Triệu Khắc Cửu và em gái vừa bước vào phố trấn, liền giật nảy mình, mọi thứ đều khác hẳn so với lúc họ mới ra ngoài. Cả con phố ồn ào náo nhiệt, người qua kẻ lại, các cửa tiệm đều đã đóng cửa buôn bán, chỉ mở hé một cánh. Ông chủ và người làm đều đứng trước cửa tiệm, chỉ trỏ bàn tán. Dọc đường, dưới đất ngồi chật kín người tị nạn, già trẻ gái trai, kẻ khóc người chửi.

Hóa ra là: đám lính ở nhà ga đều tiến vào trong trấn, chiếm lấy trường Tiểu học Quốc dân, lại còn đuổi sạch người tị nạn ở miếu Thổ Địa ra ngoài.

Họ đi thêm vài bước nữa thì nhìn thấy lính. Trước cửa tiệm tạp hóa dầu muối Vạn Xương có hai tên, súng vắt trên vai, đứng đó một cách tùy tiện, dáng vẻ vô cùng mệt mỏi.

Triệu Khắc Phân tò mò nhìn trang phục của hai tên lính này. Đột nhiên có tiếng quát, hai tên kia cung kính đứng nghiêm. Triệu Khắc Phân giật nảy mình, quay đầu nhìn lại, một sĩ quan thấp béo đang nghênh ngang đi qua. Phía sau không xa là hơn mười người dân, đều đang vác cỏ rơm hoặc ván gỗ. Người áp tải cuối cùng cũng là một tên lính, tay cầm một cành trúc xanh, vừa đi vừa múa, nghe tiếng vút vút.

Đi tiếp về phía trước, lính càng ngày càng nhiều. Vài con chó trốn trong các con hẻm nhỏ dọc phố ra sức sủa vang. Dưới ánh đèn đường lờ mờ, chỉ thấy bóng người nhấp nhô, gánh theo hành lý và hòm đạn, tất cả đều hướng về phía con đường dẫn tới trường Tiểu học Quốc dân. Một con chó vàng bạo gan nhảy ra khỏi đầu hẻm, sủa hai tiếng, rồi lại cúp đuôi chạy biến vào trong.

"Anh!" Triệu Khắc Phân níu lấy Khắc Cửu. Lúc này họ đang đi đến đầu con hẻm nơi gia đình họ sinh sống. Triệu Khắc Cửu không quan tâm, ưỡn ngực tiếp tục đi tới. Trấn này chỉ có một con phố thẳng, trường Tiểu học Quốc dân nằm ở đầu phía đông của phố, còn miếu Thổ Địa chỉ cách trường vài chục bước chân, nhưng đã nằm ngoài phạm vi phố thị. Triệu Khắc Cửu muốn đến hai nơi này xem thử.

Tâm trạng Triệu Khắc Cửu lúc này rất kích động. Lòng anh rối bời, y hệt như tình hình trên phố vậy. Anh cũng không nói rõ được lý do tại sao mình lại muốn đến trường Tiểu học Quốc dân và miếu Thổ Địa xem xét, chỉ cảm thấy có cái gì đó nóng hổi đang cào cấu trong tim mình. Anh khao khát kháng chiến, từng vì thế mà chịu khổ, mà giờ đây, quân đội đang tiến về tiền tuyến lại đóng quân tại thị trấn của anh, nếu không đi xem thử, tối nay anh sẽ không tài nào chợp mắt được.

Một đám trẻ con hoảng hốt chạy từ phía đối diện lại. Chen giữa chúng còn có hai con chó, vô cùng phấn khích, len lỏi trong đám trẻ, thỉnh thoảng lại nhảy ra bên đường, đứng lại quay người sủa vài tiếng, như thể đang bảo vệ đám trẻ vậy.

Triệu Khắc Phân nhanh mắt, thấy trong đám trẻ có đứa cháu nhỏ của mình, liền gọi:

"Tiểu Lương, Tiểu Lương! Đi đâu thế?"

"Đi xem hán gian ạ! Đại binh bắt được hán gian rồi! Cô ơi, hán gian cũng có mắt mũi như người thường đấy!"

Tiểu Lương vừa trả lời vừa tiếp tục nhảy nhót cùng bạn bè đi về phía tây.

Trong đám trẻ có một cô bé chừng mười ba, mười bốn tuổi quay đầu lại nói:

"Chị Phân, đừng đi! Đại binh đánh người đấy!"

Triệu Khắc Phân đứng khựng lại. Thế nhưng Khắc Cửu kéo cô vẫn tiếp tục đi về phía trước, Khắc Cửu không nói một lời, nhưng bước chân ngày càng nhanh.

