Sáu
Thật là hiếm thấy, tôi tỉnh dậy sớm như vậy, mặt trời mọc sớm như vậy. Vào cuối đông đầu xuân, điều này thật hiếm có. Nhất là trong căn phòng nhỏ ở tầng trệt nơi tôi ở. Ánh nắng bất ngờ lại có thể xuyên qua khung cửa sổ gắn lưới chì bên ngoài chiếu vào, khiến căn phòng nhỏ rộng hơn mười mét vuông của tôi bỗng chốc bừng sáng, tôi dâng lên niềm vui khó tả.
Phải chăng ông trời đã nghe ngóng được, hôm nay tôi sẽ xem mắt trong căn phòng nhỏ này đây.
Đây là một điềm lành. Dù thế nào đi nữa, đây rốt cuộc cũng là một triệu chứng tốt.
Trong thư bố viết rất khẳng định, hôm nay, nhà trai Lục Triều Long sẽ đến số sáu mươi tư Thụy Nhân Lý, cậu ta rất rành Thượng Hải, không cần ra đón, không phải lo cậu ta không tìm thấy, cậu ta sẽ tự tìm tới cửa. Cậu ta thường xuyên đến Thượng Hải.
Tôi ôm tâm trạng mong mỏi, thậm chí có thể nói là nôn nóng để chờ đợi sự xuất hiện của cậu ta. Ngay từ mấy ngày trước, tôi đã đếm từng ngày, mong mỏi ngày hôm nay mau chóng đến.
Gương mặt người này tôi đã xem đến quen thuộc, ngũ quan đoan chính, một đôi mắt rất có thần thái, nhìn người rất kiên định, toàn bộ gương mặt mang lại cảm giác kiên nghị. Một nam tử khá là có sức mạnh.
Đương nhiên đây chỉ là ấn tượng trên bức ảnh. Tấm ảnh hai inch nhỏ bé do thư của bố chuyển đến này, tôi không biết đã ngắm nghía bao nhiêu bận, đã liếc nhìn bao nhiêu lần, ngoại trừ không đếm có bao nhiêu sợi tóc ra, mỗi một chỗ trên gương mặt này tôi đều quan sát tỉ mỉ.
Tôi đã hạ quyết tâm trong lòng, đây là bố dặn dò tôi, không hạ được quyết tâm thì không cần gặp. Tôi đương nhiên hiểu đây là có ý gì. Tôi cũng đã nói với bố, chỉ cần ngoại hình của bản thân và bức ảnh không chênh lệch mấy, tôi sẵn lòng gả cho anh ta.
«Xem mắt», «gả chồng», những từ ngữ này bây giờ thốt ra từ miệng tôi, lại trở nên bình thường như vậy, hờ hững như vậy, tựa như đang nói đến bút chì, khăn mặt loại từ ngữ thường dùng này. Mà đối với tôi trước kia, dẫu đề tài có hơi dính dáng đến quan hệ nam nữ một chút, có hơi nhắc đến một số từ ngữ liên quan đến yêu đương, kết hôn một chút, tôi đều đỏ mặt, tim đập thình thịch.
Từng có lúc, tôi coi chuyện yêu đương, chuyện đại sự hôn nhân thần thánh biết bao, siêu phàm thoát tục biết bao, về mối tình đầu và tình yêu của chính mình, tôi từng có bao nhiêu sự hướng vãng và mơ mộng lãng mạn biết bao.
«Tình yêu là một làn khói do tiếng thở dài thổi lên; trong mắt kẻ ác có ngọn lửa được nó gột rửa; nước mắt của người yêu là con sóng do nó kích động, nó lại là sự điên rồ thông minh nhất, vị đắng nghẹn cổ, giọt mật không chạm được tới miệng.» Đây là tình yêu dưới ngòi bút của Shakespeare vĩ đại.
Nhà thơ Nga Pushkin lại ca ngợi tình yêu thế này: «...Ta thầm rơi nước mắt, nước mắt chính là sự an ủi của ta. Trái tim ta bị nỗi nhớ nhung đứt ruột bắt làm tù binh, nhưng trong nước mắt, nó lại có niềm khoái cảm chua xót...»
Còn nhà thơ Bồ Đào Nha Camões thì sao, thẳng thừng gọi tình yêu là ngọn lửa dữ: «Tình yêu là ngọn lửa không thấy ngọn lửa, tình yêu là vết thương không thấy đau đớn, tình yêu là niềm vui chứa đầy phiền não, nỗi đau của tình yêu tuy không đau đớn nhưng lại có thể khiến người ta ngất lịm...»
