Tĩnh Thu chán nản chán chường lên chuyến tàu quay về thành phố K. Lúc đến, trong lòng cô tràn ngập hy vọng, cứ ngỡ dù không gặp được Lão Tam, ít nhất cũng có thể dò hỏi từ người nhà anh xem anh đang nằm viện ở đâu, cho dù anh đã đi rồi, người nhà anh cũng sẽ cho cô biết mộ anh ở đâu, nào ngờ đến cái cổng của quân khu mà cũng chẳng vào nổi.

Cô giáo Giang an ủi cô: "Có thể vì chúng ta không mang giấy giới thiệu của đơn vị, người ta mới không cho chúng ta vào, lần sau chúng ta nhớ bảo đơn vị cấp cho một tờ giấy giới thiệu, thế nào cũng sẽ vào được thôi."

—"Nhưng chú gác cổng nói quân khu lệnh không hề họ Trần cơ mà—, chẳng lẽ—"

"Biết đâu Tiểu Trần theo họ mẹ thì sao? Cậu ấy từng nói hồi bố cậu ấy bị đấu tố, cả nhà cậu ấy bị đuổi khỏi đại viện quân khu, điều đó chứng tỏ hồi đó cậu ấy sống trong đại viện quân khu. Sau đó bố cậu ấy được khôi phục chức vụ cũ, thì nhà cậu ấy chắc chắn lại chuyển về rồi."

Tĩnh Thu thấy cô giáo Giang phân tích có lý, ngặt nỗi lần này không tìm thấy, dạo này cô lại hết kỳ nghỉ rồi, phải đợi đến nghỉ hè mới có thời gian đi tìm tiếp, không biết lúc đó Lão Tam còn—ở đó nữa không.

Cô giáo Giang nói: "Cả nhà cậu ấy đều không có nhà, vừa là chuyện xấu vừa là chuyện tốt. Nói là chuyện xấu, chính là chúng ta không gặp được họ. Nói là chuyện tốt, là vì cả nhà đi du lịch, chứng tỏ—trong nhà không xảy ra chuyện lớn gì."

Tĩnh Thu nghe cô giáo Giang nói vậy, cũng cảm thấy có khả năng đó. Nếu Lão Tam đang nằm viện, hoặc đã qua đời, người nhà anh sao còn tâm trạng đi du lịch? Nhất định là bệnh của anh đã khỏi, hoặc bệnh viện quân đội ở thành phố K đó chẩn đoán nhầm, Lão Tam quay về tỉnh A, tìm mấy bệnh viện để khám lại, kết quả phát hiện không phải bệnh bạch cầu, thế là mọi người đều vui mừng khỉ xả láng. Dù sao đội thăm dò địa chất của họ cũng đã rút đi rồi, nói không chừng đã giải tán, Lão Tam liền ở lại tỉnh A luôn.

Cô tưởng tượng Lão Tam đang cùng bố và em trai đi du lịch ở một khu phong cảnh nào đó, mấy người người này chụp ảnh cho người kia, người kia chụp ảnh cho người nọ, còn nhờ người qua đường chụp hộ ảnh chung. Cô tưởng tượng sinh động đến mức dường như có thể nghe thấy cả tiếng cười của anh.

Nhưng cô lập tức bắt đầu nghi ngờ khả năng này, cô hỏi cô giáo Giang: "Nếu bệnh của anh ấy đã khỏi, sao anh ấy không đến tìm em?"

Cô giáo Giang nói: "Sao em biết lần này cậu ấy đi không phải để tìm em? Biết đâu cậu ấy đến thành phố K, chúng ta lại đến thành phố B, lỡ nhau trên đường rồi. Chuyện thế này nhiều lắm. Biết đâu em về đến nhà, cậu ấy đang ngồi đợi em ở nhà, bị mẹ em tra tấn bên trái hỏi bên phải gặng, đã nướng chín nhừ rồi ấy chứ."

Tĩnh Thu nhớ lại cảnh Lão Tam bị mẹ "tra tấn" hồi đó, không nhịn được phì cười. Cô bỗng chốc trở nên sốt ruột muốn về nhà, chỉ mong đoàn tàu chạy thật nhanh đến thành phố K.

Lúc về đến thành phố K, trời đã khuya lắm rồi. Lão Tam không có ở nhà cô, cô hỏi mẹ mấy ngày nay có ai đến tìm cô không, mẹ nói người tên Đoạn Thụy Tân đó từng đến, hỏi anh có việc gì, anh lại không chịu nói, ngồi một lúc rồi đi mất.

