Trần Khắc Minh quen biết chủ nhân của căn nhà này từ hồi còn du học ở Nhật. Gần mười năm nay, tình giao hảo của hai người vẫn ở mức không gần không xa. Trần Khắc Minh biết "người bạn cũ" này là kẻ thông minh, biết tự mưu tính, nhưng lại không biết mình trong miệng kẻ thông minh ấy lại là "gã ngốc số một".

Khi "13 tháng 8" nổ phát súng đầu tiên, ngôi trường nơi Trần Khắc Minh dạy học lập tức bị liệt vào khu chiến sự; Trần Khắc Minh hốt hoảng di tản khỏi trường, đang lúc không tìm được nơi ở thì "người bạn cũ" này liền nhường lại căn buồng này. Trần Khắc Minh không nghĩ ra lý do gì để từ chối, thế là dọn vào ở. Tuy nhiên, nói ra cũng nực cười, đã hơn một tháng trôi qua, ông và vợ chồng chủ nhà nhiều nhất chỉ gặp nhau ba bốn lần; vốn dĩ ba người nhà này gồm ông bà chủ và nàng dâu suốt ngày bận rộn việc riêng, nay thêm một vị khách cũng suốt ngày bận rộn việc riêng - Trần Khắc Minh cũng không nghĩ ra lý do gì để cảm thấy việc này không ổn.

Hôm nay Trần Khắc Minh về sớm hơn mọi khi. Thần sắc ông vẫn điềm tĩnh như vậy; cử chỉ vẫn ung dung như vậy; chỉ có điều trên quầng mắt có đôi chút bóng tối mệt mỏi, và trên gò má vẫn còn vương lại chút hồng hào của cơn phẫn uất chưa tan hết.

Trần Khắc Minh mở hé cánh cửa sổ rộng thêm một chút, rồi ngồi xuống chiếc ghế dựa lưng cao trước cửa sổ. Một lúc lâu ông bất động, đôi mắt nhìn đăm đăm lên trần nhà. Sau đó ông lắc đầu, khẽ lẩm bẩm: "Không tin được... đầu óc gã này càng ngày càng không tin được."

Ông đang nhớ lại cuộc tranh luận với Thôi Đạo Sinh lúc nãy. Đó là tại cuộc họp biên tập định kỳ hàng tuần của tuần san "Đoàn Kết". Đối với việc phân tích cục diện chiến tranh Thượng Hải hiện nay, Trần Khắc Minh phát hiện ra nhận định của Thôi Đạo Sinh không những sai lầm mà còn lộ ra khuynh hướng rất nguy hiểm. Nhưng điều khiến Trần Khắc Minh phẫn uất nhất vẫn là tác phong độc đoán của Thôi Đạo Sinh. Khi tranh luận đến mức đuối lý, Thôi Đạo Sinh bỗng nhiên giận dỗi nói: "Trừ phi tôi không làm biên tập nữa, nếu không, chức quyền của tôi không thể bị xâm phạm; tôi có quyền lựa chọn bài vở, những bài viết không hợp với chủ trương của tôi thì tự nhiên tôi có thể từ chối."

Trần Khắc Minh cười lạnh một cái, thầm nghĩ: "Thái độ này thật tệ hại!" Nhưng ngay sau đó ông lại nhíu mày đau đớn, tự trách mình: "Mình cũng có lỗi, mình đã nhìn lầm người! Lúc đó chỉ thấy Thôi Đạo Sinh phản Nhật rất kiên quyết, lại không nhìn ra đầu óc gã ta lại thiếu dân chủ đến thế... Nhưng bây giờ phải làm sao đây?" Trần Khắc Minh bồn chồn đứng dậy, cầm lấy mũ, rồi tắt cả đèn điện, nhưng đột nhiên đổi ý, lại đặt mũ xuống, đi tới nằm vật trên giường, bình tĩnh cân nhắc cách thỏa đáng nhất.

Tiếng mưa ngoài cửa sổ giờ đã to hơn, nhưng trời lại sáng sủa hơn lúc nãy nhiều. Gió đổi hướng, thổi vào cánh cửa kính đang mở kêu phần phật, những hạt mưa xiên cũng bay vào trong. Trần Khắc Minh đứng dậy đóng cánh cửa sổ đó lại, rồi lại đi sang mở cánh cửa đối diện. Ông đứng trước cửa sổ, ngẩn ngơ nhìn lên bầu trời. Vấn đề ông đang cân nhắc vẫn chưa có kết luận, nhưng ông đã nhìn rõ hơn tư tưởng và cách làm người của Thôi Đạo Sinh.