Tất cả những câu thơ đẹp đẽ ấy đều từng lay động tâm hồn tôi, tất cả những câu thơ mê hoặc ấy tôi đều có thể thuộc làu làu. Có thể nói, chính vô số khung cảnh tình yêu được miêu tả trong thơ ca và sách vở lay động lòng người đã nhào nặn nên giấc mơ về tình yêu trong lòng tôi, nhào nặn nên hình tượng người trong mộng mờ ảo của tôi. Tôi vẫn luôn nghĩ, tất cả những gì tôi từng đọc, sau này trong chuyện yêu đương của tôi đều sẽ được trải nghiệm, đều có thể trải qua, khi ấy sẽ tuyệt vời biết bao. Chỉ riêng việc thầm lặng đoán non đoán non như thế thôi, tôi cũng đã thấy kích động rồi.
Nhưng lúc này đây, chẳng trải qua cái gì cả, chẳng trải nghiệm cái gì cả, tôi lại đang trù tính chuyện kết hôn ở tận sâu trong tâm hồn. Nhắc đến thật sự có chút hoang đường, tôi với Lục Triều Long còn chưa từng gặp mặt cơ mà.
Có lẽ, đây chính là một dấu hiệu trưởng thành của tôi chăng; có lẽ, bản thân cuộc sống chính là dạng này chăng. Tình yêu muôn màu muôn vẻ trong tưởng tượng rốt cuộc vẫn không giống tình yêu trong cuộc sống, dục vọng tình yêu tốt đẹp trong đời sống rốt cuộc không thể thập toàn thập mỹ, không thể toại nguyện như ý muốn. Cuộc sống sinh hoạt hằng ngày ngày nào cũng như thế tuyệt đối không thể giống như tiểu thuyết, thơ ca, kịch nghệ, điện ảnh, tạp chí mà cung cấp chiếc sân khấu tạo ra sự cộng hưởng mãnh liệt cho tình yêu. Khi hướng về tình yêu luôn tồn tại mộng tưởng, nhưng mộng tưởng không phải tình yêu. Con người trước tiên phải sống sót, phải đối phó với nhu cầu vật chất tất yếu của cuộc sống. Có được sự ấm no, có được môi trường ổn định, mới có thể bàn đến việc thỏa mãn các nhu cầu khác.
Đến cả tôi cũng không ngờ, mọi chuyện lại tiến triển nhanh chóng đến vậy.
Sau khi trở về Thượng Hải, việc đầu tiên tôi làm chính là liên lạc với bố, mà bố, lại ở tận điểm cải tạo Phụng Hiền vùng ngoại ô thành phố.
Sau khi điện thoại được nối thông, câu nói đầu tiên của bố là buột miệng thốt ra vẻ kinh ngạc:
«Ngọc Tô, quá đột ngột, trong thư con không hề nói là muốn về.»
Nếu ông biết tôi trốn vé lại bị phạt vé, không biết sẽ giật mình thành cái dạng gì đây.
«Vâng, thưa bố, nhưng sau đó đã xảy ra một chuyện, con không còn cách nào khác... con đành phải về, con... bố có tiền không, con cần tiền, con trắng tay rồi... con nhớ bố...»
Ở đầu dây bên kia chìm vào tĩnh mịch, chỉ có tiếng "vù vù vù" nho nhỏ. Tôi đợi một lát, đâm ra sốt ruột:
«Bố...»
«Thế này đi, bố gửi tiền cho con ngay đây, trong một hai ngày nay, con cứ hỏi mượn hàng xóm trước đã.»
«Bố không thể về một chuyến sao?»
«Bố vừa mới về Thượng Hải một chuyến, không thể xin nghỉ nữa rồi, quy định của chúng ta là một tháng về nhà bốn ngày. Việc ở điểm cải tạo nhiều, lại nặng nhọc... khụ khụ...» Bố vừa nói vừa ho, ho một hồi mới dừng lại, «Mấy ngày nay đang đào sông, phải tranh thủ trước Tết Dương lịch để thông dòng sông.»
Tôi đành cắn răng mở miệng hỏi mượn tiền hàng xóm. Hàng xóm bảo tôi, thanh niên trí thức về Thượng Hải thăm thân, sinh hoạt gặp khó khăn, có thể ứng trước ở «Văn phòng thanh niên trí thức» của khu phố, mỗi tháng mười đồng tiền, hai mươi lăm cân phiếu lương thực.
