Trong suốt tháng 10, lượng khách tham dự hội chợ tăng mạnh khi ngày càng có nhiều người nhận ra rằng thời gian thăm quan Thành Phố Trắng không còn nhiều. Vào ngày 22 tháng 10, tổng số khách tham dự đạt 138.011 người. Chỉ hai ngày sau, con số lên tới 244.127. Hàng ngày, hai mươi ngàn người ngồi vòng đu quay Ferris, nhiều hơn 80 phần trăm so với đầu tháng. Mọi người đều hi vọng lượng khách tham dự sẽ tiếp tục tăng và số lượng người đến lễ bế mạc ngày 30 tháng 10 sẽ phá vỡ kỷ lục trước đó của Ngày Chicago.

Để thu hút khách cho lễ bế mạc, Frank Millet lên kế hoạch cho một lễ kỷ niệm kéo dài cả ngày với âm nhạc, các bài phát biểu, pháo hoa và sự xuất hiện của chính “Columbus” từ bản sao kích cỡ thật của tàu Nina, Pinta và Santa María96, được lắp ở Tây Ban Nha cho hội chợ. Millet thuê các diễn viên vào vai Columbus và các thuyền trưởng của ông; thủy thủ đoàn sẽ bao gồm những người đàn ông chèo hai con thuyền đến Chicago. Millet mượn cây cối và thực vật nhiệt đới từ Tòa nhà Vườn cảnh và chuyển chúng tới bờ hồ. Ông cũng dự định khoác lên bờ hồ gỗ sồi rụng và lá phong để làm nổi bật việc Columbus đã đổ bộ vào mùa thu, mặc dù cây cọ xanh tốt và lá héo rụng không thực sự tương thích. Sau khi đổ bộ, Columbus sẽ cắm thanh kiếm của mình xuống đất và tuyên bố thế giới mới thuộc về Tây Ban Nha, trong khi người của ông đứng vào các vị trí giả định được vẽ trong bức tranh trên con tem bưu chính hai xu kỷ niệm khám phá của Columbus. Trong khi đó, theo tờ Tribune, những người Da đỏ được tuyển chọn từ chương trình của Buffalo Bill và các triển lãm khác sẽ “thận trọng săm soi” đoàn đổ bộ trong khi la hét một cách rời rạc và chạy “qua lại”. Với màn tái hiện này, Millet hi vọng sẽ đưa du khách “quay trở về bốn trăm năm trước”- mặc dù tàu kéo hơi nước sẽ đưa các tàu Tây Ban Nha vào bờ.

96 Tên hai con tàu Columbus sử dụng trong chuyến hành trình của mình.

Tuy nhiên, trước đó là ngày trọng đại của Thị trưởng Harrison, Ngày các Thành phố Hoa Kỳ vào thứ Bảy, 28 tháng 10. Năm ngàn thị trưởng và thành viên hội đồng thành phố, trong đó có thị trưởng San Francisco, New Orleans và Philadelphia, đã chấp nhận lời mời tham dự hội chợ của Harrison. Không rõ liệu Thị trưởng New York có tham dự hay không.

Buổi sáng hôm đó Harrison khiến các phóng viên vui mừng bằng cách tuyên bố rằng, những tin đồn về ông và cô Annie Howard trẻ tuổi là chính xác và không chỉ có vậy, cả hai dự định sẽ kết hôn vào ngày 16 tháng 11.

Khoảnh khắc vinh quang đến vào buổi chiều, khi ông nói chuyện với các thị trưởng đang tụ tập. Bạn bè cho biết ông chưa bao giờ trông đẹp trai, đầy sức sống đến vậy.

Ông ca ngợi sự thay đổi kinh ngạc của công viên Jackson. “Hãy chiêm ngưỡng nó ngay bây giờ!” Ông nói. “Những tòa nhà này, hội trường này, giấc mơ hàng thế kỷ của các nhà thơ này là khao khát dữ dội của riêng các kiến trúc sư điên rồ.” Ông nói với khán giả của mình, “bản thân tôi nhận được sức sống mới” - có lẽ ám chỉ đến cô Howard - “và tôi tin rằng tôi sẽ nhìn thấy ngày Chicago trở thành thành phố lớn nhất nước Mỹ và là thành phố lớn thứ ba của toàn thế giới.” Ông đã sáu mươi tám tuổi nhưng tuyên bố, “tôi có ý định sống thêm hơn nửa thế kỷ nữa và ở cuối nửa thế kỷ đó, London sẽ run rẩy khi Chicago vượt qua nó...”

Lướt nhìn thị trưởng thành phố Omaha, ông ân cần đề nghị chấp nhận Omaha làm ngoại ô.

