Lại mấy hôm, có một đợt rét lạnh và gió lớn. Trời lạnh đến ba mươi độ dưới không. Mọi chỗ ẩm ướt trên mặt đất đều đóng băng. Nước múc từ giềng trong doanh trại lên, nếu không đổ ngay vào nồi để lên bếp đun sẽ đóng thành băng trong gầu. Không biết chết đói hay chết rét, con người đã kiệt sức không đi nổi. Người chết cũng không còn ra bãi đất hoang sau doanh trại đào hố chôn. Không người nào còn sức có thể đào trên đất đóng băng một hố chôn. Người sống cũng không còn sợ người chết. Ai chết thì khiêng sang nhà khác để trên giường. Lúc đầu còn một người chết một cái giường, Sau đó hai người chết một cái giường. Về sau nữa, tập trung xác chết vào trong hai gian nhà, xếp hai ba năm xác người lên một giường. Người vừa chết, thi thể đã đông cứng thành khối băng, khiêng lên như khiêng một khúc gỗ, đặt trên giường, đè xuống tấm phản kêu coong coong, sau khi va chạm vào xác chết khác, cũng phát tiếng kêu lục cục như băng va vào nhau.

Bởi vì lạnh, không ai ra đồng hoang kiếm hạt cỏ, sợ đi ra ngoài, gió thổi bay trên đồng hoang không gượng dậy nổi. Gió từ sông Hoàng Hà thổi đến, ban ngày màu trắng xám thổi vù vù, giống như đàn ông đau buồn than khóc. Ban đêm kêu thé lên vun vút, như đàn bà khóc hờ bên mộ. Con Trời cài then cửa nhà ở, đóng đinh sắt chặt cửa sổ. Đã ba ngày ba đêm ngài không lộ diện. Học giả đến tìm tôi bảo- Chúng ta không thể chết đói chết cóng trong nhà thế này.

Tôi nói:

- Đem giường phản thừa đốt sưởi ấm.

Trưa hôm ấy sau khi sưởi ấm, học giả từ trong nhà đi ra, đứng trước mỗi dẫy nhà gọi:

- Buổi tối đi ngủ, đàn ông ôm đàn ông, đàn bà ôm đàn bà. Số giường phản dôi ra đều đốt để sưởi ấm.

Học giả còn bàn với tôi:

- Anh bảo đất cát của các nhà ăn được phải không?

Tôi nhìn học giả với ánh mắt hoài nghi. Ông nhìn tôi gượng cười, lại ra ngoài cửa gọi nhà ở các dẫy:

- Ai có giầy da ăn giầy da, ai có dây da ăn dây da. Nhưng xin anh chị em chớ ăn thịt người.

Gió to đến mức nhổ bật gốc cây, nhưng mặt đất không có cây. Gió có thể thổi bật rễ cây. Nhưng gốc cỏ trong vài dặm vuông trên mặt đất cũng đã bị người ăn sạch. Gió chỉ có thể thổi tung đất cát, giống như cái chăn nệm khổng lồ bay trên không. Mặt trời giấu mặt đi đâu mất, mặt trăng cũng vậy. Mồm người lúc nào cũng có cát, phải uống nước súc miệng, nhổ phù phù. Quay bên này trở bên kia, để đàn ông ôm đàn ông ngủ, hoặc hai người ngủ một giường, ôm nhau ngủ, quặp bốn chân vào nhau cho ấm. Mỗi người quen tiếng nhau kết thành đôi. Tôi, học giả, giáo sư tôn giáo và một chuyên gia pháp học ở một nhà. Ôm chăn nệm của người đã chết trải trên giường mình, chẻ giường phản, chân giường còn thừa để đốt sưởi, cháy suốt đêm. Vị chuyên gia pháp học đã hiến ra hai đôi giầy da lợn của mình. Học giả tháo chiếc thắt lưng da trâu trên người đã từng cắt ăn một đoạn, cùng với đôi giầy da, cắt thành từng sợi nhỏ đem luộc. Ai đói sắp ngất xỉu liền vớt ra một hai sợi cho vào mồm nhai, nghển dài cổ ra nuốt, cho át cơn đói, rồi chui vào chăn không nói chuyện, không cựa quậy, đỡ mất sức lại ấm. Cứ thế mọi người chịu luồng khí lạnh và gió cát. Có đêm ngủ đến khuya, củi trong nhà cháy hết. Không ai muốn dậy tháo giường sưởi ấm, sợ tốn sức, mệt ngã không bò dậy được, cứ đè chặt chăn, nghe gió bắc ngoài cửa sổ gầm rít đập thình thịch vào cánh cửa và kèo mái hiên, còn có cả tiếng cát rào rào hắt lên cửa sổ và tường. Không ngủ được, giáo sư tôn giáo trở mình sang giường đối diện hỏi chúng tôi:

- Này, ngủ rồi hả?

Học giả trả lời:

- Chưa ngủ.

- Tôi cảm thấy Đức Chúa Trời sắp bắt đi – Giáo sư tôn giáo nói - Giống như trận đại hồng thuỷ lần đầu tiên con người có mặt trên vgg t thế gian.

