Hrothgar, vua xứ Đan Mạch, hay nhà Scylding, xây dựng một tửu điện hoặc cung điện lớn, nơi ông hy vọng sẽ khoản đãi các bầy tôi và ban tặng họ những món quà. Tuy nhiên, niềm vui của nhà vua và các bề tôi chẳng kéo dài được bao lâu. Grendel, con quái vật, nổi cơn ghen tị đầy căm hận. Nó không thể chịu đựng nổi những âm thanh vui tươi vọng xuống tới tận sào huyệt đầm lầy của hắn gần hội trường. Hết lần này đến lần khác, nó tiến đến tòa nhà tràn ngập niềm vui ấy với tâm địa phá phách tàn ác. Hết bề tôi này đến bề tôi khác bị bắt đi không thương tiếc và bị nuốt chửng, trong khi chẳng tìm được ai đủ mạnh mẽ và dũng cảm để đương đầu với con quái vật. Suốt mười hai năm, nó khủng bố Hrothgar cùng các chư hầu của ông.

Vượt biển, cách đó một ngày đường đi thuyền, Beowulf người xứ Geat, cháu trai của Higelac, vua xứ Geat, nghe được những việc làm của Grendel cùng nỗi thống khổ của Hrothgar. Ông quyết tâm tiêu diệt con quái vật hung ác và giải cứu vị vua già nua. Cùng với mười bốn người bạn đồng hành được chọn lựa kỹ càng, ông nhổ neo lên đường đến xứ Đan Mạch. Đặt chân đến xứ sở đó, ông nhanh chóng thuyết phục Hrothgar về khả năng giúp đỡ của mình. Khoảng thời gian trôi qua trước khi màn đêm buông xuống được dành cho việc uống bia và trò chuyện. Khi đến giờ đi ngủ của Hrothgar, ông giao phó hội trường lại cho Beowulf, bảo rằng chưa bao giờ trước đây ông trao quyền canh giữ tuyệt đối cung điện của mình cho người khác. Mọi người rút về nghỉ ngơi, còn Beowulf thì ngủ trong tư thế sẵn sàng vũ khí.

Grendel xuất hiện, kẻ bước đi vĩ đại chốn hoang mạc, mang theo cơn thịnh nộ của Thượng Đế. Nó chộp lấy và giết chết một trong những chiến binh đang ngủ. Sau đó, nó tiến về phía Beowulf. Một cuộc chiến giáp lá cà quyết liệt và dữ dội diễn ra. Không có thứ vũ khí nào được sử dụng, cả hai đối thủ đều đặt niềm tin vào sức mạnh và cú siết tay. Beowulf xé đứt vai Grendel khỏi khớp của nó, và con quái vật lủi thủi rút lui về sào huyệt, tru lên và gào thét trong nỗi đau đớn cùng cực và cơn thịnh nộ. Vết thương ấy là chí mạng.

Sáng hôm sau, khi rạng đông vừa ló dạng, đông đảo chiến binh tụ tập về tửu điện Heorot để nghe ngóng tin tức. Niềm vui vô bờ bến. Tiếng cười vui rộn rã vang lên khắp nơi. Hrothgar và các bề tôi vô cùng hào phóng bày tỏ lòng biết ơn và trao những món quà.

Tuy nhiên, mẹ của Grendel lại đến vào đêm hôm sau để trả thù cho cái chết của con trai ả. Ả vô cùng hung dữ và cuồng nộ. Trong khi Beowulf đang ngủ ở một căn phòng tách biệt đôi chút

[x]

so với khu vực của các chiến binh khác, ả bắt đi một trong những cố vấn được Hrothgar yêu mến nhất, rồi mang đi và nuốt chửng ông. Beowulf được gọi đến. Quyết tâm rời khỏi Heorot trong trạng thái thanh tẩy hoàn toàn, ông vũ trang đầy đủ và bước xuống để tìm kiếm con quái vật cái. Sau khi bơi lội qua làn nước suốt nhiều giờ liền, ông chạm trán nó gần đáy biển. Ả kéo ông xuống sào huyệt của mình. Ở đó, ông nhìn thấy Grendel đang nằm chết. Sau một cuộc chiến tuyệt vọng và suýt mất mạng với mảu đàn bà ấy, ông đã hạ sát được ả, rồi bơi ngược lên trong sự khải hoàn, mang theo cả thủ cấp của Grendel.

Niềm vui lại bùng lên tại Heorot. Những lời chúc mừng dồn dập gửi đến người chiến thắng. Hrothgar thực sự đổ tràn những kho báu vào lòng Beowulf; và các chư hầu của nhà vua đều đồng thuận rằng Beowulf sẽ là vị chúa công tiếp theo của họ.

Beowulf rời xứ Đan Mạch. Hrothgar khóc than và luyến tiếc trong buổi tiễn đưa.

Khi người anh hùng đặt chân đến quê hương mình, Higelac tiếp đón ông như một vị khách quý danh vọng. Ông chính là người anh hùng của thời đại.

Về sau, Beowulf trở thành vua của thần dân xứ mình, người Geats. Sau khi trị vì được năm mươi năm, vùng đất quanh ông bị tàn phá nặng nề bởi một con rồng phun lửa. Beowulf quyết tâm tiêu diệt nó. Trong trận chiến diễn ra sau đó, cả Beowulf và con rồng đều tử trận. Nỗi đau buồn của người Geats là không thể diễn tả bằng lời. Dù vậy, họ quyết tâm không bỏ sót điều gì để tôn vinh ký ức về vị chúa tể của mình. Một giàn hoả táng lớn được dựng lên, và thi thể của ông được hỏa táng. Sau đó, một gò mộ tưởng niệm được xây dựng, có thể nhìn thấy từ khoảng cách rất xa, để những người thủy thủ ở tận phương xa có thể luôn được nhắc nhở về chiến công hiển hách của người anh hùng dân tộc xứ Geat.

Bài thơ khép lại bằng những lời ca ngợi nồng nhiệt dành cho lòng dũng cảm, sự ôn hòa, lòng tốt cao cả và sự hào hiệp của ông.

Đó là tâm nguyện thành kính của dịch giả này nhằm thúc đẩy ngày mà câu chuyện về Beowulf trở nên quen thuộc đối với các dân tộc nói tiếng Anh giống như tác phẩm của Homer. Beowulf là sử thi vĩ đại đầu tiên của chúng ta. Nó là một lịch sử tóm lược về đời sống của các dân tộc Teutonic. Nó mang lại trước mắt chúng ta một cách sống động hình ảnh tổ tiên của chúng ta vào những thời kỳ trước thời đại của Alfred, trong tình yêu chiến tranh, yêu biển cả và yêu phiêu lưu.

Tôi xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến Giáo sư Francis A. March và Giáo sư James A. Harrison, vì những lời khuyên, sự đồng cảm và sự giúp đỡ quý báu.

J.L. HALL.

[1] Handbook of Poetics, trang 175, ấn bản lần thứ 1.