Tĩnh Thu vô cùng thất vọng, tại sao lại là Đoạn Thụy Tân, chứ không phải Trần Thụy Tân?

Đêm hôm đó, cô không màng đến chuyện đi ngủ, liền viết một bức thư cho Tư lệnh quân khu tỉnh A. Cô viết tất cả tình hình bệnh tật của Lão Tam vào đó, còn nhẫn đau yêu thương, đặt một tấm ảnh của Lão Tam vào trong đó, khẩn cầu Tư lệnh giúp đỡ tìm kiếm người tên Trần Thụy Tân này. Cô tin rằng bố của Lão Tam dù không phải Tư lệnh quân khu, thì chắc chắn cũng là nhân vật chóp bu nào đó của quân khu, Tư lệnh nhất định sẽ tìm được ông ấy.

Hôm sau, cô dùng thư bảo đảm để gửi bức thư đi, biết rằng thư bảo đảm tuy có chậm hơn một chút nhưng nhất định sẽ gửi đến nơi. Cô bây giờ đã không dám mong chờ kỳ tích xuất hiện nữa, chỉ có thể làm công tác chuẩn bị tư tưởng tệ nhất, đó là Tư lệnh cũng không tìm được Lão Tam. Vậy thì cô sẽ đợi đến kỳ nghỉ hè, lại sang tỉnh A, ở lại đó để tìm Lão Tam. Nếu kỳ nghỉ hè này không tìm thấy Lão Tam, cô sẽ cứ mỗi kỳ nghỉ hè lại chạy đi tìm, cho đến khi tìm thấy Lão Tam mới thôi.

Sáng hôm đó là ngày Lễ Thanh niên mùng 4 tháng 5, trường cấp 2 số 8 tổ chức mít tinh kỷ niệm. Vốn dĩ Ngày thanh niên chẳng liên quan gì đến học sinh tiểu học, nhưng tiểu học thực nghiệm và trường cấp 2 số 8 nằm chung một khuôn viên, khối trung học ở đó ca hát nhảy múa, khối tiểu học cũng đành chịu không thể lên lớp học, thế nên lần nào cũng tổ chức kỷ niệm chung. Chỉ có điều buổi chiều học sinh trung học được nghỉ nửa ngày, còn học sinh tiểu học thì không được nghỉ.

Tĩnh Thu theo lệ thường đệm đàn cho các tiết mục của các lớp, cô vừa đệm đàn cho một tiết mục hợp xướng của lớp xong, liền có một giáo viên đến bảo cô rằng có một đồng chí giải phóng quân tìm cô, có việc gấp, bảo cô ra phòng thường trực ở cổng một chuyến. Tĩnh Thu nghe nói là "đồng chí giải phóng quân", thầm nghĩ có lẽ bố của Lão Tam phái người đến rồi. Thư vừa mới gửi đi, không thể nào là đã nhận được thư rồi, chỉ có thể là Tư lệnh đi vắng mới về, nghe tin cô đến tìm ông ấy, thế là phái người tới.

Nhưng cô lại thấy không thể nào, cô không nói địa chỉ của mình cho lính gác biết, Tư lệnh sao có thể tìm được cô?

Cô mang theo đầy bụng nghi ngờ chạy đến phòng thường trực, liếc mắt liền nhìn thấy một người mặc quân phục giống Lão Tam y đúc đang đợi ở đó, vừa thấy cô, người quân nhân đó bước tới, vội vã nói: "Đồng chí Tĩnh Thu phải không? Tôi là Trần Thụy Dân, em trai của Trần Thụy Tân, tình hình hiện tại của anh tôi rất không tốt, muốn mời cô đến bệnh viện một chuyến—"

Tĩnh Thu vừa nghe vậy, liền thấy chân mềm nhũn, run rẩy hỏi: "Anh ấy—làm sao thế?"

—"Ra xe trước đã, chúng ta lên xe rồi nói tiếp, tôi đến một lúc rồi đây—vốn định trực tiếp vào trong tìm cô, nhưng hôm nay các cô tổ chức mít tinh, bảo vệ đã khóa cổng trường rồi—"

Tĩnh Thu cũng chẳng màng xin phép nghỉ nữa, nói với bảo vệ rằng: "Anh giúp em gọi mẹ em dùng đàn phong cầm đệm đàn giúp mấy lớp đó nhé, bảo mẹ chiều nay giúp em lên lớp thay em một tiết, em bây giờ phải đến bệnh viện, có một người bạn của em—tình hình rất không tốt—"

Bảo vệ đồng ý, Tĩnh Thu liền vội vã cùng Trần Thụy Dân đi ra ngoài cổng trường.

