Sau khi bước vào căn phòng nhỏ bên trái dùng làm phòng ngủ, Tham nghị Vương liền vội vã cáo từ. Tiếng pháo càng lúc càng dồn dập và vang dội hơn. Dường như không khí chấn động rất mạnh, ngọn lửa của cây đèn dầu hỏa trên chiếc bàn vuông nhỏ cứ chập chờn nhảy múa. Ngoại trừ một người lính gác ở gian ngoài, trong dãy nhà ba bốn gian này vẫn chưa thấy bóng người thứ hai; trên thực tế thì đương nhiên không phải như vậy, nhưng tiếng pháo vừa vang vừa dồn dập ấy khiến thần kinh của Trần Khắc Minh vừa căng thẳng vừa mệt mỏi, cảm thấy bản thân dường như đã ở trên tuyến lửa đạn bay tung tóe máu thịt, đồng thời lại có cảm giác như đang bước vào một nghĩa địa hoang vắng lạnh lẽo.

Tiếng pháo chiếm lĩnh toàn bộ vũ trụ. Trần Khắc Minh đứng thẫn thờ trước chiếc bàn vuông nhỏ, quên mất sự tồn tại của căn phòng này, quên mất sự tồn tại của mọi thứ trong phòng, thậm chí quên cả sự tồn tại của chính mình. Không, anh cảm thấy vạn vật trong vũ trụ đều không còn nữa, chỉ còn lại tiếng pháo ngày càng vang dội và dồn dập này.

Người lính gác bưng ấm chén vào. Lúc này Trần Khắc Minh mới gạt tiếng phổ đó ra khỏi hệ thần kinh của mình, đưa mắt quan sát khung cảnh bên trong căn phòng nhỏ.

Đây là một căn nhà trệt bán kiểu Tây, có một bộ cửa sổ đã được bịt kín mít bằng những tấm ván gỗ rất dày, tuyệt đối không lọt ra dù chỉ một chút ánh sáng đèn. Hai bên chiếc bàn vuông nhỏ có hai chiếc ghế tựa. Ngoài ra, chính là một chiếc giường gỗ rất rộng. Trên giường có chăn đệm. Với bộ ga trải giường màu trắng, trông giống như đồ dùng trong bệnh viện; vì giường rộng nên để lộ ra một nửa tấm đệm lò xo.

Mọi món đồ nội thất đều không ăn nhập với nhau, rõ ràng đây không phải là những thứ vốn có của căn phòng nhỏ này.

Sau khi đảo mắt nhìn xung quanh một lượt, Trần Khắc Minh lại nhìn lại chính mình, không kìm được mà bật cười: sự xuất hiện đột ngột của anh trong căn phòng nhỏ này, đương nhiên sẽ chồng chất thêm một sự lạc lõng nữa lên trên tất cả những sự lạc lõng vốn có sẵn.

Dần dần, đôi tai của anh đã quen với tiếng pháo vang trời dậy đất ấy. Thậm chí cũng dần quên đi tiếng phổ đó. Anh chìm đắm trong suy ngẫm sâu xa. Tư duy của anh xuôi theo con đường mà anh vừa đi tới, dưới ánh chớp của đạn pháo, trên con đường bùn lấp òa gập ghềnh, vượt qua những chiếc xe hỏng, ngựa chết, binh lính bị thương rải rác bên đường, vượt qua từng đội quân này đến đội quân khác, để đến được sở chỉ huy của Tướng quân Trương.

Đó là khoảng chín giờ tối, đen như mực tàu, ở đằng xa thỉnh thoảng lóe lên một tia chớp, một hai giây sau mới nghe thấy tiếng pháo ì đùm. Tham nghị Vương nói với Trần Khắc Minh: Đây là pháo của chúng ta. Sau tiếng pháo lại là một khoảng tĩnh lặng. Mờ ảo dường như nghe thấy tiếng côn trùng kêu trong bãi cỏ rối. Khi đến lần hỏi khẩu hiệu thứ hai, chiếc ô tô con dừng lại, Tham nghị Vương chào Trần Khắc Minh xuống xe, đi bộ trong bóng tối mười mấy phút trên một con đường nhỏ, đột nhiên trong bóng tối có hai người lính bước ra chặn họ lại. Tham nghị Vương giải thích rõ tình hình, một người lính liền dẫn họ băng qua một lùm cây, phía trước không xa thấp thoáng có rất nhiều nhà cửa, đại khái là một ngôi làng, tận cùng ngôi làng là một gian nhà thấp, đây chính là sở chỉ huy.