Tiếng gõ cửa nhẹ nhàng cắt ngang dòng suy nghĩ của Trần Khắc Minh. Ông xoay người chậm rãi mở cửa, lại nhìn thấy cô hầu gái xinh xắn nọ vẻ mặt nửa cười nửa không đưa tới một mảnh giấy nhỏ. Chữ viết trên giấy rất nguệch ngoạc, có thể tưởng tượng người viết lúc đó vừa sốt ruột lại vừa hoảng hốt. Trần Khắc Minh nhìn kỹ hồi lâu mới nhận ra đó là ba chữ "Nghiêm Khiết Tu".

"Ồ!" Trần Khắc Minh thốt lên tiếng này cũng mang theo vài phần kinh ngạc, ông nhìn cô hầu gái xinh xắn, cố ý hỏi: "Là một tiểu thư sao?"

"Vâng. Đang ở phòng khách dưới lầu ạ."

Trần Khắc Minh hơi trầm ngâm rồi nói: "Được, mời cô ấy lên đi."

Cô hầu gái xinh xắn ngước mắt nhìn Trần Khắc Minh một cái, vẻ mặt nửa cười nửa không lại lướt qua gương mặt trắng trẻo của cô; cô không nói tiếng nào, quay người bỏ đi.

Tiếng mưa càng lớn, ngoài cửa sổ là một vùng mờ mịt. Trần Khắc Minh đi đi lại lại trong phòng, ông hơi đoán không ra tại sao Nghiêm Khiết Tu lại tới vào ngày mưa to gió lớn này, hơn nữa lại hoảng hốt như vậy, dường như ngay cả cô hầu gái xinh xắn kia cũng cảm thấy kỳ lạ.

Trần Khắc Minh đang nghĩ như vậy thì nghe tiếng bước chân vội vã đã tới ngoài cửa. Nghiêm Khiết Tu vừa nhảy vào cửa, tay cầm chiếc áo mưa vẫn còn nhỏ nước, mắt nhìn đông ngó tây, không biết để đâu cho tiện, miệng lại nói: "A, một lối đi hẹp dài thế này, cửa sổ đối diện, mở ở chính giữa, a, buồn cười thật!" Cuối cùng cô tìm thấy móc treo áo sau cửa, treo áo mưa lên rồi đi tới ngồi trước chiếc bàn viết nhỏ, một tay vuốt ngực nhưng không nói gì.

"Sao? Lại đụng phải con chó nào rồi?" Trần Khắc Minh mỉm cười hỏi, thái độ đó giống như đang nói với một đứa trẻ bị kinh hãi: Bé cưng ơi, đừng sợ! "Chó hay sói thì cháu đều không sợ!" Nghiêm Khiết Tu bướng bỉnh đáp. "Nhưng, thưa ông Trần, ông cứ nhiều lần cho rằng cháu bị thần kinh quá nhạy cảm, cháu không thể thừa nhận ạ."

"Đương nhiên không phải nói lần nào cháu cũng bị thần kinh quá nhạy cảm." Trần Khắc Minh vẫn mỉm cười nói, ngồi xuống chiếc ghế dựa lưng cao trước cửa sổ, đôi mắt nhìn đăm đăm vào Nghiêm Khiết Tu, ánh nhìn vô cùng từ hòa.

"Cháu cũng chưa từng nói bất cứ nơi nào bất cứ lúc nào cũng có người bám đuôi cháu!" Nghiêm Khiết Tu tranh luận, rồi cũng cười. "Hơn nữa, thưa ông Trần, người cảnh báo cháu và Tô Tân Giai phải để ý nhìn ra phía sau là ông; lần đầu tiên phát hiện cháu và Tân Giai đều bị 'mọc đuôi' cũng là ông đấy..."

"Thôi, thôi," Trần Khắc Minh cười lớn xua tay. "Khiết Tu, cháu thắng rồi, ta không cãi lại cháu được."

"Cháu không phải tranh luận," Sắc mặt Nghiêm Khiết Tu bỗng nhiên nghiêm túc hẳn lên, hơn nữa còn hạ thấp giọng, "Cháu có vấn đề muốn thỉnh giáo ông. Sau khi cháu và Tân Giai được thả, tình hình của Tân Giai thế nào tạm chưa nói, còn về phần cháu, mười mấy ngày đầu đúng là có người bám đuôi cháu, lại còn bám rất chặt, cháu tin là họ có ba bốn người, thay phiên nhau, chuyên môn đối phó một mình cháu. - Thưa ông Trần, lần trước cháu kể với ông, chẳng phải ông còn cười cháu thần kinh quá nhạy cảm sao? Nhưng gần đây dường như đột nhiên nới lỏng rồi. Ông Trần, ông đừng cười, đây không phải cháu thần kinh quá nhạy cảm, mà thực sự là nới lỏng. Nhưng hôm nay cháu phát hiện ra một chuyện lạ!"

