Tình cảnh của chúng tôi lúc bấy giờ hầu như chẳng khá hơn là bao so với khi chúng tôi tự tưởng tượng mình bị chôn vùi vĩnh viễn. Trước mắt chúng tôi không hề có hy vọng nào ngoài việc sẽ bị lũ dã nhân giết chết, hoặc phải lê lết một kiếp sống khốn khổ trong cảnh bị chúng cầm tù. Dĩ nhiên, chúng tôi có thể ẩn nấp một thời gian tránh khỏi tầm mắt của chúng giữa những hiểm trở của đồi núi, và cuối cùng là trong khe vực mà chúng tôi vừa mới bước ra; nhưng chúng tôi hoặc sẽ phải bỏ mạng trong mùa đông dài ở Vùng Cực vì giá lạnh và đói khát, hoặc thế nào cũng bị phát hiện trong nỗ lực tìm kiếm lối thoát.

Toàn bộ vùng đất xung quanh chúng tôi dường như lúc nhúc những dã nhân. Giờ đây, chúng tôi nhận thấy từng đám đông trong số chúng đã chèo những chiếc bè phẳng vượt biển từ các hòn đảo phía nam sang, không nghi ngờ gì nữa, là nhằm mục đích giúp sức vào việc chiếm đoạt và cướp phá chiếc Jane. Con tàu vẫn lặng lẽ nằm neo đậu trong vịnh, những người trên tàu có vẻ hoàn toàn không hay biết về mối nguy hiểm đang chực chờ họ. Khoảng khắc đó, chúng tôi khao khát được ở bên họ biết bao! Hoặc là để giúp họ tẩu thoát, hoặc là cùng chết với họ trong nỗ lực chống trả. Chúng tôi thậm chí không thấy có chút cơ hội nào để cảnh báo họ về hiểm họa mà không giáng ngay tai họa xuống đầu mình, trong khi hy vọng mang lại lợi ích cho họ thì vô cùng mong manh. Một phát súng cất lên có lẽ đủ để báo cho họ biết rằng có điều gì đó bất thường đã xảy ra; nhưng tiếng súng ấy tuyệt nhiên không thể cho họ hay rằng hy vọng sống sót duy nhất của họ là phải rời khỏi vũng biển này ngay lập tức — nó không thể nói cho họ hay rằng không còn nguyên tắc danh dự nào buộc họ phải ở lại nữa, rằng các bạn đồng hành của họ không còn ai sống sót. Khi nghe tiếng súng nổ, họ cũng chẳng thể nào sẵn sàng hơn để đối đầu với kẻ thù — những kẻ lúc bấy giờ đang chuẩn bị tấn công — so với những gì họ vốn đã và luôn luôn sẵn sàng. Do đó, việc chúng tôi nổ súng sẽ chẳng đem lại điều gì tốt đẹp mà chỉ gây ra tác hại khôn lường, và sau khi suy tính chín chắn, chúng tôi đã kìm lại.

Ý định tiếp theo của chúng tôi là toan lao nhanh về phía con tàu, chiếm lấy một trong bốn chiếc xuồng đang nằm ở đầu vịnh, và tìm cách đánh chiếm lối lên tàu. Nhưng sự bất thành toàn tập trong nhiệm vụ liều lĩnh này đã sớm trở nên rõ ràng. Vùng đất, như tôi đã nói trước đó, thực sự lúc nhúc người bản địa, chúng đang lẩn khuất giữa các bụi cây và những hốc đồi để không bị chiếc lườn buồm phát hiện từ xa. Đặc biệt ngay trong vùng lân cận của chúng tôi, và đang phong tỏa lối mòn độc đạo mà chúng tôi có thể hy vọng dùng để tiếp cận bờ biển ở đúng điểm cần thiết, chính là toàn bộ toán chiến binh da đen với Too-wit làm thủ lĩnh, dường như đang chờ đợi một số viện binh để bắt đầu cuộc tấn công vào chiếc Jane. Những chiếc xuồng nằm ở đầu vịnh cũng chở đầy dã nhân, tuy không mang vũ khí, nhưng chắc chắn là chúng có vũ khí trong tầm tay. Do đó, dù không muốn chút nào, chúng tôi vẫn buộc phải ở lại nơi ẩn nấp, trở thành những khán giả bất đắc dĩ chứng kiến cuộc giao tranh diễn ra ngay sau đó.

