Nhưng mọi người cứ ngồi chết dí trong nhà không ra, không vác cuốc xẻng ra đồng. Mỗi trung đội hai máy gieo hạt đều nằm khểnh dưới mái hiên, sợi dây chão kéo máy gieo mạch vứt lòng thòng ra đất. Hạt giống mạch cấp trên phát xuống chứa trong túi, dựng ngay ở cửa nhà các trung đội.
Kẻ giặt quần áo cứ giặt quần áoKẻ viết thư cứ viết thư tự nhiên.
Kẻ không làm gì cứ việc tự do ngồi phơi nắng tại chỗ.
Phụ trách các trung đội đều đi tìm Con Trời báo cáo không ai chịu ra đồng, các phạm nhân đều bảo đứa nào tài giỏi, thì cứ việc ra đồng mà trồng sản lượng mẫu 800 cân?
Nhìn giáo sư tôn giáo, học giả và nghệ sĩ vừa từ trong nhà mình đi ra quay trở lại, Con Trời khẽ nói ba chữ:
- Họp đã.
Thì có như thế.
Mọi người đều tập trung trên bãi trống trước nhà Con Trời. Đơn vị đều ngồi theo trung đội. Con Trời không nhiều lời, lấy ra một văn bản, bảo một phạm nhân còn trẻ đọc. Con Trời nói, ai đọc một lượt văn kiện, sẽ thưởng người ấy cả ngày mai không lao động, lên thị trấn đưa thư, lấy thư báo bưu điện gửi đến đem về, liền có hai phạm nhân trẻ tranh nhau đọc. Con Trời chỉ định một trong hai người đọc. Văn bản không dài. Trên văn bản công bố những sách được đọc trong khu cải tạo. Sau khi đọc xong văn bản, Con Trời im lặng một lúc, rồi nói to trước mọi người:
- Tất cả nghe rõ chưa? Đã công bố những sách các ngươi được đọc. Các ngươi đọc những sách không công bố là sai lầm, phạm pháp, là phản động.
- Giờ ta hỏi, Ta biết các ngươi đều đọc sách gì, sách các ngươi đều giấu ở đâu trong nhà – Con Trời đi đi lại lại trước mọi người nói - Có kẻ nấp trong nhà xí đọc sách phản động. Có người ngủ đến nửa đêm thức dậy đọc rặt những sách phản động là phản động. Còn có đứa vừa đọc sách vừa khóc hu hu.
Sau khi đi qua đi lại trước mọi người, Con Trời đột nhiên đứng lại, chỉ vào người tranh đọc văn bản:
- Hai ngươi ngày mai nghỉ một ngày lên thị trấn đưa thư, lấy thư, ta còn thưởng các ngươi ngày mai được nghỉ phép ba ngày về thăm gia đình. ConTrời nói:
- Bây giờ hai ngươi hãy nghe ta. Đến trung đội 2, lật đầu giừơng của học giả, dưới gối của ông ta đang giấu một quyển sách rất phản động.
Hai thanh niên đi tìm, đã tìm thấy một quyển sách phản động có tên là “Nguỵ Tấn thất hiền”.
Con Trời nói:
- Đến trung đội 3, trong chăn của giáo sư Tôn giáo, vỏ chăn của ông ta có phéc mơ tuya, các người hãy kéo phéc mơ tuya ra mà tìm.
Hai thanh niên đi tìm, trên đầu giường của giáo sư Tôn giáo, chiếc chăn của ông gấp vuông vắn, có một quyển “ Cựu ước” giấu ở trong phéc mơ tuya. Trong bìa đen của cuốn sách đó, trang nào cũng bị đọc nhàu nát, đều có dấu dùng ngón tay nhấm nước bọt mở ra xem.
Con Trời nói:
- Sang nhà trung đội bốn tìm dưới gầm giường của gã nhà văn. Dưới gầm giường của anh ta có ba cái hòm gỗ, trong hòm đều là sách.
Hai thanh niên đi tìm, tìm được ba hòm gỗ, khiêng cả về, vất quần áo ra đất, dốc hết sách. có các quyển: “Cỏ dại”, “Đường Tống luật”, còn có tiểu thuyết nước ngoài: “Cao lão đầu”, “Đôn ki-hô-tê”, tập truyện của Merimee, kịch của Sếch-xpia “Rô mê ô Giu ly et”. “Đêvit Ko-pơ-fin” của Đích-Ken, còn có “Nỗi buồn phiền của thiếu niên Véc-te” của Goethe. Hổ lốn hẳn một đống rặt sách cũ, đều rách nát. Chữ trong sách đều in phồn thể. Tiểu thuyết của nhà văn đều là chuyện của Trung Quốc, nhưng anh ta cất giấu và đọc phần nhiều là sách nước ngoài.
Ba hòm mấy chục quyển, một đống lù lù như núi, đốt thành một đống lửa.
Con Trời đưa ánh mắt nhìn nữ nghệ sĩ. Khuôn mặt trắng thành giấy, trắng thành tuyết, trắng thành mù. Nữ nghệ sĩ ngồi sau cùng đám đông. Con Trời đi gặp chị, mọi người cũng ngoái cổ nhìn chị. Chị cúi gằm. Con Trời lại nhìn đi chỗ khác, nhìn một giáo sư đứng tuổi beo béo nói:
- Ngươi đề đạt ý kiến lên trên, bên trên nói, thứ bảy hàng tuần không về nhà, đều đi xem kịch, còn chuyên xem kịch cũ đóng theo kiểu cổ mới giàn dựng. Nhưng trong gối của nhà ngươi, sách đóng toàn là sách cổ đóng giây, còn có một quyển dâm tà tối phản động, tên là “Thạch đầu ký”. Nghe người ta nói, nhà ngươi có thể thuộc lòng tất cả những câu thơ trong sách ấy.