Tôi rụt rè đi, quả nhiên có quy định này. Nhưng mười đồng tiền thì đủ trang trải cái nỗi gì chứ, phải mua gạo, mua thức ăn, mua dầu, mua than tổ ong, mua muối, mua nước tương, bình thường bố và anh trai về Thượng Hải, đại khái đều đi đánh «du kích» khắp nơi, vốn không ở nhà nấu cơm ăn, trong nhà chẳng có gì cả, cái gì cũng phải mua. Tôi chi tiêu rất dè sẻn, tính toán mua từng thứ một, thế mà mười đồng tiền vẫn vèo cái là hết sạch. May mà tiền chuyển khoản của bố đến rất nhanh, chẳng mấy ngày sau, anh trai ở nông trường Tiền Sào Sùng Minh, cũng gửi cho tôi hai mươi đồng. Tôi bỗng chốc trở thành một «đại phú ông», tung hoành ở Thượng Hải một hai tháng không thành vấn đề.
Nhưng tôi vẫn vô cùng tiết kiệm, thậm chí có thể nói là keo kiệt. Vội vã trốn chạy khỏi Hè Lương Trại, đến cả bộ quần áo để thay cũng không có. Vừa về đến nhà, tôi đã lục tung hòm tủ. Sau khi bị lục soát nhà, từ tòa nhà nhỏ số 2 đại viện số 19 chuyển đến Thụy Nhân Lý, chỉ có một chiếc tủ đựng đồ, một chiếc hòm. Lục tìm nửa buổi, cuối cùng cũng lục ra được mấy bộ quần áo còn mới vừa của người mẹ quá cố mặc năm xưa. Ở nhà, tôi toàn mặc những bộ quần áo cũ này. Khi ra phố tôi mới thay bằng bộ mặc lúc về. May là tôi cũng không hay ra ngoài, không giống như những thanh niên trí thức tụ tập lại với nhau sau khi về Thượng Hải, cứ rảnh là ra đường dạo phố, đi đến từng nhà thăm hỏi.
Cuối tháng, bố đã về. Hai năm không gặp, ông đã trở thành một ông cụ, hai mai điểm sương, hành động chậm chạp, nói năng khép nép, khuôn mặt cũng bị ánh nắng ở điểm cải tạo phơi đen sì. Những nếp nhăn đuôi cá tòe ra hình cánh quạt ở khóe mắt, giống như được khắc bằng dao vậy.
Tôi kể cho ông nghe vì sao lại đột ngột chạy về nhà, kể mãi kể mãi, kể đến đêm hôm dòng nước lũ suýt nhấn chìm phòng bảo vệ, mà Ngô Đại Trung lại có ý đồ nhục mạ tôi, tôi oà khóc nức nở...
Đôi mắt bố trừng trừng, chỉ hút thuốc, hút thuốc lá Lao Động rẻ tiền, vừa hút vừa ho. Ông nghe xong, không nói một câu nào, bốn ngày sau đó cũng hoàn toàn không nhắc đến chuyện này. Chỉ vào ban đêm hôm chuẩn bị đi, lúc để lại sinh hoạt phí tháng sau cho tôi, ông rút ra nhiều hơn mười lăm đồng, giọng khàn khàn nói:
«Gặp lại đứa bạn học đã bù tiền vé xe cho con ấy, hãy trả tiền cho người ta.»
Tết âm lịch ông lại về một lần nữa, trò chuyện với tôi về Lục Triều Long. Ông bảo đây là một đồng chí ở điểm cải tạo chủ động nhắc đến, Lục Triều Long này là họ hàng của đồng chí đó, nói cậu ta vốn dĩ cũng là người Thượng Hải, lúc lên núi xuống làng, con đường cậu ta đi là con đường «tự tìm lối thoát» cắm đội định cư, công xã cậu ta ở nằm ngay đối diện Hoàng Phố Giang, qua phà sang Phố Đông, ngồi xe buýt nửa tiếng là tới, thậm chí còn thuận tiện hơn cả công nhân đi làm ở Mẫn Hành một chút. Quan trọng hơn là Lục Triều Long sau khi xuống làng biểu hiện xuất sắc, lại được người thân ở địa phương nâng đỡ, trong hai ba năm, đã lên làm phó chủ nhiệm ủy ban cách mạng công xã, là cán bộ trẻ tuổi nhất toàn công xã, tiền đồ rộng mở.
Bố nhắc đến người này trong bữa cơm tất niên, tôi rất nhạy cảm. Quả nhiên, trong mấy ngày sau đó, ông thao thao bất tuyệt, giới thiệu hoàn toàn tình hình của Lục Triều Long cho tôi nghe.