Ông đổi hướng bài phát biểu. “Việc nhìn vào triển lãm tuyệt vời này và nghĩ rằng nó sẽ sụp đổ thành tro bụi khiến tôi phát ốm,” ông nói. Ông hi vọng việc phá dỡ sẽ diễn ra nhanh chóng và ông trích dẫn một nhận xét gần đây của Burnham, ” ‘Hãy để nó ra đi; nó phải đi rồi, vì vậy hãy để nó ra đi. Hãy trao cho chúng tôi ngọn đuốc để đốt nó thành tro bụi’. Tôi ủng hộ anh ta. Nếu chúng ta không thể bảo tồn nó sau một năm, tôi sẽ ủng hộ việc dùng một ngọn đuốc để đốt nó và để nó bay lên bầu trời tươi sáng về với thiên đường vĩnh cửu.”

***

Prendergast không thể chịu đựng được nữa. Chuyến thăm văn phòng luật sư doanh nghiệp của gã - văn phòng chính đáng của gã - diễn ra trong nhục nhã. Họ đã cười nhạo gã. Cười đểu. Tuy nhiên, Harrison đã hứa cho gã công việc. Gã phải làm gì để thu hút được sự chú ý của thị trưởng? Tất cả chỗ bưu thiếp của gã chẳng đem lại điều gì. Không ai viết cho gã, không ai coi trọng gã.

Vào hai giờ chiều Ngày các Thành phố Hoa Kỳ, Prendergast rời khỏi ngôi nhà của mẹ mình và đi đến một cửa hàng bán giày trên đại lộ Milwaukee. Gã trả bốn đô-la mua một khẩu súng lục sáu viên. Gã biết rằng mẫu súng lục đặc biệt này có xu hướng tình cờ khai hỏa khi bị va phải hoặc rơi xuống đất, vì vậy gã chỉ nạp năm viên đạn và để một ổ trống dưới chốt an toàn.

Sau này, sẽ có nhiều cuộc tranh luận về sự đề phòng trên.

***

Vào ba giờ chiều, khoảng thời gian Harrison đang phát biểu, Prendergast bước vào tòa nhà Unity ở trung tâm Chicago, nơi có văn phòng của Thống đốc John P. Altgeld.

Prendergast trông nhợt nhạt và kích động một cách kỳ lạ. Một viên chức của tòa nhà lo ngại thái độ của gã và nói với gã rằng gã không được phép vào.

Prendergast trở lại đường phố.

***

Trời đã gần tối khi Harrison rời công viên Jackson và lái xe về phía Bắc qua hoàng hôn khói mù lạnh lẽo để đến ngôi biệt thự trên đại lộ Ashland. Nhiệt độ đã giảm mạnh trong tuần qua, xuống âm một độ vào ban đêm và bầu trời dường như u ám vĩnh cửu. Harrison về đến nhà của mình vào lúc bảy giờ tối. Ông sửa qua loa cửa sổ tầng đầu tiên, sau đó ngồi ăn bữa tối với Sophie và Preston, hai đứa con của ông. Ông còn có những người con khác, nhưng chúng đã trưởng thành và rời đi. Bữa ăn, tất nhiên, bao gồm dưa hấu.

Trong bữa ăn tối vào khoảng bảy giờ ba mươi, có người bấm chuông ở cửa trước. Mary Hanson, người giúp việc phòng khách, mở cửa và thấy một người đàn ông trẻ gầy gò với một khuôn mặt nhẵn nhụi và mái tóc đen cắt sát. Gã trông ốm yếu. Gã muốn gặp thị trưởng.

Bản thân yêu cầu này không có gì đặc biệt. Các chuyến viếng thăm bởi người lạ vào buổi tối là chuyện xảy ra thường xuyên tại nhà Ashland, vì Harrison tự hào về việc luôn sẵn sàng tiếp đón tất cả công dân Chicago, dù ở tầng lớp xã hội nào. Tuy nhiên, vị khách tối nay dường như tiều tuỵ hơn cả và cư xử kỳ lạ. Mặc dù vậy, Mary Hanson bảo anh ta trở lại sau nửa giờ.

***

Đối với ngài thị trưởng, hôm đó là một ngày thú vị nhưng vất vả. Ông ngủ thiếp đi tại bàn ăn. Ngay trước tám giờ tối, con trai ông rời khỏi phòng ăn lên phòng thay đồ để tham dự một sự kiện buổi tối trong thành phố. Sophie cũng đi lên lầu, để viết một lá thư. Ngôi nhà ấm cúng và được chiếu sáng. Mary Hanson và những người phục vụ khác tụ tập trong nhà bếp để ăn bữa tối riêng của họ.

