Một

Một đống lửa đã được đốt lên.

Giống như lửa trại, giống như đám cỏ trên sườn dốc được phơi khô rồi châm lửa đốt, giống như đống lửa cháy bập bùng bên miệng bếp lò.

Đêm đã khuya, ai nấy đều kêu lạnh, "Tiểu Áp Nhi" và "Tiểu Mẫu Cẩu" liền chạy lên gác để củi nhà mình ôm xuống hai bó củi khô, còn tiện tay kéo theo một bó rơm khô, châm lửa đốt lên. Hai đứa nó còn giấu thứ gì đó trong tro bếp, nhìn nhau cười hì hì đầy vui vẻ.

Kiều Nam thầm cảm ơn sự tháo vát của bọn chúng, cảm ơn vì chúng đã nhóm lên đống lửa này. Cơ thể đang lạnh cóng nay nhận được hơi ấm của lửa, liền thấp thoáng xuất hiện chút cơn buồn ngủ.

Sáng sớm ngày mai là phải rời khỏi thôn Thiết Lương Trại nơi cắm đội định cư, đi bộ hai mươi tám dặm đường núi ra công xã bắt xe, cậu hào hứng đến mức không còn chút buồn ngủ nào. Dương Văn Hà, Úc Cường, Dư Vân, Đinh Mạnh Mạnh, Tần Quế Bình, Nhiếp Khiết ở cùng điểm thanh niên trí thức đều không đi, còn Kiều Nam vì chuyện hôn sự của chị gái Kiều Tĩnh nên phải về Thượng Hải, bọn họ cũng vô cùng phấn khởi. Ai nấy đều viết thư cho người nhà, nhờ Kiều Nam mang thư giúp, tiện thể ghé qua nhà từng người để thăm hỏi, tận miệng kể rõ những chi tiết cụ thể trong đời sống cắm đội định cư, chứ chỉ dựa vào thư từ thì làm sao mà kể hết được, dẫu sao đây cũng là người bạn đồng hành đầu tiên trong điểm thanh niên trí thức được về Thượng Hải thăm người thân kể từ khi đến đây cắm đội gần hai năm nay! Bố mẹ của Tần Quế Bình vì để cô cắm đội ở vùng núi Quý Châu, đã theo chân những công nhân di dời nội địa, chuyển cả nhà ra vùng ngoại ô thành phố Quý Dương. Cô không có thư mang về Thượng Hải, nhưng cô cũng viết một bức thư, nhờ Kiều Nam khi đi ngang qua Quý Dương thì thả vào thùng thư. Như vậy, bố mẹ cô chỉ một hai ngày là nhận được thư. Chứ nếu thả vào cái thùng thư ở công xã kia, thì ít nhất cũng phải mất bốn ngày.

- Kiều Nam, thật đấy, đến Quý Dương mà không mua được vé xe, cậu cứ về nhà mình ở đi. - Tần Quế Bình lại một lần nữa chân thành nói với cậu.

Kiều Nam gật đầu: - Biết rồi.

- Ấy da, tớ thấy cậu dẫu mua được vé hay không mua được vé, cứ đến đó một chuyến đi! - Nhiếp Khiết với giọng khàn đợt kéo cao lên nói - Để cho tương lai mẹ vợ chấm con rể chứ lị!

Mọi người cười ồ lên, khuôn mặt xinh xắn kiều diễm của Dư Vân suýt chút nữa chôn vùi vào lồng ngực vạm vỡ rộng lớn của Úc Cường.

Tần Quế Bình liếc Nhiếp Khiết một cái: - Cậu đừng có ăn nói bậy bạ!

- Chà, đã có ý đó rồi thì còn sợ người ta nói! - Nhiếp Khiết kêu lên như thể ngạc nhiên lắm - Đổi lại là tớ nhé, đã phải lòng ai rồi, thì có công khai trước mặt mọi người tớ cũng chẳng thèm bận tâm.

- Hoàn toàn không có ý đó mà. - Tiếng Tần Quế Bình biện bạch nghe không được vững dạ cho lắm.

- Không có ý đó, thế tớ hỏi cậu nhé. - Giọng khàn của Nhiếp Khiết kéo càng lúc càng to - Cậu giặt quần áo thay người ta thì tính là gì?

- Giúp đỡ lẫn nhau.

- Nói hay hơn hát. Sao cậu không qua giúp đỡ tớ, giúp đỡ Dương Văn Hà, mà lại đi giúp một mình Kiều Nam? Tớ hỏi lại cậu nhé, con trai chưa về điểm tập thể, cậu cứ đứng ngóng ở cửa, ngóng cái gì thế hả? Thôi đi, Tần Quế Bình, gọi cậu một tiếng tiểu a muội, đại tỷ đây là người từng trải, thiếu nữ nào mà chẳng hoài xuân, tớ còn rành hơn cậu đấy!

- Thật không? - Đinh Mạnh Mạnh với đôi mắt to sáng ngời dán chặt vào Tần Quế Bình, đoạn lại liếc sang Kiều Nam - Hai cậu cũng thân thiết với nhau như Úc Cường và Dư Vân rồi à?

- Thân nhau thì có gì là lạ đâu nào! - Úc Cường mang theo ý cười nồng đượm liếc Dư Vân một cái, hai người nhìn nhau mỉm cười.

- Ái chà ái chà, mấy người luyên thuyên cái gì thế hả? Chả nghe hiểu câu nào cả! - "Tiểu Mẫu Cẩu" la lên như phản đối - Muốn nói tiếng Thượng Hải thì cút về nhà mình mà nói. Ở trước mặt bọn cháu, thì phải nói tiếng bọn cháu nghe hiểu chứ.

- Tại sao? - Dương Văn Hà cố tình trêu chọc cậu nhóc mười sáu tuổi này.

- Sợ các anh chị mắng thẳng vào mặt bọn cháu phỏng?

- Ha ha ha! - Mọi người vui vẻ cười vang.