Công xã Khoan Kiều nơi Lục Triều Long ở, năm nào cũng có chỉ tiêu tuyển dụng công nhân. Nhất là các nhà khách, nhà hàng ở khu nội thành, năm nào cũng đến chỗ bọn họ tuyển dụng nhân viên phục vụ, chỉ định phải là con gái, ngũ quan còn phải đoan chính một chút. Nếu có thể chuyển điểm về công xã Khoan Kiều vùng ngoại ô thành phố, trong vòng một hai năm vào được Thượng Hải, thì không thành vấn đề chút nào.
Giữa bố và tôi, chỉ còn một lớp giấy cửa sổ chưa chọc thủng mà thôi. Cứ để tôi chủ động chọc thủng vậy, đỡ cho bố phải khó xử:
«Bố, có cách nào chuyển điểm về vùng ngoại ô thành phố không ạ?»
«Nếu có cách, thì hồi đầu bố đã không để con đi đến nơi xa xôi như thế rồi.»
«Vậy bây giờ...»
«Đồng chí ở điểm cải tạo nói, Lục Triều Long tuy là phó chủ nhiệm công xã, nhưng công khai đi cửa sau, e là cũng khó làm.»
«Vậy thì không có cách nào rồi.»
«Cách thì có một, chỉ xem con có muốn hay không thôi.»
Tiếp theo, bố lại nói ý của Lục Triều Long, cậu ta không có ý định tìm đối tượng trong phạm vi công xã Khoan Kiều, cậu ta vẫn hy vọng tìm ở khu nội thành, cho dù con gái khu nội thành không chịu, thì dù là người ở khu nội thành ra đi cắm đội cũng được.
Tôi đoán từ trước rồi. Bố vừa nhắc đến đề tài này là tôi đã đoán ra. Nhưng tôi trầm mặc, tôi đang suy đoán, có lẽ, đây không phải là đồng chí ở điểm cải tạo chủ động bàn bạc với bố, mà là bố nhờ người tìm mối quan hệ.
«Con thấy thế nào? Ngọc Tô. Nghe con kể lại những chuyện bất hạnh đó, bố nghĩ, con quay lại Hè Lương Trại ở Quý Châu nữa, không thích hợp đâu.»
«Đợi anh hai về, cùng bàn bạc ạ.»
Bố cau mày: «Chưa đến đêm ba mươi, nó sẽ không về đâu.»
«Sẽ về mà. Con đã viết thư riêng cho anh ấy rồi.»
«Nó trả lời thư chưa?»
«Chưa ạ. Không trả lời thư chẳng phải càng chứng tỏ anh ấy muốn về hay sao. Hôm nay không về, có lẽ là không mua được vé tàu, có lẽ là đến phiên anh ấy trực.»
«Mong là thế...»
Tôi thực sự hận anh hai, qua Tết mà anh ấy cũng không về, tôi hai năm mới về nhà một lần, anh ấy thế mà không chịu về đoàn tụ với tôi. Điểm này tôi đành phải khâm phục bố, ngài dẫu sao cũng hiểu con trai mình hơn tôi, sớm biết anh hai sẽ không về rồi.
Ngày mồng bốn Tết, Trần Cốc Khang bạn cùng lớp hồi cấp hai lại tìm đến tận nhà, cậu ta bảo cậu ta và anh hai đều ở nông trường Tiền Sào, hai phân đội sát liền nhau, ruộng bông nối liền ruộng bông, chỉ cách nhau một cây cầu. Cậu ta bảo là anh hai nhờ cậu ta đến, mang cho tôi mười đồng, bảo tôi qua Tết ở lại chơi thêm mấy ngày hãy đi, cậu ta cố gắng về sau Tết.
«Thế sao Tết anh ấy không về?»
«Trực chứ sao. Mỗi phân đội đều quy định phải giữ lại bao nhiêu người, nếu không, cả cái nông trường đi sạch à.»
Trong lòng tôi vẫn thấy bất mãn với anh hai ra mặt, người ta có đại sự đứng đắn cần bàn bạc với anh ấy, vậy mà anh ấy lại nhờ một người đến tận nhà, vứt lại mười đồng là coi như xong chuyện. Nhưng nghĩ đến Trần Cốc Khang với anh hai dẫu sao cũng ở hai phân đội khác nhau, có lẽ không thân thiết lắm, tôi cũng đành thôi không nói nhiều nữa.