Ngôi nhà hình chữ "Khẩu" của trường Tiểu học Quốc dân đã thấp thoáng hiện ra. Ở đây đường phố vắng vẻ hơn và cũng tối tăm hơn; các cửa tiệm và nhà dân đều đóng chặt cửa chính, chỉ có chút ánh sáng le lói lọt qua khe cửa. Triệu Khắc Phân khoác tay phải anh trai, rảo bước theo sau, thỉnh thoảng lại có mấy thứ như chai lọ vướng vào chân cô. Bất ngờ cô lảo đảo, kêu lên một tiếng "Á", cả người ngã về phía trước. Triệu Khắc Cửu vội vàng ôm lấy em gái, nhưng chính chân anh cũng bị thứ gì đó mềm nhũn vướng phải, hai người cùng ngã nhào.

Một luồng sáng đèn pin đột ngột chiếu lên người họ. Nhờ luồng sáng ấy, Triệu Khắc Cửu thoáng thấy dưới đất toàn là chai lọ vỡ, còn thứ làm họ vấp ngã lại là một nửa tấm cỏ tranh của dân tị nạn. Hai anh em dìu nhau bật dậy, đột nhiên ánh đèn lại chiếu thẳng vào mặt họ, đồng thời một giọng nói thô bạo quát lên: "Đứng lại!"

Một tên lính trang bị tận răng tiến lại gần cách hai anh em họ ba bốn thước, lại giơ đèn pin lên, chiếu quét từ đầu đến chân họ một lượt rồi gằn giọng tra hỏi:

"Làm gì đấy?"

"Không làm gì cả, đến xem chút thôi."

Triệu Khắc Cửu trả lời, niềm khao khát trong lòng đã dần nguội lạnh.

Ánh đèn lại chiếu vào mặt Triệu Khắc Cửu. Anh khó chịu quay mặt đi. Một tên lính khác, cũng trang bị tận răng, chạy tới quát:

"Sát nó đi! Đứng im, không được nhúc nhích!"

Triệu Khắc Phân sợ đến tái mặt, trốn sau lưng Khắc Cửu, đột nhiên kéo anh một cái, quay đầu bỏ chạy. Tên lính thứ nhất lập tức giơ súng lên. Triệu Khắc Cửu vội gọi: "Khắc Phân! Đừng chạy! Không cần sợ!" Rồi anh lại giải thích với hai tên lính: "Nó là em gái tôi. Tôi họ Triệu, người trấn này, nghe tin quân các anh tới nên đặc biệt đến chiêm ngưỡng."

"Mày làm nghề gì ở trấn này?" Tên lính thứ hai lại hỏi.

"Không làm gì cả. Nhà tôi ở đây."

Triệu Khắc Phân quay lại, tranh nói: "Cha chúng tôi chính là Triệu Phác Trai, trấn trưởng ở đây."

Hai tên lính ngập ngừng một lát, rồi tên lính thứ hai lại bảo: "Dù các người là ai, cũng không thể thả tùy tiện được. Đi! Dẫn đi gặp liên trưởng!"

Hai anh em Triệu Khắc Cửu bị áp giải vào trường Tiểu học Quốc dân, nhốt trong căn phòng vốn là phòng trực trường. Trường Tiểu học Quốc dân lúc này giống như một rạp hát, tiếng người hỗn tạp, bên ngoài căn phòng nơi Khắc Cửu bị giam cũng có người qua lại không dứt. Thế nhưng Triệu Khắc Cửu như không nghe thấy gì cả. Lúc này, trong lòng anh chỉ có một cảm nghĩ: Anh mang đầy nhiệt huyết đến chiêm ngưỡng, anh quả nhiên đã vào được, nhưng cách vào lại thế này đây!

Triệu Khắc Phân nép chặt vào người anh trai, chốc chốc lại sờ tay anh, véo một cái, chốc chốc lại ghé tai anh khẽ gọi "Anh", dường như sợ người đang nép vào mình bỗng dưng biến thành người xa lạ. Triệu Khắc Cửu chỉ tê dại đáp "Ừ", không nói một lời.

"Anh," Triệu Khắc Phân khẽ nói, "Họ đều như vậy sao? Họ định làm gì chúng ta?"

"Đừng bận tâm!" Triệu Khắc Cửu khó chịu trả lời, nhưng rồi như muốn tạ lỗi, anh khoác vai Khắc Phân, dịu dàng an ủi: "Đừng sợ! Không cần phải sợ đâu!"

Bị bỏ mặc lạnh lẽo khoảng nửa giờ, một tên lính đến đưa họ ra ngoài. Họ đi qua một lớp học, thấy bên trong lửa cháy đùng đùng, ở góc tường có một nồi cơm lớn, hai ba tên lính đang chẻ bàn ghế trong lớp ra làm củi đốt. Họ lại đi qua một góc sân trường, thấy chiếc xích đu đã đổ rạp dưới đất, bập bênh cũng không còn, sân trường đầy rẫy những đống phân. Cuối cùng, họ được đưa vào phòng hiệu trưởng. Đây có lẽ là căn phòng duy nhất trong trường còn giữ được nguyên dạng. Trên chiếc bàn dài trải khăn trắng đặt một chiếc đèn dầu hỏa; vài cái chai rỗng cùng mấy chiếc ly vây quanh chiếc đèn này, trông như một tòa thành và một đám lô cốt.