Dương Văn Hà cười xong liền hỏi: - Thế em bảo, phải kể cho các em nghe chuyện gì nào?

- Kể chuyện Thượng Hải đi, giống như cái hồi anh khoác lác ấy, nghe hay lắm. - "Tiểu Mẫu Cẩu" vẫn chưa rũ hết vẻ ngây ngô nói - Tàu thủy lớn trên sông, thực sự to hơn cả một cái trại á?

- "Tiểu Mẫu Cẩu", nướng xong rồi kìa, mau gọi bọn họ ăn đi. - "Tiểu Áp Nhi" bằng tuổi "Tiểu Mẫu Cẩu", nhưng lại có vẻ già dặn và điềm tĩnh hơn một chút, cậu dùng một cành cây gạt lớp tro tàn dưới đống lửa ra và nói - Nhanh lên, có khoai tây, bắp, đậu, khoai lang, thích ăn gì thì vốc nấy, ăn xong rồi hãy kể chuyện hay.

Mấy nam nữ thanh niên trí thức reo hò nhào tới, không sợ nóng mà vốc lấy những thức ăn được hai đứa nhỏ trông ruộng ngấm ngầm nướng chín. Ở chốn sơn trại hẻo lánh này, thức ăn này sánh ngang với sơn hào hải vị rồi.

Kiều Nam ngồi im không nhúc nhích, về đến Thượng Hải rồi, sẽ không còn hiếm lạ gì thứ thức ăn này nữa, cứ để mọi người ăn nhiều một chút đi.

- Cậu không ăn à? - Dương Văn Hà quay mặt sang hỏi - Đang nghĩ tâm sự gì thế?

- Không... không nghĩ gì cả... - Kiều Nam ấp úng qua loa.

- Đừng gạt tớ nữa, cậu nhé, - Dương Văn Hà ghé miệng sát tai Kiều Nam - Thật sự có ý với Tần Quế Bình à?

Kiều Nam trợn tròn mắt nhìn cậu ấy: - Cậu cũng nghĩ thế à?

- Người ta đang đồn âmpên kìa, hì hì.

Kiều Nam không muốn thanh minh, cũng chẳng muốn thừa nhận. Điểm tập thể thanh niên trí thức Thượng Hải ở Thiết Lương Trại, Dương Văn Hà, Úc Cường, Dư Vân, Kiều Nam là bạn cùng lớp, Đinh Mạnh Mạnh và Tần Quế Bình là nữ sinh lớp sơ trung ba (3), còn Nhiếp Khiết thì khác, cô là nhân vật sau khi nhà giáo dưỡng Thượng Hải bị giải thể trong cuộc "Cách mạng Văn hóa" theo chỉ thị của Trương Xuân Kiều, đã bị buộc trong vòng một tháng phải lên núi xuống nông thôn. Nghe nói, trước khi vào nhà giáo dưỡng, cô là một "nữ lưu manh" có tiếng ở vùng Tam Giác Lô, Hồng Khẩu, từng có một thời gian gây náo động lớn. Từng có hai nhóm lưu manh vì tranh giành cô mà đánh nhau to, khiến mấy kẻ ngã gục ra đường lớn. Dù sống chung trong một ngôi nhà tranh gần hai năm, Kiều Nam và ba nữ sinh không cùng lớp ấy vẫn có một cảm giác xa cách. Không quen thuộc và có gì cũng nói như khi ở cùng Dương Văn Hà, Úc Cường, Dư Vân. Chỉ là trong ba nữ sinh, Kiều Nam qua lại nhiều hơn với Tần Quế Bình, trong lòng cậu cũng thừa nhận điều đó.

Mọi chuyện bắt đầu từ lúc nào, chính cậu cũng không nói rõ được. Hôm đó cậu ra bờ mương ngoài trại để giặt quần áo, Tần Quế Bình theo sau cũng tới, giặt ở nơi cách cậu chừng ba năm bước chân. Cậu không để ý nên để một chiếc áo sơ mi trắng trôi theo dòng nước mương, theo tiếng gọi của cậu, Tần Quế Bình vớt phắt chiếc áo sơ mi trắng lên, tiện tay giũ ra nhìn ngắm, rồi cất tiếng cười giòn tan:

- Cậu mà cũng gọi là giặt quần áo á, nhìn xem, vết bẩn trên cổ áo còn chưa chà sạch kìa. Ha ha ha!

Kiều Nam bị cô cười cho đến mức ngượng ngùng, bèn đưa tay đòi áo.

Nhưng cô lại ngồi xổm bên bờ mương, giúp cậu vò giặt. Những bọt xà phòng trắng muốt từng cụm từng cụm trôi dạt xa dần theo dòng nước.

Từ sau hôm đó, Kiều Nam thấy cô gánh nước rất vất vả, nghĩ đến việc cô từng giúp mình một lần, bèn bước qua giúp cô gánh hai thùng nước về điểm tập thể.

Bố mẹ cô ở ngoại ô Quý Dương, cứ bốn năm tuần là cô phải về nhà một lần. Mỗi bận về thăm nhà trở lên, thế nào cô cũng mang theo ít đồ ăn, đồ dùng, có lúc cô lén nhét cho Kiều Nam một ít, nào là bơ đậu phộng, bột mì rang các thứ, Kiều Nam thấy không tiện từ chối trước mặt mọi người, đành tìm cách đáp lễ, đem sữa mạch nha và kẹo sữa thỏ trắng được gửi từ Thượng Hải lén lút tặng lại cho cô. Qua lại mấy bận, tâm hồn hai người xích lại gần nhau, những lời đàm tiếu cũng bắt đầu lan truyền. Kiều Nam không phải khúc gỗ, cậu nhìn ra được Tần Quế Bình có tình ý với mình, nhưng nếu hỏi cậu có yêu cô ấy không, thì cậu vẫn chưa thể thừa nhận. Là một cô gái trẻ không đến nỗi nào, tất nhiên cô có những điểm thu hút cậu. Nhưng cậu vẫn luôn cảm thấy, giữa họ hãy còn thiếu một thứ gì đó.

