Khi tôi trở về Hoa Kỳ cách đây vài tháng, sau chuỗi phiêu lưu phi thường tại chốn Nam Hải và nhiều vùng đất khác mà những trang sách sau đây sẽ thuật lại, cơ hội ngẫu nhiên đã đưa tôi đến với một nhóm các vị hào phú tại Richmond, tiểu bang Virginia. Họ tỏ ra vô cùng hứng thú với mọi vấn đề liên quan đến những miền đất tôi từng đặt chân tới, và luôn thúc giục tôi, coi đó như một bổn phận, phải công bố câu chuyện của mình cho đông đảo độc giả. Tuy nhiên, tôi có nhiều lý do để từ chối làm điều đó; một số mang tính chất hoàn toàn riêng tư và không liên quan đến ai ngoài bản thân tôi, số khác thì không hẳn như vậy. Một trong những cân nhắc khiến tôi chùn bước là, vì tôi đã không giữ nhật ký trong phần lớn thời gian vắng mặt, tôi sợ mình không thể viết lại chỉ từ trí nhớ một bản tường thuật chi tiết và mạch lạc sao cho toát lên vẻ chân thực vốn có của nó—ngoại trừ sự phóng đại tự nhiên và không thể tránh khỏi mà tất cả chúng ta đều dễ vướng vào khi kể lại những sự kiện từng tác động mạnh mẽ đến trí tưởng tượng. Một lý do nữa là những biến cố sắp được kể lại mang tính chất kỳ ảo đến mức, khi những lời khẳng định của tôi hoàn toàn thiếu vắng các bằng chứng hỗ trợ (ngoại trừ lời chứng của một cá nhân duy nhất, và kẻ đó lại là một tên da lai), tôi chỉ có thể hy vọng được tin tưởng bởi gia đình mình và những người bạn từ trước đến nay vẫn có lý do để đặt trọn niềm tin vào sự trung thực của tôi; còn xác suất cao là đại chúng ngoài kia sẽ xem những gì tôi đưa ra chẳng qua chỉ là một trò bịp bợm trơ trẽn và đầy rẫy sự thêu dệt tinh vi. Dẫu vậy, sự hoài nghi đối với năng lực viết lách của chính mình mới chính là một trong những nguyên nhân chủ yếu ngăn cản tôi chiều theo những lời gợi ý từ các cố vấn.
Trong số những quý ông tại Virginia bày tỏ sự quan tâm sâu sắc nhất đến lời thuật của tôi, đặc biệt là phần liên quan đến Nam Cực, có ông Poe, người vừa giữ chức chủ bút tờ Southern Literary Messenger, một tạp chí nguyệt san do ông Thomas W. White ấn hành tại thành phố Richmond. Cùng với những người khác, ông ấy nhiệt thành khuyên tôi nên nhanh chóng chuẩn bị một bản tường thuật đầy đủ về những gì mình từng thấy và từng trải, đồng thời hãy đặt niềm tin vào sự sắc sảo và lẽ thông thường của công chúng. Ông lập luận vô cùng thuyết phục rằng, dù cho cuốn sách của tôi có được chấp bút vụng về đến đâu đi nữa, chính sự xù xì thô mộc ấy—nếu có—lại càng làm tăng thêm cơ hội được đón nhận như là sự thật.
Mặc dù nhận được những lời lẽ đó, tôi vẫn chưa quyết định làm theo đề nghị của ông. Sau đó, nhận thấy tôi vẫn dửng dưng với công việc này, ông ngỏ ý muốn tôi cho phép ông tự mình viết lại phần đầu của cuộc phiêu lưu, dựa trên những dữ kiện do chính tôi cung cấp, rồi đem đăng trên tờ Southern Messenger dưới hình thức một tác phẩm hư cấu. Nhận thấy điều này chẳng có gì trở ngại, tôi đã đồng ý với điều kiện tên thật của tôi phải được giữ nguyên. Hậu quả là hai kỳ của câu chuyện giả tưởng ấy đã xuất hiện trên tờ Messenger vào các số tháng Một và tháng Hai năm 1837; và để chắc chắn rằng nó phải được nhìn nhận như tiểu thuyết, tên của ông Poe đã được đính kèm vào các bài viết trong mục lục của tờ tạp chí.
Thái độ đón nhận mẹo mực này đã thúc đẩy tôi cuối cùng cũng quyết định thực hiện một công trình biên soạn và ấn bản đàng hoàng cho toàn bộ chuỗi phiêu lưu nói trên. Bởi tôi nhận ra rằng, dẫu cho lớp áo vỏ bọc pha chút huyền thoại đã được khéo léo khoác lên phần tường thuật của mình xuất hiện trên tờ Messenger (mà không hề làm thay đổi hay bóp méo dẫu chỉ một sự kiện đơn lẻ), công chúng vẫn hoàn toàn không có ý định xem nó là chuyện bịa, và một vài bức thư đã được gửi đến địa chỉ của ông P. với lời khẳng định chắc nịch về điều ngược lại. Từ đó, tôi kết luận rằng các sự kiện trong câu chuyện của tôi sẽ tự thân mang theo đủ bằng chứng xác thực, và do đó tôi chẳng có gì phải bận tâm trước sự hoài nghi của quần chúng.
Sau khi lời trần tình này được phơi bày, mọi người sẽ thấy ngay phần nào trong những trang viết tiếp theo được tôi nhận làm tác giả của mình; đồng thời cũng sẽ hiểu rằng không có bất kỳ sự thật nào bị bóp méo trong mấy trang đầu do ông Poe chấp bút. Ngay cả với những độc giả chưa từng đọc tờ Messenger, việc chỉ ra đâu là đoạn kết thúc phần của ông ấy và đâu là nơi phần của tôi bắt đầu là điều hoàn toàn thừa thãi; sự khác biệt về mặt văn phong sẽ lộ diện rõ mười mươi.
A. G. PYM.
New York, tháng Bảy, 1838.
TƯỜNG TRÌNH
VỀ