Trần Khắc Minh và Tham nghị Vương vừa bước vào căn phòng mà cả hai bức tường đều treo những tấm bản đồ lớn tỷ lệ một phần năm vạn, Tướng quân Trương liền bước vào theo.

Những lời khách sáo thông lệ. Lời hỏi han trước với vẻ vô cùng khiêm tốn như lệ thường dành cho Trần Khắc Minh: Đến tiền tuyến có cảm tưởng gì? Tiếp theo đó, vị tướng quân này liền tuôn một tràng diễn thuyết không ngừng nghỉ về tình hình địch ta, ưu điểm và nhược điểm của địch ta, sự gian khổ trong tác chiến và lòng dũng cảm của binh lính của ta; bài diễn thuyết sục sôi khí thế này kéo dài khoảng năm phút đồng hồ, Tướng quân Trương đột nhiên chuyển giọng, với vẻ vô cùng đau đớn mà lại đầy tiếc nuối tóm lại bằng hai câu: "Quân nhân chúng ta, tự hỏi đã làm tròn thiên chức; thế nhưng sự nỗ lực của quần chúng thì hãy còn chưa đủ chút nào!"

"Thế nhưng quần chúng cũng có nỗi khổ tâm," Trần Khắc Minh cảm thấy cuộc trò chuyện đã chạm đến điểm cốt lõi, "Quần chúng cũng đang oán trách vì có sức mà không biết dùng vào đâu! Phải tổ chức quần chúng trước, sau đó quần chúng mới có thể cống hiến sức lực của mình."

Tướng quân gật đầu tán thành, Tham nghị Vương ngồi bên bấy giờ mới lên tiếng, ông ta dựa vào kinh nghiệm của đội ngũ ở chiến địa để chứng minh sự cần thiết phải tổ chức quần chúng, đồng thời lại chứng minh rằng quần chúng không "chịu" được tổ chức; ông ta dùng giọng điệu kể chuyện, không chút cảm xúc để miêu tả việc quần chúng không "chịu" tổ chức.

"Chúng ta đang chiến đấu trên đất nước mình, thế nhưng khi ra tiền tuyến, trong phạm vi trăm dặm, bách tính đã trốn chạy sạch sành sành, chỉ còn lại một số cực ít không trốn chạy ở lại... trong đó có cả những phần tử có hành tung đáng ngờ; chúng ta cũng từng nghiên cứu qua, trong đám người này, tuyệt nhiên không có Hán gian thực sự, phần lớn đa số là những kẻ ngu muội bị lợi dụng, ây da, Khắc Minh huynh, sự ngu xuẩn, mê tín, hồ đồ của bọn họ, anh không thể tưởng tượng nổi đâu! Chúng ta có cách nào chứ? Đành phải đuổi hết bọn họ đi! Tỷ như ngôi làng này, hiện tại ngoài bộ đội ra, thì không còn một người bách tính nào cả."

Những lời nói nhẹ bẫng của Tham nghị Vương lại khiến cho thần kinh của Trần Khắc Minh đột nhiên căng thẳng lên. Quan hệ quân dân không tốt, bản thân Trần Khắc Minh vốn dĩ cũng đã nghe qua từ lâu, chỉ là không ngờ lại nghiêm trọng đến mức độ này. Những câu như "bách tính không trốn chạy phần lớn có hành tung đáng ngờ", "đành phải đuổi hết bọn họ đi" mà Tham nghị Vương đã nói, cho dù nghe có vẻ bình thường không có gì lạ, thế nhưng Trần Khắc Minh lại có thể tưởng tượng ra qua đó cảnh tượng gà bay chó sủa, người người lo sợ bất an do một bên thì đa nghi bóng gió, một bên thì sợ hãi oán hận tạo thành.