"Lúc nãy khi cháu đến đây phát hiện ra phải không?" Trần Khắc Minh tiếp lời, mỉm cười đầy ẩn ý. Ông đoán chừng "chuyện lạ mà Nghiêm Khiết Tu phát hiện ra" chắc là nói về "chủ nhà" của mình. Tuy nhiên ông đoán sai rồi! Nghiêm Khiết Tu rất tức giận nói:

"Cháu phát hiện La Cầu Tri đang lén lút bám đuôi cháu!"

Đôi mắt to trong sáng mà cũng đầy cảnh giác của Nghiêm Khiết Tu mở tròn xoe nhìn chằm chằm Trần Khắc Minh, giống như đang hỏi: Đây là điều ông không ngờ tới đúng không? Lại giống như đang than thở: Quá phức tạp, quá đáng sợ, cháu hoàn toàn thấy rối mù cả lên.

"Ồ! La Cầu Tri!" Trần Khắc Minh gật đầu khẽ nói, đồng thời đang hồi tưởng lại ấn tượng của mình về La Cầu Tri. "Ồ, cháu phát hiện ra rồi sao?"

"Lúc nãy cháu tới Tô công quán thì La Cầu Tri cũng ở đó; lúc cháu ra về, mưa to lên, không thuê được xe, vừa đi tới trạm xe điện thì bỗng nhiên thấy La Cầu Tri; cháu gọi anh ta, nhưng anh ta chui tọt vào đám đông rồi biến mất. Xe điện tới, cháu nhìn thấy trên xe chật ních nên không lên nữa, lúc đó, cháu lại nhìn thấy La Cầu Tri, anh ta lén lút, có lẽ tưởng cháu chưa nhìn thấy anh ta, thế là cháu nảy sinh nghi ngờ, cháu không đợi xe điện nữa, đội mưa đi bộ, cố ý đi đường vòng. Điều này có thể chứng minh anh ta đang bám đuôi cháu, thực sự là đang bám đuôi cháu!"

Nghiêm Khiết Tu nói một hơi tới đây mới dừng lại, đôi mắt to lấp lánh của cô luôn nhìn chằm chằm vào Trần Khắc Minh. Tuy nhiên Trần Khắc Minh lặng lẽ lắng nghe, sắc mặt vẫn điềm tĩnh như mọi khi.

"Sau khi hiểu rõ mục đích của anh ta," Nghiêm Khiết Tu nói tiếp, bỗng vui vẻ cười lên, "Cháu định cho anh ta một bài học. Cháu vẫn đi bộ, đi thẳng về hướng này, chẳng phải ở góc đường không xa đây có một tiệm kẹo sao? Cháu vào đó chờ. Nếu anh ta bám theo, cháu sẽ không khách khí nữa, - vạch trần bộ mặt giả dối của anh ta. La Cầu Tri quả nhiên không biết cháu trốn trong tiệm đó, anh ta dọc đường nhìn đông ngó tây, chắc là anh ta rất sốt ruột, không biết sao cháu đột nhiên biến mất? Một lát sau, anh ta đi tới trước cửa tiệm đó, đi qua rồi, cháu liền nhảy ra, định bụng gọi to tên anh ta, làm cho gã này giật nảy mình trước, ai ngờ đã có một người đàn bà chặn ngay trước mặt anh ta. Hai người lôi lôi kéo kéo, hình như là chèo kéo khách, lại hình như là đang cãi vã. Cuối cùng người đàn bà kia thắng thế, kéo La Cầu Tri đi ngược trở lại. Lần này đến lượt cháu bám theo họ! Rất tiếc, lúc đó mưa càng lúc càng to, hai người họ thuê xe đi mất, kế hoạch của cháu không thành công."

Nghiêm Khiết Tu chạy ra cửa phòng, móc trong túi áo mưa ra một gói kẹo nhỏ, quay lại chỗ cũ ngồi, đưa kẹo cho Trần Khắc Minh, cười cười rồi nói tiếp: "Nếu không phải trời mưa, chắc chắn cháu có thể dò ra người đàn bà đó thuộc loại gì; nhưng ngoài đường hoàn toàn không có xe. Cháu chỉ nhìn rõ người đàn bà đó mặt mày gầy gò, ăn mặc thì yêu ma quỷ quái."

