Ngày 24 tháng 7. Sáng nay, tinh thần và thể lực của chúng tôi đã hồi phục một cách kỳ diệu. Dù vẫn đang chìm trong hoàn cảnh nguy ngập, mù mịt về vị trí của mình dẫu thừa biết đang cách rất xa đất liền, với lượng thực phẩm chỉ đủ dùng trong nửa tháng dẫu có tiết kiệm hết mức, hầu như không còn một giọt nước nào, và cứ thế trôi nổi phó mặc cho gió và sóng trên mảnh xác tàu rách nát nhất trần gian; thế nhưng, những nỗi thống khổ và hiểm nguy vô cùng tận khủng khiếp hơn biết mấy mà chúng tôi vừa mới may mắn thoát khỏi trong gang tấc đã khiến chúng tôi coi những gì đang phải chịu đựng lúc này chỉ như một tai ương thông thường—sự may rủi hay hoạn nạn vốn dĩ mang tính tương đối là vì thế.

Vào lúc bình minh, chúng tôi đang chuẩn bị nối lại công việc trục vớt ít đồ đạc từ khoang chứa, thì một cơn mưa rào nặng hạt kèm theo chớp giật kéo đến, khiến chúng tôi phải chuyển hướng sang việc hứng nước mưa bằng tấm vải bạt mà trước đó chúng tôi từng dùng cho mục đích này. Chúng tôi chẳng có cách nào khác để thu gom nước ngoài việc căng tấm bạt ra, đặt một bản mã xích ở chính giữa. Làn nước theo đó chảy dồn vào giữa rồi rỉ qua khe vào chiếc bình của chúng tôi. Chúng tôi suýt nữa thì hứng đầy bình bằng cách này thì một cơn gió lốc dữ dội từ hướng bắc ập đến, buộc chúng tôi phải dừng tay, bởi xác tàu lại bắt đầu chao đảo dữ dội đến mức chúng tôi không tài nào đứng vững được nữa. Lúc này, chúng tôi bò lên phía trước, dùng dây thừng buộc chặt mình vào đoạn tời neo còn sót lại y như trước, rồi kiên nhẫn chờ đợi định mệnh với sự bình tĩnh vượt xa mọi dự liệu, hoặc điều mà người ta có thể tưởng tượng là khả thể trong hoàn cảnh ấy. Đến trưa, gió thổi mạnh lên thành ngọn gió đủ sức căng hai dải buồm, và đến đêm thì chuyển thành một cơn cuồng phong dữ dội kèm theo những đợt sóng lừng vô cùng nặng nề. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm đã dạy cho chúng tôi cách bố trí dây buộc tốt nhất, chúng tôi đã vượt qua đêm dài đằng đẵng này trong sự an toàn tương đối, dù cho gần như lúc nào cũng bị sóng biển quật cho ướt sũng và thấp thỏm lo sợ từng khoảnh khắc bị cuốn phăng đi. May thay, thời tiết ấm áp đến mức khiến nước biển văng vào người mang lại cảm giác dễ chịu hơn là khó chịu.

Ngày 25 tháng 7. Sáng nay, cơn cuồng phong đã dịu xuống chỉ còn là một ngọn gió mười hải lý, và biển cũng lặng đi đáng kể đến mức chúng tôi có thể giữ mình khô ráo trên boong tàu. Thế nhưng, điều khiến chúng tôi vô cùng đau đớn là phát hiện ra hai vò ô-liu cùng toàn bộ chỗ thịt giăm-bông đã bị sóng cuốn xuống biển, bất chấp việc chúng tôi đã buộc chúng rất cẩn thận. Chúng tôi quyết định chưa giết con rùa vội, và trước mắt tự nhủ qua bữa sáng bằng vài quả ô-liu cùng một lượng nước vừa đủ cho mỗi người; phần nước này được chúng tôi pha lẫn theo tỷ lệ nửa nước nửa rượu, nhờ đó tìm lại được chút sức lực và sự khuây khỏa đáng kể, mà không hề bị cơn say choáng váng như khi uống nguyên rượu vang Port. Biển vẫn còn quá động để chúng tôi có thể tiếp tục công việc trục vớt lương thực từ khoang chứa. Trong ngày, một số vật dụng chẳng có chút tầm quan trọng nào đối với chúng tôi trong hoàn cảnh hiện tại đã nổi lềnh bềnh qua miệng hầm rồi lập tức bị sóng cuốn trôi ra biển. Chúng tôi cũng nhận thấy xác tàu nay đã nghiêng hẳn sang một bên nhiều hơn bao giờ hết, đến mức chúng tôi không thể đứng nổi lấy một giây nếu không tự buộc mình lại. Vì lý do ấy, chúng tôi đã trải qua một ngày buồn bã và bức bối. Giữa trưa, mặt trời dường như đứng gần như thẳng đỉnh đầu, và chúng tôi chẳng mảy nghi ngờ gì việc chuỗi gió bắc và tây bắc kéo dài liên tục đã đẩy chúng tôi trôi dạt xuống tận vùng lân cận xích đạo. Về chiều, chúng tôi thấy mấy con cá mập và phần nào hoảng sợ trước cách thức táo tợn mà một con to lớn khủng khiếp tiến lại gần. Có lúc, một cú chòng chành khiến mặt boong ngập sâu dưới nước, con quái vật ấy thế mà lại bơi thẳng lên boong, giãy giụa suốt mấy bận ngay trên miệng hầm phụ, rồi quẫy đuôi đánh mạnh vào người Peters. Cuối cùng, một con sóng lớn đã hất văng nó xuống biển trong sự thở phào nhẹ nhõm của chúng tôi. Trong một thời tiết ôn hòa, hẳn chúng tôi đã có thể dễ dàng tóm gọn nó.