Trần Khắc Minh tin rằng việc quần chúng không "chịu" tổ chức, nguyên nhân không nằm ở sự mê tín và "vô tri" của quần chúng, mà nằm ở chỗ những ông lớn tổ chức quần chúng chỉ dựa vào một bộ phương pháp làm việc công chức, phát bố cáo, dán khẩu hiệu, ra lệnh cho các vị bảo giáp trưởng lứa người đến họp, huấn thị, v.v.; thế nhưng, Tham nghị Vương cho đến cả Tướng quân Trương, đã từng nghĩ tới việc quần chúng không phải cứ một tờ mệnh lệnh là có thể tổ chức lại được hay chưa? Trần Khắc Minh cảm thấy anh không thể không bày tỏ ý kiến của mình, mặc dù đây không phải là mục đích khi anh đến đây.

Anh cũng dùng giọng điệu kể chuyện, nhưng lại phê phán rất trần trụi về việc công tác quần chúng mà Quốc Dân Đảng làm trong suốt mười năm qua rốt cuộc thực chất là thế nào.

Tham nghị Vương rất kiên nhẫn lắng nghe, còn Tướng quân Trương thì có vẻ như nghe rất có hứng thú, thỉnh thoảng lại gật đầu.

Trần Khắc Minh càng nói càng phấn khích, tiến thêm một bước chỉ rõ: Hiện tại miệng thì phe chính phủ phe đảng phái hô hào muốn tổ chức quần chúng, nhưng trong thâm tâm lại không cho phép quần chúng có tổ chức, trong khi quân đội vốn cần quần chúng hợp tác lại vì thế mà chịu thiệt.

Khi nói đến đoạn này, thái độ của Trần Khắc Minh có phần phẫn khích, Tham nghị Vương cứ liên tục ra hiệu cho anh. Thế nhưng Tướng quân Trương vẫn mỉm cười gật đầu.

Ngoài cửa đột nhiên vang lên tiếng còi giục giã, Tham nghị Vương hoảng hốt nhìn xung quanh. Một vị phó quan bước vào báo cáo: Máy bay địch tập kích trận địa quân ta.

"Ồ, đến rồi sao! Tối nay đến sớm hơn mười mấy phút đấy!" Tướng quân Trương vừa nói vừa đứng dậy, khóe miệng nở nụ cười tự tin.

Cuộc gặp gỡ kết thúc. Tướng quân Trương đi thị sát trận địa, Tham nghị Vương tiễn Trần Khắc Minh đến căn phòng này. Khi họ rời khỏi sở chỉ huy đó, tiếng pháo mỗi lúc một dồn dập, máy bay địch lượn lờ trên không trung, dọc đường họ buộc phải dừng xe nhiều lần để nhường đường cho xe bộ binh và xe bọc thép tiến lên tuyến lửa.

Trần Khắc Minh hồi tưởng lại toàn bộ quá trình này, không kìm nén được sự hưng phấn trong lòng. Ngọn lửa của cây đèn dầu trên chiếc bàn vuông nhỏ vẫn đang chập chờn nhảy múa, trái tim của Trần Khắc Minh cũng đập theo nhịp đó. Tiếng pháo và âm thanh của những vụ nổ khác hòa quyện vào nhau, lúc dồn dập lúc thưa thớt, Trần Khắc Minh cảm thấy bản thân giống như một chiếc lá giữa biển khơi đơn độc, mà chiếc thuyền cô độc này lại đang ở trên đại dương sóng to gió lớn bão táp cuồn cuộn. Từ khi sinh ra cho đến nay, đây là lần đầu tiên Trần Khắc Minh đặt mình vào chiến tuyến, hơn nữa từ trước tới nay, cảnh tượng căng thẳng kinh hoàng mà anh từng trải qua chỉ có thể so sánh với tình hình trước mắt, duy nhất chỉ có một lần gặp cơn bão lớn trên biển.

