Ác Quỷ Thành Phố Trắng

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 163 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Cần Tìm Người Ngoại Đạo
Cần Tìm Người Ngoại Đạo

❊ ❊ ❊

Mặc cho những nghi ngại của mình, Olmsted vẫn giao việc hoàn thành cảnh quan triển lãm vào tay Ulrich và chấp thuận một lịch trình nghiêm ngặt giữa công việc và di chuyển qua mười sáu tiểu bang. Đến giữa tháng 6, ông quay lại bất động sản Vanderbilt ở Bắc Carolina. Trên đường đi, trong các toa xe, nhà ga và khách sạn, ông dò hỏi những người xa lạ về hội chợ và giữ kín thân phận của mình. Con số ảm đạm của hội chợ khiến ông cảm thấy bối rối và lúng túng. Ông hỏi du khách họ đã đến hội chợ chưa và nếu có thì họ nghĩ gì về nó, nhưng ông đặc biệt quan tâm đến ý kiến của những người chưa đi - những gì họ từng nghe nói, họ có kế hoạch đi không, điều gì ngăn cản họ?

“Sự quan tâm đến hội chợ ngày càng gia tăng xuất hiện ở khắp mọi nơi,” ông nói với Burnham trong một lá thư vào ngày 20 tháng 6 tại Biltmore. “Ở khắp nơi tôi đều thấy dấu hiệu cho biết mọi người đang có kế hoạch đến đó.” Những người đầu tiên trực tiếp chứng kiến hội chợ đã nhận được sự quan tâm cao độ. Các giáo sĩ đã thăm quan nó đang đưa hội chợ vào bài giảng và thuyết giáo. Ông vui mừng khi thấy rằng những gì du khách thích nhất không phải là những hiện vật mà là các tòa nhà, đường thủy, phong cảnh và cách hội chợ khiến họ ngạc nhiên. “Những người đã tới hội chợ nhận thấy, về cơ bản, nó hay ho hơn nhiều những gì các tờ báo đã viết... khiến họ càng mong đợi.” Ông kết luận, “Có một làn sóng nhiệt tình đang dâng lên trên mặt đất.”

Nhưng ông cũng nhận ra các yếu tố khác đang tạo ra một lực đối kháng. Trong khi những người được hỏi cho thấy sự nhiệt tình khi nói đến hội chợ, Olmsted viết, “họ gần như luôn luôn nhắc đến sự thiếu hoàn thiện, thiên về ý kiến cho rằng còn nhiều việc phải làm và rằng chương trình sau này sẽ tốt hơn.” Nông dân lên kế hoạch thăm quan hội chợ sau khi thu hoạch. Nhiều người đã trì hoãn chuyến thăm, họ hi vọng rằng, khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng của đất nước và áp lực từ Quốc hội cuối cùng sẽ buộc các tuyến đường sắt giảm giá vé đến Chicago. Thời tiết cũng là một vấn đề. Bị thuyết phục rằng Chicago quá nóng trong tháng 7 và tháng 8, nhiều người đã hoãn chuyến thăm của họ cho đến mùa thu.

Một trong những yếu tố nguy hại nhất, Olmsted nhận thấy, là nỗi sợ hãi phổ biến cho rằng bất cứ ai mạo hiểm đến Chicago sẽ “bị lừa không thương tiếc”, nhất là trong các nhà hàng của hội chợ, với giá “cắt cổ”. “Tôi chắc chắn rằng lời phàn nàn này phổ biến và mạnh mẽ hơn so với những gì ngài nhận thức được ở Chicago,” ông nói với Burnham. “Nó đến từ cả những người giàu và nghèo... Tôi nghĩ rằng chính bản thân tôi đã trả nhiều gấp mười lần cho một bữa ăn trưa tại triển lãm so với một bữa ăn ngon tương tự tại Knoxville, Tenn vài ngày trước đây. Tầng lớp nông dân tiết kiệm chưa đến với hội chợ sẽ cảm nhận được điều này hơn cả.”

Olmsted còn có một lí do khác để lo lắng về giá đồ ăn cao. “Điều đó,” ông viết, “sẽ khiến ngày nhiều người mang thức ăn của mình đến hội chợ, tạo ra ngày càng nhiều giấy vụn và rác rưởi trên mặt đất.”

Olmsted cho rằng việc quan trọng bây giờ là tập trung cải thiện khả năng đem đến tia sáng le lói trong các câu chuyện mà khách thăm quan mang về nhà. “Đây là quảng cáo quan trọng nhất cần được phát triển; loại quảng cáo của sự nhiệt tình, xúc động dễ lan truyền, sinh ra từ thực tại xuất sắc: Câu hỏi không phải là liệu mọi người có hài lòng hay không, mà là họ sẽ ngưỡng mộ đến mức nào và sự thích thú bất ngờ về những gì họ phát hiện lây lan sang người khác ra sao.”