Ngày 26 tháng 7. Sáng nay, khi gió đã lặng đi đáng kể và biển không còn động mạnh, chúng tôi quyết định nối lại những nỗ lực trong khoang chứa. Sau vô vàn vất vả cực nhọc suốt cả ngày trời, chúng tôi nhận ra chẳng thể hy vọng gì thêm từ khu vực này nữa, bởi các vách ngăn của khoang đã bị phá sập trong đêm, và toàn bộ đồ đạc bên trong đã bị cuốn trôi tuột xuống đáy tàu. Phát hiện này, như có thể tưởng tượng được, đã đẩy chúng tôi ngập chìm trong tuyệt vọng.

Ngày 27 tháng 7. Biển gần như phẳng lặng, gió nhẹ và vẫn thổi từ hướng bắc sang tây. Buổi chiều, trời nắng gắt hắt lên, chúng tôi bèn tranh thủ phơi khô quần áo. Nỗi khát cháy cổ được xoa dịu đôi chút, và tinh thần cũng thoải mái hơn nhiều nhờ việc ngâm mình dưới biển; tuy nhiên, trong chuyện này chúng tôi buộc phải hết sức thận trọng vì sợ cá mập, bởi có tới mấy con lượn lờ bơi quanh chiếc tàu brig suốt cả ngày.

Ngày 28 tháng 7. Thời tiết vẫn tốt. Con tàu brig lúc này bắt đầu nghiêng hẳn sang một bên trông đến hoảng sợ, khiến chúng tôi lo rằng cuối cùng nó sẽ lật ngửa bụng lên trời. Chúng tôi chuẩn bị sẵn sàng hết mức có thể cho tình huống khẩn cấp ấy, cột con rùa, bình nước và hai chiếc vò ô-liu còn lại sát về phía đón gió hết sức có thể, đặt chúng ở bên ngoài thân tàu, ngay phía dưới dãy xích chính. Biển lặng như tờ suốt cả ngày, gió hầu như không có hoặc rất yếu.

Ngày 29 tháng 7. Thời tiết tiếp tục duy trì như vậy. Cánh tay bị thương của Augustus bắt đầu có triệu chứng hoại tử. Cậu ta phàn nàn về cảm giác mơ màng buồn ngủ và cơn khát dữ dội, nhưng không đau buốt nhói. Chẳng còn cách nào khác có thể làm để giúp cậu dịu đi ngoại trừ việc xoa vào các vết thương một ít giấm lấy từ vò ô-liu, thế nhưng dường như chẳng có chút thuyên giảm nào. Chúng tôi làm mọi thứ trong khả năng để đem lại sự dễ chịu cho cậu, và tăng gấp ba lần khẩu phần nước uống.

Ngày 30 tháng 7. Một ngày nóng nực khủng khiếp, không một bóng gió. Một con cá mập khổng lồ cứ bám sát lấy xác tàu suốt cả buổi sáng. Chúng tôi đã thử mấy bận dùng dây thòng lọng để bắt nó nhưng đều thất bại. Tình trạng của Augustus tệ hơn rất nhiều, rõ ràng là cậu đang lả đi vì thiếu dưỡng chất đúng nghĩa cũng như do tác động từ các vết thương. Cậu liên tục cầu xin được giải thoát khỏi những đớn đau khổ sở, chẳng màng điều gì khác ngoài cái chết. Chiều nay, chúng tôi đã ăn nốt những quả ô-liu cuối cùng, và nhận ra nước trong bình đã thối hoắc đến mức chẳng tài nào nuốt nổi nếu không pha thêm chút rượu. Chúng tôi quyết định sẽ mổ thịt con rùa vào sáng mai.