Anh thế nào cũng không thể bình tĩnh lại được, huống chi là đi ngủ, anh đi đi lại lại trong căn phòng chật hẹp của mình, trong lòng luôn muốn ra ngoài xem sao. Cuối cùng, anh quyết định ra gian ngoài tìm người lính gác đó, trò chuyện vài câu cho khuây khỏa cũng được.

Gian phòng bên ngoài rộng hơn phòng ngủ một chút, nhưng trống hoác, chỉ có góc tường kê một tấm ván cửa, đó chính là giường ngủ của người lính gác. Trần Khắc Minh đang nhìn đống chăn bông trên tấm ván cửa đó, thì giật mình nghe thấy sau gáy có tiếng quát lớn hỏi:

"Ai đấy? Làm gì thế?"

Một người lính cầm súng đứng ngoài cửa, mặt quay vào trong. Trần Khắc Minh hơi lúng túng, đành tiện miệng nói: "Tôi là bạn của Tham nghị Vương. Tham nghị Vương ở đâu?"

Lúc này, người lính gác kia cũng từ bên ngoài chạy tới, hoảng hốt hỏi: "Tiên sinh Trần, có chuyện gì tìm Tham nghị Vương vậy? Nơi ông ấy ở xa lắm đấy!"

"Ồ! Ông ấy ở xa lắm sao? Đây gọi là chỗ nào thế?"

"Cũng không biết gọi là gì."

"Cách tiền tuyến bao xa?"

"Không biết."

Người lính gác lúc này đánh giá Trần Khắc Minh vài cái, rồi bỏ đi. Trần Khắc Minh liên tiếp nhận được hai câu "không biết", cũng cảm thấy rất mất hứng, đang định quay người lại, thì lại nghe thấy người lính gác đó đổi cái giọng điệu công sự cứng nhắc thành giọng trò chuyện của người bình thường, lại mang theo chút ý an ủi mà nói:

"Không phải sợ, ở đây không có chuyện gì đâu. Xin mời ngài nghỉ ngơi một chút đi."

"Ngồi trong phòng thấy bức bối, ra bên ngoài hít thở không khí một chút, được chứ?"

"Được chứ! Chỉ là đừng đi xa quá."

Người lính gác vừa nói vừa đóng cửa phòng ngủ của Trần Khắc Minh lại.

Ánh chớp của đạn pháo thỉnh thoảng chiếu sáng cánh đồng tối đen như mực. Đằng kia có một lùm cây thấp. Bỗng nhiên những lùm cây thấp này cao vụt lên, hơn nữa toàn bộ đều dịch chuyển. Hóa ra không phải cây, đây là một đội cáng thương. Từ một đầu con đường bùn, mấy chiếc xe tải chạy tới, đèn pha xe hình như được bọc vải xanh, trong bóng tối chỉ nhìn thấy ánh lân tinh xanh ngắt. Tiếp theo lại là một hàng dài bộ binh vội vã đi qua.

Tiếng oanh tạc và nổ bỗng trở nên thưa thớt, nhỏ dần, cánh đồng lại chìm vào một màu đen kịt, nhưng vào khoảnh khắc tiếng pháo hoàn toàn im bặt, thay thế cho khoảng không đầy ắp ấy lại là tiếng xe cộ, tiếng người, tiếng bước chân huyên náo, cùng với tiếng rên rỉ của những người bị thương. Chẳng mấy chốc tiếng pháo lại vang lên, ánh chớp trên bầu trời bao la lại vạch qua cánh đồng, ngoài những tiếng vang ầm ầm ra lại nhìn thấy những hàng xe và người giống như không có tiếng động, hỗn loạn và vội vã cuồn cuộn lướt qua.

Trần Khắc Minh đối mặt với khung cảnh hùng vĩ này mà ngẩn người. Tâm trạng hoang mang bất định lúc nãy khi một mình ngồi trong phòng ngủ giờ đã không còn nữa, cảm giác như bước vào một nghĩa địa hoang vắng lạnh lẽo lúc mới đến đương nhiên lại càng không có, giờ đây anh đã hòa làm một thể với hành động vĩ đại và oanh liệt này, không còn cảm giác và suy nghĩ của cá nhân nữa.