Hai anh em Triệu Khắc Cửu vào không lâu thì nghe thấy tiếng giày da "tọc tọc", chợt nghe bên ngoài có tiếng quát: "Nghiêm!" Tiếp đó liền thấy một sĩ quan mặt vuông, vóc người tầm thước bước vào.

Vị sĩ quan đó dường như hơi có men rượu, và chút rượu này khiến tâm trạng ông ta khá vui vẻ. Ông ta nheo mắt đánh giá hai anh em. Triệu Khắc Cửu mặc quần tây vải bố trắng, áo sơ mi ngắn tay cổ bẻ, giày vải trắng; Triệu Khắc Phân mặc sườn xám lụa ngắn tay nền xanh hoa nhí, hai bím tóc nhỏ buông bên tai. Cả hai đều có khuôn mặt tròn trịa, nhưng làn da cô em trắng mịn hơn, đôi mắt cũng đen và to hơn anh trai. Nhìn dáng vẻ hai anh em, ai cũng biết là học sinh.

Vị sĩ quan hắng giọng, nói với Triệu Khắc Cửu:

"Nó là em gái cậu? Cha các người là trấn trưởng ở đây? Hừ, nhưng các người nên biết, nơi quân đội đóng quân không được phép tự tiện xông vào, chúng tôi không biết các người là ai. Hán gian nhiều lắm! Lúc nãy chúng tôi còn bắt được một tên!..."

Triệu Khắc Cửu nghe ông ta vừa mở miệng đã lôi chuyện hán gian ra, cơn giận trong lòng không kìm được mà muốn phát tác, nhưng chưa kịp mở lời đã thấy vị sĩ quan quay mặt gọi lớn ra ngoài: "Trung đội trưởng Tôn!"

Bên ngoài đáp "Có", tiếp đó một gã đàn ông mày rậm mắt tròn, miệng rộng bước vào, đứng nghiêm bên cửa.

"Dẫn họ đến nhà Triệu trấn trưởng ở trấn này, hỏi Triệu trấn trưởng xem hai người này có phải là người nhà của ông ta không!"

Vị sĩ quan ra lệnh như vậy, cũng không thèm nhìn anh em Triệu Khắc Cửu lấy một cái rồi "tọc tọc" bước ra ngoài.

Anh em Triệu Khắc Cửu theo Trung đội trưởng Tôn về nhà, trên đường cả ba đều im lặng. Khi gần đến đầu hẻm nhà họ Triệu, Trung đội trưởng Tôn bỗng hỏi Triệu Khắc Cửu: "Có phải đang học ở Thượng Hải không? Đại học gì?"

"Phải. Đồng Tế." Triệu Khắc Cửu uể oải đáp.

"Nghe nói dân chúng Thượng Hải rất tốt, yêu nước. Hàng cứu trợ gửi đến quân đội mỗi ngày. Bánh quy, đồ hộp, khăn mặt, tất, chất cao như núi!"

"Nhưng dân chúng ở chỗ chúng tôi cũng rất tốt," Triệu Khắc Phân tranh lời. "Các anh lại quá không lịch sự, động một tí là chụp cho người ta cái mũ hán gian!"

"À, là mệnh lệnh của cấp trên thôi!" Trung đội trưởng Tôn ngượng ngùng cười hở cái miệng rộng.

"Hán gian thì có, chỉ tiếc các anh bắt không được," Triệu Khắc Cửu tiếp lời, giọng vẫn còn chút bất bình. "Hơn nữa ở nông thôn hán gian cũng ít đến, hán gian sống ở thành phố lớn cơ, giàu có lắm đấy!"

"Chúng tôi không biết," Trung đội trưởng Tôn thu lại nụ cười. "Cấp trên bảo sao làm vậy thôi."

Triệu Khắc Cửu lại hỏi: "Các anh định ở đây bao nhiêu lâu?"

"Không biết."

"Các anh thuộc đơn vị nào? Có bao nhiêu người?"

Trung đội trưởng Tôn ngập ngừng một lúc mới nói: "Không thể nói cho cậu biết được. Bí mật quân sự. Đây là mệnh lệnh của cấp trên."

Đúng lúc này, họ đã đến ngoài cổng lớn phủ Triệu. Một con chó đốm từ trong bóng tối nhảy ra vẫy đuôi chào hai chủ nhân trẻ, Khắc Phân đưa tay vỗ con chó, gọi liên tục "A Hoa", rồi chạy thẳng vào trong.

Tại cổng lớn, Triệu Khắc Cửu đứng lại, nói với Trung đội trưởng Tôn:

"Bây giờ yên tâm được rồi chứ? Có cần vào đối chứng không?"

"À, mệnh lệnh của liên trưởng," Trung đội trưởng Tôn ngượng ngùng đáp. "Kiểu gì cũng phải vào gặp Triệu trấn trưởng, lát nữa tôi mới báo cáo lại được."

Trong cổng là một cái sân khá rộng rãi. Cành lá xum xuê của hai cây ngô đồng gần như chiếm hết không gian. Ở đại sảnh có ánh đèn và tiếng người ồn ào. Triệu Khắc Cửu và Trung đội trưởng Tôn bước lên ba bậc thềm đá trước đại sảnh, tiếng ồn ào lập tức ngừng bặt.