Trần Khắc Minh nhai kẹo chỉ trầm ngâm, nghĩ La Cầu Tri thực sự ngu ngốc, mà Nghiêm Khiết Tu cũng đủ tinh quái, ông không nhịn được mà bật cười thành tiếng.

Đúng lúc này, cửa lại có người gõ nhẹ. Nghiêm Khiết Tu liếc nhìn Trần Khắc Minh một cái, vẻ mặt lại hơi bất định.

"Vào đi!" Trần Khắc Minh cao giọng gọi.

Cửa mở, trước tiên thò vào là một bàn chân mang giày đế mềm mặt lụa thêu hoa, sau đó mới là toàn thân, bưng một khay trà, hóa ra là cô hầu gái xinh xắn nọ. Cô đặt khay trà xuống, cố ý hoặc vô ý nhìn Nghiêm Khiết Tu cười cười.

"Ông Trần," sau khi cô hầu gái đi khỏi, Nghiêm Khiết Tu bỗng hỏi, "Có phải ông dặn dò người làm ở đây, có khách tới thăm ông thì tất cả đều chặn lại không?"

Trần Khắc Minh kinh ngạc nhướn mày, lắc đầu.

"Vậy thì là họ giở trò. Họ nói ông không có nhà, sau đó lại hỏi xin danh thiếp của cháu, đúng lúc hôm nay cháu không mang... thật là lải nhải, suýt nữa cháu nổi cáu chửi bới rồi!"

"Ta cũng không biết tại sao họ đột nhiên lại cẩn thận chu đáo như vậy." Trần Khắc Minh mỉm cười nói một cách lạnh nhạt, sau đó, giọng điệu đổi khác, âm lượng cũng cao lên. "Nhưng, Khiết Tu, ngày mưa gió tới tìm ta, có chuyện gì vậy?"

"À, chuyện ấy à? Một là, chú Quý Chân gọi điện cho ông không được, nên cháu nhận cái việc này. Hai là, cháu buồn bực quá..." Nghiêm Khiết Tu vừa nói vừa đưa cho Trần Khắc Minh một mẩu giấy, "Ấm ức đầy bụng, một đầu các vấn đề; nhưng chú Quý Chân bận quá, hai ba ngày nay, chú ấy đều cùng tổng kỹ sư Chu ở nhà máy thương lượng chuyện gì đó rất quan trọng, cháu không dám quấy rầy chú ấy."

"Được, vậy đem nỗi buồn bực và các vấn đề của cháu nói hết cho ta nghe đi..." Trần Khắc Minh mắt nhìn tờ giấy của Nghiêm Quý Chân, miệng nói như vậy. "Nhưng mà, Quý Chân bận chuyện gì thế?" Trần Khắc Minh đặt tờ giấy xuống, ngước mắt lên, đột nhiên giọng điệu trở nên rất nghiêm trọng: "Khiết Tu, lát nữa cháu nói với Quý Chân, chuyện tuần san 'Đoàn Kết', chú ấy đứng ra lúc này là rất không thích hợp, Thôi Đạo Sinh đang muốn tìm một cái cớ để thoái thác trách nhiệm phá hoại của hắn!"

"Hắn phá hoại thế nào? Sao chú Quý Chân cứ đứng ra là hắn lại có cớ?"

"Hắn dùng việc 'không làm' để uy hiếp."

"Không làm thì cho hắn không làm! Dù sao hắn cũng chỉ đứng tên cho có. Kinh tế là chú Quý Chân phụ trách, kéo bài vở là ông phụ trách, chạy vặt là..."

Nghiêm Khiết Tu đang nói hào hứng, Trần Khắc Minh đã cười lớn. Ông dùng ánh mắt khen ngợi nhìn Nghiêm Khiết Tu, nhưng lại dùng giọng điệu mỉa mai nói: "Khiết Tu, cháu thật dứt khoát, sảng khoái. Nhưng, cháu quên mất Thôi Đạo Sinh - kẻ chưa hề gánh vác bất kỳ trách nhiệm nào, hắn tính toán rất khôn ngoan; hắn vì bản thân mình tính toán, còn khôn ngoan hơn cháu tính toán cho 'Đoàn Kết' nhiều lắm đấy! Hắn biết vào lúc này, nếu chúng ta dứt khoát cho cái vai đứng tên này của hắn không làm nữa, thì 'Đoàn Kết' sẽ tiêu tùng! Và hắn cũng biết, chúng ta những người bỏ tiền bỏ sức, thực sự phụ trách này, nhất định không nỡ để 'Đoàn Kết' tiêu tùng!"

