Dân chài năm ấy vốn định đưa Huệ Tiên lên bờ, nhặt được một hào còn phải nộp công, huống hồ là một đứa trẻ. Thuyền đến Ngũ Phúc, một đám đàn bà trên đoàn thuyền vây quanh Tôn Hỷ Minh, dắt Huệ Tiên đi tìm chính quyền trấn Ngũ Phúc. Trấn Ngũ Phúc lúc đó cũng rất loạn, trên đường phố đâu đâu cũng là người bị nạn, dựng lều tạm bợ ăn ở vệ sinh ngay tại chỗ, những túp lều mọc lên như nấm đã lấn át cả phòng làm việc của chính quyền. Họ vất vả lắm mới tìm được khoa dân chính trong một ngôi miếu Thổ Địa cũ, người ta chỉ nói một câu đã từ chối, bảo rằng, trẻ con nhặt ở đâu thì đưa về nơi đó xử lý, chúng tôi ở đây cũng rất bận, không quản nổi việc của trấn Du Phường. Họ đành bế Huệ Tiên rời khỏi ngôi miếu, vừa đi vừa lầm bầm, nếu là nộp cái ví da cho họ thì họ đã chẳng so đo nhặt ở đâu, ở đâu nhặt được họ cũng nhận cả, một mạng người chẳng bằng một cái ví da.

Vài ngày sau đoàn thuyền Hướng Dương quay về, đoàn thuyền còn chưa cập bến trấn Du Phường, vợ Tôn Hỷ Minh đã chạy ra đuôi thuyền, lấy vạt áo che mặt hu hu khóc. Mẹ Xuân Sinh hỏi bà tại sao khóc, bà chỉ vào bờ, chỉ vào bóng dáng Huệ Tiên, nói, không nỡ, không nỡ mà, đứa nhỏ ngủ với tôi bao nhiêu ngày nay, đêm nào cũng ôm tôi gọi mẹ, tôi không khóc một chút thì lồng ngực tắc nghẹn! Lần chia tay với cô bé này long trọng hơn nhiều, dân chài lần lượt nhét đồ vào túi của cô bé, nhét một quả trứng, nhét một chiếc khăn tay, hoặc nhét một nắm hạt dưa, đây là biểu hiện tấm lòng của họ. Vợ Tôn Hỷ Minh cài lên tóc Huệ Tiên một bông hoa đỏ, trước ngực cũng cài một bông, vợ Đức Thịnh bôi cho Huệ Tiên đôi má đỏ hồng phấn son, tô son môi, nhìn vào cứ như họ không phải đưa cô bé lên bờ, mà là đưa cô bé đi tham gia một buổi biểu diễn hoành tráng vậy.

Lần đầu đưa trẻ đi không thành công, lần này Tôn Hỷ Minh cẩn thận hơn, anh ta đến thuyền số bảy, cách cửa sổ mạn thuyền thuyết phục cha tôi cùng đi đưa đứa trẻ. "Khố bí thư, ông từng làm cán bộ bao nhiêu năm, hiểu chính sách, nói chuyện có trình độ, ông nhất định phải lên một chuyến." Tôn Hỷ Minh nói, "Không phải tôi làm phiền ông, mà tại đứa nhỏ này đến không rõ ràng, nói thế nào cũng không nói rõ được, tôi sợ nói sai lời lại bị oan, người trên bờ chê thuyền chúng tôi nhiều trẻ con, vu khống chúng tôi bắt cóc trẻ con đấy."

"Đó là tin đồn." Cha tôi nói, "Phàm là nơi có con người, đều có tin đồn cả."

"Lần này để họ nắm được thóp thì không còn là tin đồn nữa." Tôn Hỷ Minh nói, "Khố bí thư, ông nhất định phải ra mặt, giúp chúng tôi nói rõ sự tình. Trẻ con chúng tôi bế, sức chúng tôi bỏ, miệng ông nói, ông chỉ cần phản ánh tình hình, được không?"

"Không được, tôi đã sớm không còn là bí thư nữa, nói cái gì cũng chẳng ai nghe." Cha tôi kiên quyết lắc đầu, ông nói, "Không phải tôi không giúp ông, Tôn đội trưởng, ông biết nỗi khổ của tôi mà, tôi đã thề rồi, đời này không bao giờ lên bờ nữa."

"Tôi chỉ là không hiểu, ông thề cái đó làm gì?" Tôn Hỷ Minh lầm bầm, mắt vô thức liếc về phía đũng quần cha tôi, cách cửa sổ mạn thuyền, ánh mắt hai người chạm nhau, Tôn Hỷ Minh biết mình phạm kỵ, ánh mắt vội vàng nhảy vọt đi, tha thiết nhìn vào mặt cha tôi, "Lão Khố, ông đây là đang dỗi cái gì? Dỗi với ai? Tôi thấy ông là đang dỗi với chính mình!" Anh ta nói, "Dỗi một hơi dài như thế, tự mình chịu khổ thôi, ông dù là con cá, nước lên còn nhảy lên bờ cơ mà, ông dù là sợi dây neo trên thuyền, cập bến còn phải buộc vào bờ cơ mà, Khố bí thư, ông là một người sống sờ sờ đây, chẳng lẽ thật sự cả đời không lên bờ?"

Cha tôi nói, "Lão Tôn à, tôi không phải cá, cũng không phải dây neo, tôi cũng không phải đang dỗi. Lão Tôn, ông không hiểu tôi đâu, bây giờ tôi quen ở trên thuyền rồi, cứ lên bờ là chóng mặt, tôi không thể lên bờ nữa."

"Đó là bị 'say bờ'!" Tôn Hỷ Minh lập tức kêu lên, "Khố bí thư, đó là ông tự chuốc lấy phiền phức thôi, ai bảo ông quanh năm suốt tháng không chịu xuống thuyền chứ? Người ở trên bờ quen rồi, lên thuyền thì say, người nếu cứ ru rú trên thuyền không lên bờ, cũng sẽ bị say bờ thôi."

Cha tôi nói, "Đúng thế, lão Tôn, tôi bị say bờ nặng lắm, không lên bờ được đâu."

"Say bờ phải chữa, lên bờ vài lần nữa là hết say ngay." Tôn Hỷ Minh chớp chớp mắt xoay sở với cha tôi, mềm mỏng không được, anh ta sinh kế, giọng điệu cứng rắn lại, "Khố bí thư, ông cũng là người của đoàn thuyền mà, chuyện cô bé này là chuyện tập thể, ông là tú tài của đoàn thuyền chúng tôi, việc tập thể ông không thể không quản, một chút bệnh nhỏ không khắc phục được à? Nếu ông say bờ, tôi cõng ông được không?"

Cha tôi đột nhiên sa sầm nét mặt, dù sao cũng từng làm lãnh đạo bao nhiêu năm, đối mặt với vấn đề nguyên tắc, ông lập tức tháo bỏ lớp mặt nạ khiêm tốn cẩn trọng, *bạch* một tiếng, ông giận dữ kéo cửa sổ mạn thuyền lại, quát ra ngoài cửa sổ, "Tôn Hỷ Minh, mày là cái thá gì? Chỉ huy tao đấy à? Mày tưởng tao chết rồi sao, tao cả đời không lên bờ!"

Tôi rất bất ngờ với thái độ của cha. Tôn Hỷ Minh cũng ngẩn người ra trên ván thuyền, một lát sau, anh ta lúng túng nói với tôi, "Tại tôi ăn nói chậm trễ với ông ấy, bố cậu mất cái mũ quan rồi, cái cốt cách quan liêu vẫn còn đấy, lên thuyền bao nhiêu năm, lần đầu tiên tôi thấy ông ấy nổi giận, thú vị thật. Tôi nào dám chỉ huy ông ấy chứ? Xem ra muốn ông ấy lên bờ một lần, phải chờ Mao Chủ tịch hạ chỉ thị cao nhất mới được." Tôn Hỷ Minh là người thông minh, không dây dưa với cha tôi nữa, tư duy của anh ta rất cố chấp, lui lại chọn phương án hai, nhắm vào tôi, "Hay là Đông Lượng, cậu đi cùng đi, tuy cậu nói chuyện không lọt tai, nhưng trình độ văn hóa cũng khá, tìm chính quyền không thể thiếu việc điền tài liệu, biết đâu cậu lại có ích gì đó."