Thiếu một thứ gì đó là gì nhỉ?

Nhất thời cậu không thể nói rõ, cậu chỉ biết rằng, ở tận sâu thẳm trái tim mình, vẫn thường xuyên hiện lên bóng dáng xinh đẹp của Tông Ngọc Tô, cậu vẫn nhớ cô ấy. Và cậu tự hỏi bản thân, nếu không ở cùng Tần Quế Bình, liệu cậu có tha thiết nhung nhớ cô ấy đến thế không? Câu trả lời là không.

- Lần này phải kể một câu chuyện hay ho đi chứ! - "Tiểu Mẫu Cẩu" lại đưa ra yêu cầu - Tiểu Dương, anh kể trước đi. Kể xong thì đến lượt Tiểu Úc.

"Tiểu Áp Nhi" tuy không giục, nhưng vừa nhai đậu nành trong miệng vừa trợn trừng hai con mắt tròn xoe nhìn chằm chằm Dương Văn Hà.

Dương Văn Hà vỗ đùi một cái, sảng khoái nói: - Được, tôi kể. Đêm nay mở mang tầm mắt cho hai cậu nhóc các cậu. Thượng Hải có một nơi gọi là "Đại Sơ Giới", có thể nói đây là một khu vui chơi... không, nổi tiếng khắp thế giới. "Đại Sơ Giới" là một công trình kiến trúc nghệ thuật tuyệt đẹp, là, là... À, Úc Cường, là do ai mở thế nhỉ?

- Người sáng lập tên là Hoàng Sở Cửu, người Dư Diêu, Chiết Giang. Hình như được thành lập vào năm một nghìn chín trăm mười bảy. - Úc Cường uể oải nói.

Đúng rồi, đúng rồi! Đúng là thế đấy, người Dư Diêu, Chiết Giang ấy là một thương gia buôn dược liệu, vốn hợp tác với người quản lý hãng buôn ngoại quốc người Anh Kinh Nhuận Ba, mở một khu vui chơi tên là Tân Sơ Giới. Kinh Nhuận Ba vừa chết, vợ hắn liền chèn ép Hoàng Sở Cửu ra ngoài, Hoàng Sở Cửu tức nước vỡ bờ, thề phải làm một khu vui chơi vượt qua cả "Tân Sơ Giới", thế là ông ta vắt óc suy nghĩ...

Dương Văn Hà kể chuyện vô cùng sinh động, hai cậu nhóc sơn trại là "Tiểu Áp Nhi" và "Tiểu Mẫu Cẩu" nghe đến say sưa. Chiếc mũi dãi tòng teng trên khuôn mặt đen đỏ tròn vo của "Tiểu Áp Nhi" mà cậu cũng chẳng màng lau, "Tiểu Mẫu Cẩu" lại càng vươn khuôn mặt bẹt của mình ra sát trước mặt Dương Văn Hà, há hốc miệng lắng nghe.

Nói chung, cứ hễ kể những chuyện ở miền núi không có, thì đám trẻ con lớn chẳng lớn nhỏ chẳng nhỏ này đều thích nghe. Dương Văn Hà còn hay trêu chọc bọn chúng, kể một đoạn truyện, rồi bắt bọn chúng phải gánh giúp một gánh nước, thế là lũ trẻ đều vui lòng làm ngay.

Kiều Nam lại chẳng có tâm trí đâu để nghe cho kỹ, nhìn ngọn lửa đang dần yếu đi vì quên cho thêm củi khô, cậu lại bất giác chìm đắm vào dòng suy tưởng. Ngọn lửa bập bùng uốn lượn, lúc chợp lúc nhô liếm láp những thanh củi khô, hắt lên những khuôn mặt đã phảng phất nét mỏi mệt bên đống lửa. Gió chốc chốc lại thổi lệch ngọn lửa chập chờn ấy, thổi tung tro bụi, thổi cả cái lạnh lẽo của chốn núi rừng hoang dã vào.

Ngọn lửa sáng rực này, sao mà giống đôi mắt của con người đến thế. Tại sao cứ nhìn thấy đống lửa được đốt lên, luôn khiến người ta liên tưởng đến đôi mắt. Hơn nữa, lại luôn khiến Kiều Nam nhớ đến đôi mắt của Tông Ngọc Tô - đôi mắt đã khắc sâu vào tận tâm can cậu. Đã lâu lắm rồi cậu không được nhìn thấy đôi mắt ấy, trong trẻo và tĩnh lặng như làn nước hồ trong khu rừng cuối thu, huyền ảo như những vì sao xa xôi trong đêm vắng lặng. Đôi mắt của cô ấy khác xa với đống lửa đang cháy bập bùng trước mặt, khác nhau một trời một vực, lửa thì cháy rực rỡ, tràn ngập sự đam mê, còn đôi mắt của cô ấy, trong rất nhiều khoảng thời gian, đều là sự lạnh lẽo, tịch mịch, tĩnh lặng, hễ nhìn vào đôi mắt ấy, Kiều Nam tự khắc sẽ liên tưởng đến việc tâm hồn và tư tưởng của cô ấy cũng giống như đôi mắt vậy, đều bị khép kín lại. Điểm duy nhất giống nhau, chỉ là ánh nhìn của cô ấy và ngọn lửa đều sáng mà thôi.

Có lẽ chính vì thế chăng, mà Kiều Nam cứ mãi khắc khoải khôn nguôi, nhung nhớ đến xót xa đôi mắt ấy.