Ngài lại chỉ vào một người xương xương gầy gầy:
- Ngươi viết thư lên Kinh Thành cho cấp trên cao nhất nói: “cấp trên hiện nay đều hư hỏng”, nhưng ngươi không xấu. Trong ngăn kéo của ngươi không có sách, nhưng có nhiều kẹo tây nhỏ. Gia đình ngươi tháng nào cũng gửi cho ngươi một gói quần áo, trong gói quần áo đều có một cân kẹo. Hàng ngày trước khi thức dậy, đi làm, về nghỉ, đi ngủ ngươi đều len lén ăn kẹo, mỗi ngày ít nhất là năm viên, một tháng là 150 viên. Nhưng ngươi không biết, đến lúc này dân chúng cả nước đều chưa hề trông thấy kẹo tây nhập khẩu gói giấy ngọt hình thù như thế nào, ngươi có biết không?
Con Trời tính toán như thần. Ngài biết nhiều lắm, ngài bảo ai giấu sách ở đâu, quả nhiên có sách giấu ở đó. Ngài bảo kẻ nào giấu vật gì ở đâu, quả thật ở đó có vật. Ngài đứng trước đám đông, trong khi nói chuyện, luôn luôn giơ chân đá vào những cuốn sách. Đến chỗ đống sách mỗi lúc một to, chất cao như núi. Từ sau đống sách, ngài chuyển sang phía trước đống, mặt trời đi theo ngài. Từ đằng sau ngài đi đến đằng trước, ánh sáng chiếu xuống rơi trên đống sách. Đốm bụi li ti bay nhảy trong ánh sáng. Nét mặt người nào cũng sợ hãi trắng bợt, trong mắt chứa đựng nỗi ngạc nhiên khác thường, nhìn ngài như nhìn Đức Chúa Trời. Thì có như vậy, đang nhìn Đức Chúa Trời. Chim bay trên trời, liệng qua, lông rơi xuống, nghe tiếng xoáy, ngài đón một cái lông xem, vất đi, nói rõ to:
- Ta không kể ra hết, các ngươi giấu sách ở đâu, ngươi biết, ta biết, Trời cũng biết. Ngay bây giờ, các ngươi tự đi lấy những sách phản động không nên xem nộp ra đây, đầu xuôi đuôi lọt, xong việc này là xong tất tuốt xít.
Phần đông đều chủ động, tích cực bắt đầu về nhà ở lấy sách vốn xem hàng ngày, có kẻ do dự, Con Trời nhìn kẻ do dự, kẻ do dự không do dự, vội vàng đi về tìm. Nghệ sĩ pi-a-nô định đứng lên về nhà tìm, nhưng Con Trời nhìn chị nói:
- Ngươi không có sách, khỏi phải đi về.
Nghệ sĩ lại ngồi xuống, có ý hàm ơn Ngài.
Tất cả đều về, chỉ có nữ nghệ sĩ không về.
Sách đem đến, giống như vứt giầy cũ, vứt một quyển, vài quyển lên đống sách. Đống sách cao dần. Mặt trời cũng cao dần. Đống sách lớn, mặt trời cũng lớn. Mùi giấy vàng mục trong đống sách toả ra đã hoà quyện với hơi thở đồng ruộng mùa thu.
Đống sách càng chất càng cao, y như một trái núi.
Tiện tay Con Trời dơ lên mấy quyển sách, có “Gào thét”, “Faoxtơ”(kịch thơ của Goethe) và “Nhà thờ Đức bà Pa ri” châm lửa đốt. Cầm một quyển “Hiện tượng học tinh thần” châm lửa đốt. cầm quyển “Thần khúc” và “Liêu trai” châm lửa đốt. Con Trời đốt rất nhiều sách. Khi định đốt tiểu thuyết của Ban-zắc, vứt trở lại đống sách. Khi định đốt tiểu thuyết của Lép-tôn-xtôi, ném trở lại đống sách. Lại vứt trả lại cuốn “Tội ác vàTrừng phạt”,Ngài nói với hai thanh niên:
- Sách còn lại đều đem hết về nhà ta, mùa đông có thể đốt nhóm lửa.
Người ta dọn đống sách vào trong nhà đằng sau Con Trời. Cứ dọn một chồng sách, Con Trời lại rút ra một quyển giơ lên to giọng hỏi:
- Quyển này của ai? Ngươi bảo Khu chín trăm mười chín chúng ta sản lượng mỗi mẫu 600 cân nhiều hay ít?
Ngài lại giơ một cuốn sách lên hỏi:
- Dự báo sản lượng mỗi mẫu 600 cân, ngươi bảo cao hay thấp?
Ngài giơ một quyển sách hỏi:
- Ngươi có bằng lòng ra đồng gieo trồng không?
Ngài lại giơ một bộ sách đóng bìa cứng đẹp nói:
- Sách này phản động đến lên trời xuống đất, ngươi bảo một mẫu ruộng liệu có thể sản xuất được 600 cân tiểu mạch không?
Đã sang giờ ngọ, đống sách bị Con Trời giơ hết, hỏi hết. Mọi người đều khiêng máy gieo hạt ra đồng gieo giống.