Tôi tiêu cực liếc anh ta một cái, nói, "Tôi thì có ích gì chứ? Anh không nghe thấy người trên bờ đều gọi tôi là 'đánh rắm suông' sao? Các người tin tôi, người trên bờ không tin tôi."

Tôn Hỷ Minh nói, "Tin hay không tin cái gì chứ? Chúng tôi đâu phải để cậu đi nói chuyện, là để cậu đi viết chữ."

Tôi hơi do dự, chỉ vào cửa sổ mạn thuyền nháy mắt với Tôn Hỷ Minh, "Anh hỏi ông ấy xem, có cho tôi đi không?"

Tôn Hỷ Minh gõ gõ cửa sổ, "Khố bí thư, ông không đi tôi cũng không cưỡng cầu nữa, để Đông Lượng đi cùng một chuyến, được không?"

Trong khoang yên tĩnh một lát, truyền đến tiếng của cha tôi, "Trình độ văn hóa của nó, các người tin nó à?" Lại yên lặng một chút, cha nói, "Nó đi hay không, tùy nó."

Tôn Hỷ Minh nghi ngờ hỏi đuổi theo, "Tùy là cho đi, hay không cho đi?"

Tôi nói, "Chữ 'tùy' mà anh cũng không hiểu à? Tùy nghĩa là cho tôi đi rồi đấy."

Hôm đó tôi giắt một chiếc bút máy vào túi áo sơ mi, sợ bút máy rò mực làm hỏng việc lớn, tôi còn chuẩn bị thêm một chiếc bút bi. Sau khi dân chài tập hợp trên kè, một đội ngũ hùng hậu lại quay về bến tàu trấn Du Phường. Tôi nhìn thấy Huệ Tiên cưỡi trên vai Đức Thịnh, khuôn mặt nhỏ nhắn được các bà các chị trang điểm lòe loẹt, cô bé hớn hở, miệng mút một cây kẹo mút. Tôi biết tại sao cô bé vui như vậy, đều tại vợ Vương Lục Chỉ cứ đòi đi theo đội ngũ của chúng tôi, đi thì đi, bà ta còn cứ vỗ vào chân Huệ Tiên, miệng ra vẻ ta đây hô hào, "Chúng ta lên bờ đây, đi tìm mẹ đây."

Sau khi nước rút, từng tấc đất của trấn Du Phường lộ nguyên hình, đâu đâu cũng là phế tích và đống đất, đâu đâu cũng là cờ đỏ và dòng người, trong bầu không khí bận rộn hừng hực khí thế, Đông Phong số 8 thể hiện một khí phách hùng vĩ đặc trưng của một công trình lớn, cậu nhìn thế nào cũng không hiểu rõ công trình này rốt cuộc là làm cái gì. Chúng tôi vừa lên bờ đã lạc đường. Trên kè không nhìn thấy đường, toàn bộ bến tàu đều bị đào lên, nhìn xa trông rất giống từng thửa ruộng nước, nhìn gần lại giống từng chiến hào trong phim, có người đang chiến đấu dưới lòng đất, có người đang chiến đấu trên mặt đất. Cờ của các đội xung kích cắm khắp bốn phương tám hướng, đội ngũ dân chài lại khó bước đi dưới những lá cờ đỏ rợp trời. Tôn Hỷ Minh bảo tôi đi hỏi đường, tôi kéo một anh chàng đang đẩy xe bùn hỏi đâu là đường, cậu ta vặn lại tôi thuộc đội xung kích nào, tôi nói chúng tôi không phải đội xung kích, chúng tôi muốn vào trấn đưa một đứa trẻ. Cậu ta đánh giá đội ngũ dân chài một chút, trên mặt lộ ra vẻ khinh miệt không chút che giấu, "Sắp có đại hội chiến rồi, các người còn đưa trẻ con gì nữa?" Cậu ta nói, "Không có đường vào trấn nữa đâu, các người muốn vào trấn thì muốn đi thế nào thì đi, không đi được thì bay qua đó đi." Trên mặt đất, dưới lòng đất đều là người, tôi hỏi thế nào cũng không ra đường. Bên cạnh tôi có một lá cờ bay phấp phới trong gió, mấy chữ lớn "Đội xung kích Hoa Hướng Dương" trên lá cờ làm tư tưởng tôi xao nhãng một chút, Hoa Hướng Dương luôn làm tôi nhớ đến mẹ, liệu bà có tham gia đội xung kích này không? Tôi leo lên chỗ cao ngó vào chiến hào, không thấy bóng dáng mẹ, bà không ở trong hào. Trong loa phóng thanh có một giọng nữ đang đọc một bức thư khen ngợi, khen ngợi một người phu xây dựng ngất xỉu trên công trường, nói anh ta ngất xỉu rồi bò dậy, đào, lại ngất xỉu, lại bò dậy, đào. Tôi đứng trên kè nghe, không phải nghe nội dung, mà là nghe giọng nữ đó, liệu có phải giọng của mẹ không? Không phải, giọng đó trẻ trung và giòn giã hơn mẹ tôi, nhưng không chứa chan tình cảm như mẹ tôi. Mẹ tôi không ở trong loa, sông có khúc người có lúc, giọng nói cách mạng uy quyền của bà đã bị một cô gái trẻ xa lạ thay thế rồi.

Nhóm trị an từ sau một đống phế tích chui ra, họ thuần thục leo qua đống đổ nát, hùng hổ chạy về phía chúng tôi, ai nấy miệng đều căng thẳng hét lớn, "Đứng lại, đứng lại, không được lên bờ, không được lên bờ!"

Đội ngũ của Vương Tiểu Cải vừa đến, đoàn dân chài càng thêm hoảng loạn, mọi người túm tụm lại trước một đống ống xi măng, ngơ ngác nhìn nhóm trị an, trong đội ngũ oai vệ đó xuất hiện một người phụ nữ có biệt danh Lạp Mai Hoa, có lẽ là máu tươi mới bổ sung vào nhóm trị an, cô ta cũng anh dũng cầm một cây gậy trị an, theo đồng nghiệp nam la lối, "Các người là dân chài lên đây góp vui cái gì? Cũng không xem bây giờ là lúc nào, hiện tại không được lên bờ!"

Dân chài không hiểu đầu đuôi, từng người một đều nhìn Tôn Hỷ Minh, chờ anh ta cho chủ ý. Tôn Hỷ Minh vỗ đùi nói, "Ban ngày ban mặt gặp quỷ à, lần trước bắt chúng tôi xếp hàng lên bờ, hôm nay hay rồi, đến bờ cũng không cho lên nữa, lần này lại thông báo gì đây? Tôi không tin, các người làm công trình của các người, chúng tôi đi đường của chúng tôi, nước sông không phạm nước giếng, sao lại không cho chúng tôi lên bờ?"

"Ai nói nước sông không phạm nước giếng? Nước giếng đều do nước sông quản!" Lạp Mai Hoa nói, "Tự mắt anh nhìn xem xung quanh có đường cho anh đi không? Bến tàu là trọng địa công trình, sắp đại hội chiến rồi, các người không phải đội viên xung kích, không được tùy tiện ra vào."