Trần Cốc Khang ngược lại sống khá ổn, được làm phó tiểu đội trưởng rồi. Cậu ta bảo, chỉ đợi vấn đề của bố cậu ta được giải quyết một cái là tư cách đảng viên của cậu ta sẽ được chuẩn y. Hiện tại, đại hội chi bộ đã thông báo, báo cáo lên đảng ủy nông trường rồi. Nhìn cái thần thái đắc ý vênh váo khi nói chuyện của cậu ta, tôi không khỏi liên tưởng đến cái vẻ uy phong lẫm liệt hồi cậu ta làm thủ lĩnh đoàn Hồng vệ binh. Xem ra, tuổi tác của con người sẽ dần tăng lên, nhưng một số thứ cơ bản trong cá tính, thì lại không dễ thay đổi chút nào.
«Còn cậu thì sao, gần đây thế nào?» Kể xong chuyện của mình, cậu ta lại còn quan tâm hỏi thăm tôi, tuy cố gắng kiềm chế cái thần thái bề trên, nhưng vẫn không kìm được mà lộ ra vẻ tự đắc chút ít, «Sao lại đến Quý Châu cắm đội định cư thế?»
«Các cậu đi Sùng Minh, đi sớm, nên không biết đấy thôi.» Tôi thở dài một tiếng, «Cái chỉ thị tối cao về việc tiếp nhận giáo dục lại đó vừa được công bố, bất kể trước đó là thành phần nào, đều tề tựu lên núi xuống làng, cắm đội định cư, 'một mảnh đỏ rực'.»
«Cậu không chịu ì ra đấy à.» Trần Cốc Khang thật thà nói, «Có người cứ ì ra đấy, chẳng phải từ nông dân ngoại ô ì thành nông dân thành phố rồi sao.»
Tôi đành cười khổ: «Lúc đó... mẹ mất, bố lại đang bị cách ly thẩm vấn, tớ làm sao mà ì ra nổi...» Vừa nói, nước mắt tôi vừa trào ra, tôi hết sức kềm chế, liếc nhìn bố đang ngồi ở góc phòng một cái.
Ông vẫn ngồi ở đó như thể không hề tồn tại vậy.
Trần Cốc Khang thở dài một tiếng, không giấu vẻ tiếc nuối nói: «Biết thế, cậu nên học theo tớ, chủ động đòi đi Sùng Minh.»
Đây đúng là một câu nói thật lòng. Nhưng vào lúc đó, việc phân phối tốt nghiệp có bốn bậc, tôi là út trong nhà, có hy vọng làm việc trong thành phố. Nào có cái tầm nhìn xa trông rộng như cậu ta chứ.
Sau khi Trần Cốc Khang đi rồi, bố hỏi tôi: «Sao con không đem chuyện đó bàn bạc với cậu ta một chút?»
Tâm trạng của bố quả thực có chút nôn nóng, ông là nam giới, tuy là bạn học cũ, nhưng cũng mấy năm không gặp, tôi làm sao mở lời được chứ. Tôi bảo:
«Cậu ta thì có thể cho con chủ ý tồi tệ gì chứ?»
«Bố quan sát từ bên cạnh, thấy vị bạn học này rất có đầu óc đấy.»
Nghe ra được, bố rất có cảm tình với Trần Cốc Khang đấy chứ.
Tết đã qua, bố lại phải về điểm cải tạo, tôi đi tiễn ông. Trước lúc lên xe, ông đắn đo nói với tôi:
«Chuyện của Lục Triều Long đó, bố thấy hay là thế này, bố xin cậu ta một tấm ảnh trước đã...»
Tôi liếc nhìn bố một cái, ông đang dùng một đôi mắt u sầu dò hỏi nhìn tôi. Gió buổi sáng rất lớn, tài xế bấm còi, có một cô bé khóc lóc gọi mẹ ở phía bên toa xe, tiếng chuông xe đạp reo vang như thủy triều.
Tôi gật đầu với bố, nói một tiếng tạm biệt, vội vã quay người bỏ đi. Tôi không thể không gật đầu với bố, tôi hiểu ông hy vọng tôi đồng ý, hơn nữa, ông làm vậy là để tôi thoát khỏi vận rủi, thoát khỏi khốn cảnh. Những năm gần đây, ông đã già rồi, đích thực là đã già rồi.
Thế là bức ảnh được gửi tới, thế là có sự sắp xếp của ngày hôm nay. Khi cục diện từng bước tiến về phía trước, sự thẹn thùng của tôi, sự e ấp vốn có mà con gái không học mà hiểu, đều tan biến sạch sành sanh. Cái còn lại chỉ là sự cân nhắc lợi ích thực tế, chỉ là sự xem xét thông qua cuộc xem mắt và kết hôn lần này có thể mang lại bước ngoặt cho vận mệnh của tôi. Bố đã đúng, sau khi xảy ra chuyện đêm mưa đó, lẽ nào tôi còn có thể quay lại Hè Lương Trại nữa sao? Trong phạm vi quyền lực của cái thổ hoàng đế Ngô Đại Trung này, lẽ nào tôi còn có thể sống những ngày tháng thái bình yên ổn được sao?