Ngày 31 tháng 7. Sau một đêm đầy rẫy nỗi lo âu mỏi mệt vì tư thế nằm oái oăm của xác tàu, chúng tôi bắt tay vào việc mổ và xẻ thịt con rùa. Hóa ra nó nhỏ hơn chúng tôi tưởng tượng nhiều, dẫu thịt vẫn còn rất chắc—toàn bộ chỗ thịt trên mình con vật ngốn lại chưa đầy mười bảng Anh. Với ý định bảo quản một phần trong số này lâu nhất có thể, chúng tôi thái nó thành những miếng nhỏ, nhét đầy vào ba chiếc vò ô-liu còn lại và một cái chai đựng rượu (tất cả đều đã được giữ lại), rồi rót thêm giấm từ hũ ô-liu vào ngập. Bằng cách này, chúng tôi cất đi được khoảng ba bảng thịt rùa, và định bụng sẽ không đụng đến cho tới khi ăn hết số còn lại. Chúng tôi tự quy định mỗi ngày chỉ dùng chừng bốn ounce thịt; tính ra lượng thực phẩm ấy sẽ đủ dùng cho chúng tôi trong mười ngày. Một trận mưa rào nặng hạt kèm theo sấm chớp đùng đoàng ập xuống chập tối, nhưng chỉ kéo dài trong chớp nhoáng khiến chúng tôi chỉ kịp hứng được chừng nửa pinta nước. Toàn bộ số nước này, theo sự đồng thuận chung, được nhường lại cho Augustus lúc này trông đã lâm vào cảnh kiệt cùng. Cậu uống nước trực tiếp từ tấm bạt ngay khi chúng tôi hứng được (chúng tôi giữ tấm bạt phía trên khi cậu đang nằm để nước tự chảy thẳng vào miệng), bởi lúc này chúng tôi chẳng còn giữ nổi bất cứ vật dụng nào có thể đựng được nước, trừ phi chọn cách đổ hết rượu trong chiếc vò lớn hoặc chỗ nước đã thiu trong bình ra ngoài. Cả hai phương án này đều sẽ được tính đến nếu cơn mưa kéo dài thêm chút nữa.

Người bệnh dường như chẳng nhận được bao nhiêu sự thuyên giảm từ ngụm nước ấy. Cánh tay của cậu thâm sì từ cổ tay cho tới tận vai, còn đôi chân thì lạnh ngắt như đá. Chúng tôi thót tim chờ đợi khoảnh khắc cậu trút hơi thở cuối cùng. Cậu gầy xơ xác đến độ đáng sợ; gầy đến mức dẫu từng nặng tới một trăm hai mươi bảy bảng Anh khi rời Nantucket, thì giờ đây tính ra chắc chắn không quá bốn mươi hay năm mươi bảng là cùng. Đôi mắt trũng sâu vào trong hốc đầu, hầu như khó mà nhận ra, và phần da ở hai bên má xập xệ đến nỗi khiến cậu chẳng thể nhai nổi bất kỳ thứ thức ăn nào, hay thậm chí nuốt trôi một giọt chất lỏng nào mà không gặp phải vô vàn khó khăn.