"Được, chúng tôi là nước giếng, các người là nước sông, chúng tôi thuộc quyền các người quản, cô Lạp Mai Hoa cô là cái thá gì?" Tôn Hỷ Minh không muốn nói chuyện với Lạp Mai Hoa, hằn học trừng cô ta một cái, quay sang Vương Tiểu Cải, "Cậu là lãnh đạo, tôi cũng coi là một lãnh đạo đi, cậu nói xem tôi có cố ý mang người đến phá hoại đại hội chiến không? Không. Hôm nay chúng tôi có việc gấp đây, chúng tôi muốn vào trấn tìm lãnh đạo, không đi đường bến tàu thì đi thế nào, cậu bảo chúng tôi bay qua đó à?"

Vương Tiểu Cải lạnh lùng nói, "Trên thuyền các người thì có việc gấp gì? Việc gấp hơn nữa, gấp bằng đại hội chiến không?"

Tôn Hỷ Minh bị một câu của hắn chặn họng, nhìn Huệ Tiên trong lòng vợ Đức Thịnh, định nói gì đó, Đức Thịnh nháy mắt với anh ta, giành nói trước, "Chúng tôi có động thái mới về đấu tranh giai cấp, muốn báo cáo với lãnh đạo, Vương Tiểu Cải tôi nói cho cậu biết, cậu không cho chúng tôi lên bờ cũng được, đến lúc đó cần cậu chịu trách nhiệm thì đừng có chối."

Vương Tiểu Cải không để ý đến Đức Thịnh, quay đầu lại quan sát biểu cảm của Tôn Hỷ Minh, Tôn Hỷ Minh được đà lấn tới, trên mặt nặn ra một nụ cười thâm trầm khó đoán, có vẻ như lời đe dọa của Đức Thịnh có hiệu quả, Tiểu Cải bán tín bán nghi với lời của Đức Thịnh, "Đoàn thuyền các người có động thái mới gì về đấu tranh giai cấp? Vớt được dù của đặc vụ Đài Loan trên sông à?" Hắn lầm bầm, giọng điệu từ cứng rắn trở nên cẩn trọng, "Trường hợp đặc biệt xử lý đặc biệt, các người nhất định phải lên bờ cũng được, nhưng nhất định phải đăng ký, số người, tên tuổi, thời gian lên bờ, thời gian rời bờ của các người, đều phải đăng ký."

Trần Đầu Trọc rút từ dưới nách ra một cuốn sổ đăng ký hàng hóa, hai chữ "hàng hóa" trên bìa đã bị dán đè lên, sửa thành "nhân khẩu", Trần Đầu Trọc mở cuốn sổ đăng ký nhân khẩu của hắn ra nói, "Được, từng người một, đến đây, các người mua thịt heo tranh cướp sứt đầu mẻ trán, đăng ký nhân khẩu sao lại rụt rè lùi lại phía sau thế? Đến đây, Tôn Hỷ Minh, anh lên làm gương trước đi."

Đăng ký nhân khẩu tạm thời bắt đầu từ Tôn Hỷ Minh, kết thúc ở tôi, chỉ duy nhất bỏ sót Huệ Tiên. Huệ Tiên tựa vào lòng vợ Đức Thịnh, mắt nhìn chằm chằm vào cuốn sổ trên tay Trần Đầu Trọc, cô bé ra vẻ khoe khoang đọc lên hai chữ, "Nhân", "Khẩu", những chữ khác không đọc được, liền ngáp một cái vì buồn ngủ. Không ai chú ý đến cô bé lạ mặt đang ngáp đó, chỉ riêng Lạp Mai Hoa chú ý tới, nữ trị an đúng là khác biệt, mắt tinh tường hơn, cẩn thận hơn đàn ông nhiều, Lạp Mai Hoa tiến lại gần Huệ Tiên quan sát, còn hít sâu vào ngửi ngửi cổ cô bé, đột nhiên kinh ngạc hét lên, "Đợi đã, đây không phải con nhà Đức Thịnh! Nhìn đứa trẻ này này, nó không phải người trên thuyền, tôi nhìn một cái là biết không phải trẻ con trên thuyền, da trắng thế kia, trên người cũng không hôi, tắm rửa rồi! Phải hỏi cho rõ lai lịch của cô bé này, lai lịch bất minh!"

Vương Tiểu Cải và Ngũ Lại Tử bọn chúng lập tức lao tới, chúng ghé sát nghiên cứu Huệ Tiên, nghiên cứu một hồi, đi đến kết luận thống nhất, Lạp Mai Hoa nói đúng, cô bé này, chắc chắn không phải trẻ con trên thuyền. Mắt chúng sáng rực lên, nhìn chằm chằm Tôn Hỷ Minh, dồn dập truy vấn, "Nhỏ này ở đâu ra? Hèn gì có động thái mới về đấu tranh giai cấp, bắt cóc trẻ con à? Là con nhà ai bắt cóc?"

Tôn Hỷ Minh nói, "Các người đúng là biết vu oan cho người khác, chúng tôi bắt cóc trẻ con làm gì, con của mình còn chẳng đủ ăn, bắt cóc con nhà người khác lên thuyền, cho nó uống nước sông hàng ngày à?"

"Không được lợi dụng cơ hội để nói sang chuyện khác, chúng tôi không quản chuyện cái bụng!" Vương Tiểu Cải cắt ngang lời biện bạch của Tôn Hỷ Minh, sắc bén nói, "Chúng tôi chịu trách nhiệm đăng ký nhân khẩu, anh nói rõ cho chúng tôi, đây là con nhà ai?"

"Biết là con nhà ai thì đã dễ xử lý rồi." Tôn Hỷ Minh gãi đầu nói, "Là nó tự chạy lên thuyền, mẹ nó——cái đó, nhất thời không tìm thấy, chúng tôi muốn đưa nó đến giao cho chính quyền."

Vương Tiểu Cải mất kiên nhẫn trừng Tôn Hỷ Minh, "Anh còn là đội trưởng đoàn thuyền đấy, lời cũng nói không rõ, mẹ nó rốt cuộc làm sao, nói rõ đi."

Cô bé lúc này xen vào, "Mẹ cháu mất tích rồi."

"Mất tích là cái gì?" Vương Tiểu Cải không hiểu, quay đầu nói với Tôn Hỷ Minh, "Nói đi, mẹ nó rốt cuộc đi đâu rồi?"

Tôn Hỷ Minh nhìn cô bé, nuốt nước bọt, vẫn không chịu nói rõ, Vương Tiểu Cải định phát cáu, Tôn Hỷ Minh làm một cử chỉ "đừng nóng vội" với hắn, kéo Vương Tiểu Cải sang một bên, ghé vào tai hắn nói mấy câu.

Nhóm trị an cuối cùng cũng hiểu lai lịch của cô bé, xem ra họ không có kinh nghiệm xử lý chuyện này, ba nam một nữ lộ vẻ khó xử, vây quanh bàn bạc, Lạp Mai Hoa giành nói trước đồng nghiệp, đưa ra kết luận, "Bất kể đáng thương hay không, tóm lại thân phận đứa trẻ này bất minh." Trần Đầu Trọc mở cuốn sổ đăng ký nhân khẩu lên bờ ra, khó xử hỏi Tiểu Cải, "Trẻ con thân phận bất minh, có cần đăng ký không?" Tiểu Cải cũng không quyết định được, cầm cuốn sổ, lật xem điều lệ đăng ký ở bìa sau, không tìm thấy điều lệ áp dụng, hắn suy nghĩ một lát, cuối cùng nói, "Trẻ con cũng là nhân khẩu, sao lại không đăng? Phải đăng!"

Tôi nhớ là trên kè, nhóm trị an và một đám dân chài vây quanh Huệ Tiên, họ dốc hết khả năng, đồng tâm hiệp lực, gợi mở, liên tưởng, cộng thêm sáng tạo, khó khăn lắm mới đăng ký được hồ sơ đầu tiên của Huệ Tiên. Tôi mang theo một cây bút máy, một cây bút bi, nhưng cây bút nào cũng không dùng được việc, tôi không có cơ hội tham gia bất kỳ công việc đăng ký nào.

"Trẻ con, cháu tên gì?"

"QIANG Huệ Tiên."