Nơi cô cắm đội rất gần Thiết Lương Trại, chính là cái thôn cách đó chưa đầy ba dặm mang tên Hạ Cước Bá. Nghe nói Hạ Cước Bá trước sau vẫn chưa được phân bố nhà ở cho thanh niên trí thức, năm đầu tiên để họ ở trong miếu Thổ Địa, sau này cấp huyện, khu, xã đến kiểm tra, mới bảo họ chuyển đến lò sấy đỡ hơn một chút để ở. Cách đây không lâu lại nghe nói, lá thuốc lá thu hoạch xong, lò sấy phải dùng đến, nên họ lại bị bắt tạm thời chuyển vào một căn nhà kho bên vũng trũng. Mới độ hai ba ngày trước, có nông dân ở Hạ Cước Bá qua Thiết Lương Trại xay gạo, nhân lúc trò chuyện phiếm, Kiều Nam mới nghe ngóng được rằng, trong nhà kho ấy chỉ còn một mình cô gái Tông Ngọc Tô ở, còn những thanh niên trí thức khác, người thì về Thượng Hải, người thì đi công trường thủy lợi, đều đi sạch cả rồi.

Chính mấy câu nói ấy đã khuấy động những gợn sóng trong đáy lòng Kiều Nam. Khiến cho cứ hễ có chút thời gian rảnh rỗi, cậu lại không kiềm chế được mà nhớ đến đôi mắt của cô ấy. Cho đến tận lúc này, vào đêm trước ngày rời sơn trại về Thượng Hải thăm thân, nỗi nhớ nhung ấy mãnh liệt đến mức cậu không tài nào kìm nén nổi, cậu rất muốn đi gặp cô ấy một lần, nói với cô ấy vài câu. Phải rồi, trước đây cậu cũng từng muốn chạy sang Hạ Cước Bá, nhưng cậu sợ, sợ cô ấy không thèm đếm xỉa đến mình, sợ đến gặp những thanh niên trí thức khác để rồi chuốc lấy cái nhục mẻ, thịt cừu chẳng được ăn lại rước thêm đầy người mùi hôi cừu. Đêm nay thì không sợ nữa, cho dù cô ấy có đóng cửa không tiếp, thì cũng chẳng có ai biết được. Hơn nữa, hơn nữa, cô ấy nhất định sẽ cô đơn, nhất định sẽ lạnh lẽo. Cậu xem kìa, ở Thiết Lương Trại, điểm tập thể chúng ta nam thanh nữ tú có đủ, nói nói cười cười, thời gian trôi qua nhanh biết bao, còn cô ấy thì sao, chỉ có một mình...

- Ấy da, hỏng rồi! Ngô Đại Trung tới kìa. - "Tiểu Mẫu Cẩu" bỗng cuống cuồng cào xới đống tro tàn, vơ lấy một đống củi khô che đậy lên những củ khoai tây, hạt đậu chưa nướng - Mau giấu đi, đừng để con rùa mốc ấy nhìn thấy.

Hai con mắt cách nhau khá xa trên khuôn mặt bẹt của "Tiểu Mẫu Cẩu" chớp chớp đầy hoảng hốt. Những người khác cũng như nghe thấy mệnh lệnh, đồng thời ngưng lại việc nhai ngấu nghiến trong miệng, dùng cành củi, tro bếp, thân hình để che khuất số bắp, khoai lang bày la liệt khắp mặt đất. Kiều Nam hiểu ra, những thứ này đều là do "Tiểu Mẫu Cẩu" và "Tiểu Áp Nhi" mượn cớ quay về ôm củi khô khi nãy, tiện tay chôm chỉa từ ruộng đất tập thể mang về.

Chỉ duy nhất Dương Văn Hà là xem như không có chuyện gì xảy ra, vẫn đang tiếp tục khoác lác: - ...Đồ ăn trong "Đại Sơ Giới" thì cái gì cũng có đủ cả, khu vực Đại Thế Giới, các sạp hàng ăn vặt mọc lên san sát, bánh trôi nước Ninh Bổn, bánh ú Gia Hưng, canh huyết gà vịt Thiệu Hưng, cá đù vàng tẩm bột chiên Ôn Thâu, ốc bươu ngũ vị hương, canh đậu hũ ki sợi, cà phê sữa, bánh pudding toast, mặt hàng vô cùng phong phú, giá cả lại rẻ, mùi vị thì ngon tuyệt. Ạ, chỉ tiếc là tất cả những thứ đó đều là chuyện hồi chúng ta còn nhỏ. Bây giờ, bây giờ hễ náo loạn Cách mạng Văn hóa một cái, "Đại Sơ Giới" liền biến thành "phong, tư, tu", bị bãi bỏ đình chỉ rồi, một nơi rộng lớn như thế, lại bị dùng làm nhà kho để chứa đồ.

- Gì chứ gì chứ, - "Tiểu Mẫu Cẩu" kinh hô lên - Nơi vui chơi tốt thế này, mà đem chứa đồ á? Chậc chậc, tiếc thật, đúng là tiếc quá đi.

- Chứ sao nữa, - "Tiểu Áp Nhi" cũng cố tình la lên - Tớ còn chưa được vào đó chơi lần nào mà đã bãi bỏ đình chỉ rồi, đây chẳng phải là đang bắt nạt bố mày sao.

Mấy thanh niên trí thức Thượng Hải đều bị trò hề của hai tên này làm cho bật cười. Mọi người có vẻ như đều không nhìn thấy Ngô Đại Trung - người cao to lực lưỡng, sức vóc như trâu mộng, chủ nhiệm ủy ban cách mạng đại đội - đang đến gần bên cạnh từ lúc nào.

- Đang khoác lác chuyện gì đấy? Cười to thế này cả trại nghe thấy hết rồi kìa. - Ngô Đại Trung bước đến bên cạnh đống lửa, ra vẻ quan liêu lên tiếng hỏi.

- Ồ, - "Tiểu Mẫu Cẩu" vừa đáp vừa đứng phắt dậy - Chủ nhiệm Ngô, đang nghe bọn họ kể chuyện vui chơi ở thành phố ấy mà. Cháu nói chứ, người ở thành phố lớn các anh chị, sinh ra đời một chuyến đúng là không hề uổng phí, món lạ nào cũng từng thấy qua. Còn bọn cháu đây, sống uổng một đời người, sống trong cái xó núi ngột ngạt này, ngày ngày nhìn thấy chỉ có một khoảng trời, một dãy núi, mấy mảnh đất, cháu chỉ muốn đầu thai lại làm người thành phố một phen.