Triệu Phác Trai đón Trung đội trưởng Tôn trước hàng cửa sổ dài sát đất, chắp tay liên tục: "Làm phiền, làm phiền!"

Trong đại sảnh ngồi rải rác bốn năm người mặc áo dài áo ngắn. Có một người mặc áo ngắn lụa xám xanh, chừng ba mươi tuổi, cằm nhọn, đôi mắt chuột, đang ghé tai nói chuyện với người bên cạnh mặc áo dài vải len.

Trung đội trưởng Tôn có chút không tự nhiên, nhưng vẫn nói câu đã thành lệ:

"Phụng mệnh liên trưởng, nơi quân đội đóng quân không được phép tự tiện xông vào. Dân chúng không hiểu quy củ. Triệu trấn trưởng, ông phải ra một tờ thông báo. Xong."

Người có cằm nhọn mắt chuột lúc này lách qua mời Trung đội trưởng Tôn một điếu thuốc. Trung đội trưởng Tôn nhận thuốc, tay chạm vào vành mũ, quay người định rời đi. Nhưng gã cằm nhọn vội ngăn lại, nói:

"Này, vị quan trưởng này, đừng vội, mời ngồi, uống trà, có một việc..."

"Ông ấy là Trung đội trưởng Tôn!"

Triệu Khắc Phân đứng trước cửa bình phong đột nhiên xen vào câu này rồi chạy vào trong.

"Ồ, ồ, Trung đội trưởng Tôn —" gã cằm nhọn nói tiếp. "Lúc nãy không phải các vị bắt một người đi, nói hắn là hán gian sao?" Quay tay chỉ người mặc áo dài vải len, "Hắn có thể làm bảo chứng."

"Việc đó phải thỉnh thị liên trưởng."

"Đúng, đúng," Triệu Phác Trai tiếp lời, "Tất nhiên là phải thỉnh thị liên trưởng rồi!"

Người mặc áo dài vải len cũng đi tới, hắn kéo gã cằm nhọn một cái, nói:

"Bảo trưởng Vương, nói nhiều vô ích, lát nữa chúng ta tìm liên trưởng của họ là được! Chúng ta trong sạch, sợ gì!"

"Nhưng, cứ nói chuyện với Trung đội trưởng Tôn đây trước cũng tốt." Nói xong, Bảo trưởng Vương cằm nhọn nhiệt tình kéo Trung đội trưởng Tôn sang một bên đại sảnh.

Triệu Khắc Cửu nhìn vẻ chán chường, cũng lười hỏi. Anh chậm rãi dạo bước ra thềm đá ngoài sảnh, ngửa mặt hít thở sâu hai cái, cuối cùng lại bước xuống thềm, đến cổng lớn, định ra phố xem thử nhưng cảm thấy tẻ nhạt, liền quay lại, đi dọc theo lối đi bên cạnh đại sảnh vào căn phòng phía sau. Đây là nơi cả nhà thường tụ tập, cũng là phòng ăn.

Trên bàn bát tiên đã bày bát đũa. Chiếc đèn dầu treo kiểu cũ tỏa ra ánh sáng dịu nhẹ màu vàng nhạt. Cả nhà đều ở đây, trừ Triệu Phác Trai; cả nhà đợi ông đến là khai tiệc. Triệu phu nhân ngồi trên chiếc ghế thái sư quen thuộc. Vợ của người con trai cả Khắc Cần là Từ thị đang bế bé Tiểu Anh hơn nửa tuổi cho bú. Tiểu Lương quỳ trên một chiếc ghế đẩu vuông, bò sát mép bàn, lấy đôi đũa làm dùi trống, đập túi bụi.

"Làm trấn trưởng có ích lợi gì? Mất công, mất tâm, lại còn mất tiền!" Triệu phu nhân lẩm bẩm, nhưng như là nói cho Khắc Phân nghe. "Quân đội đến, đòi cái gì cũng tìm trấn trưởng. Cỏ rơm này, ván giường này, thế này, thế nọ, — nhà trấn trưởng đâu có hũ vàng hũ bạc!"

Khắc Phân ngồi trên chiếc ghế cao Tiểu Lương thường dùng khi ăn cơm năm ngoái, cúi người phía trước, cầm một quả cầu len lắc qua lắc lại trêu bé Tiểu Anh. Cô bé vừa bú no, nằm trong lòng mẹ, đôi mắt nhỏ đen láy nhìn theo quả cầu len, thấy nó lắc lại gần thì vui vẻ cười rạng rỡ.

"A Phân! Con lại ngồi ghế cao của Tiểu Lương rồi!" Lời Triệu phu nhân đột nhiên chuyển hướng. "Tay vịn hai bên cũng là con làm lỏng ra, vừa mới sửa xong. Con không chịu ngồi ghế đàng hoàng sao, cứ phải ngồi cái ghế đó!"