Ngày 1 tháng 8. Thời tiết tĩnh lặng vẫn tiếp diễn, cái nắng gay gắt đến ngột ngạt. Chúng tôi khát cháy cổ đến quằn quại, nước trong bình thì đã thối rữa hoàn toàn và lúc nhúc những giòi bọ. Mặc dù vậy, chúng tôi vẫn cố nuốt được một phần bằng cách pha thêm chút rượu—dẫu vậy, cơn khát cũng chẳng thuyên giảm đi là bao. Chúng tôi tìm thấy chút dễ chịu hơn khi ngâm mình xuống biển, nhưng lại chẳng thể tận dụng cách này thường xuyên mà phải cách nhau những khoảng thời gian rất dài, bởi bóng dáng cá mập cứ lảng vảng mãi không thôi. Lúc này, chúng tôi thấy rõ một điều rằng Augustus không tài nào cứu vãn nổi; rằng cậu rõ ràng đang cận kề cái chết. Chúng tôi chẳng thể làm gì để xoa dịu những nỗi đớn đau của cậu, dường như chúng là quá đỗi lớn lao. Khoảng mười hai giờ trưa, cậu trút hơi thở cuối cùng trong những cơn co giật dữ dội, sau vài giờ liền chẳng nói được lời nào. Cái chết của cậu bao trùm lên chúng tôi những điềm gở tối tăm nhất, và tác động mạnh mẽ đến tâm trạng của cả hai đến mức chúng tôi cứ ngồi bất động bên cái xác suốt cả ngày trời, chẳng hề ngỏ lời với nhau lấy một tiếng ngoài những lời thì thầm. Phải đến tận lúc trời sẩm tối một khoảng thời gian, chúng tôi mới lấy lại được can đảm để đứng dậy rồi ném cái xác xuống biển. Khi ấy, cái xác đã bốc mùi kinh tởm không sao tả xiết và phân hủy nặng đến mức khi Peters vừa nhấc lên, cả một cẳng chân đã tuột rời ngay trong tay anh. Khi khối thịt rữa nát ấy trượt qua mạn tàu rơi tỏm xuống nước, thứ ánh sáng lân tinh chói lọi vây quanh nó đã hiện rõ rành rành trước mắt chúng tôi bảy, tám con cá mập to lớn; tiếng hàm răng đáng sợ của chúng vaập vào nhau khi miếng mồi bị xé nát giữa bầy đàn dường như có thể nghe thấy từ khoảng cách cả dặm đường. Nghe tiếng động ấy, chúng tôi co rúm người lại trong nỗi hoảng sợ tột cùng.

Ngày 2 tháng 8. Vẫn là kiểu thời tiết lặng gió và nóng nực đến đáng sợ. Bình minh ló dạng tìm thấy chúng tôi trong trạng thái chán chường thảm hại lẫn kiệt quệ thể xác. Nước trong bình lúc này hoàn toàn vô dụng, đã biến thành một khối sền sệt đặc quánh; chẳng còn gì ngoài những con giòi trông hãi hùng lẫn với chất nhầy nhụa. Chúng tôi đổ sạch đi, kỳ cọ chiếc bình thật sạch bằng nước biển rồi sau đó rót vào đó chút giấm từ những chai đựng thịt rùa ngâm. Cơn khát lúc bấy giờ đã vượt ngưỡng chịu đựng, và chúng tôi vô ích thử xoa dịu nó bằng rượu vang, thứ dường như chỉ đổ thêm dầu vào lửa và kích thích chúng tôi chìm sâu vào trạng thái say xỉn nặng nề. Về sau, chúng tôi lại xoay sở xoa dịu nỗi thống khổ bằng cách pha rượu với nước biển; nhưng cách này lập tức gây ra những trận nôn mửa dữ dội nhất, khiến chúng tôi chẳng bao giờ dám thử lại lần nào nữa. Suốt cả ngày dài, chúng tôi mỏi mòn tìm kiếm cơ hội được ngâm mình dưới nước nhưng đều công cốc; bởi chiếc xác tàu lúc này đã bị bủa vây hoàn toàn tứ phía bởi lũ cá mập—chắc chắn chúng chính là đám quái vật đã ngấu nghiến người bạn đồng hành tội nghiệp của chúng tôi vào chiều tối hôm trước, và đang từng giây từng phút chờ đợi một bữa tiệc tương tự khác. Hoàn cảnh này gợi lên trong lòng chúng tôi sự tiếc nuối cay đắng nhất, đồng thời bủa vây chúng tôi bằng những điềm gở ảm đạm và chán chường đến cùng cực. Chúng tôi từng trải qua cảm giác nhẹ nhõm không bút nào tả xiết khi được ngâm mình, và việc nguồn cứu rỗi ấy bị tước đoạt theo một cách hãi hùng như thế quả thực vượt quá sức chịu đựng của chúng tôi. Thậm chí, chúng tôi cũng chẳng hề hoàn toàn thoát khỏi nỗi sợ hãi về mối hiểm họa kề cận, bởi chỉ một sơ sẩy nhỏ hay một động thái sai lầm thôi là sẽ quăng thẳng chúng tôi vào tầm với của bầy cá phàm ăn ấy, những kẻ thường xuyên lao thẳng vào mạn tàu nơi chúng tôi đang bám víu khi bơi từ phía khuất gió lên. Chẳng có tiếng hò hét hay nỗ lực nào từ phía chúng tôi có thể khiến chúng nao núng. Ngay cả khi một con to lớn nhất bị Peters dùng rìu chém trúng và thương tích đầy mình, nó vẫn lì lợm cố rúc vào nơi chúng tôi đang trú ngụ. Chập tối, một đám mây kéo đến, nhưng trớ trêu và đau đớn thay, nó lại bay qua mà chẳng giáng xuống một giọt mưa nào. Thật hoàn toàn không thể tưởng tượng nổi nỗi thống khổ vì khát của chúng tôi trong khoảng thời gian này. Chúng tôi đã trải qua một đêm trắng không tài nào chợp mắt, vừa vì lý do đó vừa vì nỗi khiếp sợ lũ cá mập.