Khoảng nửa giờ sau, chúng tôi thấy chừng sáu mươi đến bảy mươi chiếc bè hoặc thuyền phẳng có phao giữ thăng bằng, chở đầy dã nhân, đang vòng qua khúc uốn phía nam của vũng biển. Chúng dường như không mang theo vũ khí nào ngoài những cây gậy ngắn và những hòn đá nằm dưới đáy bè. Ngay sau đó, một phân đội khác, còn lớn hơn nữa, tiến đến từ hướng ngược lại với những thứ vũ khí tương tự. Bốn chiếc xuồng lúc này cũng nhanh chóng được lấp đầy bởi những người bản địa bất ngờ chồm lên từ các lùm cây ở đầu vịnh, và nhanh chóng chèo đi để nhập bọn với các nhóm khác. Cứ như thế, trong thời gian ngắn hơn cả lúc tôi kể lại, và tựa như có phép thuật, chiếc Jane thấy mình bị bao quanh bởi một đám đông khổng lồ những kẻ liều lĩnh rõ ràng đang quyết tâm chiếm đoạt cô ta bằng mọi giá.

Việc chúng sẽ thành công trong mưu đồ đó là điều không thể nghi ngờ dẫu chỉ trong một khoảnh khắc. Sáu người bị bỏ lại trên tàu, dù có kiên cường tham gia phòng thủ đến đâu đi nữa, cũng hoàn toàn không đủ khả năng để vận hành các khẩu đại bác một cách thích hợp, hay bằng bất cứ cách nào chống chọi lại một cuộc đấu với tỷ lệ chênh lệch quá lớn như vậy. Tôi khó có thể tưởng tượng rằng họ sẽ kháng cự lại, nhưng tôi đã lầm; vì chẳng mấy chốc tôi thấy họ kéo dây néo cáp để xoay mạn phải của con tàu đối diện với những chiếc xuồng — lúc này đã nằm trong tầm bắn của súng lục, trong khi đám bè cách đó gần một phần tư dặm về phía đón gió. Vì một lý do nào đó không rõ, nhưng rất có thể là do sự hoảng loạn của những người bạn tội nghiệp của chúng tôi khi thấy mình lâm vào tình cảnh vô vọng như vậy, phát súng đã hoàn toàn thất bại. Không có chiếc xuồng nào trúng đạn và cũng chẳng có tên dã nhân nào bị thương, những phát đạn rơi thiếu tầm và nảy qua đầu chúng. Hiệu ứng duy nhất gây ra cho chúng là sự kinh ngạc trước tiếng nổ và làn khói bất ngờ, làn khói dày đặc đến mức trong chốc lát tôi cứ ngỡ chúng sẽ từ bỏ hoàn toàn ý đồ và quay trở lại bờ. Và rất có thể chúng đã làm như vậy nếu như người của chúng ta bồi thêm một loạt đạn súng trường sau loạt đại bác của họ — khoảng cách lúc đó đã quá gần, chắc chắn họ sẽ gây ra chút thương vong nào đó, ít nhất cũng đủ để ngăn chặn nhóm này tiến lên thêm nữa cho đến khi họ có thể giã thêm một loạt đại bác vào đám bè. Thế nhưng, thay vào đó, họ lại để cho nhóm xuồng kịp định thần sau cơn hoảng loạn, và nhìn xung quanh để thấy rằng không có tổn thất nào xảy ra, trong khi họ vội vã chạy sang mạn trái để chuẩn bị cho đám bè.