Ngoài cổng trường đang đỗ một chiếc xe Jeep quân dụng, lúc Tĩnh Thu đi theo Trần Thụy Dân về phía chiếc xe Jeep, nghe thấy mấy học sinh trốn học đang hét lên: "Cô Tĩnh bị người quân quản bắt đi rồi!"

Cô đành chạy ngược lại phòng thường trực, bảo bảo vệ giải thích hộ mẹ cô một chút, tránh để tin đồn tam sao thất bản làm mẹ cô sợ hãi.

Trong chiếc xe Jeep quân dụng chỉ có tài xế và Trần Thụy Dân. Trên đường đi, Trần Thụy Dân kể cho cô nghe, Lão Tam sau khi từ bệnh viện huyện ra, không hề về tỉnh A, mà ở lại đội 3 bên Hoàng Hoa Tràng, một mặt có thể giúp làm rõ xem môi trường công tác của đội thăm dò địa chất có gây kích phát bệnh bạch cầu hay không, mặt khác Hoàng Hoa Tràng cách nông trường trường cấp 2 số 8 chỉ có vài dặm, con đường đó có thể lái ô tô, cũng có thể đi xe đạp, thuận tiện cho Lão Tam đến nông trường thăm cô.

Sau đó cô quay về thành phố K dạy học ở trường tiểu học trực thuộc trường cấp 2 số 8, Lão Tam cũng chuyển đến thành phố K, sống trong bệnh viện quân đội đó. Anh chỉ về tỉnh A một chuyến vào dịp Tết, sau Tết lại quay về thành phố K. Bố anh khuyên anh ở lại tỉnh A, nhưng anh không chịu. Bố anh đành để bảo mẫu nhà họ đi theo sang đây, chăm sóc anh trong bệnh viện. Sau đó nữa Trần Thụy Dân cũng qua đây, ở trong bệnh viện bầu bạn với anh. Bố anh không thể cứ túc trực ở thành phố K mãi được, chỉ có thể thường xuyên qua thăm anh, bởi vì lái xe từ tỉnh A sang chỉ mất khoảng mười tiếng đồng hồ. Bây giờ bố anh, dì út, dượng út, cô ruột, mấy người anh chị em họ, cùng với mấy người bạn đều đang túc trực ở bệnh viện.

Trần Thụy Dân nói: "Hồi anh tôi còn đi lại được, chúng tôi từng đến trường cấp 2 số 8 thăm cô, nhìn thấy cô dẫn mấy đứa con gái nhỏ đánh bóng chuyền ở sân thể thao. Chúng tôi cũng từng nhìn cô lên lớp dạy học cho học sinh từ con đường ngoài trường. Sau đó anh tôi ngã bệnh nằm liệt giường, anh ấy liền bảo một mình tôi đến thăm cô, về rồi kể lại cho anh ấy nghe. Anh ấy vẫn luôn không cho chúng tôi nói cho cô biết anh ấy ở thành phố K, cũng không cho chúng tôi nói cho cô biết anh ấy mắc bệnh bạch cầu. Anh ấy nói: 'Đừng để cô ấy biết, cứ để cô ấy sống vô lo vô nghĩ như thế đi.'

Có lời căn dặn của anh ấy, vốn dĩ chúng tôi sẽ không đến làm phiền cô, nhưng anh ấy đi quá—đau đớn, quá lâu. Anh ấy bước vào thời kỳ hấp hối đã mấy ngày nay, bệnh viện đã ngừng dùng thuốc, ngừng cấp cứu rồi, nhưng anh ấy mãi vẫn không nuốt được hơi thở cuối cùng đó, không nhắm mắt lại được. Chúng tôi nghĩ chắc chắn anh ấy muốn gặp cô một lần, thế nên mới bất chấp quy củ do anh ấy đặt ra, tự ý tìm đến cô. Tin rằng cô sẽ hiểu cho chúng tôi, cũng tin rằng cô sẽ muốn gặp anh ấy một lần. Nhưng cô tuyệt đối đừng làm hành động gì quá khích, bằng không anh ấy ở trên trời có linh thiêng, nhất định sẽ trách mắng chúng tôi."

Tĩnh Thu không thốt nên lời, cô không biết có phải vì khoảng thời gian này cô nhớ Lão Tam quá nhiều mà đâm ra thần kinh hô hấp không bình thường rồi hay không. Một mặt cô vui mừng vì có thể gặp lại Lão Tam, mặt khác lại đau như cắt vì anh đã bước vào "thời kỳ hấp hối". Cô hy vọng đây chỉ là một giấc mơ, một cơn ác mộng. Cô hy vọng mau chóng tỉnh lại từ trong mơ, nhìn thấy Lão Tam cúi người nhìn cô, hỏi cô có phải đã gặp ác mộng không, bảo cô rằng giấc mơ đều là ngược lại.