"Ngồi hỏng thì thôi vậy," Khắc Phân tinh nghịch đáp, "Tiểu Lương lớn rồi, không dùng đến nữa rồi."

"Tiểu Lương không dùng đến, còn có Tiểu Anh chứ! Thời điểm này năm sau, Tiểu Anh sẽ dùng đến, cái này phải dùng mấy đời đấy!"

"Mẹ, mẹ còn nghĩ xa thế làm gì!" Triệu Khắc Cửu ngồi bên cạnh im lặng nãy giờ đột nhiên nói. "Người ta đã đi tị nạn rồi! Người tị nạn trong trấn chẳng phải từ Tân Long Hoa tới đó sao?"

"Các người tị nạn, ta không đi!" Triệu phu nhân tức giận, ánh mắt nghiêm khắc của bà chuyển từ mặt Khắc Cửu sang mặt Khắc Phân, rồi lại quay về phía Khắc Cửu. "Nghe nói đánh nhau với lũ quỷ Nhật Bản rồi, con và Khắc Phân liền vui như điên! Đánh trận mang lại lợi lộc gì cho các con?"

Khắc Cửu thấy mẹ giận, chỉ cười cười không nói nữa. Khắc Phân vẫn tiếp tục trêu bé Tiểu Anh, coi như không nghe thấy.

Cô bé nhìn quả cầu len cũng chán, hai tay nhỏ quơ quào, chốc thì túm tai mẹ, chốc lại sờ vào cái miệng nhỏ đỏ thắm của mẹ. Từ thị gọi người hầu, giao Tiểu Anh cho họ bế đi, vén lại mái tóc, chỉnh lại vạt áo mở rộng, lúc này mới khẽ thở dài nói: "Hôm nay bố Tiểu Lương gửi thư, không phải nói ở Hàng Châu cũng có người tị nạn sao? Anh ấy lại lo cho chúng ta, bảo ở đây dù sao cũng gần Thượng Hải. Anh ấy rất muốn về nhà xem sao, nhưng không xin nghỉ được."

"Đúng rồi, chúng ta chuyển đến Hàng Châu đi!" Khắc Phân nhảy xuống khỏi chiếc ghế cao, rất phấn khích nói. "Anh cả làm việc ở tỉnh chính phủ bên kia, tin tức cũng nhạy bén. Con có nhiều bạn học ở đó, con không sợ không có chỗ ở."

Đối với cô em chồng này, Từ thị luôn giữ thái độ khách sáo ba phần, xa cách bảy phần, nhưng giờ đây lời này của Khắc Phân lại khiến cô cảm thấy thân thiết một cách bất ngờ. Cô lộ hàm răng trắng như tuyết cười, quay sang nhìn Khắc Phân, như muốn nói "Chị cũng có ý này"; cô liếc mắt nhìn mặt mẹ chồng, sắc mặt mẹ chồng lại không tốt lắm, cô lập tức thu lại nụ cười, đầu cũng từ từ cúi xuống. Cô buồn bã nhìn bông hoa trà đỏ thêu trên mũi đôi giày satin màu vàng ngỗng dưới chân mình, chợt lại nghe tiếng cười khì khì của Khắc Cửu:

"Nếu ở đây không dựa vào được, thì Hàng Châu dựa vào được sao?"

Từ thị giật mình trong lòng, lại thở dài không tiếng động, ngẩng đầu lên, vừa đúng lúc thấy ánh mắt mẹ chồng chiếu vào mình. Cô gượng cười, nhưng lại lộ hàm răng cắn chặt môi.

Tiếng nén giận của Triệu phu nhân bùng nổ trong bầu không khí ngỡ ngàng của mọi người:

"Tiểu Lương! Yên lặng chút! Đại sảnh có những ai vậy? Đó đơn giản là đang đánh nhau rồi!"

Tiểu Lương buông đôi đũa làm dùi trống, lặng lẽ bò xuống ghế, đi đến dựa vào người mẹ. Tiếng la mắng truyền đến từ đại sảnh nghe rất rõ, đó là một giọng lạ, rõ ràng là người từ nơi khác tới, và chỉ có một mình hắn ta đang thị uy.

"Lại là cái lưỡi cong đó!" Triệu phu nhân căm hận nói. "Hôm nay đám lính kia tới, không lúc nào được yên. Làm trấn trưởng thế này, có vị gì chứ!"

Người hầu bế Tiểu Anh vào. Tiểu Anh đang khóc, người hầu vừa vỗ về Tiểu Anh, miệng lẩm bẩm "Không sợ, không sợ", vừa tranh thủ nói với Triệu phu nhân: "Một gã lùn béo! Đang phát cáu với lão gia, trông như muốn nuốt chửng một người vậy!"

Khắc Cửu đứng dậy định đi ra ngoài, nhưng vẫn nghe thấy Triệu phu nhân lạnh lùng nguyền rủa: "Phát cáu thì có ích gì chứ! Nhà trấn trưởng đâu có hũ vàng hũ bạc!"