Tiếp theo, giáo sư tôn giáo hình như còn định nói gì để làm chứng cho kết luận và phán đoán của mình: Đức Chúa Trời sắp bắt đi. Nhưng học giả hắng một tiếng, ông im lặng. Trong nhà lập tức yên tĩnh, ngoài tiếng gió cát ầm ì, tất cả chìm trong yên ắng như quan tài trong nghĩa địa.

Tôi biết học giả hắng một tiếng là nhằm vào tôi, không tín nhiệm đối với tôi. Vậy là buông cánh tay đang ôm chân học giả không để cái ấm của ngực mình truyền sang người ông, giả đò như mình đã ngủ từ lâu. Nhưng khi tôi trở mình, tôi cũng quên học giả đang ôm chân tôi ngủ. Nhiệt ở ngực ông cũng truyền sang hai chân tôi. Nhưng đã không vãn hồi được. Tôi đã buông chân học giả, cũng từ ngực ông gỡ chân mình ra. Tôi không thể trở mình trở lại ôm hai chân ông. Như thế chứng tỏ tôi hoàn tòan không ngủ, trở mình vừa giờ là giả đò. Khi hai chân dời khỏi ngực học giả, có một luồng khí lạnh tự khe chăn lùa vào hai chân, giữa lúc tôi do dự có nên lấy hai chân đè chăn dưới chân, học giả đột nhiên dịch thân ông vào hai chân tôi, đè mép chăn lùa gió chân tôi, lại ôm hai chân tôi vào lòng ông.

Có một luồng ấm từ ngực ông truyền sang hai chân tôi. Cứ thế yên tĩnh một lúc, tôi mở hai mắt, nhìn ánh sáng như nước bùn vàng lờ mờ từ cửa sổ lọt vào, khi ánh sáng ửng lên lại mờ đi, tôi bỗng dưng bò dậy, sau khi cuốn đè chăn trên đầu, bò đến chỗ đầu học giả ôm ông chặt rồi thầm thì vào tai:

- Nói với anh một việc.

Đến lúc này tôi mới phát hiện, dáng học giả vốn cao to, gầy chỉ còn da bọc xương, không còn một chút thịt, chỉ cách có một bộ quần áo ngủ mùa thu. Tôi cảm thấy xương ông đụng vào thân tôi, giống như một khúc gỗ tì lên ngực và đùi tôi.

- Có biết tại sao mặt nữ nghệ sĩ vẫn nhuận hồng không? Chị ấy có gã đàn ông bên ngoài. Gã cho chị ấy lương ăn.

Học giả đột nhiên nhồm dậy.

- Anh trông thấy chứ?

- Tôi đã mấy lần bám theo. Họ vào trong lò thứ hai của khu 918. Lần nào vụng trộm, gã cũng cho chị thức ăn và bánh bao.

Học giả nhìn ra cửa sổ im lặng.

- Gã từng là lính, là cấp trên của khu chín mười tám.

Học gỉa vẫn im lặng. Im lặng như một vuông vải đen.

- Mấy lần chị ấy đều gửi cho anh đồ ăn nhét trong chăn, nhưng đều bị tôi ăn vụng mất.

Quay sang nhìn tôi, tôi lờ mờ trông thấy mặt học giả như một tấm gỗ treo lơ lửng.

- Tôi sẽ trả anh – Tôi cũng nhổm dậy, nói một cách rất khẳng định - Mấy hôm nay, ăn nửa cái bánh bao của anh, tôi trả anh một cái bánh bao hoặc nửa cân đậu nành rang. Tôi có cách lấy lương ăn từ tay của gã cấp trên khu 918.

- Khỏi cần.

Học giả từ từ nằm xuống, giọng rất khẽ.

- Tháng năm này chỉ cần không chết đói, ai làm gì đều có thể hiểu được.

Vừa nói học giả vừa kéo áo ngủ đã hai tháng nay chưa giặt chưa thay của tôi, ra hiệu cho tôi nằm xuống:

- Nằm xuống ngủ chung, nằm chung chắc chắn sẽ không bị chết rét.

Tôi lại nằm xuống, hai thằng đàn ông ôm nhau, Tôi hơn học giả một tuổi rưỡi, ôm ông như bế đứa trẻ. Ông cao hơn tôi một cái đầu, ông ôm tôi như ôm thằng em trai. Hai bộ xương gầy như que củi va vào nhau, kề vào nhau, sức nóng của người này lan sang người kia như nước ấm. Giáo sư tôn giáo và chuyên gia pháp học giường đối diện, bởi vì lạnh họ đều trùm kín chăn lên đầu, khiến mũi bí hơi cứ ục ục, như nước vẩn đục từ khe đá chảy ra. Hai vị đã ngủ, tiếng thở có vẻ khó nhọc cũng thôi thúc hai chúng tôi dần thiếp đi.

