The Twins Thrill Dawson’s Landing.
Training is everything. The peach was once a bitter almond; cauliflower is nothing but cabbage with a college education.—Pudd’nhead Wilson’s Calendar.
Remark of Dr. Baldwin’s, concerning upstarts: We don’t care to eat toadstools that think they are truffles.—Pudd’nhead Wilson’s Calendar.
Mrs. York Driscoll đã có hai năm hạnh phúc viên mãn với món quà quý giá ấy là Tom — một sự viên mãn dẫu đôi khi vẫn gợn chút ưu tư, nhưng tóm lại vẫn là hạnh phúc; rồi bà qua đời, để lại người chồng và người em chồng không con, bà Pratt, tiếp tục duy trì "cơ sở kinh doanh hạnh phúc" ấy theo nếp cũ. Tom được nuông chiều, chiều chuộng và hư hỏng đến mức thỏa mãn hoàn toàn — hoặc gần như thế. Mọi chuyện cứ tiếp diễn như vậy cho đến khi cậu mười chín tuổi, rồi cậu được gửi theo học tại Yale. Cậu đến trường với một hành trang rực rỡ những "môn nợ thi cử", nhưng ngoài điều đó ra thì chẳng có gì nổi bật. Cậu ở Yale hai năm rồi cũng buông xuôi, bỏ cuộc.
Cậu về nhà với cung cách đã cải thiện đáng kể; cậu đã bớt vẻ cau có, cộc cằn và giờ đây trở nên mềm mỏng, nhã nhặn một cách dễ chịu; lời ăn tiếng nói thỉnh thoảng lại buông những câu mỉa mai ngấm ngầm hoặc công khai, thích chọc ngoáy vào nỗi đau của người khác, nhưng cậu làm điều đó với một vẻ mặt nửa tỉnh nửa mơ đầy thiện cảm, nhờ vậy mà mọi chuyện trót lọt và cậu chẳng vướng vào rắc rối nào. Cậu vẫn lười biếng như xưa và chẳng hề tỏ ra tha thiết gì chuyện tìm kiếm một nghề nghiệp để làm. Người ta suy diễn từ đó rằng cậu thích được ông bác nuôi cho đến khi chiếc ghế của ông trống chỗ. Cậu mang về nhà một vài thói quen mới, trong đó có một thói quen bị cậu công khai thực hiện là nhậu nhẹt — còn một thói quen khác thì được giấu kín là cờ bạc. Cậu thừa thông minh để hiểu rằng không thể chơi bài bạc ở nơi ông bác có thể dò la được.
Vẻ hào nhoáng kiểu miền Đông của Tom không được lòng giới trẻ trong vùng. Có lẽ họ đã có thể châm chước nếu Tom dừng lại ở đó; đằng này cậu lại diện găng tay, và đó là điều họ không tài nào chịu đựng nổi, cũng quyết không thèm chấp nhận; thế nên cậu hầu như bị cô lập khỏi các cuộc giao du xã hội. Cậu mang về nhà một bộ trang phục với kiểu dáng, đường cắt may vô cùng tinh tế — theo mốt miền Đông, mốt thành thị — khiến ai nấy nhìn thấy đều gai mắt và coi đó như một sự khiêu khích đầy ngạo mạn. Bản thân Tom rất thích thú với cảm giác do chính mình tạo ra, thản nhiên và vui vẻ dạo phố suốt cả ngày; nhưng đám thanh niên trong thị trấn đã thuê ngay một thợ may trong đêm đó, và khi Tom bước ra đường dạo phố vào sáng hôm sau, cậu bàng hoàng thấy gã nô bộc già cỗi khập khiễng đánh chuông đang lết theo sau mình, khoác trên mình một bộ cánh rực rỡ nhại lại y hệt sự diêm dúa của cậu, với những dải vải hoa sặc sỡ phóng đại từ bộ đồ của cậu, cố bắt chước những dáng điệu đài các kiểu miền Đông một cách trơ trẽn nhất có thể.