"Nhưng, thưa ông Trần, cháu vẫn không hiểu..."

"Cháu không hiểu tại sao lúc đầu lại mời hắn làm chủ biên phải không?"

"Không phải. Cháu không hiểu tại sao hắn không làm nữa, thì 'Đoàn Kết' lại tiêu tùng?"

"Vì chính quyền đã sớm có ý định đóng cửa tờ báo này. Cháu đổi biên tập, họ vừa hay mượn cớ đó để gây khó dễ đủ bề."

"Gây khó dễ thì mặc họ gây khó dễ, xuất bản chúng ta vẫn xuất bản, chúng ta quang minh chính đại!" Nghiêm Khiết Tu mắt sáng rực, rất dũng cảm nói.

"Ồ, ồ! Đứa trẻ ngoan!" Trần Khắc Minh không nhịn được lại cười, "Nếu ai cũng nói lý lẽ, thì cháu và Tô Tân Giai đã không phải ngồi tù rồi!" Đột nhiên nụ cười của ông tắt ngấm, nhìn đăm đăm vào Nghiêm Khiết Tu. Ánh nhìn đó mang theo vài phần từ hòa, nhưng cũng mang theo vài phần phẫn uất, giống như đau khổ, nhưng lại giống như mệt mỏi, đồng thời lại sắc bén đến mức khiến Nghiêm Khiết Tu cúi đầu không dám nhìn lại ông.

Một lúc sau, cô nghe giọng điệu của Trần Khắc Minh bỗng trở nên bi thương mà kiên quyết, gần như từng chữ một nói ra:

"Khiết Tu, cháu còn nhỏ, hoàn cảnh của cháu lại quá tốt, có nhiều chuyện; bây giờ cháu sẽ không hiểu, có lẽ tương lai cháu cũng không hiểu. Nếu tương lai cháu hiểu được, cháu sẽ biết, không chỉ thế hệ chúng ta, e rằng thậm chí cả thế hệ của các cháu, đều đã định mệnh là phải vác cây thập tự giá! Người ta có thể không nói lý lẽ, chúng ta lại không thể không nơi nơi nói lý lẽ; chúng ta cứ không lúc nào không nơi nào nói lý lẽ như vậy, người ta còn công khai đàn áp, ám hại trong bóng tối. Chúng ta cắn răng nhẫn nhịn, đến một tiếng hừ cũng không. Khiết Tu, cháu tưởng đây có phải là chúng ta hèn nhát, chúng ta không dũng cảm? Cháu xem ta có phải kẻ hèn nhát không, cháu xem chú Quý Chân của cháu có phải kẻ hèn nhát không? Nhưng chúng ta đều nhẫn nhịn tất cả, chúng ta thà vác cây thập tự giá! Chúng ta phải phục thù kẻ thù của dân tộc, chúng ta là vì đại cuộc. Gian nan khốn khổ, chúng ta gánh vác, quan cao lộc hậu, người ta hưởng thụ; chúng ta sẵn lòng. Tại sao? Vì nhất trí đối ngoại kháng chiến! Vì thế hệ sau, thế hệ sau nữa của chúng ta, có thể làm những người dân tự do, không còn vác cây thập tự giá mà chúng ta đang vác hôm nay nữa! Khiết Tu, chúng ta phải đem lòng dũng cảm và lòng căm thù của chúng ta dùng để đối ngoại!"

Trần Khắc Minh nói xong, cắn môi cười cười, đứng dậy bước một bước, lại ngồi xuống. Nghiêm Khiết Tu ngẩng đầu lên, đôi mắt cô đã đỏ hoe, nhìn thấy Trần Khắc Minh đang chăm chú nhìn cô, cô lại cúi đầu xuống.

"Đứa trẻ ngoan, Khiết Tu," Trần Khắc Minh khẽ vuốt vai Nghiêm Khiết Tu, nói một cách dịu dàng như một người mẹ hiền. "Không có tình cảm nhiệt huyết, chúng ta sẽ không đi vác cây thập tự giá, nhưng nếu tình cảm yếu đuối, có muốn vác cũng không vác nổi. Khiết Tu, ta cũng có con gái, cũng tầm tuổi cháu. Ta thường nghĩ thế này: Vấn đề của Trung Quốc nên được giải quyết trong tay thế hệ chúng ta. Bởi vì chúng ta đã trải qua mọi gian nan khốn khổ, chúng ta là từ trong biển máu mà ra. Máu mồ hôi của thế hệ các cháu nên dùng vào việc xây dựng. Nhưng, Khiết Tu, e rằng không may suy nghĩ này của ta vẫn là quá lạc quan!"

