnh khắc Champa tóm lấy bầy ong, một tiếng thét kinh hoàng vang lên từ đằng xa. Đó là tiếng gào thét của lũ Rakshasa đang hộc tốc chạy về nhà để ngăn chặn việc bầy ong bị giết; thế nhưng trước khi chúng kịp đặt chân đến cung điện, bầy ong đã bị tiêu diệt hoàn toàn. Ngay giây phút bầy ong chết ngắc, toàn bộ lũ Rakshasa đều bỏ mạng, cái xác của chúng đổ gục ngay tại chỗ chúng đang đứng. Champa và công chúa sau đó phát hiện ra cổng cung điện đã bị chặn nghẹt bởi những cái xác khổng lồ của lũ Rakshasa—có con suýt chút nữa đã lết được tới cửa cung. Cứ như thế, việc tiêu diệt bảy trăm mụ Rakshasa đã được hoàn thành.

Sau khi tiêu diệt bảy trăm quái vật ăn thịt sống, Champa Dal và Keshavati kết duyên vợ chồng bằng nghi lễ trao vòng hoa. Nàng công chúa chưa từng bước chân ra khỏi nhà bỗng nhiên thổ lộ mong muốn được nhìn ngắm thế giới bên ngoài. Hàng ngày họ thường đi dạo quãng đường dài vào cả buổi sáng lẫn chiều, và vì có một con sông lớn chảy qua ngay gần đó nên Keshavati ngỏ ý muốn xuống tắm. Buổi tắm đầu tiên hôm ấy, một sợi tóc của Keshavati vô tình rụng xuống, và theo thói quen của phụ nữ là không bao giờ vứt bỏ tóc không đi kèm thứ gì khác, nàng bết sợi tóc vào một chiếc vỏ ốc đang trôi bập bềnh trên mặt nước; đoạn họ quay về nhà. Trong khi đó, chiếc vỏ ốc có buộc sợi tóc trôi dạt theo dòng nước, và qua thời gian đã trôi đến bến sông nơi Sahasra Dal cùng các bề tôi vẫn thường lui tới tắm gội. Chiếc vỏ ốc trôi ngang qua đúng lúc Sahasra Dal và tùy tùng đang ngâm mình; nhìn thấy nó từ xa, anh liền bảo mọi người: “Kẻ nào vớt được chiếc vỏ ốc kia sẽ được thưởng một trăm đồng rupee.” Tất cả cùng bơi ù tai về phía nó, và Sahasra Dal vốn là kình ngư bơi nhanh nhất đã vớt được chiếc vỏ. Khi nhấc lên xem, anh phát hiện một sợi tóc được cột chặt vào đó. Nhưng ngặt nỗi sợi tóc nào mà lạ thế! Anh chưa từng thấy sợi tóc nào dài nhường này. Nó dài đúng bảy sải tay. “Chủ nhân của mái tóc này chắc chắn là một người phụ nữ kỳ lạ, và ta phải tìm gặp cho bằng được”—đó chính là quyết tâm của Sahasra Dal. Anh lầm lũi rời bến sông trở về nhà với tâm trạng u uất, thay vì tiến thẳng vào hậu cung ăn sáng, anh cứ thẫn thờ ở khu vực phía ngoài cung điện. Nghe tin Sahasra Dal nét mặt đượm buồn và không chịu ăn sáng, thái hậu liền đến tìm anh và gặng hỏi nguyên nhân. Anh chìa sợi tóc ra và tuyên bố phải tìm cho ra người phụ nữ sở hữu mái tóc tuyệt mỹ ấy. Thái hậu liền đáp: “Được thôi, con sẽ sớm đưa được người đẹp ấy vào cung. Ta hứa sẽ mang nàng ta về đây cho con.” Thái hậu bèn truyền lệnh cho mụ nữ tì sủnghận mà bà biết rõ là vô cùng tháo vát—chính là mụ Rakshasa cải trang—rằng mụ phải nhanh chóng tìm và áp tải người phụ nữ sở hữu mái tóc dài bảy sải tay ấy về cung điện. Mụ nữ tì khẳng định chắc nịch rằng mình hoàn toàn có đủ khả năng đón nàng về. Theo chỉ dẫn của mụ, một chiếc thuyền được đóng bằng gỗ Hajol, với đôi chèo làm bằng gỗ Mon Paban. Con thuyền được hạ thủy xuống dòng nước, mụ ta bước lên thuyền mang theo vài chiếc giỏ đan bằng liễu gai với tay nghề tinh xảo; mụ cũng giắt theo ít bánh ngọt đã trộn sẵn độc dược. Mụ búng tay ba lần và lẩm nhẩm câu chú:

“Thuyền gỗ Hajol ơi!