Tom đành đầu hàng, và từ đó trở đi ăn mặc theo đúng mốt địa phương. Nhưng thị trấn quê mùa tẻ nhạt này đã trở nên ngột ngạt đối với cậu kể từ khi cậu được biết đến những vùng đất sôi động hơn, và cảm giác ấy ngày một lớn dần. Cậu bắt đầu thực hiện những chuyến đi ngắn ngày đến St. Louis để đổi gió. Ở đó, cậu tìm thấy những người bạn tâm giao và những thú vui hợp khẩu vị, cùng với sự tự do lớn hơn về nhiều mặt so với khi ở nhà. Thế là trong suốt hai năm tiếp theo, những chuyến ghé thăm thành phố của cậu ngày một thường xuyên hơn và thời gian lưu trú cũng kéo dài hơn.
Cậu đang lún sâu vào vũng lầy. Cậu đang ngấm ngầm liều lĩnh dấn thân vào những thứ có thể đem lại rắc rối cho mình vào một ngày nào đó — và thực tế là đã như vậy.
Thẩm phán Driscoll đã rời khỏi chiếc ghế quan tòa và rút lui khỏi mọi hoạt động kinh doanh từ năm 1850, và giờ đây đã có ba năm nhàn rỗi thoải mái. Ông giữ chức chủ tịch Hội Tự do Tư tưởng, và Pudd’nhead Wilson là thành viên duy nhất còn lại. Những buổi thảo luận hàng tuần của hội giờ đây là niềm vui thú lớn nhất trong đời vị luật sư già. Pudd’nhead vẫn đang cặm cụi trong cảnh vô danh ở tận đáy xã hội, chịu đựng lời nguyền từ câu nói vạ miệng về con chó mà hắn đã thốt ra từ hai mươi ba năm trước.
Thẩm phán Driscoll là bạn của hắn, và luôn khẳng định rằng hắn sở hữu một trí tuệ vượt mức trung bình, nhưng điều đó chỉ bị coi là một trong những tính khí thất thường của vị Thẩm phán, chẳng thể lay chuyển được dư luận quần chúng. Hoặc đúng hơn, đó là một phần lý do khiến nó thất bại, nhưng còn một lý do khác xác đáng hơn. Giá như Thẩm phán chỉ dừng lại ở những lời khẳng định suông thì mọi chuyện đã có sức nặng hơn nhiều; ngặt một nỗi ông lại mắc sai lầm là đi chứng minh cho nhận định của mình. Trong suốt mấy năm qua, Wilson đã âm thầm biên soạn một cuốn niên lịch đầy tính châm biếm để giải trí — một cuốn lịch với những dòng triết lý vặt vãnh, thường mang giọng điệu mỉa mai, được đính kèm vào mỗi ngày trong năm; và vị Thẩm phán cho rằng những lời châm biếm và ý tưởng hay ho này của Wilson thật sắc sảo và thú vị; thế nên hôm nọ ông đã cầm một nắm mang đi đọc cho vài nhân sĩ nghe. Nhưng trớ trêu thay, sự mỉa mai lại không dành cho cái đám người đó; tầm nhìn tâm trí của họ không đủ độ bắt sóng để hiểu được nó. Họ đọc những trò đùa cợt ấy với một sự nghiêm túc tuyệt đối, và không chút do dự kết luận rằng nếu trước đây từng có chút hoài nghi nào về việc Dave Wilson thực sự là một kẻ đần độn — điều vốn chưa từng có — thì sự hé lộ này đã xóa sạch mọi hoài nghi đó một cách vĩnh viễn.
Đời vốn dĩ là thế; một kẻ thù chỉ có thể phần nào hủy hoại một con người, nhưng phải nhờ đến một người bạn tốt bụng nhưng thiếu khôn ngoan thì công việc ấy mới được hoàn tất một cách trọn vẹn. Sau sự việc đó, vị Thẩm phán càng cảm thấy thương cảm Wilson hơn bao giờ hết, và càng chắc chắn hơn rằng cuốn lịch của anh ta thực sự có giá trị.