Tôi mong mỏi sự xuất hiện của Lục Triều Long. Cùng với việc ngày tháng cận kề từng chút một, tâm trạng của tôi cũng càng thêm nôn nóng. Bây giờ chỉ cần liếc nhìn cậu ta một cái, chỉ một cái là đủ rồi, nhìn thấy vừa mắt là chuyện có thể quyết định được. Chủ động hoàn toàn nằm trong tay tôi. Tôi thậm chí còn tưởng tượng, tôi mang theo giấy chuyển điểm để làm thủ tục chuyển hộ khẩu, tôi đến công xã Khoan Kiều ở Phố Đông vào ở trong cái gia đình hoàn toàn xa lạ của Lục Triều Long, tôi được điều động về làm việc ở phòng tài vụ của một nhà khách lớn trong thành phố, tôi còn nhớ đến câu nói giễu cợt mà Hỉ Vượng đã nói trong bộ phim điện ảnh «Lý Song Song»: «Kết hôn trước, yêu đương sau...»
Ôi chao ơi, đối mặt với vận mệnh sắp sửa đổi thay, trong lòng tôi trào dâng biết bao tâm tư thoáng qua nhanh chóng.
Thời tiết thực sự rất đẹp, ngõ nhỏ ngập tràn ánh nắng, từng cây sào từng cây sào «quốc kỳ vạn nước» đều phơi hết ra ban công, phơi ra ngõ nhỏ rồi.
Tôi trải giường gấp chăn, quét nhà lau bàn, cất tất cả những món đồ vướng mắt trong phòng đi những chỗ không nhìn thấy được. Bữa sáng rất đơn giản, hai chiếc bánh bao lớn một chiếc quẩy, thêm một cốc nước sôi, lót dạ cho no bụng. Tôi không muốn nấu cháo, không muốn nấu mì, tránh cho lúc đang bận rộn, Lục Triều Long đến, làm rối tinh rối mù cả lên. Bữa trưa tôi cũng chuẩn bị như vậy, cậu ta mà muốn ở lại đến chiều, tôi sẽ mời cậu ta ra ngoài ăn một bữa cơm, đỡ phải làm lớn chuyện vì một bữa trưa. Bằng cách này, tôi có thể đi kèm ngồi với cậu ta, ngồi đối diện cậu ta, để cậu ta ngắm nghía tôi cho thật kỹ.
Đối với dung mạo và hình tượng của mình, tôi rất có lòng tin. Không chỉ một người ở sau lưng khen tôi xinh đẹp, khen ngay trước mặt tôi, điều đó không tính là hiếm lạ, con người ta đôi khi là nịnh hót bạn, đôi khi là để làm bạn vui lòng, đôi khi lại sợ bạn nổi giận. Chỉ khi ở sau lưng người khác khen, những lời nói ra mới là lời thật lòng. Kỳ thực, không cần người ta khen tôi cũng hiểu rõ bản thân mình rốt cuộc xinh đẹp đến mức nào, một người con gái, thứ cần chú trọng chẳng phải là dáng người thon thả mảnh mai, chẳng phải là khuôn mặt thanh tú xinh xắn, chẳng phải là sức hấp dẫn đặc hữu của tuổi thanh xuân đó sao. Tất cả những điều này, tôi đều không thua kém người ta, nếu không, sao Ngô Đại Trung lại nổi cái tâm tư xấu xa đó chứ; nếu không, hồi còn học cấp hai, sao Kiều Nam lại độc nhất vô nhị viết cho tôi bức thư như thế chứ!
Lục Triều Long sẽ không làm ngơ đâu. Cậu ta làm phó chủ nhiệm công xã, xuân phong đắc ý, muốn chọn đối tượng, chẳng phải là muốn chọn một người hơi xinh đẹp một chút sao.
Tôi vẫn vẩn vơ chờ đợi.
Chín giờ cậu ta không đến, tôi có chút sốt ruột. Sao thế nhỉ, nói hay lắm cơ mà, sáng đến, sáng sáng, chẳng phải ý chỉ khoảng thời gian sau khi ăn sáng xong đó sao, tôi lại đâm ra trách bố trong thư không ấn định thời gian.