Mái chèo Mon Paban ơi!

Đưa ta đến bến sông,

Nơi Keshavati đang tắm.”

Vừa dứt lời, con thuyền liền lao vút đi trên mặt nước tựa chớp nhoạt. Nó lướt đi hoài, bỏ lại sau lưng biết bao thị trấn và thành phố. Cuối cùng thuyền dừng lại ở một bến nước, mà mụ nữ tì Rakshasa phỏng đoán chính là bến tắm của Keshavati. Mụ ta ôm theo hộp bánh ngọt bước lên bờ. Tiến thẳng đến cổng cung điện, mụ cất giọng lanh lảnh gọi lớn: “Hỡi Keshavati! Keshavati ơi! Ta là dì của con, là em gái của mẹ con đây. Ta đến thăm con nè, cục cưng ơi, sau bao nhiêu năm xa cách. Con có ở nhà không, Keshavati?” Nghe những lời ấy, nàng công chúa liền bước ra khỏi phòng, đinh ninh chắc mẩm đó là người dì ruột thịt nên ôm chầm lấy mụ nghẹn ngào hôn hít. Cả hai cùng khóc tu tu những dòng lệ vui mừng—ít ra là mụ nữ tì Rakshasa làm thế, còn Keshavati thì khóc theo vì động lòng đồng cảm. Champa Dal cũng đinh ninh rằng đó là dì ruột của người vợ mới cưới. Mọi người cùng nhau ăn uống và nghỉ ngơi trưa hôm ấy. Theo thói quen, Champa Dal lăn ra ngủ say sưa sau bữa ăn. Đến xế chiều, người dì giả mạo liền rủ Keshavati: “Hai dì cháu mình ra sông tắm giặt đi con.” Keshavati đáp: “Giờ sao đi được hở dì? Phu quân con đang ngủ cơ mà.” “Xá gì,” mụ dì đáp, “cứ để cậu ấy ngủ tiếp; để ta đặt dĩa bánh ngọt mang theo cạnh giường, lúc dậy cậu ấy ăn.” Thế là họ cùng nhau ra bờ sông sát cạnh chỗ đỗ chiếc thuyền. Nhìn thấy những chiếc giỏ đan liễu gai trên thuyền từ đằng xa, Keshavati tấm tắc thốt lên: “Dì ơi, mấy thứ đẹp quá chừng! Ước gì con có được vài cái.” “Lại đây con, lên thuyền mà ngắm nghía; con thích bao nhiêu dì cho bấy nhiêu.” Ban đầu Keshavati chối từ không chịu bước lên thuyền, nhưng trước sự nài nỉ của người dì, nàng đành bước lên. Khoảnh khắc cả hai đặt chân lên boong, mụ dì liền búng tay ba cái và lẩm bẩm:

“Thuyền gỗ Hajol ơi!

Mái chèo Mon Paban ơi!

Đưa ta đến bến sông,

Nơi Sahasra Dal tắm.”

Ngừa vừa dứt lời chú ngữ, con thuyền lập tức chuyển động và lao vút đi như mũi tên xé gió trên mặt nước. Keshavati hoảng hốt oà khóc nức nở, nhưng con thuyền cứ thế lướt đi, bỏ lại sau lưng biết bao phố thị, và chỉ trong chớp mắt đã cập bến nơi Sahasra Dal thường lui tới tắm gội. Keshavati bị đưa thẳng vào cung điện; Sahasra Dal ngẩn ngơ trước nhan sắc kiều diễm và mái tóc dài thướt tha của nàng; các phi tần trong cung cũng hết lời dỗ dành an ủi nàng. Thế nhưng nàng cứ gào khóc thảm thiết, nhất quyết đòi được trở về với chồng. Cuối cùng, khi nhận ra bản thân đã thân cô thế cô rơi vào cảnh giam cầm, nàng bèn báo với các phi tần rằng mình đã lập lời thề sẽ không nhìn mặt bất kỳ người đàn ông lạ mặt nào trong suốt sáu tháng trời. Thế là nàng được bố trí ở riêng trong một ngôi nhà nhỏ biệt lập, có cửa sổ hướng thẳng ra con đường lớn; tại đó, nàng dành trọn vẹn ngày qua đêm thâu—bởi nàng chẳng tài nào chợp mắt nổi—trong tiếng thở dài và nước mắt.