Một giọng nói mập mờ, mang theo cách phát âm không rõ ràng thường thấy ở trẻ nhỏ, nghe khó mà phân biệt, Trần Đầu Trọc không nghe rõ, "Cháu họ Trương, Trương bộ Cung trường? Hay là họ Chương bộ Lập tảo? Hay là cháu họ Súng? Cháu họ cây súng hả?"

"Chú mới họ cây súng ấy, cháu biết viết, cháu viết cho các chú xem." Huệ Tiên ngồi xổm xuống đất, nhặt một mảnh xỉ than viết một chữ, hóa ra là chữ "Giang". Đội viên trị an bên cạnh đều đồng thanh đọc lên, "Giang, hóa ra cô bé họ Giang."

"Trẻ con, cháu có nhớ ngày tháng năm sinh của cháu không?"

"Năm tháng nào?"

"Ngày tháng năm sinh không hiểu à? Được, cháu bảo cho chúng chú biết cháu mấy tuổi, chúng chú biết cháu sinh năm nào."

"Cháu bảy tuổi. Năm ngoái sáu tuổi, năm sau là tám tuổi."

"Chú biết cháu là đứa trẻ thông minh, không cần nói nhiều thế, nói năm nay mấy tuổi là được. Tên bố mẹ có biết không? Họ làm gì?"

"Bố cháu tên Giang Vĩnh Sinh, mẹ cháu tên Thôi Hà, họ đều mất tích rồi."

"Sao đều mất tích rồi? Bố cháu mất tích thế nào?"

"Cháu không biết ạ, mẹ cháu bảo đưa cháu đi tìm bố, kết quả bà ấy tự mình cũng mất tích luôn."

"Đều mất tích? Bố mẹ đều mất tích, gia đình cô bé này chắc chắn có vấn đề." Nhóm trị an trao đổi ánh mắt với nhau, Vương Tiểu Cải chỉ vào cuốn sổ nói với Trần Đầu Trọc, "Ghi lại, bố mất tích, mẹ mất tích, đều ghi lại, lời đứa trẻ này, từng câu từng chữ, toàn bộ phải ghi lại."

Đứa trẻ không biết sự nặng nhẹ của ghi chép, dân chài có chút nổi cáu, Tôn Hỷ Minh quát Vương Tiểu Cải, "Nhóm trị an các người cầm lông gà làm lệnh tiễn à, một cô bé, các người tra đến tận đời tám hoánh nhà nó làm gì?" Vợ Đức Thịnh tiến lên kéo Huệ Tiên, "Không đăng nữa không đăng nữa, lòng người những kẻ này không phải bằng thịt, chúng ta đi, lên trấn tìm lãnh đạo."

Sự phản đối lộn xộn của dân chài vô tác dụng, Vương Tiểu Cải và Ngũ Lại Tử đều cầm gậy trị an ngang tay, lạnh lùng nhìn chằm chằm dân chài. Vương Tiểu Cải hỏi Tôn Hỷ Minh, "Anh vẫn coi là lãnh đạo à? Cái gì gọi là đăng ký anh còn không hiểu! Chỉ có cái tên thôi là được à? Không có thành phần gia đình, không có địa chỉ gia đình, không có diện mạo chính trị, gọi là đăng ký cái gì?" Lạp Mai Hoa ở bên cạnh phụ họa, "Đám người trên thuyền các người, giác ngộ đúng là thấp, còn không bằng một đứa trẻ, người ta còn biết phối hợp công việc của chúng tôi, các người chỉ biết đứng một bên cãi nhau ỏm tỏi!"

Huệ Tiên rất khó xử, cô bé muốn đứng về phía dân chài, mấy lần muốn chui vào lòng vợ Đức Thịnh, đều bị Lạp Mai Hoa âu yếm ôm chặt lấy, Lạp Mai Hoa chỉ vào băng đỏ trên tay mình nói, "Trẻ con, nhìn xem đây là gì? Cháu nghe lời chúng chú, sẽ không phạm sai lầm đâu." Huệ Tiên không thể vùng ra được, liền thúc giục Trần Đầu Trọc nói, "Chú nhanh lên đi, nhanh hỏi đi, cháu phải đi lên trấn tìm mẹ cháu."

Trần Đầu Trọc hắng giọng, cố gắng tỏ ra kiểu dẫn dắt từ tốn, "Trẻ con, cháu trả lời câu hỏi khẩu khí phải rõ ràng, khẩu khí của cháu rõ ràng rồi, chúng chú đăng ký chẳng phải nhanh sao?" Hắn nói, "Câu hỏi tiếp theo là địa chỉ gia đình, địa chỉ gia đình của cháu đâu? Lại không hiểu à? Chú hỏi cháu nhà cháu ở đâu?"

"Nhà cháu ở cạnh đường sắt, hai tầng. Nhà cháu ở tầng trên. Tầng dưới có một cây đào, kết nhiều quả đào lắm."

"Đó không gọi là địa chỉ, địa chỉ là huyện khu trấn thị, quận nào, đường nào, công xã nào, đại đội nào."

"Đều không phải ạ. Trước cửa nhà cháu có một con đường đá, đầu đường có một cái cột điện. Mẹ cháu ngày nào cũng đến chỗ cột điện đó."

"Mẹ cháu ngày nào cũng đến chỗ cột điện đó?" Mắt Trần Đầu Trọc sáng lên, trong miệng phát ra tiếng *tặc* một cái, "Nói cho chú biết, trên cột điện có cái gì? Mẹ cháu đến đó làm gì, là đi đợi người? Bà ấy đi đợi ai?"

Đức Thịnh lúc này không nhịn được nữa, lao tới tát một cái bay cuốn sổ đăng ký của Trần Đầu Trọc, "Đợi ai? Đợi đặc vụ Mỹ, đợi gián điệp Đài Loan, đợi cái con mẹ mày ấy! Các người tính là loại trị an gì? Ăn no không có việc gì làm, đứa trẻ nhỏ thế này còn đề phòng nó là kẻ địch giai cấp? Các người để nó lên bờ có thể làm thay đổi trời đất à? Nó mới bảy tuổi thôi!"

Đức Thịnh dẫn đầu, sự phẫn nộ của dân chài cuồn cuộn dâng trào, trong miệng mọi người thi nhau chửi bậy, vợ Đức Thịnh tiến lên kéo Huệ Tiên vào lòng mình, hét lớn một tiếng, "Ức hiếp người quá đáng, không cho chúng nó đăng nữa, chúng nó hỏi cái gì, cứ coi như chúng nó bị đau bụng xì hơi!" Tôn Hỷ Minh không chửi người, anh ta chỉ huy Vương Lục Chỉ và Đức Thịnh, ba người đàn ông tạo thành một bức tường người, bảo vệ vợ Đức Thịnh và Huệ Tiên. Nhóm trị an xông tới cướp người, không đẩy nổi bức tường người gồm ba dân chài, Ngũ Lại Tử liền vung gậy trị an đánh vào mặt Vương Lục Chỉ, miệng gào thét lên, "Đám dân chài thối tha các người, hôm nay ăn gan báo à, muốn tạo phản à?"

Tôi vốn dĩ đứng ở xa, dân chài cãi nhau với người khác, tôi chưa bao giờ chỉ xem không xen vào, nhưng lần này tôi cũng trở thành người trong cuộc, không biết vì sao, vợ Đức Thịnh đẩy Huệ Tiên về phía tôi. Huệ Tiên bị dọa cho không nhẹ, không biết làm sao, miệng không ngừng kêu cứu, tôi nhìn thấy bàn tay Huệ Tiên với về phía tôi, bàn tay nhỏ bé cần cứu viện đó làm máu tôi sôi lên, tôi thuận thế nắm lấy tay Huệ Tiên, kéo cô bé ra khỏi đám người, nói, "Chạy, chạy, chúng ta chạy!"