Trong đại sảnh lúc này chỉ còn Triệu Phác Trai và Bảo trưởng Vương, đang chống đỡ đợt tấn công dữ dội của vị sĩ quan lùn béo. Nhưng Triệu Khắc Cửu cảm thấy bên ngoài hàng cửa sổ sát đất của đại sảnh có ít nhất ba bốn người đang lén lút đứng đó. Bảo trưởng Vương cậy mình là đảng viên Quốc dân duy nhất trong trấn, lại từng được huấn luyện ở Trấn Giang nên có tư cách đặc biệt, đang nói "lời hay" với gã lùn béo. Triệu Phác Trai ngồi đối diện họ, vẻ mặt buồn rầu không nói một lời, mỗi khi giọng của gã lùn béo càng hét càng hung dữ, ông chỉ đưa tay gãi gãi da đầu.

"Chu phó quan!" Bảo trưởng Vương thấy điếu thuốc trong tay gã lùn béo đã cháy gần hết, vội vàng dâng một điếu mới. "Xin hãy bớt giận. Không phải chúng tôi nói không nghĩ cách đâu! Chúng tôi đâu dám chống lệnh! Quân sự là trên hết, à, Chu phó quan, huynh đệ thân là đảng viên, lẽ nào điểm này không hiểu? Thế nhưng..."

"Bớt nói nhảm!" Chu phó quan quát cắt ngang lời Bảo trưởng Vương, gầm lên như sấm, lớp dầu trên khuôn mặt béo càng bóng loáng đến sợ người. "Ba trăm phu dịch, có là có, không là không, nói một câu dứt khoát!"

"À à, vâng, vâng!" Bảo trưởng Vương chắp tay, cười đến nỗi đôi mắt chuột của gã thành một đường chỉ. Thế nhưng gã lập tức thu lại nụ cười, rướn cổ, hạ thấp giọng xuống, dùng giọng điệu vừa như thương lượng vừa như cầu khẩn: "Nhưng, Chu phó quan, ba trăm người, có phải cảm thấy hơi nhiều một chút không?"

"Ai mặc cả với ngươi!" Chu phó quan hét lên tiếng này, to đến mức lạ thường, ngay cả Triệu Khắc Cửu đang đứng khoanh tay quan sát bên cửa bình phong cũng giật nảy mình. Những người lén nghe ngoài cửa sổ sát đất có lẽ có một người hoảng quá, đầu đâm sầm vào cửa sổ, cái "bộp" một tiếng, ngược lại liên lụy khiến Chu phó quan oai phong lẫm liệt kia cũng ngẩn người nhìn quanh, dường như khí thế đó bỗng chốc lùn đi một đoạn.

Bảo trưởng Vương dù sao cũng là người từng trải! Gã không mấy hoảng hốt, chỉ là khuôn mặt đầy nụ cười kia hơi có chút không tự nhiên.

Chu phó quan đột ngột đứng dậy, trợn mắt nhìn Bảo trưởng Vương, rồi nhìn Triệu Phác Trai, bất ngờ đổi giọng, như có một cục đờm đặc lăn trong cổ họng, ông ta gần như từng chữ một nói:

"Được, tùy các người làm! Nhưng, bản thân không thể không cảnh báo trước, ngày mai đoàn trưởng tới, nhìn xem, hừ, làm lỡ quân cơ, đừng nói hai người các người không chịu nổi, ngay cả tôi cũng mang tiếng lây đấy!"

"Nhất định nghĩ cách, không lỡ việc, không lỡ việc đâu!" Bảo trưởng Vương liên tục đồng ý, cũng cung kính đứng dậy.

Chu phó quan như không nghe thấy, sải bước chân chữ bát, "tọc tọc" bước ra ngoài, thanh đoản kiếm "không thành công thì thành nhân" trên cái mông béo cứ lắc lư đập vào nơi thịt dày nhất trên mông.

Triệu Phác Trai nhìn Bảo trưởng Vương một cái, đứng dậy tiễn khách.

Chu phó quan bước đến trước cửa sổ sát đất, đột nhiên quay đầu hỏi: "Một ngàn cân cỏ rơm đâu?"

"Làm theo, làm theo!" Triệu Phác Trai cười khổ đáp.

"Năm trăm bộ ván giường đâu?"

"Cái này — ừ..."

"Không có cái này cái nọ!" Giọng Chu phó quan lại sặc mùi sát khí. "Mỗi nhà rút một tấm ván cửa, thế chẳng phải là có rồi sao!"

"Vâng, vâng, nhất định làm theo!"

Triệu Phác Trai hai tay chắp trước ngực, vừa đáp vừa "cúi người", trong lòng lại nghĩ: thế này thì chắc không còn lời nào để càm ràm nữa chứ?