Loạt đạn bắn ra ở mạn trái đã gây ra hậu quả khủng khiếp nhất. Những viên đạn hình ngôi sao và đạn kép của các cỗ đại bác cỡ lớn đã cắt đứt hoàn toàn bảy hoặc tám chiếc bè, đồng thời tiêu diệt tại chỗ có lẽ từ ba mươi đến bốn mươi tên dã nhân, trong khi ít nhất một trăm tên khác bị hất văng xuống nước, phần lớn trong số đó bị thương nặng. Số còn lại, sợ mất mật, lập tức bắt đầu một cuộc rút lui vội vã, thậm chí chẳng đợi để vớt những người đồng đội bị thương tật của mình đang bơi lổm ngổm khắp mọi hướng, la hét và gào thét cầu cứu. Tuy nhiên, chiến thắng lớn lao này đã đến quá muộn để cứu vớt những con người tận số của chúng tôi. Nhóm xuồng đã kịp lên tàu với số lượng hơn một trăm rưỡi tên, phần lớn chúng đã leo thành công lên xích neo và qua các lưới chắn lên tàu thậm chí trước khi ngòi pháo mạn trái kịp châm lửa. Giờ đây không gì có thể ngăn cản được cơn thịnh nộ thú tính của chúng. Người của chúng ta bị áp đảo ngay lập tức, bị đè bẹp, bị giày xéo dưới chân, và hoàn toàn bị xé xác ra thành trăm mảnh chỉ trong nháy mắt.

Chứng kiến cảnh tượng này, lũ dã nhân trên bè đã trấn tĩnh lại và lũ lượt kéo đến để cướp bóc. Chỉ trong vòng năm phút, chiếc Jane thực sự đã trở thành một bãi chiến trường thảm thương đầy tàn phá và hỗn độn. Sàn tàu bị cạy tung và xé rách; dây thừng, buồm và mọi thứ có thể di chuyển trên boong đều bị phá hủy sạch trơn như có phép thần; trong khi đó, bằng cách dùng sức đẩy ở đuôi tàu, kéo bằng xuồng, và níu ở hai bên mạn khi chúng bơi hàng ngàn người xung quanh con tàu, lũ khốn kiếp cuối cùng đã ép được con tàu dạt vào bờ (sau khi cáp neo đã được tháo tung) và giao phó cô ta cho sự chăm sóc tận tình của Too-wit. Suốt cả cuộc giao tranh, vị này vẫn duy trì — như một vị tướng tài ba — vị trí an toàn và trinh sát trên đồi núi, nhưng giờ đây, khi chiến thắng đã trọn vẹn theo ý muốn, hắn mới hạ cố chạy sầm sập xuống cùng đám chiến binh da đen của mình để trở thành kẻ hưởng phần chiến lợi phẩm.

Việc Too-wit rời khỏi chỗ cao đã tạo điều kiện cho chúng tôi rời khỏi nơi ẩn nấp và thám thính ngọn đồi gần kề khe vực. Cách cửa hang khoảng năm mươi thước, chúng tôi nhìn thấy một mạch nước nhỏ, tại đó chúng tôi đã làm dịu cơn khát cháy cổ đang thiêu đốt mình. Không xa mạch nước, chúng tôi phát hiện ra vài bụi phỉ mà tôi đã nhắc đến trước đó. Khi nếm thử hạt, chúng tôi thấy chúng rất dễ ăn và hương vị gần giống với hạt phỉ thông thường ở Anh. Chúng tôi liền hái đầy mũ, đem cất vào trong khe vực, rồi quay lại lấy thêm. Trong lúc chúng tôi đang bận rộn hái lượm, tiếng sột soạt trong bụi cây khiến chúng tôi giật mình, và chúng tôi suýt nữa thì lẻn về chỗ ẩn nấp, thì một con chim đen lớn thuộc loài mòng két chật vật và chậm chạp vươn lên khỏi các lùm cây. Tôi bàng hoàng đến mức chẳng làm nổi việc gì, nhưng Peters đã có đủ sự tỉnh táo để chạy ào tới trước khi nó kịp tóm lấy cơ hội tẩu thoát và chộp lấy cổ nó. Những nhát giãy giụa và tiếng kêu của nó thật khủng khiếp, và chúng tôi đã nghĩ đến chuyện thả nó ra, sợ rằng tiếng động sẽ đánh động đến một vài tên dã nhân có lẽ vẫn đang lảng vảng trong vùng lân cận. Tuy nhiên, một nhát đâm bằng dao Bowie cuối cùng đã hạ gục nó xuống đất, và chúng tôi kéo nó vào trong khe vực, tự nhủ rằng dẫu sao thì chúng tôi cũng đã kiếm được một nguồn thực phẩm đủ dùng trong một tuần.