Trần Thụy Dân hỏi: "Đồng chí Tĩnh Thu, cô có phải đảng viên không?"

Tĩnh Thu lắc đầu.

—"Cô là đoàn viên à?"

Tĩnh Thu gật gật đầu.

—"Vậy xin cô lấy danh nghĩa đoàn viên mà thề tuyệt đối không làm ra những việc tổn hại đến bản thân mình—"

Tĩnh Thu lại gật gật đầu.

Đến bệnh viện, chiếc xe Jeep chạy thẳng đến bãi đất trống bên ngoài phòng bệnh, Trần Thụy Dân chào Tĩnh Thu xuống xe, dẫn cô lên lầu hai. Trong phòng bệnh có khá nhiều người, ai nấy đều đỏ hoe mắt. Nhìn thấy cô, một người có dáng vẻ thủ trưởng liền nghênh đón bước tới, cất tiếng hỏi: "Là đồng chí Tĩnh Thu phải không?"

Tĩnh Thu gật đầu, vị thủ trưởng nắm lấy tay cô, nước mắt giàn giụa đầy mặt, chỉ tay về phía giường bệnh nói: "Cậu ấy nhất định là đang đợi cô, cô đi—vào từ biệt cậu ấy một tiếng đi." Nói xong liền bước ra hành lang bên ngoài.

Tĩnh Thu bước đến gần giường bệnh, nhìn thấy người đang nằm trên giường, nhưng cô không dám tin đó chính là Lão Tam, anh gầy gầy gầy lắm, đúng là da bọc xương, khiến cho hàng lông mày của anh trông đặc biệt dài và rậm. Đôi mắt trũng sâu của cô ấy nửa nhắm nửa mở, tròng trắng hình như chi chít tơ máu. Tóc rụng đi rất nhiều, trông rất thưa thớt. Gò má của anh nhô cao, hai bên má hóp vào, khuôn mặt trắng bệch như tấm ga giường bệnh.

Tĩnh Thu không dám bước tới, cảm thấy đây không thể nào là Lão Tam được. Lão Tam mà cô nhìn thấy cách đây mấy tháng, vẫn là người thanh niên tuấn tú tiêu sái, phong độ ngời ngời đó, còn bệnh nhân trước mắt này, thực sự khiến người ta nhìn mà thảm không nỡ nhìn.

Mấy người đang nhẹ nhàng đẩy cô về phía giường bệnh, cô lấy hết dũng khí bước đến bên giường bệnh, tìm thấy bàn tay trái của anh từ dưới tấm ga trải giường, nhìn thấy vết sẹo mu bàn tay của anh. Bàn tay anh bây giờ trơ xương gầy guộc, vết sẹo đó lại càng trông dài hơn. Chân cô mềm nhũn, quỵ xuống bên mép giường.

Cô cảm thấy có mấy người đang kéo cô đứng dậy, cô không chịu đứng dậy. Cô nghe thấy mấy người đang giục giã cô: "Mau gọi đi! Mau gọi đi chứ!"

Cô quay đầu lại, ngơ ngác hỏi: "Gọi cái gì?"

—"Gọi tên cậu ấy chứ, ngày thường cô gọi thế nào, bây giờ cứ gọi thế ấy, cô không gọi, cậu ấy đi mất đấy!"

Tĩnh Thu không cất thành tiếng được, ngày thường cô vốn đã không gọi tên anh, bây giờ cô lại càng không gọi nổi. Cô chỉ biết nắm chặt lấy tay anh, thẫn thờ nhìn anh. Tay anh vẫn chưa hoàn toàn lạnh ngắt, vẫn còn chút hơi ấm, chứng tỏ anh vẫn còn sống, nhưng lồng ngực anh đã không còn phập phồng nữa rồi.

Mấy người lại giục cô "Mau gọi đi, mau gọi đi", cô nắm chặt tay anh, nói với anh rằng: "Em là Tĩnh Thu, em là Tĩnh Thu—" Anh từng nói rồi, cho dù một cước của anh đã bước vào mồ, nghe thấy tên cô, anh cũng sẽ rút chân về nhìn cô một cái.

Cô cứ nắm chặt tay anh như vậy, tràn đầy hy vọng nói với anh: "Em là Tĩnh Thu, em là Tĩnh Thu—"

Cô không nhớ mình đã nói câu này bao nhiêu lần, đầu gối cô quỳ đến tê dại, cổ họng cũng khản đặc, người bên cạnh nhìn không nổi nữa, nói: "Đừng gọi nữa, cậu ấy không nghe thấy đâu."