Trong khi đó, khi Champa Dal tỉnh giấc ngủ say, chàng bàng hoàng đau đớn tột cùng khi chẳng thấy vợ đâu. Chàng lúc này mới vỡ lẽ rằng mụ đàn bà giả dạng làm dì của vợ thực chất là một kẻ lừa đảo bịp bợm, và ả ta đã bắt cóc Keshavati đi rồi. Chàng không dám ăn số bánh ngọt vì hoài nghi chúng đã bị tẩm độc. Chàng ném một chiếc cho con quạ ăn thử, và con vật vừa nuốt vào liền ngã lăn ra chết tươi. Càng có cơ sở vững chắc, chàng càng thêm tin tưởng vào nhận định tồi tệ của mình về mụ dì giả mạo. Phát điên vì đau khổ, chàng lao ra khỏi nhà, quyết tâm đi đến bất cứ nơi nào đôi chân đưa đẩy. Hệt như một kẻ mất trí, miệng cứ lẩm bẩm khóc lóc “Ôi Keshavati! Ôi Keshavati!”, chàng lang thang đi bộ hết ngày này qua tháng nọ mà chẳng rõ mình đang đi đâu. Sáu tháng ròng rã trôi qua trong cuộc hành trình đày ải mệt mỏi ấy, để rồi cuối cùng, khi thời hạn kết thúc, chàng đặt chân đến kinh đô của Sahasra Dal. Chàng đang bước đi ngang qua cổng cung thì tiếng thở dài cùng tiếng khóc than của một người phụ nữ ngồi bên khung cửa sổ căn nhà ven đường bỗng thu hút sự chú ý của chàng. Chỉ một tích tắc chạm ánh nhìn, họ đã nhận ra nhau. Họ tiếp tục lén lút liên lạc với nhau. Champa Dal nghe ngóng toàn bộ câu chuyện, kể cả chuyện nàng lập lời thề sẽ kết thúc vào ngày hôm sau. Tục ngữ có câu, khi một lời thề được hoàn thành, một vị Bà-la-môn uyên bác sẽ được mời đến để thuật lại trước công chúng những sự kiện liên quan đến lời thề và chủ nhân của nó. Họ thống nhất rằng Champa Dal sẽ tự mình đảm nhận công việc của người kể chuyện. Thế là sáng hôm sau, khi có lệnh chiêng trống rao báo rằng nhà vua đang tìm một vị Bà-la-môn uyên bác đến thuật lại câu chuyện về Keshavati nhân dịp tròn hạn lời thề, Champa Dal liền đánh vào chiếc chiêng và xướng lên rằng mình sẽ đảm nhận việc thuật chuyện. Sáng hôm sau, một buổi đại lễ lộng lẫy được tổ chức trọng thể ngay giữa sân cung điện dưới tấm bạt lụa khổng lồ. Vị cựu vương, Sahasra Dal cùng toàn bộ triều thần và giới tu sĩ Bà-la-môn trong nước đều tề tựu đông đủ. Keshavati cũng có mặt ở đó phía sau một bức bình phong để tránh khỏi những ánh mắt xấc láo của đám đông. Champa Dal, người kể chuyện, ngồi trên chiếc bục cao và bắt đầu cất tiếng cất câu chuyện về Keshavati hệt như chúng ta đã tường thuật từ đầu, mở đầu bằng câu—“Có một vị Bà-la-môn nghèo hèn và khờ khạo, v.v.” Trong lúc đang thao thao bất tuyệt câu chuyện, người kể thỉnh thoảng lại quay sang hỏi Keshavati ẩn sau bức bình phong xem tình tiết có chính xác không; và mỗi lần như thế, nàng lại đáp: “Hoàn toàn chính xác; cứ tiếp tục đi, thưa ngài Bà-la-môn.” Xuyên suốt buổi kể chuyện, mụ nữ tì Rakshasa ngày càng xanh xao thấy rõ bởi nhận ra bộ mặt thật của mình đã bị bại lộ; còn Sahasra Dal thì kinh ngạc trước sự am tường của người kể chuyện về chính cuộc đời anh. Khoảnh khắc câu chuyện vừa dứt lời, Sahasra Dal bật tung người khỏi ngai, ôm chầm lấy người kể chuyện và thốt lên: “Ngươi không thể là ai khác ngoài người em trai Champa Dal của ta.” Đoạn, vị vương tử bừng bừng nộ khí, truyền lệnh lôi mụ nữ tì ra diện kiến. Một cái hố sâu hoắm cao bằng tầm một người được đào thục xuống đất; mụ nữ tì bị tống xuống hố ở tư thế đứng thẳng, xung quanh chất đầy những bụi gai nhọn hoắt ngập đến đỉnh đầu: cứ thế mụ nữ tì bị chôn sống một cách thảm khốc. Sau sự kiện đó, Sahasra Dal cùng công chúa, và Champa Dal cùng Keshavati, đã chung sống bên nhau hạnh phúc suốt bao nhiêu năm dài.

Câu chuyện của tôi đến đây là hết,

Cành gai Natiya đã héo khô, v.v.