Anh ngẩn ngơ đứng trước cửa, quên cả thời gian, cũng chẳng thấy mệt mỏi.

Đột nhiên có một người cưỡi ngựa phi vụt qua trước mặt Trần Khắc Minh, móng ngựa chồm lên suýt nữa quét ngã anh. Trần Khắc Minh kinh ngạc kêu lên một tiếng, thở phào một hơi, máy móc quay người rụt vào trong phòng.

Lại bước vào căn phòng chật hẹp đó, ngọn lửa nhỏ của cây đèn dầu vẫn đang chập chờn nhảy múa. Trần Khắc Minh cứ nguyên quần áo nằm phịch xuống chiếc giường gỗ lớn đó, nhắm mắt lại, trong cái đầu dường như bị lấp đầy bởi thứ gì đó vơ vẩn bay qua bay lại, đây chính là đoạn hội thoại về việc tổ chức quần chúng mà anh đã nói chuyện với Tướng quân Trương và Tham nghị Vương. Thế nhưng chỉ một lát sau, anh cũng đã chìm vào giấc ngủ.

Chẳng bao lâu sau, anh lại giật mình tỉnh giấc từ trong mộng. Đèn dầu đã tắt từ lâu, bên ngoài cũng không còn tiếng pháo nữa, lại chẳng biết là lúc mấy giờ. Trần Khắc Minh lật người trên giường, vểnh tai lắng nghe, phảng phất có tiếng động cơ máyบิน lúc cao lúc thấp, ngay ở gần đây. Đột nhiên, lại vang lên tiếng kêu thê thảm của loài chim, đây chính là con cú mèo.

"Không nghe thấy tiếng pháo nữa," Trần Khắc Minh thầm suy đoán trong lòng, "Đại khái là cả hai bên đều đang nghỉ ngơi, chuẩn bị giao tranh hiệp thứ hai. Tiếng máy bay lúc cao lúc thấp kia đại khái là của địch, nó đến để trinh sát trận địa quân ta."

Tiếng kêu của cú mèo cũng không còn nữa, thế nhưng tiếng máy bay trinh sát của phe địch trong phỏng đoán lại ngày càng đến gần. Cuối cùng xác định được nguồn phát ra tiếng gầm rú này không phải trên không trung mà là ở căn phòng bên cạnh, hóa ra đây chính là tiếng ngáy ngủ của người lính gác đó.

Trần Khắc Minh không kìm được mà bật cười thành tiếng, thu liễm tâm tư, an tâm ngủ tiếp.

Lần tỉnh dậy thứ hai, nghe thấy bên ngoài đường có tiếng người tạp nham, cũng có tiếng chấn động ầm ầm. Nhưng Trần Khắc Minh rất tinh ý phán đoán đây không phải đại pháo, mà là xe tải. Vẫn không biết là lúc mấy giờ, thế nhưng anh hoàn toàn không có ý định ngủ tiếp nữa.

Tiếng người và tiếng xe bên ngoài căn phòng hình như đã đi xa. Trần Khắc Minh đoán bọn họ đang đi về phía tiền tuyến. Vậy thì, trận chiến đêm qua, rốt cuộc kết quả thế nào? "Đại khái là trận địa của ta vẫn đứng vững như bàn thạch chứ?" Trần Khắc Minh tự trả lời, nhớ lại câu cú thường dùng trên báo chí. "Hoặc là, địch lấy binh lực ưu thế tiến công, pháo hỏa mãnh liệt, trận địa của ta có chút biến động, sau đó qua bộ đội tăng viện của ta phản công, liền khôi phục lại trạng thái ban đầu, địch thương vong thảm trọng."