Chúng tôi lại bước ra ngoài để ngắm nghía xung quanh, và liều mình tiến xuống một đoạn khá xa theo sườn dốc phía nam của ngọn đồi, nhưng chẳng tìm thấy gì khác có thể dùng làm thức ăn. Do đó, chúng tôi gom một ít củi khô rồi quay về, thấy một hoặc hai nhóm lớn người bản địa đang trên đường về làng, mang trên mình đầy chiến lợi phẩm cướp được từ con tàu, và chúng tôi vô cùng lo sợ rằng họ có thể phát hiện ra mình khi đi ngang qua dưới chân đồi.

Việc tiếp theo chúng tôi cần làm là gia cố nơi ẩn nấp sao cho thật an toàn, và với mục đích đó, chúng tôi sắp xếp một số cành cây bụi che phủ lên cái lỗ mà tôi đã đề cập trước đó — cái lỗ qua đó chúng tôi nhìn thấy một khoảng trời xanh khi lên tới bệ đá từ bên trong khe vực. Chúng tôi chỉ chừa lại một khe hở rất nhỏ, vừa đủ rộng để chúng tôi có thể nhìn ra vịnh mà không có nguy cơ bị phát hiện từ bên dưới. Làm xong việc này, chúng tôi tự chúc mừng nhau về sự an toàn của vị trí; bởi vì giờ đây chúng tôi đã hoàn toàn tránh khỏi tầm mắt thiên hạ, chừng nào chúng tôi còn chọn ở lại trong chính khe vực chứ không mạo hiểm đi ra ngoài đồi. Chúng tôi không thể nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy lũ dã nhân từng đặt chân đến cái hõm núi này; thế nhưng, quả thực, khi ngẫm nghĩ về khả năng cái khe nứt giúp chúng tôi lên tới đây chỉ vừa mới được tạo ra do sự sụp đổ của vách đá đối diện, và rằng không còn lối nào khác để lên được đây có thể nhìn thấy được, chúng tôi không khỏi vui mừng vì nghĩ rằng mình đã được an toàn trước mọi sự quấy rầy, mà lại đâm ra lo sợ rằng tuyệt đối không còn con đường nào để chúng tôi có thể leo xuống. Chúng tôi tự nhủ sẽ thám hiểm thật kỹ đỉnh đồi khi có cơ hội thuận lợi. Trong lúc này, chúng tiếp tục theo dõi mọi chuyển động của lũ dã nhân qua lỗ ngắm.

Chúng đã phá nát con tàu hoàn toàn và giờ đây đang chuẩn bị châm lửa đốt nó. Chẳng mấy chốc, chúng tôi thấy khói bốc lên cuồn cuộn từ miệng hầm hàng chính, và ngay sau đó, một khối lửa dày đặc bùng lên từ khoang mũi tàu. Giằng níu, cột buồm và những phần buồm còn sót lại bén lửa ngay lập tức, và ngọn lửa lan nhanh dọc theo các boong tàu. Dù vậy, vẫn có rất nhiều dã nhân cố bám trụ quanh con tàu, dùng đá lớn, rìu và đạn pháo nện vào các chốt và các chi tiết bằng đồng, sắt khác. Trên bãi biển, trên những chiếc xuồng và bè, có không dưới mười nghìn tên người bản địa ở ngay khu vực lân cận chiếc lườn buồm, chưa kể những đám đông đang mang đầy chiến lợi phẩm nối đuôi nhau đi sâu vào đất liền và sang các hòn đảo lân cận. Giờ đây chúng tôi dự đoán một thảm họa sắp xảy ra, và đã không phải thất vọng. Trước hết là một cú chấn động mạnh (mà chúng tôi cảm nhận rõ rệt ở nơi mình đứng như thể vừa bị điện giật nhẹ), nhưng không đi kèm với bất kỳ dấu hiệu trực quan nào của một vụ nổ. Lũ dã nhân rõ ràng vô cùng kinh ngạc và khựng lại một thoáng công việc cùng tiếng gào thét của chúng. Chúng vừa định bắt đầu lại thì thình lình một khối khói cuồn cuộn bốc lên từ các boong tàu, trông giống như một đám mây giông đen kịch và nặng nề — rồi, như thể từ trong lòng nó, một cột lửa rực chói phóng vút lên cao tới độ cao có lẽ là một phần tư dặm — rồi một sự lan rộng bất ngờ theo vòng tròn của ngọn lửa — rồi toàn bộ bầu không khí như được lấp đầy một cách kỳ ảo chỉ trong chớp mắt bằng một hỗn hỗn độn hoang dại gồm gỗ, kim loại và những phần cơ thể người — và cuối cùng, chấn động dữ dội nhất ập đến, hất văng chúng tôi khỏi mặt đất một cách thô bạo, trong khi đồi núi vang dội tiếng gầm réo và một trận mưa dày đặc gồm những mảnh vụn nhỏ nhất của đống đổ nát rơi ào ào xuống mọi hướng xung quanh chúng tôi.