"Chạy", đây là việc tôi thạo nhất. Trên bến tàu tuy không tìm thấy đường nữa, nhưng tôi bất chợt nảy ra sáng kiến, gần như trong chớp mắt phát hiện ra một con đường chạy trốn. Một con đường uốn lượn qua bãi rác trên kè, vượt qua một đống tấm bê tông đúc sẵn, dẫn về phía núi than ở xa xa. Tôi quá quen thuộc với địa hình xung quanh bến tàu, cho nên lộ trình chạy trốn của tôi được thiết kế vô cùng hoàn hảo, tôi quyết định dẫn Huệ Tiên lật qua núi than ở phía tây, lật qua núi than là kho bông, đến kho bông là có đường rồi.

Tôi kéo Huệ Tiên chạy được vài bước, phát hiện tất cả đội viên xung kích trên công trường bến tàu đều ngừng xung kích, vươn người ngóng về phía kè, tôi quay đầu nhìn lại, trên kè đã loạn thành một đoàn, các bà các chị cũng gia nhập bức tường người của Tôn Hỷ Minh bọn họ, cảnh tượng trở nên náo nhiệt, cũng trở nên bi tráng. Ngũ Lại Tử tiên phong múa gậy trị an, Trần Đầu Trọc cũng bắt chước Ngũ Lại Tử, cầm gậy trị an vung loạn xạ vào đám dân chài, như vậy, hai bên chiến tuyến giáp lá cà, đánh nhau rồi, ngay cả vợ Đức Thịnh và vợ Tôn Hỷ Minh cũng dũng cảm lao vào chiến đấu, không biết là ai đi nắm lấy chỗ hiểm của Trần Đầu Trọc, tôi nhìn thấy Trần Đầu Trọc ôm đũng quần, nhảy tưng tưng ở đó, miệng phát ra tiếng kêu thảm thiết. Tôi còn nghe thấy tiếng còi hoảng loạn của Vương Tiểu Cải, "Bạo loạn, bạo loạn!", hắn vừa thổi còi, miệng không ngừng kinh hãi hét lớn, "Đây là bạo loạn phản cách mạng, mau đi báo cáo Triệu bí thư!"

Tôi đã dẫn Huệ Tiên chạy đến dưới núi than, cô bé bị cảnh tượng sau lưng dọa cho sợ hãi, cô bé hỏi tôi, "Tại sao họ đánh nhau vậy?" Tôi nói, "Cháu là đồ ngốc à, còn không phải vì cháu?" Cô bé vẫn không hiểu, "Cháu không bảo họ đánh nhau, đánh nhau không tốt, phá hoại kỷ luật." Tôi không rảnh giải thích gì với cô bé, kéo cô bé leo lên núi than, cô bé ương bướng, thế nào cũng không chịu lên núi than, miệng không ngừng phản đối, "Tại sao phải leo núi than? Toàn là than đen, xem làm bẩn hết quần áo mới của cháu rồi." Thời khắc mấu chốt cô bé không biết tốt xấu, tôi vừa giận vừa vội, cưỡng ép cõng cô bé lên lưng, hướng đỉnh núi than mà leo lên. Cô bé phục trên lưng tôi, lúc đầu còn đánh còn đá, rất nhanh, cô bé có lẽ cảm nhận được một sự kích thích mới mẻ, hét lên mấy tiếng, lại cười khanh khách, coi tôi như một con ngựa, tôi cảm thấy bàn tay nhỏ bé của cô bé nỗ lực vỗ vào mông tôi, miệng kêu, "Giá, giá, giá!"

Tôi cõng Huệ Tiên đi đến chỗ kho bông, nghe thấy phía sau núi than vang lên một tràng tiếng than vụn sạt lở lách tách, đoàn người trên thuyền reo hò, giống như một đội ngũ lật mình làm cách mạng, đầy vẻ đắc ý lao xuống núi than. Phía bên kia núi than, thấp thoáng có thể nghe thấy giọng nữ sắc lẹm của Lạp Mai Hoa, "Cho các người chạy, chúng ta đợi đến mùa thu tính sổ, các người chạy được hòa thượng nhưng không chạy được chùa!"

Tòa nhà phức hợp nằm ngay cực bắc của bến tàu, nhìn thì sát ngay trước mắt, nhưng thiên chỗ nào cũng là khu cấm, chỗ nào cũng treo biển "Đường này không thông, xin đi đường vòng", chúng tôi rời kho bông, loanh quanh bên cạnh công trường bến tàu, vất vả lắm mới đi đến dưới tòa nhà bốn tầng màu xám trắng đó, dân chài nhìn nhau, cười nhạo lẫn nhau, trên mặt mỗi người đều dính đầy bụi than đen, ống quần kết thành một lớp bùn vàng, nhìn trông như một đám nạn nhân chạy nạn đến.

Ánh nắng chiếu rọi bồn hoa trước tòa nhà, bức tượng Hán bạch ngọc của vị lãnh tụ vĩ đại trong bồn hoa tắm mình trong một tầng ánh sáng vàng rực rỡ, vị lãnh tụ vĩ đại đội mũ quân đội mặc áo đại cán, mỉm cười vẫy tay về phía dân chài đoàn thuyền Hướng Dương. Đột nhiên, đội ngũ đưa trẻ con ồn ào náo động yên lặng lại, một luồng sức mạnh thần bí và nghiêm nghị chấn nhiếp trái tim bồn chồn của dân chài, bậc thang bước vào tòa nhà ngay dưới chân, nhưng dân chài trông có vẻ sợ hãi, bước chân ngần ngại, mọi người đều không muốn đi đầu, Đức Thịnh tự mình xông lên bậc thang, bị vợ Đức Thịnh kéo xuống, bà nói, "Ông vội cái gì? Tòa nhà này không phải chợ bán thức ăn, là nơi ông muốn vào là vào à? Chúng ta vào thế nào, vào nói cái gì làm cái gì, phải bàn bạc một chút chứ." Vương Lục Chỉ nhón chân ngóng nhìn lên cửa sổ trên lầu, miệng nói, "Vương Tiểu Cải bọn chúng e là ở trong lầu rồi, chúng chắc chắn cướp được bước trước, kẻ ác cáo trạng trước rồi." Mọi người đều nhìn Tôn Hỷ Minh, Tôn Hỷ Minh im lặng, châm một điếu thuốc hút dữ dội mấy hơi, nói, "Chúng ta cũng có người bị thương, kiện thì kiện thôi, vì một đứa trẻ, có chuyện gì lớn lao đâu?" Anh ta nhìn Huệ Tiên, lại nhìn tôi, dùng điếu thuốc chỉ vào tòa nhà nói, "Đông Lượng, cậu lớn lên trong tòa nhà này, quen thuộc tình hình, cậu vào lầu thám thính một chút trước được không? Đưa trẻ đi cũng không thể đưa bừa bãi, vào tìm lãnh đạo, nhất định phải nói rõ, chúng tôi là nhặt được một đứa trẻ, nhất định phải hỏi rõ, chúng tôi rốt cuộc nên đưa trẻ đến đâu?"