Ngày 3 tháng 8. Chẳng có lấy một tia hy vọng cứu rỗi nào, và con tàu brig ngày càng nghiêng ngả tồi tệ hơn, đến mức giờ đây chúng tôi hoàn toàn không thể giữ nổi chỗ đứng trên boong tàu lấy một giây. Chúng tôi bận rộn cố định lại số rượu vang và thịt rùa để không bị thất lạc chúng trong trường hợp con tàu lật úp. Chúng tôi moi ra hai chiếc đinh tán chắc chắn từ mạn xích trước, rồi dùng rìu đóng chúng sâu vào thân tàu phía đón gió, cách mặt nước chỉ chừng vài bước chân; khoảng cách ấy không quá xa phần sống keel, bởi chúng tôi lúc này đã gần như nằm liệt sát mạn tàu. Vào những chiếc đinh này, chúng tôi tiến hành buộc chặt số lương thực của mình lại, coi như an toàn hơn vị trí cũ nằm bên dưới dãy xích. Cơn khát hành hạ chúng tôi quằn quại đau đớn suốt cả ngày trời—chẳng có nổi một cơ hội được ngâm mình xuống nước vì lũ cá mập cứ kè kè bám riết lấy chúng tôi không rời nửa bước. Cố gắng chợp mắt cách mấy cũng bằng không.

Ngày 4 tháng 8. Ngay trước lúc rạng đông, chúng tôi nhận thấy xác tàu đang tròng cồng lật nghiêng sang một bên, liền bừng tỉnh để ngăn bản thân không bị hất văng ra ngoài bởi chuyển động đó. Ban đầu, cú lật diễn ra chậm rãi và từ từ, chúng tôi vẫn xoay sở trèo ngược lên phía đón gió khá trơn tru nhờ đã cẩn thận chừa lại những sợi dây thừng buông thõng từ mấy cây đinh vừa đóng để buộc lương thực. Thế nhưng chúng tôi đã tính toán chưa đủ độ gia tốc của lực quán tính; bởi chẳng mấy chốc cú lật trở nên quá dữ dội khiến chúng tôi không tài nào đuổi kịp nhịp của nó nữa; và trước khi bất kỳ ai trong chúng tôi kịp hiểu chuyện gì sắp xảy ra, cả hai đã thấy mình bị hất văng dữ dội xuống biển, chới với chìm sâu dưới bề mặt nước vài trượng với khối thân tàu khổng lồ nằm án ngữ ngay trên đầu.

Lúc lao xuống nước, tôi buộc phải buông tay khỏi sợi dây thừng; và nhận ra bản thân đã lọt thỏm hoàn toàn bên dưới chiếc tàu, trong khi sức lực thì cạn kiệt đến tận cùng, tôi hầu như chẳng màng giãy giụa lấy một cú để giành giật sự sống mà phó mặc cho cái chết chỉ trong vòng vài giây ngắn ngủi. Thế nhưng một lần nữa tôi lại đoán sai, khi đã bỏ quên tính năng nảy ngược tự nhiên của phần thân tàu về phía đón gió. Luồng nước xoáy cuộn trào lên phía trên do con tàu tạo ra khi lật ngửa trở lại một phần đã đẩy tôi ngoi lên mặt nước còn mạnh bạo hơn cả lúc tôi bị nhấn chìm xuống đó. Khi trồi lên, tôi thấy mình đang cách xác tàu khoảng chừng hai mươi thước, tính theo áng chừng ước lượng tốt nhất của mình. Con tàu đang nằm ngửa bụng chổng lên trời, tròng cành dữ dội từ bên này sang bên khác, và mặt nước biển tứ bề xung quanh xao động mạnh mẽ, đầy rẫy những dòng nước xoáy cuồn cuộn. Tôi chẳng thấy bóng dáng Peters đâu cả. Một chiếc thùng đựng dầu đang bập bềnh cách tôi chỉ vài bước chân, và nhiều vật dụng khác từ chiếc tàu brig vương vãi khắp nơi.