Mười giờ cậu ta không đến, trong lòng tôi bắt đầu bất an. Cậu ta thất hứa rồi, có lẽ là có việc bận, họp hành này, công sai bất ngờ này, cậu ta dẫu sao đang làm phó chủ nhiệm cơ mà. Tôi đi tới đi lui trong phòng, tâm thần bất định.
Đến mười giờ hai mươi, tôi quyết định bước ra khỏi căn phòng nhỏ này, chậm rãi đi dọc theo ngõ nhỏ ra ngoài. Dù sao tôi cũng đã xem quen ảnh của cậu ta, cậu ta bước vào sẽ không nhận nhầm đâu.
Mặc bộ quần áo được thay riêng cho chuyến ghé thăm của cậu ta, tôi đẩy cửa căn phòng nhỏ ra, ồ, đây là thế nào, cậu ta đang khóa xe đạp ở bên ngoài gian bếp chung. Tôi bình tĩnh nhìn chằm chằm cậu ta, tim đập thình thịch có chút khác lạ.
Khóa xong, cậu ta đứng thẳng người dậy, tay lắc lư chìa khóa xe đạp, bước vào gian bếp chung.
Bên bồn rửa bát có người đang rửa rau, cậu ta đảo mắt nhìn quanh gian bếp chung mờ ảo, hỏi bà cụ lớn tuổi bên vòi nước:
«Bà ơi, cháu muốn thăm dò một chút...»
Lời chưa dứt, cậu ta liếc mắt nhìn thấy tôi, nhận dạng xong, cậu ta chỉ vào tôi nói: «Ối, người cháu tìm chính là em đây!» Quả nhiên không sai, bố chắc chắn đã đưa ảnh của tôi cho cậu ta rồi.
Bà cụ lớn tuổi đầy vẻ hồ nghi quay người lại liếc cậu ta một cái.
Tôi ra điều bình tĩnh hỏi: «Anh là Lục Triều Long phải không?»
«Anh đây.»
«Mời vào.»
Cậu ta tuấn tú hơn trong ảnh rất nhiều, linh hoạt hơn nhiều. Lúc chụp ảnh, cậu ta chắc hẳn rất câu nệ. Ấn tượng đầu tiên, tôi đã thấy vừa mắt rồi.
Tôi thả một nhúm lá trà vào cốc, rót cho cậu ta một cốc nước.
«Cảm ơn!» Cậu ta ngồi trên chiếc ghế vuông, hai mắt chằm chằm nhìn tôi. Tôi mỉm cười nhẹ với cậu ta: «Anh hút thuốc không?»
«À, anh có!» Cậu ta lục trong túi áo ra một bao thuốc lá đầu lọc Phượng Hoàng.
«Em lại không có sẵn.» Tôi cười xin lỗi.
Cậu ta đại khái cảm thấy câu nói này của tôi rất dí dỏm, liền cười lớn, tiếng cười mang theo âm hưởng vang trầm đục.
Tôi cảm thấy cậu ta có khí chất hào phóng của nam nhi, không kiêu ngạo tự mãn như Trần Cốc Khang, cũng không khó nắm bắt như Kiều Nam. Đúng vậy, sau này tôi phải học cách chung sống với một người như thế này.
«Công việc của anh bận lắm không?» Thấy cậu ta không nói gì, tôi khơi mỏ đề tài trước.
«Rất bận.»
«Cả ngày làm những gì thế?»
«Họp hành, chạy các đội sản xuất, không thì đi công tác thành phố.»
«Ở dưới quê... quen rồi chứ?» Tôi suýt không tìm nổi đề tài nữa.
«Quen từ lâu rồi.» Cậu ta làm ra động tác như cá gặp nước.
Tôi hoàn toàn không tìm được lời nào để nói nữa, đành trông chờ cậu ta chủ động trò chuyện với tôi. Cậu ta là nam giới, đáng lẽ nên nói nhiều hơn một chút. Nhưng sau khi làm động tác xong, cậu ta lại không nói gì nữa.
Dẫu sao quá xa lạ, cả hai đều lúng túng.
Trong gian bếp chung truyền đến tiếng nước máy xả ào ào xuống bồn rửa bát đầy hỗn tạp, tiếng bước chân, trong ngõ nhỏ có người đang kinh ngạc la lên: «Mẹ A Mao ơi, con gái nhà chị đang đùa nghịch xe đạp kìa, sắp bị chèn phải rồi đấy.» Một hồi chuông xe đạp vang qua, nhân viên bưu chính đang hô: «Số sáu mươi hai, nhà họ Trương đóng con dấu!» Từ phía ngõ sau truyền đến từng hồi tiếng trống tiếng chiêng vô hình.