Tôi không chút do dự nhận nhiệm vụ này. Để tránh dây dưa với Cố què ở phòng thường trực, tôi bảo Tôn Hỷ Minh bọn họ đưa Huệ Tiên đợi ở cửa lớn, bản thân tôi nhảy từ cửa sổ nhà vệ sinh tầng một vào. Tòa nhà này mỗi phòng làm việc, tôi đều thông thạo đường đi nước bước, tôi chạy từ tầng một lên tầng bốn, rất nhanh phát hiện chúng tôi đến không đúng lúc, vừa hay gặp ngày lao động nghĩa vụ của cán bộ, tòa nhà phức hợp gần như là tòa nhà không người, Hội Phụ Nữ, văn phòng kế hoạch hóa gia đình, khoa dân chính, tất cả văn phòng đều là "tướng quân sắt" khóa cửa. Tôi biết nên lập tức xuống thông báo cho người ở dưới lầu, nhưng vừa đến tầng bốn tôi như bị thần xui quỷ khiến, quên mất trọng trách trên vai. Như mộng du tiên cảnh thời thơ ấu, tôi chạy trên hành lang. Tôi chạy đến trước cửa phòng làm việc của Triệu Xuân Đường, nắm lấy tay nắm cửa hình tròn trên cửa, xoay một vòng sang trái, vẫn là cái tay nắm đó, vẫn xoay sang trái, nhưng cánh cửa đó không mở được. Nơi này từng là phòng làm việc của cha tôi, cánh cửa khảm kính mờ đó, tôi quá quen thuộc, trước đây trên cửa dán một tờ giấy "Người nhàn miễn vào", là nét chữ của cha, bây giờ là một tấm biển hữu cơ được đóng đinh trên khung cửa, vẫn là "Người nhàn miễn vào", là bốn chữ in ngay ngắn rồi. Tôi không biết tại sao tôi phải đẩy cửa, đẩy mấy cái, cửa không đẩy ra được, khóa cửa phát ra một tiếng chấn động kim loại sắc nhọn, âm thanh đáng ghét đó làm tôi hơi hoảng loạn. Tôi đi đến cầu thang tầng bốn, nghe thấy tiếng cãi vã của dân chài thấp thoáng truyền đến từ dưới lầu, lẽ ra nên đi xuống dưới, nhưng tôi lại bị thần xui quỷ khiến đứng ở đầu cầu thang, không nỡ rời khỏi tầng bốn như thế này. Tôi không biết mình muốn làm gì. Lúc đầu trong đầu tôi có một ý nghĩ đơn giản, có nên tè một bãi trên hành lang, làm kỷ niệm cho những cán bộ lên mặt kia không? Nghĩ lại, tôi lại không phải trẻ con, không nên làm việc ấu trĩ này. Vừa ngẩng đầu, tôi nhìn thấy bảng đen lớn ở đầu cầu thang, trên bảng viết thông báo khẩn cấp cán bộ xuống công trường lao động, những chữ phấn đó cho tôi cảm hứng, vẫn là viết hay hơn, viết có ý nghĩa hơn. Tôi lấy một mẩu phấn từ trên mép bảng, viết cái gì thì có ý nghĩa hơn nhỉ? Càng lo lắng đầu óc tôi càng trống rỗng, tôi vã hết mồ hôi, đột nhiên nhớ lại hồi đó có người phê phán khẩu hiệu của cha tôi, "Khố Văn Hiên là phần tử dị biệt giai cấp" - đó là nghĩa gì? Tôi mãi không rõ "dị biệt giai cấp" là tội danh gì, nhưng tôi khẳng định sự phê phán đó là sắc bén, sâu sắc, giàu ý nghĩa, thế là tôi vội vàng viết dòng chữ đó trên hành lang tầng bốn: "Triệu Xuân Đường là phần tử dị biệt giai cấp!"

Viết khẩu hiệu là một việc làm căng thẳng, tôi vứt phấn chạy xuống cầu thang tầng hai, đứng ở đó bình ổn tâm trạng. Tôi hơi sợ hãi, tiền sảnh dưới lầu sớm đã loạn cào cào rồi, một nam một nữ hai dân binh, đang ôm súng trường canh giữ trong cửa sổ phòng thường trực, giám sát chặt chẽ động thái của dân chài, Cố què ở phòng thường trực trái lại đang ở bên ngoài, ông ta vung vẩy đôi tay, khập khiễng xô đẩy dân chài, miệng không ngừng trách móc họ, "Đám người trên thuyền các người giác ngộ đúng là thấp, cũng không xem bây giờ là lúc nào, mang một đứa trẻ đến thêm loạn, Đông Phong số 8 sắp đại hội chiến rồi, ai còn ở trong văn phòng đọc báo? Ai rảnh tay nhận một đứa trẻ? Các người còn ở đây làm loạn, tôi không quản nữa, để dân binh đến xử lý các người."

Tôi vừa xuống thì Tôn Hỷ Minh lao về phía tôi, anh ta nói, "Cậu này, trong lầu không có cán bộ à, cậu ở trên lầu lâu thế, làm gì đấy?" Tôi không thể giải thích gì với Tôn Hỷ Minh, vẫy vẫy tay về phía dân chài, "Cán bộ đều ở trên công trường, chúng ta mau đi thôi, mang đứa trẻ đến công trường."

Nhặt trẻ dễ đưa trẻ khó, không ngờ khó đến vậy. Vợ Tôn Hỷ Minh bế Huệ Tiên, dân chài vây quanh họ đi xuống bậc thang của tòa nhà phức hợp, trông vẻ mặt mỗi người đều rất ấm ức. Đội ngũ lại đi qua bồn hoa, đi qua bức tượng lãnh tụ vĩ đại, Huệ Tiên kêu lớn, "Đó là Mao Chủ tịch, Mao Chủ tịch vẫy tay cháu tiến lên!" Tôn Hỷ Minh xoa đầu cô bé, thở dài nói, "Cô bé này giác ngộ đúng là cao, chúng ta đều phải tiến lên, chỉ có cháu là phiền toái thôi, cháu tiến lên đâu đây?" Vợ Đức Thịnh muốn thay vợ Tôn Hỷ Minh, chuẩn bị đón cô bé qua, vợ Tôn Hỷ Minh không chịu, nói, "Tôi không mệt, tôi muốn bế nó, bế được lúc nào hay lúc đó." Câu nói này của bà khiến dân chài đều cảm thấy đau lòng, mọi người vừa đi, vừa quay đầu nhìn Huệ Tiên, phụ nữ đều đến sờ bím tóc của Huệ Tiên, sờ đôi chân nhỏ của cô bé, miệng vợ Vương Lục Chỉ lại hát lên những lời sáo rỗng vô trách nhiệm, "Chúng ta đi công trường, đi tìm cán bộ, đi tìm mẹ đây."

Công trường bến tàu người đông như biển, tôi có kinh nghiệm, tìm người trước hết phải tìm cờ đỏ, tôi tìm thấy một lá cờ "Đội xung kích Người đầy tớ của nhân dân", dẫn Tôn Hỷ Minh bọn họ ùa đến mép hố, nhìn xuống dưới, quả nhiên phát hiện bóng dáng cao lớn vạm vỡ của Triệu Xuân Đường. Triệu Xuân Đường đội mũ bảo hộ, đi ủng cao su, đang dẫn một đám cán bộ đào đất.

Tôn Hỷ Minh và mấy người phụ nữ trao đổi ánh mắt, vợ Đức Thịnh lập tức cúi người, hướng xuống hố ra đòn phủ đầu hét lớn, "Triệu bí thư, cuối cùng đã tìm thấy ông rồi, đoàn thuyền chúng tôi nhặt được một đứa trẻ, đưa trẻ đến cho ông đây!"

Các cán bộ trong hố đất người thì ngước mắt nhìn lên trên một cái, người thì chỉ lo đào đất, không ai để ý đến chúng tôi.

Tôn Hỷ Minh trách vợ Đức Thịnh giọng nhỏ, ra hiệu các bà các chị mở miệng hét lớn, lần này vợ Đức Thịnh kéo vợ Tôn Hỷ Minh, còn có vợ Vương Lục Chỉ, ba người phụ nữ thi nhau hét lên, "Triệu bí thư, chúng tôi đưa trẻ đến cho ông đây."

Cán bộ văn phòng Trương Tứ Vượng là người đầu tiên đáp lại dân chài, "Cãi gì mà cãi? Biết các đoàn thuyền các người nhặt được một đứa trẻ, sao làm loạn như trời sập thế? Nhóm trị an đã báo cáo với Triệu bí thư rồi." Một cán bộ khác trong hố phẫn nộ nói, "Dân số nước ta đông thế này, mất một đứa trẻ có gì là lạ? Vào thời điểm mấu chốt này, chúng nó nhặt một đứa trẻ đến thêm loạn cho Triệu bí thư, đoàn thuyền Hướng Dương các người thật vô pháp vô thiên, vì đứa trẻ đó, bóp hỏng cả hạ bộ của Trần Đầu Trọc."