Nghĩ đến đây, Trần Khắc Minh lại không nhịn được mà thầm cười trong lòng. Anh cảm thấy phóng viên tiền tuyến cái gọi là cũng đại khái giống như mình, nghe nửa đêm tiếng pháo là có thể miêu tả được phong cảnh trên tuyến lửa rồi, hơn nữa nói không chừng căn phòng nhỏ mà hiện tại mình đang ở đây cũng từng tiếp đãi không ít phóng viên tiền tuyến rồi ấy chứ? Hơn nữa nói không chừng mấy vị phóng viên từng đi qua đây một hai đêm, viết bài thông tấn đó, cũng giống như mình đến nay vẫn không biết đây gọi là địa danh gì, cách tiền tuyến rốt cuộc có bao nhiêu đường chứ?

Từ chiến trường trước mắt, tư duy của Trần Khắc Minh bỗng chót bay đến chiến trường miền Bắc cách xa mấy ngàn dặm; từ chiến trường miền Bắc lại nghĩ đến phu nhân cùng con cái từ Bắc Bình chạy trốn ra. Hoàn toàn trái ngược với sự tô vẽ trên báo chí, vùng Bình Tân không hề trải qua đại chiến mà đã dễ dàng bị mất đi, thế nhưng, nhân dân lưu vong trên tuyến đường Bình - Hán lại chịu không ít khổ sở. Trần Khắc Minh biết từ thư nhà rằng phu nhân và các con đến ga Trịnh Châu từng phải ngủ lộ thiên một trận, cũng từng phải chịu đói, đây là bức thư nhà gần đây nhất, sau đó thì lại bỗng đứt liên lạc. "Không biết tối qua họ ở đâu?" Trần Khắc Minh thẫn thờ nghĩ, "Có nghe thấy tiếng pháo không?"

Trần Khắc Minh đột nhiên trở nên nôn nóng, dòng suy nghĩ lúc đông lúc tây, chạm phải toàn là những chuyện khiến người ta lo lắng phẫn hận.

Cuối cùng, tư duy của anh dần dần tập trung vào một điểm, đó chính là tương lai của tuần san 《 Đoàn Kết 》. Trần Khắc Minh vì chuyện này mà đến đây, thế nhưng qua một đêm, tiếng pháo thì nghe đủ rồi, chuyện này vẫn chưa được nhắc tới.

Tối qua lúc ở sở chỉ huy đó anh không nhắc tới, một là vì không ngờ thời gian gặp mặt chỉ có mười mấy hai mươi phút ngắn ngủi, hai là chờ đợi đối phương mở lời trước, (chẳng phải thế sao, xét về mặt lễ tiết thì đối phương nên mở lời trước chứ?), ba là, khi cuộc trò chuyện chạm đến thời điểm tổ chức quần chúng, bản thân Trần Khắc Minh quá hưng phấn.

Không chỉ hưng phấn, mà còn mang theo vài phần ảo tưởng. Thậm chí bây giờ nhớ lại tình cảnh Tướng quân Trương liên tục mỉm cười gật đầu lúc đó, ảo tưởng "người này có thể cùng làm việc thiện" của Trần Khắc Minh lại trỗi dậy mãnh liệt.

Anh nghĩ rất xa, cũng nghĩ rất nhiều. "Họ đã rút ra bài học từ trong kinh nghiệm rồi," Trần Khắc Minh càng nghĩ càng hưng phấn, "Cũng biết được sự cần thiết cấp bách của công tác quần chúng, hơn nữa cũng đã hiểu được tác phong bao biện của đảng bộ mang lại tai họa lớn nhường nào! Vì lợi ích thiết thân của chính họ, cũng nên bày tỏ sự chân thành để thực sự làm chút việc, chỉnhốn lại một cách thật thiết thực!"

Anh nghĩ quá xa, cũng nghĩ quá nhiều, thậm chí cảm thấy cho dù chuyện của 《 Đoàn Kết 》 không đạt được kết quả gì, thì riêng chuyến thu hoạch bất ngờ này cũng không uổng phí chuyến đi rồi.

Tiếng còi ô tô cắt đứt dòng trầm tư của anh. Tiếng còi vang lên ngay bên ngoài căn phòng, hai tiếng ngắn một tiếng dài, lặp lại mấy lần, giống như đang phát tín hiệu. Trần Khắc Minh đứng dậy đi ra gian ngoài, tấm ván cửa ở góc tường đã không còn người lính gác đó nữa, trời đã sáng rõ, cửa đang mở. Anh lại ra bên ngoài nhìn, một chiếc xe tải đậu gần căn phòng, trên xe lại không có ai.