Lúc này, nước mắt của Nghiêm Khiết Tu đã trào ra, nhưng cô bất chợt cố nén lại, ngẩng mặt nói: "Thưa ông Trần, cháu nói cho ông biết, Tô Tân Giai có một kế hoạch. Nhưng, ông đừng nói với bác Tô nhé, Tân Giai chỉ nói nhỏ với một mình cháu thôi. Cô ấy muốn đi lên phương Bắc!"

"Ồ!" Trần Khắc Minh cười nhạt, dường như đã biết rõ cái gọi là kế hoạch này của Tô Tân Giai, hỏi ngược lại: "Tìm Bát Lộ Quân chứ gì?"

"Ông không tán thành ạ? Thưa ông Trần."

Trần Khắc Minh lắc đầu, chưa trả lời, Nghiêm Khiết Tu lại nói: "Ông muốn phê bình cô ấy nhất thời bốc đồng? Hừ, chú Quý Chân cũng nói thế. Nhưng các người đều không hiểu. Tân Giai không phải bốc đồng, cô ấy và cháu đã có một cuộc nói chuyện dài."

"Khi nào vậy? E là hôm kia phải không?"

"Vậy là, thưa ông Trần, cô ấy cũng kể với ông rồi ạ?"

Trần Khắc Minh mỉm cười gật đầu, nhưng không biểu lộ ý kiến.

Nghiêm Khiết Tu ngập ngừng nhìn gương mặt Trần Khắc Minh, dường như đang đợi ông mở lời, nhưng lại không kiên nhẫn, bỗng thở dài, cô khẽ nói như tự nhủ với mình: "Chúng cháu giúp họ quyên góp, nhưng chúng cháu mang đồ đến bệnh viện thương binh để ủy lạo, họ lại không hoan nghênh. Bố nói cháu quyên góp cũng là thừa chuyện, bác cả nói quyên góp thì cứ việc quyên góp, quyên được tiền nên giao cho chính phủ. Lời này của bác ấy, chẳng khác gì giọng điệu của tên thư ký mặt mèo nào đó, nhưng cháu nhìn chuẩn tên mặt mèo đó là kẻ xấu xa hoàn toàn! Vốn dĩ cháu còn tự hỏi mình: Đến bệnh viện thương binh ủy lạo một lần, tới trại tiếp nhận người tị nạn xem một chút, thì có gì ghê gớm đâu? Thế mà đã được coi là giúp đỡ kháng chiến rồi? Nhưng bây giờ, vì họ không cho chúng cháu làm, cháu lại cảm thấy những việc đó đều có ý nghĩa!" Nói tới đây, cô hưng phấn nhảy cẫng lên, tựa vào vai Trần Khắc Minh, ghé sát vào tai ông, làm bộ như vô cùng bí mật hỏi:

"Chú Quý Chân không chịu nói với cháu, nhưng cháu nhìn ra, chú ấy đang làm một việc bí mật, hơn nữa, thưa ông Trần, ông là người đã tham gia, ông tán thành hay không tán thành cháu tới giúp một tay ạ?"

Trần Khắc Minh sững sờ, không nắm được đầu mối, nhưng ông lập tức tỉnh ngộ ra, đây có lẽ là đòn tấn công tâm lý của Nghiêm Khiết Tu - cô bé này còn tinh quái hơn Tô Tân Giai. Ông cười, đáp: "Cháu biết hết rồi, còn cần ta nói nữa sao!"

"Vậy là ông tán thành, cháu cũng được tính là một."

"Tính cái gì?"

"Ái, ái, dù sao ông cũng tán thành rồi, cháu không cần biết!" Nghiêm Khiết Tu làm nũng nói, ngẩng đầu nhìn ngoài cửa sổ, xoay người như muốn đi, nhưng lại ngồi xuống, ra vẻ già đời bàn luận: "Suy nghĩ của Tân Giai, cháu cũng phản đối. Nếu có ý nghĩa, thì ở đâu cũng có ý nghĩa; ở đây có những thứ nhìn không thuận mắt, tới phương Bắc cũng có những thứ thuận mắt, có thứ không thuận mắt. Thưa ông Trần, xin ông chỉ giáo, ý kiến này của cháu đúng hay sai ạ?"