Suốt năm phút đồng hồ, cậu ta hoàn toàn không hó hé nửa lời. Thế mà cũng là phó chủ nhiệm công xã đấy, còn muốn bàn chuyện yêu đương nữa cơ chứ. Đến lời cũng không nói, cô gái nào thèm theo anh. Trong lòng dẫu đang thầm nghĩ như vậy, nhưng thấy cậu ta thật thà như thế, trong lòng tôi vẫn dâng lên một chút vui mừng khôn tả. Tôi không mong muốn người mình tìm kiếm lại là một kẻ dẻo mồm dẻo mép.
«Thế này nhé,» Để trấn an cậu ta, tôi đề nghị, «Đã cất công đến lần đầu, anh ăn cơm trưa xong hãy đi.»
Cậu ta cũng chẳng khách sáo, hỏi: «Em chuẩn bị rồi à?»
Tôi thẳng thắn đáp: «Vâng, chúng ta cùng ra ngoài ăn. Em mời!»
«Cảm ơn lòng tốt của em.» Cậu ta đứng dậy, «Xe đạp đã đạp vào thành phố rồi, anh còn chút việc gấp phải giải quyết, không thể ăn cơm cùng em được.»
«Anh...» Tôi không biết phải làm sao nữa.
Cậu ta cười nhạt: «Anh coi như đến rồi nhé, phải không?»
Tôi mím chặt đôi môi nhỏ, gật gật đầu: Đây rốt cuộc là cái thá gì chứ.
«Vậy anh đi đây.» Cậu ta bước về phía cửa.
«Không ngồi thêm lát nữa sao?» Tôi chồm lên một bước hỏi, tay không biết vô tình chạm thế nào, làm đổ cốc trà mà cậu ta còn chưa uống lấy một ngụm, chiếc cốc trà lăn lóc trên mặt bàn mấy vòng rồi «choang» một tiếng rơi xuống đất, vỡ tan tành, bã trà và nước bắn tung tóe lên ống quần cậu ta, «Ôi, xin lỗi, thực sự xin lỗi anh.»
Tôi hoảng loạn rối bời cất lời xin lỗi.
Cậu ta độ lượng xua xua tay: «Không sao đâu. Khi nào em quay lại Quý Châu?»
Trái tim đang chùng xuống của tôi bỗng chốc lại treo ngược lên: «Mấy hôm nữa ạ!»
«Được, chúc em sớm được điều động lên trên đó nhé.» Cậu ta cất giọng sang sảng nói, sải bước dài đi thẳng ra khỏi căn phòng nhỏ, băng qua gian bếp chung, bước xuống bậc thềm đi mở khóa xe đạp.
Tôi liều mạng kìm nén nước mắt và cảm xúc đang ba đào trong lòng, miễn cưỡng đi theo đến cửa nhà bếp, vẫy vẫy tay với cậu ta để làm tròn lễ nghĩa. Ngay khi chiếc xe đạp của cậu ta vừa rẽ khỏi ngõ nhỏ, tôi liền phi như bay vào trong phòng, «ầm» một cái đóng sập cửa lại, ngã nhào lên giường khua tay múa chân khóc nức nở.
Tôi còn tưởng rằng chủ động hoàn toàn nằm trong tay mình, tôi còn cảm thấy mình nắm chắc phần thắng trong tay, chính là tôi đang chọn lựa cậu ta. Mấy hôm trước, lúc gặp Nhiếp Khiết đến nhà Dư Vân chơi ở trong ngõ nhỏ, tôi còn không giấu vẻ tự tin mà tiết lộ với cô ấy thông tin đang tìm cách rời khỏi Quý Châu, nào ngờ đâu, kết quả lại thành ra thế này, Lục Triều Long đến, trước sau tổng cộng chỉ có vỏn vẹn mười phút đồng hồ, giống như ngắm nghía một món hàng vậy, qua loa liếc nhìn tôi mấy cái rồi bỏ đi, lúc đi còn vứt lại một câu nói thế đấy... Ồ, tôi từ lúc nào đã trở nên đê tiện thế này, trơ trẽn không thèm xấu hổ đến thế này cơ chứ. Nhân cách của tôi thực sự đã tụt dốc đến mức độ này rồi sao?
Rốt cuộc là xảy ra chuyện gì thế này!
Từ nay về sau tôi lại phải bước đi quãng đời tương lai thế nào đây, phải đối phó thế nào với những hiểm ác và gian truân trên đường đời đây. Trời ơi là trời, tôi quả thực không còn chút cách nào nữa rồi, không còn cách nào nữa rồi.