Thế nhưng thật bất ngờ, Chu phó quan thản nhiên đứng lại, hai tay chống hông, bắt đầu thao thao bất tuyệt:

"Quân đội bản bộ hành quân, đường đi cũng hàng ngàn, thành lớn trấn nhỏ, đã qua cũng hàng trăm, nơi nào chẳng đón tiếp chân thành, nỗ lực úy lạo? Vì sao? Vì bản quân là vì nước vì dân, ngàn dặm đến để kháng chiến! Hiện nay dân chúng cả nước, đất không phân nam bắc, người không phân già trẻ, đều đứng dậy yêu nước; thế nhưng dân chúng quý trấn quá không yêu nước, thật đáng tiếc! Vừa nãy còn bắt được hán gian. Cho thấy gian tà ẩn nấp, hỏng bét không thể tả. Hừ! Triệu trấn trưởng! Ông thân là trấn trưởng một trấn, phải để tâm chút, phải chịu trách nhiệm đấy! Xong!"

Bài huấn từ này, trầm bổng nhịp nhàng, âm điệu vang dội, có lẽ là một trong những tiết mục tủ của Chu phó quan; đáng tiếc người có mặt lúc đó không ai có thể thưởng thức, ngay cả vị đảng viên Quốc dân duy nhất từng được huấn luyện ở Trấn Giang là Bảo trưởng Vương, cũng chỉ bày ra cái mặt cười để tiếp nhận một cách hình thức mà thôi.

Thế nhưng Chu phó quan cuối cùng cũng đi rồi. Khi cung kính tiễn đưa xong quay lại đại sảnh, Triệu Phác Trai và Bảo trưởng Vương lại thấy đại sảnh đầy ắp người, không biết từ đâu ra. Đây đều là những người nghe tin muốn tìm ba trăm phu dịch để nghe ngóng tình hình, khi Chu phó quan chưa đi, họ đã mai phục sẵn ở hậu đường và lối đi bên cạnh rồi. Nhiều người như vậy, Triệu Phác Trai quen hơn một nửa, Khắc Cửu và Khắc Phân lại chỉ quen một phần nhỏ.

Từ thị bị một đám các bà các cô dắt díu con cái vây kín, chiếm một góc đại sảnh, tạo thành một thế giới riêng.

Triệu Phác Trai và Bảo trưởng Vương trở thành trung tâm của một thế giới khác. Người đông miệng tạp, Triệu Phác Trai căn bản không biết trả lời từ đâu. Hơn nữa ông cũng không có lời nào để đáp, chỉ thường xuyên thở dài, không ngừng gãi da đầu. Bảo trưởng Vương lại như đã nắm chắc phần thắng, đối với câu hỏi của bất cứ ai đều lạnh lùng đáp:

"Các người không phải đều nghe thấy rồi sao? Quân sự là trên hết, quân lệnh như núi, không có cách cũng phải nghĩ cách!"

"Có cách gì chứ?" Triệu Phác Trai nhìn Bảo trưởng Vương, mang theo ý trách móc. "Trong trấn nam nữ già trẻ, cộng lại cũng chỉ hai ba ngàn người, lấy đâu ra ba trăm phu dịch?"

Bảo trưởng Vương mỉm cười nhẹ, vẫn đáp: "Không có cách cũng phải nghĩ cách thôi!"

Trong đám đông bỗng len ra một người đàn ông trung niên mặt vuông tai to, đeo kính gọng đồi mồi, chừng năm mươi tuổi, vỗ vai Triệu Phác Trai nói:

"Phác ông, thế nào? Mấy ngày trước người tị nạn từ Tân Long Hoa tới đã nói quân đội đi ngang qua, quấy nhiễu không chịu nổi, ông cứ không tin. Thế nào? Hôm nay ông thấy rồi chứ?"

Triệu Phác Trai quay đầu nhìn, hóa ra là Tạ Lâm Phủ, chủ cửa hàng tạp hóa dầu muối Vạn Xương, liền thở dài đáp: "Không ngờ vào lúc này, những kẻ làm quan này vẫn không chịu bỏ ra một chút lương tâm!"

"Họ muốn ba trăm phu dịch để làm gì?" Có người hỏi vậy.

"Bảo là để đào chiến hào xây công sự đấy!" Trong đám đông lại có người đáp.

"À, vậy chẳng phải tiêu rồi, đánh trận đến tận trấn rồi?"

"Nực cười!" Tạ Lâm Phủ giơ ngón tay giữa đẩy chiếc kính đồi mồi của mình, cười khẩy nói, "Xây công sự gì chứ! Đó chẳng qua là đưa ra một đề bài làm khó chúng ta, muốn kiếm chút lợi lộc thôi!"

Bảo trưởng Vương vội vàng nháy mắt với Tạ Lâm Phủ, lại kéo vạt áo Triệu Phác Trai, ghé cái cằm nhọn của mình sát tai Phác Trai, nói nhỏ:

"Cách thì không phải là không có. Nhưng, ở đây người đông miệng tạp, nói chuyện không tiện lắm. Ra phía sau đi."

Triệu Phác Trai ngập ngừng chưa mở miệng, Bảo trưởng Vương đã lách người, đi về phía sân rồi. Tạ Lâm Phủ kéo Triệu Phác Trai một cái, cũng nhân lúc mọi người không đề phòng, lặng lẽ rời khỏi đại sảnh.