Sự tàn phá giữa vòng vây lũ dã nhân vượt xa mọi kỳ vọng của chúng tôi, và lúc này quả thực chúng đã gặt hái được trọn vẹn những trái ngọt từ sự phản bội của chính mình. Có lẽ một ngàn tên đã thiệt mạng vì vụ nổ, trong khi ít nhất cũng có ngận ấy số lượng bị thương vong tơi tả. Toàn bộ bề mặt vịnh rải rác những kẻ đang oằn mình giãy giụa và chết đuối, và trên bờ mọi chuyện thậm chí còn tồi tệ hơn thế. Chúng tỏ ra hoàn toàn chết điếng trước sự bất ngờ và triệt để của thất bại này, và chẳng hề nỗ lực giúp đỡ lẫn nhau. Cuối cùng, chúng tôi quan sát thấy một sự thay đổi hoàn toàn trong phong thái của chúng. Từ trạng thái tê liệt hoàn toàn, chúng dường như bừng tỉnh cùng lúc lên mức phấn khích tột độ, và lao điên cuồng khắp nơi, chạy tới chạy lui từ một điểm nhất định trên bãi biển, với những biểu cảm kỳ lạ nhất pha trộn giữa kinh hãi, thị nộ và sự tò mò dữ dội hằn in trên nét mặt, rồi gào thét hết cỡ: Tekeli-li! Tekeli-li!

Chẳng mấy chốc, chúng tôi thấy một toán lớn kéo vào đồi núi, rồi chẳng bao lâu sau chúng quay trở lại mang theo những chiếc cọc gỗ. Chúng mang những thứ này đến trạm nơi đám đông tụ tập đông đúc nhất — lúc này đã tản ra để nhường chỗ cho chúng tôi nhìn rõ đối tượng của sự náo động đó. Chúng tôi nhận thấy một vật gì đó màu trắng đang nằm trên mặt đất, nhưng không tài nào nhận ra ngay đó là cái gì. Cuối cùng, chúng tôi nhận ra đó là xác của con quái thú kỳ lạ với những chiếc răng và móng vuốt đỏ rực mà chiếc lườn buồm đã vớt được ngoài khơi vào ngày mười tám tháng Giêng. Thuyền trưởng Guy đã cho bảo quản cái xác nhằm mục đích nhồi bông bộ da và mang về nước Anh. Tôi nhớ ông ấy đã đưa ra vài chỉ thị về việc đó ngay trước khi chúng ta đặt chân lên đảo, và nó đã được mang vào cabin cất giữ trong một chiếc tủ có khóa. Giờ đây nó đã bị sóng đánh dạt lên bờ bởi vụ nổ; nhưng tại sao nó lại gây ra sự quan tâm lớn đến vậy ở lũ dã nhân thì vượt quá khả năng lĩnh hội của chúng tôi. Mặc dù chúng xúm lại xung quanh cái xác ở một khoảng cách nhất định, chẳng có tên nào dám đến gần nó. Chẳng mấy chốc, những kẻ mang cọc đã đóng chúng thành một vòng tròn xung quanh nó, và vừa khi sự sắp đặt này hoàn tất, toàn bộ cái đám đông khổng lồ ấy liền lao vào sâu trong hòn đảo với những tiếng thét lớn Tekeli-li! Tekeli-li!