Bây giờ Trần Khắc Minh đã nhìn rõ bộ mặt của chốn này. Hóa ra đây cũng là một ngôi làng nhỏ, có một con sông nhỏ, cũng có rất nhiều cây cối. Nhà cửa đều ở hai bên bờ sông nhỏ, rõ ràng máy bay địch cũng từng đến đây, một số ngôi nhà bị đánh sập, chỉ còn trơ lại nửa bức tường đất. Ngôi nhà mà Trần Khắc Minh ở đại thể vẫn nguyên vẹn, hơn nữa đây là ngôi nhà đẹp nhất trong làng, tường gạch, cửa ra vào và cửa sổ mang phong cách bán kiểu Tây.

Trong làng vắng lặng như tờ, chỉ có mấy người lính gác đứng ở ngã rẽ, nhìn từ xa có hai ba gã đàn ông trông giống như lính gác đang ngồi xổm bên bãi sông nhỏ giặt quần áo. Thật là yên tĩnh và thảnh thơi làm sao!

Ai mà tin đây chính là tiền tuyến chứ?

Trần Khắc Minh đi vòng qua ngôi nhà mình ở, bỗng lại nhìn thấy hai gian nhà có kiểu dáng giống hệt, liền kề với một cái ao nhỏ. Trần Khắc Minh tản bộ đến bên cái ao đó rồi dừng lại, trong lòng hình như nhớ ra điều gì, nhưng nghĩ mãi mà không sao nhớ lại được. Một lớp bèo hoa dâu xanh ngắt, giống như một chiếc chăn nhung xanh, che khuất cái ao này khiến không nhìn thấy một chút nước nào.

Trần Khắc Minh quay người bước vào hai gian nhà đó. Cửa ra vào và cửa sổ đều không còn nữa, đồ đạc cũng không thấy đâu, khắp mặt đất là những thứ vỡ nát, có hộp thiếc rỉ sét, bát vỡ, giày nữ cũ, và cả sách bị xé rách. Trần Khắc Minh nhìn thấy sách giáo khoa của trường tiểu học và vở bài tập trong số những cuốn sách rách đó. Anh nhặt cuốn vở bài tập đó lên nhìn một cái, đây là nháp toán, nét chữ rất ngay ngắn, nhiều lần đều được tám mươi điểm, thế nhưng bài tập của lần cuối cùng chỉ trả lời đúng ba câu, câu thứ tư chỉ viết được nửa đề bài.

“Ây da, vội vàng biết bao! Người của gia đình này!” Trần Khắc Minh tay cầm cuốn vở nháp toán, thẫn thờ nghĩ, “Đứa học sinh tiểu học đáng yêu này giờ đã đi đâu rồi nhỉ? Có lẽ em ấy vẫn có thể tiếp tục học tập, có lẽ em ấy vĩnh viễn không thể đi học nữa; có lẽ em ấy bị bệnh trong lúc lưu vong, đã chết rồi, có lẽ em ấy vẫn còn sống… Trong hàng triệu đứa trẻ có chung số phận, có lẽ em ấy là một đứa may mắn, có lẽ là một đứa bất hạnh nhất…”

Trần Khắc Minh không thể nghĩ tiếp được nữa, lồng ngực anh trở nên nặng trĩu vô cùng.

“Á! Ở đây này!”

Có người lớn tiếng gọi như vậy rồi chạy tới.

Trần Khắc Minh giật mình quay đầu lại nhìn. Người đến là người lính gác hầu hạ anh lúc nãy, phía sau còn có một người nữa, quân phục mặc chỉnh tề, nhưng đầu lại để trần, chính là Tham nghị Vương.

Trần Khắc Minh quay người bước ra đón, tay siết chặt lấy cuốn vở bài tập.