Đêm nay, tuy lửa tắt, nhưng tôi và học giả ngủ khá ấm, mãi đến sáng hôm sau mặt trời dọi qua cửa sổ lâu lắm mới được chuyên gia pháp học lay đánh thức:

- Còn ngủ à, giáo sư tôn giáo đã đi rồi.

- Hai ông còn ngủ à, giáo sư tôn giáo đã đi rồi.

Chúng tôi ngẩn người, khoác áo, xỏ giầy, bước sang giường đối diện, lay thân giáo sư tôn giáo, như lay một trụ đá. Khi học giả để tay trước mũi ông thử xem, chuyên gia pháp học có vẻ khó chịu.

- Tôi đã thử rồi. Không có chút hơi nàoÔng ấy chết trước lúc trời sáng. Khi trời sáng tôi lấy chân hất chăn mới phát hiện ông ấy trở mình làm rơi chăn xuống đất. Chăn rơi mất ông ấy bị chết đói chết cóng.

Tôi và học giả đứng cạnh giường giáo sư tôn giáo. Mặt ông màu băng xanh, như kem kết ở chỗ đầm nước sâu.

- Làm thế nào đây?

Học giả nhìn tôi. Tôi nhìn giáo sư tôn giáo nói:

- Khiêng sang nhà để xác.

Chúng tôi bắt đầu lấy chăn gói xác ông khiêng sang nhà xác. Mỗi dẫy nhà có một gian tận cùng phía tây, bởi vì không quay hướng mặt trời, gió tây bắc cứ thổi vào tường góc nhà, nên lấy gian nhà đó để xác chết. Tôi và học giả không ngờ, giáo sư tôn giáo dáng người trung bình lúc còn sống gầy như bó rơm, nhưng sau khi chết lại nặng như một tấm bia đá xanh. Tôi khiêng chân, học giả khênh vai, đi có hai mươi mấy bước, mệt đến nỗi hai chúng tôi phải dừng lại nghỉ. Sau khi xếp xác giáo sư tôn giáo vào nhà, có một luồng khí lạnh buốt thấu xương ùa vào hai chúng tôi, như chúng tôi đột nhiên vào kho băng. Trong nhà xác lạnh cóng, xác ông tôn giáo đặt trên tấm phản sát cửa sổ, để ông sánh vai với bảy thi thể khác đắp một cái chăn. Học giả đếm xác từng giường từng người, sau khi đếm đến xác thứ mười ba, ông ngẩng nhin tôi:

- Còn khá, không nhiều như mình tưởng tượng.

Sau đó chuyên gia pháp học cầm chiếc ca đánh răng, một bàn chải đánh răng và hai đôi giầy cũ của ông tôn giáo, còn có một quyển bìa đỏ của lãnh đạo nhà nước cao nhất cao nhất, bước đến bỏ hết vào trong chăn của ông Tôn giáo, đến trước mặt chúng tôi ông cười, sè tay ra để lộ một nắm hai mươi mấy bông hoa hồng nhỏ.

- Tổng cộng hai mươi bảy bông, chia đều cho ba anh em mình.

Chuyên gia pháp học nhìn mặt tôi:

- Giành cho anh tất cả đấy!

Tôi nói một cách rất độ lượng:

- Tôi cảm thấy mình cũng khó tránh khỏi nạn đói này.

Chuyên gia pháp học liền cười nhét cả nắm hoa hồng nhỏ vào túi mình, sau đó khi lấy ra khỏi túi, ông lại móc ra một tờ giấy gấp thành phong bì,- Tìm được ở dưới gối ông tôn giáo.

Vừa nói vừa mở ra, té ra là một bức tranh màu Thánh mẫu Ma-ri-a. Tranh đã cũ và phai mầu, bốn bên hoàn chỉnh, màu sắc đã mờ nhoà, nhưng hai mắt Thánh Mẫu đã bị ông cấu mất, con mắt ấy giống như hai cái hang không đáy, hơn nữa cạnh tranh hai mắt bị cấu, có một câu ông tôn giáo viết bút chì:“ Ta hận ngươi, ngươi đã biến ta thành tội nhân”

Chuyên gia pháp học giơ bức tranh, nhìn tôi và học giả hỏi:

- Cái này vẫn để bên thân ông ấy chứ?

Học giả suy nghĩ, nhận bức tranh vo viên xé nát rồi tiện tay vứt vào đầu giường giáo sư tôn giáo. Ông lại đến chăn giáo sư tôn giáo moi ra quyển sách bìa đỏ, bẻ đầu ngón tay đông cứng của giáo sư tôn giáo để ông cầm quyển sách bìa đỏ nhắm mắt ngàn thu.

Sau đó chúng tôi đi ra khỏi nhà xác, nghe thấy ở góc tường nhà dẫy sau, giọng nữ bác sĩ khản đặc, chị dùng hết sức mà như không há được miệng, gọi to:

- Ớ, các anh ơi, xin các anh đến giúp chúng em khiêng xác chết, chúng em đúng là không khiêng nổi.!

Tôi và học giả nhìn nhau, cùng đến chỗ có tiếng gọi, bước chân hai chúng tôi đều cuống lên như chiếc diều bị kéo dây bay theo gió.