Nỗi kinh hoàng lớn nhất lúc này của tôi chính là lũ cá mập mà tôi thừa biết đang lảng vảng quanh quẩn đâu đây. Để xua đuổi chúng, nếu có thể, tránh xa mình, tôi vừa bơi về phía xác tàu vừa dùng cả tay lẫn chân khua nước thật lực, tạo ra một mảng bọt trắng xóa. Tôi tin chắc rằng chính mẹo mực đơn giản ấy đã cứu mạng tôi; bởi làn nước xung quanh chiếc tàu brig, ngay trước khoảnh khắc nó lật úp, đông đúc nhung nhúc những con quái vật này đến mức hẳn tôi đã, và thực sự là đã, va chạm trực tiếp với một vài con trong suốt quãng đường bơi. Dù vậy, nhờ vận may lớn lao, tôi đã cập được vào mạn tàu một cách an toàn, dẫu cho sức lực đã kiệt quệ hoàn toàn bởi những động thái gắng sức dữ dội vừa rồi, khiến tôi chẳng bao giờ có thể tự leo lên nổi nếu không có sự trợ giúp kịp thời từ Peters—lúc này, trước niềm vui sướng tột độ của tôi, đã xuất hiện (sau khi bò lổm ngổm lên được phần sống keel từ phía đối diện của thân tàu) và ném cho tôi đầu một sợi dây—một trong những sợi từng được buộc vào mấy cây đinh tán.

Vừa suýt soát thoát khỏi hiểm họa này, sự chú ý của chúng tôi lập tức bị kéo hướng về một mối đe dọa cận kề kinh hoàng khác: cái chết đói tột cùng. Toàn bộ kho dự trữ lương thực của chúng tôi đã bị sóng cuốn trôi tuột xuống biển bất chấp mọi nỗ lực cẩn trọng củng cố nó; và không còn thấy dù chỉ một chút tia hy vọng xa vời nào có thể kiếm thêm được nữa, cả hai chúng tôi buông xuôi đầu hàng tuyệt vọng, oà khóc nức nở như những đứa trẻ và chẳng một ai mảy may cố gắng thốt lên lời an ủi người kia. Sự yếu đuối nhường ấy thật khó lòng tưởng tượng nổi, và đối với những kẻ chưa bao giờ rơi vào hoàn cảnh tương tự chắc chắn sẽ trông có vẻ bất thường; thế nhưng phải ghi nhớ rằng lý trí của chúng tôi lúc bấy giờ đã bị đảo lộn hoàn toàn bởi chuỗi ngày dài đằng đẵng chịu đựng sự thiếu thốn cùng cực và nỗi khiếp đảm tột độ, khiến chúng tôi vào thời điểm đó không thể được coi là những con người hoàn toàn minh mẫn. Trong những hiểm nguy về sau, dẫu gần như lớn lao ngang ngửa hoặc thậm chí hơn thế, tôi đã kiên cường chống chọi lại mọi tai ương của hoàn cảnh, và Peters, như sẽ thấy, đã bộc lộ một thứ triết lý khắc kỷ gần như khó tin chẳng kém gì sự buông xuôi và đờ đẫn mang dáng dấp trẻ con lúc này của anh—chính trạng thái tinh thần đã tạo ra sự khác biệt đó.

Thực ra, việc con tàu brig bị lật úp, ngay cả với hệ quả mất đi số rượu vang và thịt rùa, sẽ không hề đẩy hoàn cảnh của chúng tôi đến mức độ bi thảm hơn trước, ngoại trừ sự biến mất của những tấm chăn mền vốn dĩ từ trước đến nay giúp chúng tôi hứng nước mưa, và chiếc bình từng được dùng để chứa nó; bởi chúng tôi phát hiện ra toàn bộ phần đáy tàu, từ khoảng cách chừng hai ba bước chân tính từ phần uốn cong cho tới tận sống keel, cùng với bản thân sống keel, đều được phủ kín đặc bởi một lớp hà biển lớn, thứ vốn đã chứng minh là một nguồn thực phẩm tuyệt vời và vô cùng bổ dưỡng. Cứ như thế, xét trên hai khía cạnh cực kỳ quan trọng, tai nạn mà chúng tôi từng vô cùng khiếp sợ hóa ra lại mang đến nhiều lợi ích hơn là thiệt hại; nó đã mở ra cho chúng tôi một nguồn cung cấp lương thực mà nếu sử dụng điều độ thì chúng tôi cũng chẳng thể ăn cạn trong suốt một tháng; đồng thời nó đóng góp phần lớn vào sự dễ chịu của chúng tôi xét về mặt tư thế nằm, khi chúng tôi cảm thấy thoải mái hơn hẳn và đối mặt với hiểm họa ít hơn vô lượng lần so với trước.