Trần Khắc Minh không trả lời, nhìn Nghiêm Khiết Tu chỉ mỉm cười.

Nụ cười của một người trung niên thường vì đối tượng khác nhau mà ý nghĩa cũng rất khác biệt, tuy nhiên đối với người trẻ tuổi, nụ cười của Trần Khắc Minh theo lệ thường hầu như chỉ có một ý nghĩa, điều này Nghiêm Khiết Tu vốn dĩ đã biết, nếu dịch thành một câu, thì đó là "Ồ, cứ như một người lớn có kinh nghiệm vậy!" Tất nhiên ở đây bao hàm cả thành phần khen ngợi. Nhưng bây giờ Nghiêm Khiết Tu lại không nghĩ thế, cô lập tức đưa ra phản đối:

"Thưa ông Trần, cháu không tán thành việc ông cứ coi cháu là một đứa trẻ không hiểu chuyện!"

Không ngờ Nghiêm Khiết Tu lại có phản cảm, Trần Khắc Minh không nhịn được bật cười thành tiếng; nhưng cũng lập tức thu lại nụ cười, nghiêm túc trả lời: "Không! Khiết Tu, cháu không phải một đứa trẻ không hiểu chuyện, nhưng cháu quá giống một đứa trẻ lớn xác đời trải quá sâu!"

"Cháu không thừa nhận!" Nghiêm Khiết Tu bĩu môi lắc đầu.

"Không thừa nhận thì thôi. Nhưng, Khiết Tu, cháu nói thật đi, cháu chưa từng tới phương Bắc, sao cháu biết bên đó có những thứ thuận mắt, cũng có những thứ không thuận mắt? Chuyện này e là ý kiến của người khác, cháu nhặt được phải không?"

Mặt Nghiêm Khiết Tu hơi đỏ, ý kiến đó đúng là cô nhặt được. Đó là hôm qua bố cô nói với La Nhậm Phủ. Vị giám đốc nhà máy Đại Hoa mới gần đây "xem" qua công nghiệp ở ba nơi Hán Khẩu, Trịnh Châu, Tây An mà vừa trở về Thượng Hải, tối qua tại phủ họ Nghiêm bàn về thu hoạch khảo sát của mình, có không ít luận điểm "kinh người", hơn nữa còn xảy ra tranh luận với anh em nhà họ Nghiêm. Kết cục, chính là Nghiêm Trọng Bình phát biểu câu danh ngôn "có thuận mắt, cũng có không thuận mắt" của mình. Đối với câu nói này của bố, Nghiêm Khiết Tu cảm thấy rất đúng, cho nên liền ghi nhớ; nhưng bây giờ bị Trần Khắc Minh vạch trần ngay, cô lại không chịu thừa nhận một cách sảng khoái.

"Bất kể là ý kiến của ai," Nghiêm Khiết Tu cố ý tinh nghịch cười lớn, che giấu sự ngượng ngùng của mình, "Xin ông hãy phê bình một phen, đây là đúng hay không đúng ạ?"

"Bản thân câu nói này là đúng. Vũ trụ còn có khuyết điểm, trên thế giới vốn không có Thượng đế toàn tri toàn năng. Nhưng, đem câu nói này áp dụng vào sự thật, thì không đơn giản như vậy. Những điều không thuận mắt là những chuyện gì? Ai nhìn thấy không thuận mắt? Nguyên nhân không thuận mắt là gì?"

"Vậy thì, hãy để cháu quên câu nói này đi!" Nghiêm Khiết Tu vội vàng tiếp lời. Rõ ràng, đây không phải tâm phục khẩu phục. Đây chỉ là đối với Trần Khắc Minh biểu thị sự kính trọng, hơn nữa cô cũng không có hứng thú đi sâu thảo luận.

Trần Khắc Minh cũng hiểu ý này, ông chậm rãi gật đầu, lại nhìn Nghiêm Khiết Tu, lại mỉm cười.

"Thưa ông Trần!" Nghiêm Khiết Tu tránh ánh mắt của Trần Khắc Minh, ngượng ngùng khẽ nói, "Ông nhìn cháu như vậy làm gì?"

"Ta đột nhiên nhớ tới con gái mình."

"A! Cô ấy tới rồi ạ?" Nghiêm Khiết Tu vui mừng nhảy cẫng lên. Nhưng ngay lập tức lại cảm thấy sự đường đột của mình, liền đỏ mặt, khúc khích cười.