Để thực hiện mục tiêu này, ông viết, một số sai sót dễ phát hiện cần được chú ý ngay lập tức. Ví dụ như lối đi trải sỏi của triển lãm. “Tại khu đất hội chợ, không có một mét vuông đường đi bộ trải sỏi nào đáng ngưỡng mộ, ít có con đường nào đi được,” ông viết. “Tôi thấy có vẻ như cả nhà thầu lẫn thanh tra, người có nhiệm vụ đảm bảo các nhà thầu hoàn thành nhiệm vụ của mình, chưa bao giờ nhìn thấy một lối đi bộ trải sỏi tử tế, hoặc họ không biết thế nào là một lối đi bộ trải sỏi tốt. Khiếm khuyết trong lối đi bộ của ngài là gì?” - Lối đi bộ của ngài, ông nói, không phải của tôi hay của chúng ta, mặc dù chúng là trách nhiệm của ban cảnh quan của ông - “Ở một số nơi, đá sỏi hoặc đá cuội nhỏ nhô ra từ bề mặt, khiến không một phụ nữ nào, với đôi giày mùa hè của mình, có thể bước đi mà không đau đớn. Bề mặt ở những nơi khác dùng loại vật liệu mà một khi đủ ẩm, thay vì trở nên cứng, nó sẽ trở nên nhầy nhụa và gây khó chịu khi đi bộ trên đó; cùng với đó, do thiếu sự chăm sóc, lớp chất nhờn dễ dàng làm vấy bẩn giày và váy, qua đó làm những người phụ nữ không thoải mái.” Chuyến đi tới châu Âu đã cho ông thấy rằng một con đường sỏi thực sự tốt “nên bằng phẳng và sạch sẽ như sàn phòng vẽ.”

Sự sạch sẽ của mặt đất cũng không đáp ứng được các tiêu chuẩn của châu Âu, như ông đã lo ngại. Rác ở khắp mọi nơi, có quá ít người được phân công để thu dọn chúng. Hội chợ cần gấp đôi nhân lực cho việc này, ông nói và cần kiểm tra công việc của họ kĩ lưỡng hơn. “Tôi đã thấy giấy vụn dường như bị cuốn khỏi khoảng sân ngoài trời lên khu vực cây bụi ở giữa khoảng sân và các đầm phá,” Olmsted viết. “Sự lừa lọc trốn tránh của các công nhân lẽ ra phải giữ gìn các bậc thang sạch sẽ này phải là một hành vi phạm tội hình sự.”

Ông cũng cảm thấy bực mình bởi tiếng ồn từ các tàu hơi nước mà Burnham, bỏ qua sự phản đối liên tục của ông, đã cho phép chạy trên vùng nước của triển lãm bên cạnh các tàu điện. “Các con tàu này rẻ tiền, không tao nhã và vụng về, lạc tông với nơi mọi người gọi Sảnh Danh Dự của hội chợ, như một con bò trong một vườn hoa.”

Tuy nhiên, mối quan tâm lớn nhất của Olmsted là phần chính của triển lãm tại công viên Jackson. Đơn giản là nó không vui. “Xuất hiện quá nhiều những mệt mỏi và vội vã khi phải thực hiện nghĩa vụ ngắm cảnh. Một việc cần làm trước khi về nhà, nhưng khán giả lại trải nghiệm một bầu không khí u sầu trên khía cạnh này và chúng ta cần thực hiện các biện pháp quyết liệt để loại bỏ nó.”

Cũng như Olmsted tìm cách gợi lên một vầng hào quang bí ẩn trong cảnh quan của mình, tại đây ông kêu gọi tạo nên các khoảnh khắc dường như ngẫu nhiên của sự quyến rũ. Các buổi hòa nhạc và các cuộc diễu hành hữu ích nhưng quá “phô trương hoặc có kịch bản.” Olmsted muốn một điều gì đó như một “sự cố nhỏ... không thể hiện rõ sự chuẩn bị; không nghiêm trang, dường như tự phát và ngẫu nhiên.” Ông hình dung ra các nhạc công chơi kèn thợ săn trên đảo Wooded, âm nhạc của họ bồng bềnh trên mặt nước. Ông muốn những chiếc đèn lồng Trung Quốc giăng trên tàu thuyền và cầu đều giống nhau. “Tại sao không đeo mặt nạ khiêu vũ với trống cơm như ở Ý? Ngay cả những người bán nước chanh vỉa hè cũng sẽ giúp đỡ nếu vũ công di chuyển trong những chiếc váy đẹp như tranh vẽ; hoặc những người bán bánh, xuất hiện như đầu bếp, với mũ nắp phẳng và trong bộ trang phục trắng không tì vết từ đầu đến chân?” Vào những đêm có các sự kiện lớn tại công viên Jackson thu hút du khách từ Midway, “có nên thuê một vài người “ngoại đạo”, da đen, trắng và vàng, giá rẻ, để hòa mình một cách kín đáo, trong những trang phục hoàn toàn bản địa, đi cùng đám đông về Sảnh Chính?”