- Chủ nhiệm Ngô, anh cũng ngồi xuống nghe bọn họ kể đi. - "Tiểu Áp Nhi" cũng cung kính mời anh ta nhập bọn.

- Tôi không rảnh! - Ngô Đại Trung cáu kỉnh đáp, ngữ khí còn mang theo chút không vui, Kiều Nam ngước mắt nhìn lên, vị chủ nhiệm này đang ngẩng cao đầu nhìn trời - Tôi qua đây để nhắc nhở hai cậu phiên trực đây, tối nay trời sắp đổi gió rồi. Đừng có mải chơi bời, nửa đêm ngủ say sưa, đến lúc trời mưa cũng chẳng biết, làm ướt hết cả đống lúa đang phơi trên sân phơi này đấy. Nghe cho rõ đây, hễ có gió thổi mưa rơi hạt nào, là phải hô hào cả trại thức dậy ngay.

- Được rồi, chủ nhiệm Ngô, bọn cháu cảnh giác cao độ lắm, anh cứ yên tâm đi. - "Tiểu Mẫu Cẩu" bị anh ta mắng cho một trận, có chút tiu nghỉu đáp lời.

"Tiểu Áp Nhi" dứt khoát đứng phắt dậy: - Vậy thì, "Tiểu Mẫu Cẩu", chúng ta đi ngủ thôi. Đừng để hỏng việc thật đấy...

Chủ nhiệm Ngô cũng chẳng thèm chào hỏi đám thanh niên trí thức, chỉ kiêu kỳ chắp tay sau lưng, quay người bỏ đi.

- Mẹ kiếp, chó săn xen vào chuyện tĩnh! - "Tiểu Áp Nhi" lạnh lùng liếc theo bóng lưng anh ta, lầm bầm một câu.

“Tiểu Mẫu Cẩu” ném mấy thanh củi vào đống lửa, ngọn lửa chùng xuống, rồi lại bùng lên hừng hực:

- Cậu cũng chỉ là một kẻ nhát gan, trước mặt thì không dám mắng, sau lưng thì chỉ giỏi lầm bầm.

Kiều Nam thừa biết, ở Thiết Lương Trại có không ít người chẳng ưa gì Ngô Đại Trung, có người còn úp mở với thanh niên trí thức rằng Ngô Đại Trung phất lên từ giai đoạn cuối của phong trào "Tứ Thanh", hồi ấy đoàn công tác "Tứ Thanh" ở trọ nhà anh ta, anh ta một lòng một dạ chạy chân đi lại cho họ, mua thuốc lá mua rượu sai vặt người ta, gánh nước nấu cơm giặt giũ, lại ít nói, đoàn công tác "Tứ Thanh" ai nấy đều thấy thanh niên này chất phác năng nổ, ấn tượng về anh ta ở trong trại năm đó quả thực cũng rất tốt, không trộm không cướp, làm việc siêng năng. Sau khi đánh đổ cái ban bệ cũ chuyên che giấu sản lượng để chia chác tư túi, đoàn công tác "Tứ Thanh" liền nâng đỡ anh ta lên. Lúc định cử anh ta làm bí thư chi bộ, anh ta thậm chí còn chưa phải là đảng viên nữa cơ.

Thế nhưng thanh niên trí thức đều là những kẻ khôn ngoan, bảo gì nghe nấy, tuyệt đối không dám bàn tán lung tung, sợ rằng có lời ra tiếng vào lọt đến tai anh ta thì phiền toái to.

Kiều Nam hiểu rõ nhất, nhóm người đến cắm đội này, cửa miệng thì nói là bám rễ, lúc họp thì bảo là kết hợp cả đời, chứ còn trong lòng thì chẳng có lấy một ai thật sự muốn ở lại vùng núi non này lâu dài. Muốn rời đi, thì phải tạo quan hệ thật tốt với kẻ cầm quyền, đắc tội với nhân vật có thực quyền rồi thì cứ chuẩn bị tinh thần mà mang giày cỏ đi nhé.

Thì thầm thì thầm vậy thôi, "Tiểu Mẫu Cẩu" và "Tiểu Áp Nhi" sau khi thêm củi cho đống lửa cháy thật bùng, vẫn đi về phía đống rơm khô dưới hiên nhà kho rồi nằm xuống ngủ. Canh gác cái sân phơi trọn một đêm được ba điểm công, công việc này nói nhẹ nhàng thì đúng là nhẹ nhàng, nhưng thực ra cũng vô cùng phiền toái.

Chắc là vì hai cậu nhóc thêm củi to quá chăng, mà đám thanh niên trí thức vẫn chẳng ai muốn đi ngủ cả, người câu kẻ chuyện luyên thuyên:

- Một ngày lao động mười điểm công, hai hào sáu xu tiền, ba điểm công chỉ có tám xu, mà phải canh gác trọn cả một đêm! - Úc Cường nhìn hai cậu nhóc đang nằm trên đống rơm khô, thở dài một tiếng - Ở Thượng Hải có khi còn chẳng đủ tiền vào "Nhất Lạc Thiên" uống một chén trà.

- Khổ quá đi mất. - Dư Vân tiếp lời - Ở Thượng Hải, cuộc sống nhà bọn tớ đã coi là đạm bạc lắm rồi. Chạy đến đây nhìn lại xem, quả thực không phải là cuộc sống của con người nữa mà! So với nông dân ở đây, chúng ta vẫn còn sướng chán.

- Cậu đương nhiên là được thỏa mãn rồi chứ gì! Có cơm ăn, có áo mặc, lương thực không đủ thì có thể ra công xã đòi, có thể viết thư xin người nhà. Người mình yêu lại ở ngay bên cạnh. - Dương Văn Hà thở ngắn than dài nói - Nào giống như bọn tớ, đầu trọc thầy tu, trai tân cô độc...

- Trách cậu kém bản lĩnh chứ bộ! - Nhiếp Khiết đưa tay đẩy nhẹ vai cậu ấy - Không có người yêu thì tự đi mà tìm một người chứ?