"Có thư tới," Trần Khắc Minh nhìn Nghiêm Khiết Tu chậm rãi nói. "Chúng nó đã tới Trịnh Châu. Trên đường đi mất cả tháng trời, từ Bắc Bình. Nhưng, tháng này, đáng giá tròn một năm, đứa trẻ này đã có tiến bộ."

"Cô Trần cũng ở Trịnh Châu ạ?"

"Cũng ở Trịnh Châu." Ngập ngừng một chút, Trần Khắc Minh đột nhiên đứng dậy vỗ vai Nghiêm Khiết Tu, lớn tiếng nói, "Khiết Tu, nửa tháng trước, trong bức thư đầu tiên Tử Hòa viết về, cũng có ý tứ thuận mắt không thuận mắt như cháu vừa nói, nhưng nó lại nói đó là luận bàn của mấy vị giáo sư đồng hành trên đường. Cho nên ta đoán cháu cũng là nhặt lời của người khác, mà người khác có khi lại là nghe ở nơi nào khác đó."

"Cái đó thì không phải ạ." Nghiêm Khiết Tu khẽ nói.

"Nhưng, bức thư lần này, tông giọng khác rồi. Sự vất vả trên đường, sự thật như sắt thép, đã dạy dỗ con bé." Vừa nói, Trần Khắc Minh kéo ngăn kéo ra, lấy một tấm ảnh đưa cho Nghiêm Khiết Tu.

"Buồn cười thật, quen mắt quá đi thôi," Nghiêm Khiết Tu cầm tấm ảnh đó khúc khích cười nói: "Chắc chắn đã nhìn thấy ở đâu đó rồi."

Trần Khắc Minh cười không nói gì.

"Cháu nghĩ cháu nên đi thôi," Nghiêm Khiết Tu đặt tấm ảnh xuống, liền xoay người tìm áo mưa của mình. Trần Khắc Minh đi tới cửa phòng thay cô lấy áo mưa xuống, nói: "Nói với Quý Chân, tám giờ tối ở nhà đợi ta."

Mưa đã tạnh từ lâu, trời sáng sủa, một vệt nắng chiều tà chiếu trên cửa sổ. Trần Khắc Minh tay cầm tấm ảnh đó, tai nghe tiếng bước chân của Nghiêm Khiết Tu xa dần, bỗng nhiên lại vội vã quay lại. Trần Khắc Minh đặt tấm ảnh xuống, quay mặt nhìn ra cửa phòng, Nghiêm Khiết Tu nhảy vào, tiện tay đóng cửa phòng lại.

"Quên mất một câu quan trọng!" Nghiêm Khiết Tu ghé tai Trần Khắc Minh nói, hơi thở vẫn còn rất dấp dáp. "Ông phải dọn nhà đi."

Trần Khắc Minh dường như sững sờ, trầm ngâm hỏi: "Đây cũng là Quý Chân..." Nghiêm Khiết Tu sốt ruột gật đầu liên tục, lại tranh nói: "Chủ nhà có hiềm nghi, không, đơn giản là Hán gian đấy!"

"Không còn khúc mắc gì khác sao?"

"Không ạ."

"Vậy thì, điểm này, ta đã nhìn ra từ lâu rồi." Trần Khắc Minh nói, cười nhạt. "Nhưng ta không nghĩ ra lý do, tại sao ta phải dọn đi."

"Thưa ông Trần! Sao..."

"Sao ta lại hồ đồ thế này đúng không?" Trần Khắc Minh ấn vai Nghiêm Khiết Tu, bảo cô bình tĩnh lại. "Thật ra cũng chẳng có gì lạ. Chúng ta còn đang làm việc cùng một cơ quan với Hán gian đang ẩn náu, cùng đứng trên một bục giảng hô hào kháng chiến đến cùng kia kìa!"

"Nhưng, thưa ông Trần!..." Nghiêm Khiết Tu mở to mắt, gần như là đang kêu lên.

"Cháu nghe ta nói," Trần Khắc Minh lại một lần nữa xua tay bảo Khiết Tu yên lặng, "Chủ nhà là Hán gian, cháu thấy ghét, vậy thì, nếu là người thân máu mủ ruột rà là Hán gian, cháu lại làm thế nào?"

Nói xong, Trần Khắc Minh liền dùng hai tay khẽ đẩy Nghiêm Khiết Tu ra ngoài, lại giống như trêu chọc nói: "Đứa bé, cháu thật là thiếu hiểu biết. Mau về nhà đi. Tám giờ tối ta sẽ tới đấy, đừng quên nhé!"