Thẩm phán Driscoll có thể là một người tự do tư tưởng mà vẫn giữ được địa vị trong xã hội, đơn giản bởi vì ông là nhân vật có thế lực nhất trong cộng đồng, và do đó có quyền tự do đi theo con đường riêng cũng như thực hiện những quan điểm của chính mình. Thành viên còn lại trong hội nhóm yêu thích của ông được hưởng sự khoan hồng tương tự, bởi vì trong mắt công chúng, hắn chẳng khác nào con số không tròn trĩnh, chẳng ai thèm bận tâm đến suy nghĩ hay hành động của hắn. Hắn được quý mến, đi đến đâu cũng được chào đón, chỉ là sự hiện diện của hắn chẳng mang lại trọng lượng gì.
Góa phụ Cooper — được mọi người trìu mến gọi là "dì Patsy" — sống trong một ngôi nhà nhỏ ấm cúng và xinh xắn cùng cô con gái Rowena, một thiếu nữ mười chín tuổi, lãng mạn, hòa nhã và rất xinh đẹp, nhưng ngoài ra chẳng có gì nổi trội. Rowena còn có hai cậu em trai — cũng thuộc loại chẳng có gì đáng bàn.
Người góa phụ có một căn phòng trống rộng rãi mà bà thường cho khách thuê trọ kèm cơm nước mỗi khi tìm được người, nhưng ngặt nỗi căn phòng này đã bỏ trống suốt một năm nay trong nỗi buồn phiền khôn tả của bà. Nguồn thu nhập của bà chỉ vừa đủ để trang trải cuộc sống gia đình, và bà rất cần tiền thuê trọ để mua sắm dăm ba thứ xa xỉ phẩm vặt vãnh. Thế nhưng giờ đây, cuối cùng thì vào một ngày tháng Sáu rực rỡ, niềm vui đã mỉm cười với bà; chuỗi ngày chờ đợi đằng đẵng cuối cùng cũng kết thúc; bức quảng cáo đã phai mờ theo năm tháng của bà cuối cùng đã có hồi âm; và người đáp lời không phải là một kẻ cầu cạnh nào trong làng, ồ không! — bức thư này được gửi từ một nơi xa xôi nào đó tột cùng ở thế giới lớn lao phía Bắc: ấy là từ St. Louis. Bà ngồi trên hiên nhà, phóng tầm mắt vô định ra những khúc sông Mississippi cuồn cuộn ánh nước lấp lánh, tâm trí chìm đắm trong niềm may mắn lớn lao. Quả thực, đây là một may mắn đặc biệt, bởi vì bà sẽ có tới hai vị khách trọ thay vì chỉ một.
Bà đã đọc bức thư cho cả nhà nghe, và Rowena liền nhảy cẫng lên chạy đi dọn dẹp, thông thoáng căn phòng cùng cô nô lệ Nancy, trong khi hai cậu con trai tút ra phố để loan tin lớn, bởi đây là vấn đề thu hút sự quan tâm của công chúng, và thiên hạ sẽ thắc mắc rồi tỏ thái độ khó chịu nếu không được thông báo kịp thời. Chẳng mấy chốc Rowena đã quay trở lại, má hồng hừng hực vì phấn khích vui sướng, và nài nỉ được đọc lại bức thư một lần nữa. Nội dung thư như sau:
Kính thưa Bà: Tình cờ thấy được quảng cáo của bà, anh em chúng tôi mạo muội xin được thuê căn phòng mà bà đang bỏ ngỏ. Chúng tôi năm nay hai mươi tư tuổi và là một cặp sinh đôi. Chúng tôi sinh ra tại Ý, nhưng đã có thời gian dài sinh sống ở các nước châu Âu khác nhau, và vài năm ở Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Tên chúng tôi là Luigi và Angelo Capello. Bà chỉ muốn tìm một khách trọ; nhưng thưa Bà kính mến, nếu bà rộng lượng cho phép chúng tôi trả tiền phòng cho hai người, chúng tôi xin hứa sẽ không làm phiền hà gì đến bà. Chúng tôi sẽ đến vào ngày thứ Năm.