- Cái này thì cậu không biết rồi, - Úc Cường cười nói - Bản lĩnh của Dương Văn Hà lớn lắm đấy nhé, cậu ta chẳng những có người yêu, mà người yêu còn là bí thư chi đoàn nổi đình nổi đám Hứa Tiểu Muội của lớp chúng ta nữa kìa!

- Thật á? - Kiều Nam đây là lần đầu tiên nghe nói, dù cho cậu và Dương Văn Hà vẫn được xem là bạn tốt của nhau.

Dương Văn Hà có vẻ ngượng ngùng vì chuyện này vẫn luôn giấu diếm Kiều Nam, liền gật đầu một cái.

- Này, - Nhiếp Khiết lại đẩy cậu ấy một cái - Kể ra nghe xem nào, nghe chuyện lãng mạn của cậu đi, kể xong rồi tớ cũng kể.

Dương Văn Hà bới từ trong đống tro ra một củ khoai lang nướng chín, nhờ ánh lửa chập chờn, thong thả lột vỏ, nói:

- Đoàn Hồng vệ binh "Phong Lôi Kích" chúng ta, chẳng phải đã chiếm cứ tòa nhà dạy học trung tâm đó sao, ở phòng học âm nhạc trên tầng bốn của tòa nhà dạy học trung tâm, chúng ta đã lập một phòng làm việc. Vào lúc Hồng vệ binh có uy thế nhất, phòng làm việc của đoàn ngày nào cũng phải có người túc trực. Người trực đêm thì ngủ trên những tấm đệm khiêng từ phòng thể hình tới, tính ra cũng khá thoải mái. Đêm hôm đó, vừa đúng lúc đến lượt tớ trực, tớ canh gác ở đó, đọc một cuốn sách vớ được từ đống vật tư tịch thu trong các vụ lục soát nhà, tên là gì mà "Nanna" ấy nhỉ...

- Sách đĩ điếm chứ gì! - Úc Cường gật gật đầu.

- Đang đọc đến đoạn hay thì Hứa Tiểu Muội tới, đầu đội mũ quân nhân, thắt lưng mang xà cạp buộc chặt rịt, khiến cho bộ ngực cô ấy căng phồng lên. Thấy cô ấy bước vào, tớ đành lén nhét cuốn sách vào ngăn kéo, dùng một tờ báo che lại, rồi nói chuyện nhạt nhẽo dăm câu ba điều với cô ấy. Trong lòng thì vẫn đang nghĩ đến tình tiết trong sách. Nói thật nhé, tớ rất muốn thảo luận cuốn sách này với ai đó, nhưng ngặt nỗi lại không thể thảo luận với Hứa Tiểu Muội. Kiều Nam và Úc Cường đều biết đấy, tư tưởng cô nàng này quá cách mạng, đừng nói là thảo luận, bị cô ấy biết tớ đang đọc thể loại sách đó, cô ấy sẽ đi báo cáo mất...

Kiều Nam nhìn rất rõ, mấy người bạn bên đống lửa, bất kể nam nữ, đều mở to hai mắt, lắng nghe Dương Văn Hà kể chuyện. Bây giờ không đi, còn đợi đến bao giờ. Nếu có bỏ đi lúc này, chắc chắn sẽ chẳng ai mảy may chú ý đâu.

Dù cậu rất muốn nghe tiếp, nhưng nỗi nhớ mong Tông Ngọc Tô còn mãnh liệt hơn cả khao khát muốn nghe chuyện, cậu ngồi không yên nữa rồi. Đèn pin được giắt ngay trong túi quần, chẳng cần phải chuẩn bị gì sòng sã, là có thể cất bước đến Hạ Cước Bá rồi.

Cậu giả vờ mệt mỏi, phát ra một tiếng ngáp dài, rồi rời khỏi đống lửa. Cậu thấy ngoài Tần Quế Bình liếc nhìn mình một cái ra, những người khác đều chẳng mảy may để tâm. Cứ để họ đoán già đoán non sau đi, họ sẽ tưởng là tớ đi giải quyết chút nỗi buồn, sẽ tưởng là tớ về chuồng ngủ trước, sẽ tưởng là...

Kiều Nam chậm rãi bước xa khỏi đống lửa ở sân phơi trung tâm Thiết Lương Trại, vừa khi bóng dáng hòa vào màn đêm u tịch do những ngôi nhà tranh vách đất che khuất, áng chừng mọi người bên đống lửa không còn nhìn thấy mình nữa, cậu liền lấy đèn pin ra, rọi sáng con đường nhỏ cổ kính tĩnh mịch dẫn ra khỏi trại, rảo bước nhanh về hướng vùng trũng Hạ Cước Bá.

Đêm muộn tiết cuối thu sắp đổi trời, không trăng, không sao, thứ duy nhất tồn tại là những ngọn núi lớn nhỏ với hình thù kỳ dị mờ mịt trong màn đêm, chập chùng cao thấp quấn quýt trong làn mây mưa và sương mù, hợp thành một đại dương núi non vô tận. Những đỉnh núi chọc trời ấy, lại vô cùng giống như những hòn đảo nằm giữa lòng đại dương.

Mùi khói củi, mùi phân bò, bầu không khí mang đậm hơi thở trần thế đặc trưng của sơn trại đã lùi xa, xa dần, mùi ngai ngái của đất đai chốn núi rừng hoang dã cùng hơi thở hoang dã thanh đạm hòa quyện vào nhau trên con đường núi lạnh lẽo tĩnh mịch. Ồ, đi bộ vào lúc này, càng cảm nhận rõ hơn sự hoang vắng và trang nghiêm của đại núi, càng cảm nhận rõ hơn sự tĩnh lặng và linh thiêng của mảnh đất mà mình đang nương thân.