Cả ba men theo lối đi đó, đến ba căn phòng ở phía sau đại sảnh. Họ không vào căn phòng làm phòng ăn, mà vào căn phòng tối om bên trái. Bảo trưởng Vương lấy diêm, châm sáng một chiếc đèn dầu, tiện tay mời Tạ Lâm Phủ một điếu thuốc, tự mình cũng châm một điếu, hút lấy hút để.

Căn phòng này hiện đang dùng làm phòng đọc sách kiêm phòng ngủ tạm thời của Triệu Khắc Cửu. Ba người họ ngồi vây quanh bàn học, trên chiếc bàn học kiểu cũ chất đầy sách kỹ thuật tiếng Tây bản gốc và ê-ke compa các loại, dưới tấm kính đè ảnh của chính Triệu Khắc Cửu, cũng có ảnh của Khắc Phân, ảnh chụp chung của Từ thị và Tiểu Lương, hơn nữa còn có mấy tấm "ảnh nghệ thuật" bán khỏa thân của các nữ minh tinh điện ảnh cắt từ tạp chí nước ngoài không ra thể thống gì. Ở góc bàn học có mấy tờ báo Thượng Hải, nhưng lộn xộn không đầy đủ.

Bảo trưởng Vương hút vội điếu thuốc đến một nửa, rồi dùng ba ngón tay gõ nhịp nhịp lên mặt kính đó, cười nói:

"Huynh Lâm Phủ nói đúng! Họ muốn kiếm chút lợi lộc. Tôi đã đoán ra từ lâu rồi, nhưng cái khó là không biết số lượng họ muốn là bao nhiêu thôi!"

Triệu Phác Trai kinh ngạc nhìn Bảo trưởng Vương, lại quay sang nhìn Tạ Lâm Phủ, như thể muốn nói: Có chuyện như vậy sao? Không thể nào chứ?

Tạ Lâm Phủ tất nhiên cũng hiểu ánh mắt của Triệu Phác Trai, ông ta lại không thèm để ý đến Triệu Phác Trai, chỉ giơ ba ngón tay với Bảo trưởng Vương nói:

"Chừng này, gần đủ chứ?"

"Ba trăm à?" Bảo trưởng Vương trầm ngâm một lát, rồi lắc đầu, "Chỉ sợ hơi ít."

"Không phải gã họ Chu kia nói muốn ba trăm phu dịch sao?" Tạ Lâm Phủ vừa phun khói vừa nói.

Bảo trưởng Vương mỉm cười, lại hút mạnh vài hơi thuốc, dập tắt mẩu thuốc trên mặt kính, thản nhiên đáp:

"Gã họ Chu còn nói ngày mai có một đoàn trưởng tới nữa đấy. Một đoàn trưởng, ba trăm đồng là không đuổi được đâu."

Tạ Lâm Phủ gật đầu, giơ một bàn tay nói: "Vậy, thế này chắc gần đủ nhỉ!"

Bảo trưởng Vương chưa bày tỏ ý kiến, Triệu Phác Trai đã không chịu nổi nữa, lo lắng hỏi:

"Nếu hắn không nhận, thì làm sao bây giờ?"

Bảo trưởng Vương đột nhiên cười ha hả, vội vàng châm tiếp một điếu thuốc, rảnh tay trái ra vỗ vai Triệu Phác Trai nói:

"Phác ông, Phác ông, ông thật là... à, nếu ông một tay đưa tiền, miệng lại nói thế này: Chu phó quan, xin ông giúp đỡ giúp đỡ, chút lòng thành này không đáng là bao. Hừ! Thế thì hắn chẳng những không nhận, mà còn tát ông một bạt tai, khép tội ông công khai hối lộ đấy!"

Bảo trưởng Vương bất ngờ dừng lời, ngậm thuốc hút lấy hút để. Triệu Phác Trai ngẩn ngơ nhìn gã, trong lòng thật sự ghét cái cằm nhọn và mắt chuột này; nhưng, giọng nói của Tạ Lâm Phủ đã phá tan sự mê muội của ông.

"Tất nhiên không phải là một tay trao tiền. Chúng ta chỉ nói với hắn thế này: Phu dịch phải tốn tiền đi thuê. Hơn nữa thuê phu dịch cũng phải có người lo liệu. Nhân thủ trấn công sở không đủ, mời họ tự mình thuê lấy: Tiền thì, trấn công sở tất nhiên sẽ nghĩ cách!"

"Đúng, đúng!" Lời của Tạ Lâm Phủ chưa dứt, Bảo trưởng Vương đã vỗ tay tán thưởng. Gã còn bổ sung thêm: "Lông cừu xuất trên mình cừu, năm trăm đồng, thương hội sẽ nghĩ cách phân bổ phân bổ."

Cuộc họp ba người này kết thúc viên mãn từ đây. Người ở đại sảnh lúc này cũng đã tan, Tiểu Lương đã kêu đói bụng từ lâu. Triệu Phác Trai giữ Vương, Tạ hai vị ở lại dùng bữa cơm thường, hơn nữa còn gọi ở quán trong trấn một cân Hoa Điêu, hai đĩa đồ nguội, hai món xào.