Đúng tám giờ tối, chuông cửa trước một lần nữa vang lên và một lần nữa Hanson đã ra mở cửa.

Vẫn là người thanh niên đó đứng ở ngưỡng cửa. Hanson yêu cầu gã chờ trong sảnh và đi gọi thị trưởng.

“Phải khoảng tám giờ khi tôi nghe thấy một tiếng ồn,” Preston, con trai Harrison, cho biết. “Tôi giật mình; nghe có vẻ giống như một bức tranh rơi xuống đất.” Sophie cũng nghe thấy nó và nghe thấy tiếng cha cô kêu to. “Tôi không nghĩ gì về nó,” cô nói, “bởi tôi nghĩ rằng đó là một vài bức tranh rơi xuống sàn gần cuối sảnh. Tôi nghĩ tiếng kêu của cha tôi là một cái ngáp dài. Ông ấy có cách ngáp rất to.”

Preston rời khỏi phòng mình và thấy khói bốc lên từ lối vào sảnh. Khi đi xuống cầu thang, anh nghe thấy hai tiếng súng nữa. “Phát súng cuối cùng xuyên qua người rất rõ ràng,” anh nói. “Tôi biết đó là một khẩu súng lục.” Nó nghe “giống một vụ nổ hố ga.”

Anh chạy đến sảnh và thấy Harrison nằm ngửa xung quanh những người giúp việc, không khí đầy mùi thuốc súng. Có rất ít máu. Preston hét lên, “Cha không bị thương chứ?”

Thị trưởng tự trả lời. “Có,” ông nói. “Ta đã bị bắn. Ta sẽ chết.” Ba tiếng súng nữa vang lên ngoài đường. Người đánh xe ngựa bắn khẩu súng lục chỉ thiên một lần để báo cho cảnh sát, một lần vào Prendergast và Prendergast bắn trả.

Tiếng động khiến William J. Chalmers, một người hàng xóm, xuất hiện. Ông gấp áo của mình kê xuống dưới đầu Harrison. Harrison nói với ông rằng ông đã bị bắn vào tim, nhưng Chalmers không tin điều đó. Có quá ít máu.

Họ đã cãi nhau.

Chalmers nói với Harrison ông không bị bắn vào tim.

Harrison ngắt lời, “tôi nói cho ngài rằng tôi đã bị bắn vào tim; tôi sẽ chết.”

Một vài phút sau tim ông ngừng đập.

“Ông ấy đã chết trong tức giận,” Chalmers nói, “bởi vì tôi không tin ông ấy. Kể cả khi chết ông ấy vẫn mạnh mẽ và hống hách.”

***

Prendergast đi đến đồn cảnh sát trên đường Des Plaines gần đó và bình tĩnh nói với O. Z. Barber, trung sĩ đang trực, “Hãy bắt giam tôi; Tôi là người đã bắn thị trưởng.” Vị trung sĩ hoài nghi, cho đến khi Prendergast đưa cho anh khẩu súng đượm mùi bột thuốc súng. Barber thấy buồng đạn của nó chứa bốn vỏ đạn rỗng và một vỏ đạn còn nguyên. Ổ đạn thứ sáu trống không.

Barber hỏi Prendergast lí do tại sao gã bắn thị trưởng.

“Bởi vì ông ta đã phản bội niềm tin của tôi. Tôi ủng hộ ông ta trong suốt chiến dịch tranh cử và ông ta đã hứa sẽ bổ nhiệm tôi vào vị trí luật sư doanh nghiệp. Ông ta đã không thực hiện lời hứa.”

***

Công ty hội chợ hủy bỏ lễ bế mạc. Sẽ không có cuộc diễu hành kỷ niệm, không có cuộc đổ bộ của Columbus, không có diễn văn của Harlow Higinbotham, George Davis, hay Bertha Palmer; không trao các giải thưởng, không có lời khen ngợi cho Burnham và Olmsted; không có “Hoa Kỳ muôn năm”; không có màn trình bày “Những ngày thân ái”97 của đám đông. Thay vào đó lễ bế mạc trở thành lễ tưởng niệm tại Sảnh Lễ hội. Trong lúc khán giả bước vào, một nhạc sĩ chơi bản “Lễ diễu hành đám tang” của Chopin trên đàn đại phong cầm khổng lồ tại sảnh. Sảnh rất lạnh, chủ tọa tuyên bố những người đàn ông không cần bỏ mũ.