Đến nông thôn đã hai năm rồi, chẳng học được gì khấm khá, vậy mà lại học được thói đi đêm, thực sự bước ra chốn núi non hoang dã rồi, dù chẳng có sao hay trăng, Kiều Nam vẫn có thể dùng mắt thường nhận ra con đường nhỏ dốc thoai thoải dưới chân, tựa như một dải lụa dài mảnh mai, cứ thế kéo dài thẳng đến tận Hạ Cước Bá.

Cậu tắt đèn pin, giẫm lên những bậc đá thỉnh thoảng nhô lên trên con đường nhỏ, từng bước từng bước đi về phía trước.

Gió cuối thu đã rất lạnh, đặc biệt là khi nãy cậu vừa ngồi bên đống lửa, lúc này cái lạnh khiến da gà da vịt nổi lên khắp người. Mấy sợi sương lạnh vấn vương đang lững lờ trôi, những chiếc lá bắp khô héo khắp núi non, dưới sự thổi bùng của gió núi, phát ra những âm thanh xào xạc tựa như tiếng động khẽ khàng.

Ba dặm đường đi ngoắt ngoéo một lát là tới, đến vùng trũng rồi, ngộ nhỡ cô ấy đã ngủ thì phải làm sao đây? Vậy thì đành quay đầu đi về thôi, chỉ cần nhìn thấy đèn không sáng, là chứng minh cô ấy đã ngủ rồi. Nhỡ cô ấy vẫn bật đèn, vẫn chưa nằm xuống, cô ấy có cho phép cậu bước vào không? Nếu cô ấy không cho vào phòng thì phải làm sao? Cho dù đã bước vào phòng rồi, thì nói những gì cơ chứ? Nói gì bây giờ?

Tất cả những câu hỏi ấy ùa về trong tâm trí, khiến Kiều Nam rơi vào tâm trạng thấp thỏm không yên đầy bối rối. Sải bước chậm lại từ lúc nào chẳng hay.

Bỗng nhiên, cậu nghe thấy một âm thanh lạ. Rất khẽ, lạo xạo, không phân biệt rõ là tiếng gì.

Cậu theo phản xạ muốn bấm sáng đèn pin, ngón cái vừa đặt lên công tắc, nhưng rồi lại không bật đèn lên nữa. Cậu sợ đó là người bản xứ đi thăm hỏi các trại đang trên đường quay về Thiết Lương Trại, nhận ra cậu rồi lại hỏi cậu đi đâu.

Bầu không khí mang theo vị khổ sâm lạnh buốt dường như đặc quánh lại, trong thửa ruộng bắp bên đường, không biết con côn trùng nhỏ nào không cam lòng trước sự lụi tàn của mùa thu, đang cất tiếng kêu rả rích đầy thê lương. Những chiếc lá bắp dài, cúi rủ xuống khẽ khàng lay động.

Kiều Nam không chút do dự bước lùi vào trong ruộng bắp, ẩn mình giữa đám bắp mọc rậm rạp.

Tựa như có một bàn tay chạm vào trán mình, Kiều Nam suýt chút nữa kinh hãi hét toáng lên, cậu trấn tĩnh lại, đoạn lại thấy buồn cười, hóa ra đó chỉ là một cái bông hướng dương chưa phát triển đầy đủ đang quẹt vào đầu mình.

Đúng lúc này, cậu nghe rõ mồn một âm thanh "rắc rắc" phát ra khi bắp bị bẻ gãy, tiếng này nối tiếp tiếng kia, động tác còn vô cùng nhanh gọn.

Từng chiếc lông tơ trên người Kiều Nam dựng đứng cả lên, tối nay đúng là gặp quỷ rồi, sao cứ nhằm đúng lúc đang trên đường đi Hạ Cước Bá mà lại đụng phải kẻ trộm chứ. Bất luận là cậu nhìn thấy họ, hay họ phát hiện ra cậu, thì đều là rắc rối lớn. Nếu đối phương là một nhúm người, một đám trộm cắp quen thói, thì tối nay cậu gặp nguy hiểm rồi.

Kiều Nam nín thở thu mình trốn trong khóm bắp, cơ thể bất giác co ro lại.

- Đại Đỉnh, nghe thấy gì chưa, có tiếng động đấy. - Một giọng nói dịu dàng vang lên, ngữ khí ôn nhu ấy, Kiều Nam quá đỗi quen thuộc.

- Tiếng động gì chứ? Tiếng ma hở, em bị thần kinh à!

- Thật mà, em nghe rõ lắm.

- Ở đâu?

- Đầu đường kia kìa.

- Để anh nghe thử xem nào.

Những chiếc lá dài trong khóm bắp vang lên mấy tiếng, rồi trở lại tĩnh lặng, ngay cả mấy con côn trùng vừa nãy còn cất tiếng kêu rả rích, lúc này cũng vì cái lạnh cắt da cắt thịt của mùa thu mà chẳng dám tấu khúc nữa. Đêm càng thêm sâu thẳm, những dãy núi tối thui, những thửa ruộng tối thui.

Kiều Nam không còn cảm thấy sợ hãi nữa, trái tim lại đập càng thêm mãnh liệt. Đây là cặp vợ chồng trẻ mà cậu rất quen thuộc, đám cưới đầu tiên mà thanh niên trí thức tham gia khi đến sơn trại, chính là chúc mừng cho hai người họ, chồng tên là Ngô Đại Đỉnh, vợ tên là La Tương Ngọc. Hai vợ chồng sau khi phân chia tài sản ở riêng với người lớn, thì ở trong một ngôi nhà vách đất lợp ngói nằm xiên xéo phía đối diện với căn nhà tranh của điểm thanh niên trí thức. Hai người yêu thương nhau thắm thiết, một lòng một dạ hướng về cuộc sống tốt đẹp ngày càng khởi sắc. Ngày thường chịu thương chịu khó, làm việc sớm hôm không chểnh mảng, công điểm của tập thể không chịu bỏ sót một ngày, công việc ở mảnh đất tự lưu và vườn tược cũng làm cùng một lượt. Ngày đi chợ, người ta vợ chồng son tình tứ dạo chơi, còn hai người họ thì một người lên sườn dốc hái quả dại, lượm nấm hương, đào dược liệu, một người cầm súng kíp đi săn thú rừng. Kiều Nam và thanh niên trí thức hễ gặp khó khăn gì, cần đóng cái thùng nước, chẻ dăm nan tre, mượn con dao rựa hay cái đòn gánh, đều tìm đến nhà họ ở ngay gần đó, hai người họ đều có cầu tất ứng. Ấn tượng của Kiều Nam về họ vô cùng tốt đẹp. Không ngờ rằng...