Sắc mặt Tham nghị Vương hoảng hốt, chỉ thốt lên một câu “Tìm anh khổ quá”, rồi kéo Trần Khắc Minh đi.

Vòng qua cái ao nhỏ đó, Trần Khắc Minh thấy tình hình trong làng đã hoàn toàn thay đổi, hai bên bờ sông nhỏ toàn là lính, trên người cắm những cành cây ngụy trang, ba năm chiếc xe pháo ầm ầm lăn bánh. Dưới gốc cây nằm rải rác mấy thương binh, băng gạc mới quấn lại đã thấm đẫm máu, đỏ đến đáng sợ.

Tham nghị Vương vội vã thông báo cho Trần Khắc Minh: Tình hình đã xảy ra thay đổi, lúc rạng sáng quân ta đã chuyển dời trận địa, Tướng quân Trương lệnh cho ông ta mau chóng đưa Trần Khắc Minh trở về Thượng Hải, chậm trễ sợ trên đường gặp nguy hiểm.

Chiếc xe tải lớn đậu ở đó lúc này đã chất đầy đồ đạc và chở cả người. Tham nghị Vương mời Trần Khắc Minh ngồi cạnh tài xế, lại long trọng đại diện cho Tướng quân Trương gửi lời thăm hỏi đến Trần Khắc Minh: “Ông ấy nói, sự việc quá không trùng hợp, không có cơ hội thỉnh giáo nhiều hơn. Anh để lại cho ông ấy ấn tượng rất sâu sắc. Ông ấy dự định làm một tờ san, mời anh chủ trì. Phương pháp cụ thể thế nào, hôm khác tôi về Thượng Hải rồi nói chuyện với anh sau nhé!”

“Ồ? Làm san sao?” Trần Khắc Minh khó hiểu, “Vậy còn chuyện của tuần san 《 Đoàn Kết 》 thì sao?”

Lúc này, động cơ xe tải đã nổ bành bạch rồi, Tham nghị Vương lùi lại một bước, vừa vẫy tay vừa kêu lên như thể vừa nhớ ra điều gì:

“Á, á, cái này, chẳng phải vẫn thế hay sao? Dù sao thì anh cũng có đất để dụng võ rồi.

Hẹn gặp lại nhé, Khắc Minh, lát nữa ở Thượng Hải chúng ta lại nói chuyện sau!”

Xe tải khởi động, trong chớp mắt, Tham nghị Vương và ngôi làng đó đều bị bỏ lại phía sau. Hơn mười phút sau, xe tải đã ra đến đường cái, đây là một con đường rải than xỉ chi chít vết thương, xe tải xóc nảy dữ dội, dòng suy nghĩ của Trần Khắc Minh lại càng trôi nổi bất định. Lúc này anh không còn ảo tưởng nào nữa, thế nhưng, vấn đề đợi anh giải quyết dường như lại càng trở nên phức tạp hơn.

Nửa tiếng sau, xe tải dừng lại trước cổng một tòa kiến trúc lớn vừa giống nhà xưởng vừa giống doanh trại, có người xuống xe, nhưng cũng có rất nhiều người tranh nhau xông lên xe giống như đang xung phong. Một thanh niên mặc quân phục ló đầu nhìn qua cửa sổ buồng lái, đột nhiên kêu lên:

“Hả, đây chẳng phải là tiên sinh Trần đó sao?”

Trần Khắc Minh giật mình, không nhận ra người thanh niên này là ai.

“Ngài quên rồi sao? Đã từng gặp ngài ở nhà Nghiêm Khiết Tu mà!” Người thanh niên vừa nói, vừa từ bên cạnh buồng lái leo lên thùng xe, “Tôi là Triệu Khắc Cửu, là bạn học với Nghiêm Khiết Tu.”

Hai câu cuối cùng, Trần Khắc Minh rốt cuộc không nghe rõ, bởi vì xe tải lại lăn bánh rồi. Lúc này, tiếng gầm rú của máy bay địch cũng vang dội trên bầu trời, có điều mục tiêu của nó không phải là đường cái, chẳng mấy chốc, liền chẳng còn nghe thấy gì nữa.