Dân chài tranh nhau phản bác cán bộ kia, nhất loạt phủ nhận việc từng tấn công hạ bộ của Trần Đầu Trọc, Vương Lục Chỉ đứng bên mép hố, chỉ vào mặt mình nói, "Xin các vị cán bộ đừng nghe một phía từ nhóm trị an, các ông nhìn mặt tôi xem, mặt tôi chẳng sưng thành cái bánh bao rồi sao? Ai đánh? Ngũ Lại Tử đánh! Chúng tôi đưa trẻ đến có gì sai, nhóm trị an dựa vào cái gì mà đánh người?"

Triệu Xuân Đường không nói lời nào, thậm chí chưa từng ngẩng mí mắt lên. Nhưng tôi chú ý đến hai động tác của Triệu Xuân Đường ở bên dưới, lần thứ nhất là vung tay, ý là bảo các cán bộ đuổi dân chài đi, các cán bộ đều qua đây đuổi người, dân chài sao chịu đi đây? Đức Thịnh đứng bên mép hố nói, "Đuổi chúng tôi vô ích, các ông là cán bộ lên đây trước đi, đón lấy đứa trẻ này, chúng tôi đi ngay." Động tác thứ hai của Triệu Xuân Đường có chút cáu kỉnh, *bạch* một tiếng cắm xẻng sắt vào trong đất, lần này Trương Tứ Vượng vội vàng chạy đến bên cạnh ông ta, hai người thì thầm to nhỏ một hồi, Trương Tứ Vượng gật đầu liên tục, đột nhiên hét lớn, "Tôn Hỷ Minh, anh xuống đây, xuống đây nói chuyện."

Tôn Hỷ Minh mang theo đứa trẻ định xuống, phụ nữ bên cạnh giành lấy đứa trẻ, "Anh xuống là được rồi, trẻ con không xuống."

"Các chị phụ nữ yên lặng một chút, đừng có xen mồm vào." Trương Tứ Vượng trong hố ngẩng đầu hét, "Để đứa trẻ cùng xuống đây, Triệu bí thư muốn xem đứa trẻ rốt cuộc là chuyện gì."

Tôn Hỷ Minh lại đi dắt tay Huệ Tiên, lần này là Huệ Tiên không chịu xuống dưới. "Mẹ cháu đâu có ở dưới đó," cô bé bĩu môi nhỏ nói, "Bảo cháu xuống dưới làm gì ạ?" Tôn Hỷ Minh nói, "Cháu xuống dưới gặp lãnh đạo, lãnh đạo có bản lĩnh lớn, họ mới giúp cháu tìm được mẹ." Cô bé thò đầu ra ngó vào hố một cái, làm quá lên nói, "Trong hố toàn bùn vàng, quần áo cháu bẩn thì sao?" Vương Lục Chỉ lúc này tiến lên, nhỏ giọng dỗ dành cô bé, "Người trong hố đều là cán bộ, họ vừa có quyền vừa có tiền, bẩn quần áo không sợ, bảo họ mua cái mới cho cháu."

Huệ Tiên được Tôn Hỷ Minh cõng trên vai, đung đưa xuống dưới hố, cô bé ngồi chễm chệ trên vai Tôn Hỷ Minh quan sát người trong hố, khá có phong độ đại tướng, đột nhiên, mắt cô bé bị chiếc áo hoa của cán bộ phụ nữ Lãnh Thu Vân thu hút, "Dì ơi, dì mặc áo của mẹ cháu à? Dì có nhìn thấy mẹ cháu không?"

Mọi người đều nhìn chiếc áo hoa của Lãnh Thu Vân, là loại vải nền xanh điểm xuyết hoa hướng dương vàng, cổ tròn, khuy kiểu tỳ bà, rất rõ ràng, mẹ của cô bé cũng có một chiếc áo như thế này. Các cán bộ đều kéo xẻng sắt ùa về phía Tôn Hỷ Minh, tò mò nhìn chằm chằm cô bé trên vai anh ta, "Tôn Hỷ Minh anh thả đứa trẻ xuống đi, để chúng tôi xem kỹ cô bé lanh lợi này." Tôn Hỷ Minh thả Huệ Tiên xuống, mấy nữ cán bộ vây Huệ Tiên vào giữa, nghiên cứu diện mạo của cô bé, họ nhất trí cho rằng cô bé này rất xinh đẹp, đặc biệt là nữ cán bộ Lãnh Thu Vân, bà không hiềm khích trước, kéo Huệ Tiên không buông tay, miệng xuýt xoa tán thưởng, "Cô bé xinh xắn quá, cô bé lanh lợi quá, mình mà có cô con gái như thế này, trong mơ cũng cười tỉnh."

Tôi nhìn thấy xẻng sắt của Triệu Xuân Đường vẫn cắm trong bùn, một bàn chân ông ta giẫm lên xẻng, rung rung, rung rung. Ông ta cũng đang ngắm nghía Huệ Tiên, giống như một nhân viên bưu điện giàu kinh nghiệm đang ngắm nhìn kiện hàng không rõ lai lịch, hơi nhíu mày, biểu cảm lại thản nhiên tự tại, "Hỏi cô bé này xem, có biết đọc thuộc lòng trích dẫn của Mao Chủ tịch không?" Mọi người thấy dáng vẻ của Triệu Xuân Đường nửa đùa nửa thật, không đoán ra ý đồ của ông ta khi nói câu này, Lãnh Thu Vân túm lấy bím tóc của Huệ Tiên, khẽ giật một cái, "Bí thư của chúng tôi hỏi cháu đấy, có biết đọc thuộc lòng trích dẫn của Mao Chủ tịch không?" Huệ Tiên chớp chớp mắt suy nghĩ một lúc, "Cháu biết! Tuyệt đối không được quên đấu tranh đấu tranh!" Mọi người ban đầu đều cười, cười xong thi nhau đi sửa cho cô bé, "Không phải đấu tranh đấu tranh, là đấu tranh giai cấp, cháu có biết cái gì gọi là đấu tranh giai cấp không?" Huệ Tiên không có tâm trí đối phó với sự dây dưa của các cán bộ, cô bé đột nhiên cắm đầu chạy về phía Triệu Xuân Đường, nhón chân, muốn chộp lấy cây bút máy trong túi áo của Triệu Xuân Đường, "Trong túi bố cháu cũng có ba cây bút máy!" Cô bé hét lên như vậy, một tay bắt đầu rút bút máy của Triệu Xuân Đường. Tôn Hỷ Minh vội vàng chạy tới kéo cô bé ra, "Không được lấy bút của bí thư, mau gọi người, mau gọi Triệu bí thư."

Triệu Xuân Đường rút một cây bút máy xuống, đặt vào tay Huệ Tiên, nói, "Cây bút máy này tặng cho cháu, cầm về học tập cho tốt." Tôn Hỷ Minh nói, "Anh nhìn xem, Triệu bí thư tặng cháu một cây bút máy đấy, Triệu bí thư cũng thích cháu." Dân chài ở phía trên ban đầu mừng cho Huệ Tiên, họ chờ Triệu Xuân Đường đưa ra thái độ tiếp theo, Triệu Xuân Đường lại cầm xẻng sắt lên. Dân chài xì xào bàn tán một hồi, nhìn Tôn Hỷ Minh như một con ruồi không đầu quay cuồng trong hố, Đức Thịnh liền hét lên ở phía trên, "Triệu bí thư, cho cô bé bút máy nó không dùng được, ông phải cho nó một cái cặp lồng một cái giường nhỏ mới hữu dụng chứ."