- Nghe cả buổi có thấy tiếng động gì đâu. Chỉ có em là hay làm quá lên!

- Em nghe thấy tiếng động thật mà.

- Tiếng động ở đâu cơ chứ? Đi nào, qua bẻ thêm ít bắp nữa.

- Đại Đỉnh, em... em...

- Em sao thế hả?

- Sợ.

- Sợ cái khỉ gì chứ!

- Em đã bảo là không đi mà, anh, anh cứ ép em đi. Ngộ nhỡ bị người ta nhìn thấy, cái mặt này biết vứt đi đâu...

Kiều Nam nghe ra được, La Tương Ngọc đang thút thít khóc.

- Ấy da! Sợ cái gì chứ, đây có phải ở Thiết Lương Trại đâu, đây là ruộng bắp của Hạ Cước Bá mà.

- Thế thì cũng là ăn trộm chứ bộ!

- Không trộm thì tính sao đây? Cả năm đến cuối, lúa, lúa mì, bắp, khoai tây, đậu tổng cộng có sáu bảy trăm cân. Chỉ đủ một mình anh ăn thôi...

- Thì nghĩ cách khác chứ!

- Em không biết là đã nghĩ hết mọi cách rồi đấy thôi. Chẳng phải vẫn phải mua tem lương thực của Nhiếp Khiết đó sao.

- Mặc kệ anh. Anh muốn bẻ thì tự đi mà bẻ, em về đây!

Lá bắp kêu "ào ào" một trận, một loạt tiếng bước chân vang lên qua khỏi thửa ruộng bắp nơi Kiều Nam đang ẩn nấp, rồi dần đi xa.

- Tương Ngọc, Tương Ngọc... - Ngô Đại Đỉnh hạ thấp giọng gọi với theo, đuổi theo hướng vợ mình. Trên lưng anh ta đại khái đang gác bao tải hoặc gùi, chạy không nhanh, lại không dám cất tiếng gọi to, đành phải từng bước từng bước đi theo vợ.

Xác định hai người họ đã đi xa, Kiều Nam mới chui ra khỏi chỗ ẩn nấp trong ruộng bắp, thở phào một hơi thật dài.

Khí trời ban đêm đẫm đầy cái lạnh giá lan tràn khắp đất trời, chốn hoang dã vô cùng lạnh, lạnh buốt thấu xương.

Sự riêng tư, đây đều là sự riêng tư của con người, sự riêng tư của đôi vợ chồng mới cưới chưa đầy một năm, sự riêng tư của Nhiếp Khiết lén lút bán tem lương thực toàn quốc mang từ Thượng Hải tới cho người dân; còn cậu, giấu diếm mọi người, nhân lúc đêm tối chạy đến Hạ Cước Bá tìm Tông Ngọc Tô, cũng là sự riêng tư.

Vì sự trì hoãn khi nãy mà Kiều Nam càng rảo bước nhanh hơn về hướng Hạ Cước Bá, đi hết đoạn đường dốc đổ thẳng xuống thung lũng này, vượt qua một cái đèo nhỏ, quẹo qua khúc cua, liền nhìn thấy ngay cái sơn trại nhỏ thưa thớt ánh đèn của Hạ Cước Bá. Trại này còn cô tịch hơn cả Thiết Lương Trại, từng ngôi nhà vách đất lợp ngói và nhà đá, cách nhau bởi cây cối, sườn dốc, ruộng nương, rải rác giữa một sườn núi. Một con đường lớn đủ cho xe ngựa qua lại nối liền nó với thế giới bên ngoài; một con đường nhỏ ngoằn ngoèo hiểm trở cắt ngang qua nối liền nó với Thiết Lương Trại, khiến nó trở thành đội sản xuất Hạ Cước Bá của đại đội Thiết Lương Trại, hay còn gọi là tiểu đội bảy. Ngay phía bên ngoài thôn Hạ Cước Bá, có một bãi đất trũng rộng chừng tám chín mươi mẫu.

Vùng trũng nằm lọt thỏm giữa vòng tay bao bọc của những ngọn núi chập chùng, hễ đến mùa mưa, vùng trũng lại tích đầy nước mưa từ các sườn núi xung quanh chảy xuống, biến thành một cái ao tự nhiên. Năm nào cũng có mưa năm nào cũng ngập úng, dẫu thổ nhưỡng vùng trũng rất phì nhiêu, đất đai vùng trũng rất dễ gieo trồng, nhưng chưa từng thu hoạch được gì, thế nên chẳng có ai thèm bén mảng tới gieo trồng.

Ở phần sườn dốc tương đối bằng phẳng bên cạnh vùng trũng, có dựng một gian nhà kho của đội sản xuất Hạ Cước Bá.

Ngay cả trong đêm tối không có sao, không có trăng, bức tường trắng của nhà kho vẫn sừng sững đứng đó vô cùng nổi bật.

Kiều Nam đứng bên mỏm đèo cao, phóng tầm mắt nhìn sang, trong ô cửa sổ vuông vức được mở rộng cao vút của nhà kho, vẫn đang hắt ra ánh sáng của ngọn đèn dầu.

Đây quả thực là một điềm lành, Tông Ngọc Tô vẫn chưa ngủ, ít nhất là cô ấy vẫn chưa chợp mắt.

Ánh đèn ấy tựa như đang vẫy gọi Kiều Nam, cậu bật sáng đèn pin, rảo bước nhanh hơn, tiến thẳng về phía căn nhà kho.