***

Khi Burnham đọc lá thư của Olmsted, ông hẳn cho rằng Olmsted đã bị mất trí. Burnham đã dành hai năm qua của cuộc đời để tạo ra ấn tượng về vẻ đẹp hoành tráng và giờ đây Olmsted muốn làm cho du khách cười nhạo. Burnham muốn họ câm lặng với sự thán phục. Sẽ không có nhảy múa. Không có người ngoại đạo.

Hội chợ là một thành phố trong mơ, nhưng đó là giấc mơ của Burnham. Ở khắp nơi nó phản ánh bức tường độc đoán trong tính cách ông, từ sự thừa thãi cảnh sát đến quy định cấm ngắt hoa chặt chẽ. Chẳng có nơi nào mà điều này lại rõ ràng như trong quy định hạn chế chụp ảnh trái phép của hội chợ.

Burnham đã ủy quyền cho một nhiếp ảnh gia duy nhất, Charles Dudley Arnold, độc quyền bán các bức ảnh chính thức của hội chợ, một sự sắp xếp cho phép Burnham kiểm soát các loại hình ảnh được phân phối trên toàn quốc và giải thích lí do tại sao tầng lớp thượng lưu gọn gàng, bảnh bao lại có xu hướng chen mình vào từng khung hình. Nhà thầu thứ hai thì độc quyền cho du khách hội chợ thuê Kodak. Kodak là một loại máy ảnh cầm tay mới mà không cần phải điều chỉnh ống kính và màn trập. Nhằm vinh danh hội chợ, Kodak gọi phiên bản gập phổ biến của mẫu máy ảnh hộp số 4 là Columbus. Các bức ảnh chụp bằng loại máy ảnh mới nhanh chóng được biết đến như là “snap-shots”, một thuật ngữ được sử dụng bởi các thợ săn người Anh nhằm mô tả một phát đạn nhanh chóng. Bất cứ ai có nhu cầu mang máy Kodak của mình đến hội chợ phải mua một giấy phép có giá hai đô-la, một số tiền vượt ngoài tầm với của hầu hết khách thăm quan; Con đường Cairo tại Midway áp dụng khoản phí một đô-la bổ sung. Một nhiếp ảnh gia nghiệp dư mang theo một máy ảnh lớn thông thường và chân máy phải trả mười đô-la, bằng với những gì các du khách ngoài thành phố chi trả cho nguyên một ngày tại hội chợ, bao gồm chỗ ở, ăn uống và phí vào cửa.

Bất chấp tất cả nỗi ám ảnh về chi tiết và sự kiểm soát của Burnham, một sự kiện tại hội chợ đã may mắn thoát khỏi sự chú ý của ông. Vào ngày 17 tháng 6, một đám cháy nhỏ xảy ra tại tòa nhà Kho lạnh, một công trình giống như lâu đài được xây dựng bởi Công ty Sắt Hercules tại góc Tây Nam của công viên. Chức năng của nó là để sản xuất nước đá, lưu trữ những hàng hóa dễ hư hỏng của các triển lãm, các nhà hàng và duy trì một sân trượt băng cho du khách muốn trải nghiệm cảm giác trượt băng trong tháng 7 mới lạ. tòa nhà là một thương vụ cá nhân: Burnham không liên quan gì đến việc xây dựng nó ngoại trừ việc phê duyệt thiết kế. Kỳ lạ thay, kiến trúc sư của nó tên Frank P. Burnham, không có quan hệ họ hàng gì.

Đám cháy xảy ra tại vòm trên cùng của tòa tháp trung tâm nhưng nhanh chóng được kiểm soát và chỉ thiệt hại khoảng một trăm đô-la trị giá. Mặc dù vậy, ngọn lửa khiến các hãng bảo hiểm nghiên cứu các tòa nhà kĩ hơn và những gì phát hiện ra khiến họ lo sợ. Một yếu tố quan trọng của thiết kế đã không được lắp đặt. Bảy công ty hủy bỏ chính sách bảo hiểm của họ. Sở Cứu hỏa Edward W. Murphy, quyền trưởng của Sở Cứu hỏa hội chợ Thế giới, phát biểu với một ủy ban bảo hiểm, “tòa nhà đó đem lại cho chúng tôi nhiều rắc rối hơn bất kỳ tòa nhà nào khác trên công trường. Nó là một cái bẫy lửa khốn khổ và chẳng mấy chốc sẽ bốc khói.”

Không ai nói với Burnham về ngọn lửa, không ai nói với ông về việc hủy bỏ bảo hiểm và không ai nói với ông về dự báo của Murphy.

uật: Minh Phúc —★— ÁC QUỶ THÀNH PHỐ TRẮNG ebook©MotSAch —★— TVE-4U©nguyenthanh-cuibap Nhà xuất bản: Thanh Niên
Nguồn: vnthuquan
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Erik Larson

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.