Câu nói này là đang thúc giục Triệu Xuân Đường. Người trong và trên hố đất đều yên lặng, chờ Triệu Xuân Đường bày tỏ thái độ, Triệu Xuân Đường như người không việc gì, chỉ lo cắm cúi làm việc, chân ông ta giẫm mạnh lên xẻng sắt, xúc một đống bùn lớn, nhẹ nhàng quăng xuống chân Đức Thịnh, Đức Thịnh né một cái, miệng gào thét lên, "Triệu bí thư sao ông cố ý xúc bùn vào người tôi thế? Triệu bí thư ông rốt cuộc bán thuốc gì trong hồ lô? Mau cho một câu trả lời đi, đứa trẻ này, rốt cuộc chúng tôi nên đưa đến đâu?" Triệu Xuân Đường hoàn toàn không thèm đếm xỉa đến Đức Thịnh, vẫy tay với Tôn Hỷ Minh, Tôn Hỷ Minh vừa qua, ông ta chỉ vào mũi Tôn Hỷ Minh mà quát mắng, "Đoàn thuyền Hướng Dương các người còn có chút tinh thần nhân đạo cách mạng nào không? Cô bé đáng yêu như thế, các người cứ nhất quyết vội vàng đưa đến chính quyền? Cũng không xem bây giờ là tình hình gì, bên này Đông Phong số 8 đại hội chiến, các người bế một đứa trẻ đưa đi khắp nơi, gây ra chuyện gì vậy? Đứa trẻ này, không được đưa đi đâu nữa, cứ "treo" ở đoàn thuyền Hướng Dương các người."

Dân chài phổ biến không hiểu ý nghĩa của chữ "treo", thái độ này quá mơ hồ. Tôn Hỷ Minh nhìn lên trên như cầu viện, dân chài đều nhìn tôi, "Đông Lượng, cậu biết "treo" là sao không?" Tôi ngẫm nghĩ một lát, nói, "Treo nghĩa là đợi đấy, hôm nay họ không nhận trẻ, phải đợi sau này xem sao." Đức Thịnh não bộ thông minh, rất nhanh phản ứng lại, nói, "Treo với chả thả, chẳng phải là đá bóng sao, hắn ta đá đứa trẻ trả về cho chúng ta rồi." Vợ Đức Thịnh phụ họa, "Quả bóng này đá không được đâu, cha của Đông Lượng đã nói, nhặt một đứa trẻ nuôi, không phải nuôi chó nuôi mèo, rất không dễ dàng, cần lương thực, cần hộ khẩu, còn cần một đống thủ tục!"

Tôn Hỷ Minh tổng hợp ý kiến của dân chài, đi đến trước mặt Triệu Xuân Đường nói, "Triệu bí thư à, tôi biết Đông Phong số 8 quan trọng hơn đứa trẻ, đoàn thuyền chúng tôi có thể gánh vác chia sẻ lo âu cho các lãnh đạo, để đứa trẻ lại trên thuyền cũng được, nhưng không phải cách để này, cứ thế mang nó về thuyền, đứa trẻ thành người "đen", có lỗi với nó, người khác vu khống chúng tôi bắt cóc trẻ con, chúng tôi có lỗi với chính mình, ông Triệu bí thư phải cho chúng tôi một câu trả lời, lập một văn tự hay cái gì đó chứ?"

Mặt Triệu Xuân Đường đã tái mét, ông ta nháy mắt với Trương Tứ Vượng, Trương Tứ Vượng vứt xẻng sắt trong tay xuống, xông lên túm lấy cổ áo Tôn Hỷ Minh, "Tôn Hỷ Minh anh biết tại sao anh cả đời không vào Đảng được không? Anh đúng là đầu heo mà, anh lãnh đạo đoàn thuyền gì, một đám quần chúng lạc hậu, không giác ngộ, không tu dưỡng, còn không có quy củ! Đến bao nhiêu người thế này, đều là đầu heo, câu trả lời của Triệu bí thư đã rõ ràng thế rồi, "treo" lên! "Treo" lên mà cũng không hiểu, các anh còn đòi câu trả lời gì? Không thấy Triệu bí thư đang bận tối tăm mặt mũi à, các anh đòi ông ấy câu trả lời về đứa trẻ, trên đòi ông ấy câu trả lời về Đông Phong số 8, câu trả lời nào quan trọng? Anh tự nói xem nào!"

Tôn Hỷ Minh lắp bắp, Huệ Tiên mở to mắt quan sát biểu cảm của những người lớn trong hố, kéo tay áo Tôn Hỷ Minh hỏi, "Các chú rốt cuộc đang cãi nhau cái gì? Cháu đâu phải cái áo, sao lại treo lên ạ?" Cán bộ và dân chài đều khó mà trả lời câu hỏi của cô bé, vợ Đức Thịnh ở phía trên rụt rè nói, "Treo lên không phải kế lâu dài đâu, sau này sẽ có phiền phức, bây giờ các ông nhiều cán bộ ở dưới, không thể lên một người an trí đứa trẻ à? Chẳng lẽ một đứa trẻ còn không quan trọng bằng một xẻng đất?" Trương Tứ Vượng trừng mắt với vợ Đức Thịnh, "Nhà Đức Thịnh đừng tưởng cô mồm mép tép nhảy, tôi nói cho cô biết, thời kỳ đặc biệt, tất cả đều phải nhường đường cho Đông Phong số 8, một xẻng đất cách mạng, chính là quan trọng hơn một đứa trẻ!"

Dân chài không biết phản bác Trương Tứ Vượng thế nào, trong chốc lát mọi người đều không có chủ kiến, trơ mắt nhìn Tôn Hỷ Minh mang Huệ Tiên lên trên. Vợ Tôn Hỷ Minh đón Huệ Tiên vào lòng, dân chài không cam tâm dừng lại ở đây, đứng thành một vòng trên miệng hố, gây áp lực lên các cán bộ trong hố, các cán bộ cũng xì xào bàn tán, Trương Tứ Nhãn vừa thì thầm gì đó bên tai Triệu Xuân Đường, vừa vẫy tay ra hiệu với dân chài, mau rời đi, mau cút đi! Dân chài đều không chịu đi, lén nghe tiếng nói các cán bộ dưới hố bày tỏ ý kiến, họ đều dùng mắt nhìn chằm chằm Triệu Xuân Đường, Triệu Xuân Đường rút bút máy viết gì đó trên một tờ giấy. Cuối cùng, Trương Tứ Vượng cầm mảnh giấy của Triệu Xuân Đường chạy đến mép hố, vung vẩy mảnh giấy hét với Tôn Hỷ Minh, "Cầm cái giấy này, đi tìm trạm trưởng trạm lương thực Diêu lĩnh năm cân gạo! Bây giờ lương thực căng thẳng, năm cân gạo này là khẩu vị cho đứa trẻ, ăn xong lại đến phê giấy, tôi nhắc nhở các anh, tuyệt đối đừng tham lam khẩu phần của đứa trẻ!"

Tôn Hỷ Minh nhận mảnh giấy ngẩn người nửa ngày, khuôn mặt đỏ gay. "Năm cân gạo? Triệu bí thư ông coi chúng tôi là ăn mày à?" Tôn Hỷ Minh dậm chân, lấy một cục bùn *bạch* một tiếng đè lên mảnh giấy đó, "Chúng tôi tham lam năm cân gạo này à? Các người thực sự coi người trên thuyền là rẻ rúng à!" Tôn Hỷ Minh mặt đỏ tía tai, lớn tiếng tuyên bố với cán bộ trong hố, "Tức chết người, tôi mà còn vì chuyện đứa trẻ này tìm các người nữa, tôi không mang họ Tôn, tôi không phải là người * đẻ, đứa trẻ này các người cán bộ không quản thì chúng tôi quản! Cầm năm cân gạo đó về nuôi gà đi, nuôi vịt đi, chúng tôi không thèm, đoàn thuyền Hướng Dương chúng tôi mười một chiếc thuyền, vẫn nuôi nổi một đứa trẻ!"