Tuy nhiên, khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn nước lúc bấy giờ đã làm lu mờ tất cả mọi lợi ích từ sự thay đổi trong hoàn cảnh của chúng tôi. Để sẵn sàng tận dụng tối đa bất kỳ trận mưa nào có thể đổ xuống, chúng tôi cởi phăng áo sơ mi ra nhằm tận dụng chúng y như từng làm với những tấm vải bạt—tất nhiên chẳng mảy may hy vọng kiếm được nhiều hơn, dẫu trong những điều kiện thuận lợi nhất, chừng nửa gill nước cho mỗi bận. Chẳng có lấy một dấu hiệu mây giông nào xuất hiện suốt cả ngày, và cơn khát hành hạ chúng tôi gần như không thể chịu đựng nổi. Khi màn đêm buông xuống, Peters tranh thủ chợp mắt được chừng một tiếng trong trạng thái chập chờn mệt mỏi, nhưng những nỗi thống khổ quằn quại không cho phép tôi khép mi lại lấy dù chỉ một khoảnh khắc.

Ngày 5 tháng 8. Hôm nay, một ngọn gió nhẹ thổi qua đã đưa chúng tôi trôi qua một vùng rong biển khổng lồ, giữa đám rong rêu ấy chúng tôi vô cùng may mắn tìm thấy mười một con cua nhỏ, mang lại cho chúng tôi vài bữa ăn vô cùng ngon lành. Vì vỏ của chúng còn khá mềm, chúng tôi ăn nguyên con và nhận thấy chúng làm dấy lên cơn khát ít hơn hẳn so với lũ hà biển. Nhận thấy chẳng có chút bóng dáng cá mập nào lẩn khuất giữa đám rong biển, chúng tôi cũng bạo dạn nhảy xuống tắm, và ngâm mình dưới nước suốt bốn hoặc năm tiếng đồng hồ, trong khoảng thời gian đó chúng tôi cảm nhận rõ rệt cơn khát của mình đã dịu đi phần nào. Cả hai được hồi sức đáng kể và trải qua một đêm có phần dễ chịu hơn trước, tranh thủ chợp mắt được đôi chút.

Ngày 6 tháng 8. Hôm nay chúng tôi được ban phước bởi một trận mưa rào nặng hạt kéo dài không dứt, bắt đầu từ khoảng trưa cho đến tận sau lúc trời tối mịt. Lúc này, chúng tôi mới cay đắng tiếc nuối khôn nguôi vì đã mất đi chiếc bình và vò nước lớn; bởi bất chấp việc chúng tôi có rất ít phương tiện để hứng nước, chúng tôi hoàn toàn có thể làm đầy được một cái, nếu không muốn nói là cả hai. Dù vậy, chúng tôi vẫn xoay sở thỏa mãn cơn khát cào xé bằng cách để những chiếc áo sơ mi sủng nước, rồi vắt chúng để dòng nước mát lành rỉ từng giọt vào miệng. Chúng tôi ngốn trọn cả ngày trời để làm công việc đó.

Ngày 7 tháng 8. Ngay sát lúc hừng đông, cả hai chúng tôi cùng lúc trố mắt nhìn thấy một cánh buồm ở phía đông, và rõ ràng nó đang tiến thẳng về phía chúng tôi! Chúng tôi mừng rỡ chào đón cảnh tượng huy hoàng ấy bằng một tiếng hò reo vang dội dù yếu ớt; và lập tức bắt đầu làm mọi tín hiệu trong khả năng bằng cách phất phơ những chiếc áo sơ mi lên không trung, nhảy cẫng lên cao hết mức mà thể lực suy kiệt cho phép, thậm chí gào thét bằng tất cả hơi sức trong lồng ngực, dẫu cho con tàu khi ấy chắc chắn cách chúng tôi không dưới mười lăm dặm. Tuy nhiên, nó vẫn tiếp tục tiến sát lại gần xác tàu của chúng tôi, và chúng tôi cảm thấy rằng chỉ cần nó giữ nguyên hướng đi hiện tại, thế nào nó cũng sẽ tiến lại đủ gần để trông thấy mình. Khoảng chừng một tiếng đồng hồ sau lần đầu tiên phát hiện ra nó, chúng tôi đã có thể nhìn rõ mồn một bóng người trên boong tàu. Đó là một chiếc tàu schooner buồm đỉnh dài, lùn và mang dáng vẻ bảnh chọe, treo một quả bóng màu đen trên buồm đỉnh mũi, và dường như có một thủy thủ đoàn đầy đủ. Lúc này chúng tôi lạiâm ỉ hoảng sợ, bởi chúng tôi khó lòng tưởng tượng nổi khả năng họ lại không trông thấy mình, và đâm lo lắng rằng họ có mặc kệ cho chúng tôi chết mòn chết mỏi tại đây—một hành động tàn bạo mang bản chất ác quỷ, dẫu nghe có vẻ khó tin đến đâu đi chăng nữa, vẫn từng nhiều lần xảy ra trên biển trong những hoàn cảnh tương tự đến kỳ lạ, dưới bàn tay của những kẻ vẫn được coi là thuộc về giống loài con người.2 Tuy nhiên, trong trường hợp này, nhờ lòng thương xót của Thượng Đế, định mệnh đã an bài để chúng tôi được một phen mừng hụt trong hạnh phúc; bởi chẳng mấy chốc chúng tôi nhận ra một sự xôn xao náo động bất thình lình trên boong chiếc tàu lạ, ngay sau đó họ kéo vút lên một lá cờ Anh, bẻ lái hướng gió và tiến thẳng về phía chúng tôi. Thêm nửa tiếng đồng hồ nữa, chúng tôi đã thấy mình nằm trong khoang thuyền của họ. Hóa ra đó là chiếc Jane Guy, xuất cảng từ Liverpool, do thuyền trưởng Guy chỉ huy, đang trên đường thực hiện một chuyến hải trình săn bắt hải cẩu và buôn bán đến vùng Nam Hải và Thái Bình Dương.