"Người Ý! Lãng mạn làm sao chứ! Nghĩ mà xem, mẹ ạ — thị trấn chúng ta chưa từng có lấy một người Ý nào ghé qua, và ai nấy chắc sẽ phát cuồng lên vì tò mò muốn được diện kiến họ, thế mà họ lại là khách của nhà mình! Thử nghĩ mà xem!"
"Ừ, mẹ đoán là họ sẽ tạo ra một cú sốc lớn đấy."
"Ồ, chắc chắn là thế rồi. Cả thị trấn sẽ náo loạn lên mất! Thử nghĩ xem — họ từng ở châu Âu và khắp mọi nơi trên thế giới! Thị trấn này xưa nay chưa từng đón một vị khách du lịch nào cả. Mẹ ơi, con sẽ chẳng lấy làm lạ nếu họ đã từng diện kiến cả vua chúa rồi ấy chứ!"
"Chà, ai mà biết được, nhưng dù không có chuyện đó thì họ cũng đủ sức làm khuấy động cả một vùng rồi."
"Vâng, điều đó là cái chắc. Luigi — Angelo. Những cái tên thật đáng yêu; lại vô cùng sang trọng và mang đậm chất ngoại quốc — không tầm thường như Jones hay Robinson này nọ. Thứ Năm họ tới, mà hôm nay mới chỉ là thứ Ba; khoảng thời gian chờ đợi này thật đằng đẵng làm sao. Kìa Thẩm phán Driscoll đang bước vào cổng. Chắc ông ấy nghe tin rồi. Con ra mở cửa đây."
Vị Thẩm phán tràn ngập những lời chúc mừng và sự tò mò. Bức thư được đọc lên và mang ra bàn tán rôm rả. Chẳng bao lâu sau, quan tòa Robinson cũng ghé đến với vô số lời chúc mừng, thế là lại có một màn đọc thư mới và những cuộc thảo luận mới ra đời. Đó chỉ là sự khởi đầu. Hết người hàng xóm này đến người hàng xóm khác, không phân biệt nam nữ, cứ thế kéo đến, dòng người ra vào tấp nập suốt cả ngày lẫn tối hôm ấy cho đến hết ngày thứ Tư và thứ Năm. Bức thư được đọc đi đọc lại đến mức sắp tả tơi; ai nấy đều trầm trồ trước giọng điệu lịch thiệp, nhã nhặn cùng lối hành văn trôi chảy, già dặn của nó; ai nấy đều tỏ ra đồng cảm và phấn khích, khiến gia đình Cooper ngập chìm trong hạnh phúc suốt cả khoảng thời gian ấy.
Vào những thời điểm mực nước xuống thấp, các chuyến thuyền chạy rất thất thường trong thời buổi nguyên sơ này. Lần này, chuyến thuyền ngày thứ Năm đã không xuất hiện vào lúc mười giờ đêm — khiến người dân phải chầu chực ở bến tàu suốt cả ngày trời để rồi công cốc; họ bị những trận mưa giông tầm tã xua đuổi về nhà mà chẳng được ngắm nghía gì dung nhan của những vị khách nước ngoài lừng lẫy.
Mười một giờ đêm điểm; và ngôi nhà của gia đình Cooper là nơi duy nhất trong thị trấn vẫn còn sáng đèn. Mưa gió và sấm sét vẫn gầm rú vang trời, và gia đình đang thấp thỏm lo âu ấy vẫn kiên nhẫn chờ đợi, vẫn tràn đầy hy vọng. Cuối cùng thì tiếng gõ cửa cũng vang lên, mọi người trong nhà vùng dậy lao ra mở cửa. Hai người đàn ông da đen bước vào, mỗi người xách theo một chiếc hòm đồ, rồi lỉnh kỉnh đi lên lầu hướng về phía phòng khách. Theo sau họ là cặp sinh đôi — hai chàng trai khôi ngô tuấn tú nhất, ăn mặc đẹp nhất và mang phong thái bề thế nhất mà miền Tây từng chứng kiến. Một người có làn da sáng hơn người kia một chút, còn lại thì họ giống nhau như đúc.