97 Những Ngày Thân ái (Auld Lang Syne) là ca khúc đón giao thừa của Robert Burns.

Mục sư Tiến sĩ J. H. Barrows đọc lời ban phước lành và Kinh Tạ ơn và sau đó, theo yêu cầu của quan chức hội chợ, đọc một bài phát biểu Higinbotham đã chuẩn bị cho buổi lễ dự kiến ban đầu. Bài diễn văn vẫn có vẻ phù hợp, đặc biệt là một đoạn văn. “Chúng ta đang quay lưng với giấc mơ đẹp nhất của nền văn minh và chuẩn bị tiễn đưa nó về cát bụi,” Barrows đọc. “Điều đó giống như cái chết của một người bạn thân hữu.”

Các khán giả từ từ trở ra trong buổi chiều xám lạnh.

Vào đúng bốn giờ bốn mươi lăm, mặt trời lặn, tàu chiến Michigan khai hỏa một trong những khẩu pháo của nó và tiếp tục bắn hơn hai mươi lần trong lúc một ngàn người đàn ông lặng lẽ vào vị trí các lá cờ của triển lãm. Với phát pháo cuối cùng từ súng của Michigan, lá cờ lớn tại tòa nhà Quản trị được hạ xuống đất. Đồng thời, hàng ngàn lá cờ khác cũng được hạ xuống, trong lúc những nhạc sĩ thổi kèn trompet và fa-gốt tại Sảnh Danh dự chơi bài “Lá cờ đầy sao” và “Hoa Kỳ”. Hai trăm ngàn du khách, nhiều người trong số đó đã khóc, tham gia cùng.

Hội chợ đã kết thúc.

***

Sáu trăm xe ngựa trong đoàn đưa tang Carter Harrison trải dài hàng dặm. Đám rước di chuyển chậm chạp và lặng lẽ qua một biển đàn ông và phụ nữ mặc quần áo tang màu đen. Một nhà táng chở quan tài đen của Harrison dẫn đầu đoàn đưa tang và được tiếp nối ngay sau bởi con ngựa Kentucky yêu quý của Harrison, bàn đạp được vắt trên yên ngựa trống không. Cờ trắng, biểu tượng của Thành Phố Trắng, được treo rủ khắp nơi. Hàng ngàn đàn ông và phụ nữ đeo huy hiệu ghi “Carter của chúng ta” và im lặng theo dõi những công dân ưu tú nhất của thành phố đi qua, từng xe ngựa một. Armour, Pullman, Schwab, Field, McCormick, Ward.

Và Burnham.

Đó là một chuyến đi khó khăn với ông. Ông đã đi qua con đường này trước đây, để chôn John Root. Hội chợ bắt đầu bằng cái chết và giờ nó đã kết thúc bằng cái chết.

Đám rước lớn đến mức cần hai giờ để vượt qua một điểm bất kỳ. Khi nó đến nghĩa trang Graceland ở phía Bắc thành phố, màn đêm đã bao phủ và một màn sương mềm mại ôm lấy mặt đất. Những hàng cảnh sát dài đứng hai bên đường đến nhà thờ đá nâu của nghĩa trang. Ở một bên là năm mươi thành viên của Hội Hát Đức Thống Nhất.

Harrison đã nghe họ hát trong một buổi giã ngoại và nói đùa rằng muốn họ hát tại đám tang của mình.

***

Cái chết của Harrison như phủ lên thành phố một tấm màn nặng nề. Trước đó và sau đó. Tại những nơi các tờ báo lẽ ra đã đăng một chuỗi dài những câu chuyện về những hiệu ứng của hội chợ, giờ chủ yếu chỉ là sự yên lặng. Hội chợ vẫn mở, một cách không chính thức vào ngày 31 và nhiều người đàn ông và phụ nữ đã đến thăm hội chợ lần cuối cùng, như để bày tỏ sự kính trọng với người thân đã mất. Một người phụ nữ đầy nước mắt nói với nhà báo Teresa Dean, “Lời chào tạm biệt này buồn như bất kỳ lời chào nào tôi biết trong những năm tôi đã sống.” William Stead, biên tập viên người Anh, người mà em trai Herbert đã tường thuật lễ khai mạc hội chợ, đến Chicago từ New York vào đêm đóng cửa chính thức nhưng thực hiện chuyến thăm hội chợ đầu tiên của mình vào ngày hôm sau. Ông tuyên bố rằng không có gì ông thấy ở Paris, Rome, hay London hoàn hảo như Sảnh Danh dự.

Đêm đó, triển lãm chiếu sáng khu hội chợ lần cuối cùng. “Bên dưới những vì sao, mặt hồ tối tăm và ảm đạm,” Stead viết, “nhưng bên trên bờ hồ lấp lánh và tỏa sáng trong sự rạng rỡ vàng óng là thành phố màu ngà, đẹp như giấc mơ của nhà thơ, lặng im như thành phố của người chết.”