2 Vụ việc của chiếc tàu brig Polly, xuất phát từ Boston, là một trường hợp vô cùng sát sợp, và số phận của nó, xét trên nhiều phương diện, lại trùng hợp đến kỳ lạ với chính chúng tôi, khiến tôi không tài nào nén lòng được mà phải nhắc đến ở đây. Con tàu này, với trọng tải một trăm ba mươi tấn, nhổ neo rời Boston chở theo một lô hàng gồm gỗ xẻ và thực phẩm để hướng tới Santa Croix, vào ngày mười hai tháng Mười hai năm 1811, dưới quyền chỉ huy của thuyền trưởng Casneau. Có tổng cộng tám sinh mệnh trên tàu ngoài vị thuyền trưởng—gồm viên thuyền phó, bốn thủy thủ và một đầu bếp, cùng với một quý ông tên Hunt và một nô lệ da đen thuộc quyền sở hữu của ông ta. Vào ngày mười lăm, sau khi đã vượt qua vùng bãi cạn Georges, con tàu bị bục nước trong một cơn cuồng phong thổi đến từ hướng đông nam, và cuối cùng bị lật úp; nhưng nhờ phần cột gãy sập xuống biển, nó sau đó đã tự lật ngửa trở lại vị trí cũ. Họ cứ thế kẹt lại trong hoàn cảnh ấy, không có lấy một ngọn lửa sưởi ấm và với lượng lương thực vô cùng ít ỏi, suốt khoảng thời gian lên tới một trăm chín mươi mốt ngày (từ ngày mười lăm tháng Mười hai cho tới ngày hai mươi tháng Sáu) cho đến khi thuyền trưởng Casneau cùng Samuel Badger, hai người sống sót duy nhất, được cứu vớt khỏi xác tàu bởi chiếc Fame thuộc cảng Hull, do thuyền trưởng Featherstone chỉ huy, đang trên đường hải trình trở về nhà từ Rio Janeiro. Lúc được vớt lên, họ đang trôi dạt ở vĩ độ 28 Bắc, kinh độ 13 Tây, sau khi đã trôi dạt hơn hai ngàn dặm đường. Vào ngày chín tháng Bảy, tàu Fame tình cờ bắt gặp chiếc tàu brig Dromeo do thuyền trưởng Perkins chỉ huy, người sau đó đã đưa hai nạn nhân lên bờ tại Kennebeck. Bản tường thuật từ đó chúng tôi thu thập những chi tiết này khép lại bằng những dòng sau đây.

"Thật là một điều hiển nhiên khi tự hỏi làm thế nào họ có thể trôi dạt một quãng đường mênh mông nhường ấy trên khu vực có mật độ tàu bè qua lại tấp nập nhất của Đại Tây Dương, mà không hề bị phát hiện ra trong suốt quãng thời gian dài đằng đẵng đó. Đã có hơn một tá cánh buồm lướt qua họ, trong đó có một chiếc tiến sát đến mức họ có thể nhìn rõ mồn một bóng người đứng trên boong lẫn trên giàn giáo buồm đang dán mắt nhìn mình; thế nhưng, để đổi lấy nỗi thất vọng không sao tả xiết của những con người đang đói lả và chết cóng, họ đã bóp nghẹt tiếng gọi của lòng trắc ẩn, căng buồm xé gió và tàn nhẫn bỏ mặc họ cho số phận phũ phàng."