Nhưng cô không tin, bởi vì mắt anh vẫn còn nửa nhắm nửa mở, cô biết anh nghe thấy, anh chỉ là không thể nói chuyện, không thể đáp lại cô, nhưng anh nhất định nghe thấy. Cô dường như có thể nhìn thấy một chân của anh đã giẫm vào trong mồ, nhưng cô tin chỉ cần cô cứ gọi mãi, anh sẽ không nỡ bước nốt cái chân còn lại vào trong mồ.

Cô không ngừng nói với anh: "Em là Tĩnh Thu! Em là Tĩnh Thu!"

Cô sợ anh không nghe thấy, liền dịch lên đầu anh, nói bên tai anh: "Em là Tĩnh Thu! Em là Tĩnh Thu!" Cô cảm thấy anh có thể nghe thấy cô, chỉ là bị một màn sương trắng bao phủ, anh cần chút thời gian, dựa vào vết bớt của cô để xác minh xem có phải cô hay không.

Cô nghe thấy tiếng khóc nức nở kìm nén, nhưng cô không khóc, vẫn kiên trì nói với anh: "Em là Tĩnh Thu! Em là Tĩnh Thu!"

Một lúc sau, cô nhìn thấy anh nhắm mắt lại, hai giọt nước mắt lăn từ khóe mắt xuống.

Hai giọt nước mắt màu đỏ, trong suốt...

Hồi kết

Lão Tam đã đi rồi, theo di nguyện của anh, thi hài của anh sau khi hỏa táng được chôn cất dưới gốc cây táo gai đó. Anh không phải là liệt sĩ chống Nhật, nhưng đại đội Tây Thôn Bình chiếu theo tiêu chuẩn hy sinh vì công vụ để xử lý, cho phép anh chôn cất ở đó. Thời kỳ đầu Cách mạng Văn hóa, những tấm bia mộ của các liệt sĩ chống Nhật đó đều bị đào bới lên coi như "Tứ cựu", cho nên Lão Tam cũng không lập bia mộ.

Bố của Lão Tam nói với Tĩnh Thu: "Nó khăng khăng đòi chôn ở đây—, chúng tôi đều—ở xa, đành phó thác nó cho cháu vậy—"

Lão Tam lúc sinh thời đã đem nhật ký, những bức thư viết cho Tĩnh Thu, ảnh chụp,... đều đựng vào trong một chiếc túi đeo chéo quân dụng, ủy thác cho em trai cất giữ, dặn rằng nếu Tĩnh Thu sống rất hạnh phúc, thì đừng đưa những thứ này cho cô; nếu tình cảm của cô không thuận lợi, hoặc hôn nhân không hạnh phúc, thì hãy đưa những thứ này cho cô, để cô biết trên thế giới này từng có một người, đem hết tâm can tình cảm yêu cô, để cô tin rằng trên thế giới này có tình yêu vĩnh cửu.

Anh viết ở trang bìa một cuốn nhật ký rằng: "Anh không thể đợi em một năm một tháng được nữa, anh cũng không thể đợi em đến năm hai mươi lăm tuổi được nữa, nhưng anh sẽ đợi em cả đời."

Bên cạnh anh chỉ có một tấm ảnh Tĩnh Thu hồi sáu tuổi và bức thư mười sáu chữ đó. Anh vẫn luôn cất giữ, cũng đặt trong chiếc túi đeo chéo quân dụng ấy.

Trần Thụy Dân đã giao tất cả những thứ này cho Tĩnh Thu.

Cứ vào tháng Năm hàng năm, Tĩnh Thu đều đến dưới gốc cây táo gai đó, cùng Lão Tam ngắm hoa táo gai. Không biết có phải là tác dụng tâm lý của cô hay không, cô cảm thấy hoa trên cây đó còn đỏ hơn cả những bông hoa mà Lão Tam từng tặng.

Mười năm sau, Tĩnh Thu thi đỗ cao học chuyên ngành tiếng Anh trường Đại học L.

Hai mươi năm sau, Tĩnh Thu vượt đại dương sang sông, đến nước Mỹ theo học bậc tiến sĩ.

Ba mươi năm sau, Tĩnh Thu đã nhậm chức giảng dạy tại một trường đại học ở Mỹ. Năm nay, cô sẽ dẫn con gái bay về dưới gốc cây táo gai đó, thăm hỏi Lão Tam.

Cô sẽ nói với con gái rằng: "Nơi đây chôn cất người mà mẹ yêu."

(Hết)