Không biết người đàn bà nhà Đức Thịnh có mách lẻo với cha tôi hay không, cũng không biết cha đã nghe được những lời đồn thổi gì từ miệng những người sống trên thuyền, chỉ biết một ngày nọ trước khi tôi lên bờ, đột nhiên bị cha gọi lại. Ông cầm một tờ giấy trong tay nói: "Đông Lượng, ta đã lập cho con một lịch trình lên bờ, con xem cho kỹ, từ hôm nay trở đi, mỗi lần con lên bờ đều phải tuân thủ theo quy định trên lịch trình, không được phép chậm trễ, không được phép lên bờ làm những chuyện không đứng đắn!"

Tôi nhận lấy tờ giấy nhìn thử, quả nhiên là một bảng lịch trình lên bờ, nội dung đại khái như sau: tổng thời gian lên bờ là hai tiếng, mua sắm nhu yếu phẩm trên thuyền gói gọn trong bốn mươi phút, tắm rửa cắt tóc đi vệ sinh không được quá ba mươi phút, đi bưu điện gửi thư, đi bệnh viện lấy thuốc những việc linh tinh khác là hai mươi phút, thời gian còn lại dùng để đi bộ hoặc tùy nghi di chuyển. Tôi cầm lịch trình trong lòng liền lạnh toát, quát lên với cha: "Con không phải phạm nhân, phạm nhân được phóng lưu mới bị quy định thời gian!" Cha nói: "Nếu ta không quản giáo nghiêm khắc, con cũng chẳng còn cách nhà tù bao xa nữa đâu. Đừng tưởng ta ở trên thuyền cái gì cũng không biết, nói cho con hay, con đánh một cái rắm ở trấn Du Phường, ta đều nghe thấy hết!"

Tôi trong lòng có tật nên đành ngậm bồ hòn làm ngọt. Trước khi lên bờ tôi thu dọn túi du lịch trước, sau đó tỉ mỉ chỉnh trang lại vẻ ngoài, cha ở bên cạnh bất mãn trừng mắt nhìn tôi: "Tóc tai bôi nhiều dầu như vậy để làm gì? Giày da lau sáng bóng như vậy có ý nghĩa gì? Vẻ bề ngoài không quan trọng, tâm hồn đẹp mới là đẹp, con có hiểu không?" Ông chỉ vào chiếc đồng hồ báo thức trong khoang cabin nhắc lại quy định của mình: "Ta ở trên thuyền nhìn đồng hồ báo thức đây, hai tiếng, con tuyệt đối đừng quên, quá một phút thôi, ta cũng sẽ không tha cho con." Tôi xách túi du lịch trèo ra khỏi khoang sau, đi đến cửa khoang, nghe thấy một mệnh lệnh khác của cha: "Đứng lại, còn một quy định ta quên chưa nói, từ hôm nay trở đi, mỗi lần con lên bờ đều phải thề trước bà nội con!" Tôi ngơ ngác nhìn ông: "Hôm nay đâu phải ngày hai mươi bảy tháng chín, con lên bờ đi mua dầu mua gạo, thì thề thốt cái gì?" Ông kéo lấy cánh tay tôi, nâng cằm tôi lên, bắt tôi ngước nhìn di ảnh liệt sĩ Đặng Thiếu Hương treo trên vách cabin: "Không biết thề thì ta dạy con, thề không nhất thiết phải học thuộc những lời lẽ hào hùng, nhìn ảnh bà nội con, nhìn một phút!" Tôi cứ thế bị cha nâng cằm, đứng mất một phút, sau một phút tôi nghe thấy giọng nói nghiêm khắc và nặng nề của cha: "Ghi nhớ, con có thể lừa ta, nhưng không được phép lừa dối bà nội con, nơi không nên đến tuyệt đối đừng đến, việc không nên làm tuyệt đối đừng làm. Trên bờ hiện nay phong khí không tốt, con làm việc gì cũng phải suy nghĩ một chút, con là hậu duệ của ai, tuyệt đối đừng bôi tro trát trấu vào anh linh của bà nội con!"

Khi tôi lên bờ nhìn thấy Đại Phượng và Nhị Phượng, con gái của Vương Lục Chỉ, đang phơi rau cải tuyết bên mạn thuyền. Đại Phượng ôm một cây cải tuyết, ánh mắt rực lửa nhìn chằm chằm tôi, con bé nói: "Khố Đông Lượng, anh ăn diện chỉnh tề thế kia, đi xem mắt à?" Tôi không thèm để ý đến Đại Phượng, Đại Phượng không sao, nhưng em gái nó là Nhị Phượng lại ra mặt đòi công bằng cho chị, nó hung dữ nói: "Đại Phượng, sao chị lại rẻ rúng thế, không có việc gì không thể đi nói chuyện với nước sông sao? Chị nói mấy lời nhảm nhí đó với hắn làm gì? Ai mà không biết hắn lên bờ để làm gì? Đến tiệm cắt tóc Nhân Dân, cóc ghẻ đòi ăn thịt thiên nga!" Cũng không biết Nhị Phượng có cố tình dọa tôi hay không, nó còn cố ý liếc mắt về phía con thuyền số 7 của nhà tôi, miệng nói: "Cũng thật là, đội thuyền nhiều người hóng hớt thế này, anh ta không chịu học hành tử tế, sao lại không có ai đi mách với bố anh ta chứ?" Tôi tăng tốc bước chân, xuyên qua tầm mắt của hai chị em Đại Phượng, như thể băng qua một bãi mìn nguy hiểm. Băng qua bờ kè, chạy ngang qua trạm bơm dầu, tôi nghe thấy tiếng Lý Cúc Hoa ngâm thơ vọng ra từ trong trạm bơm: "Thanh xuân ơi thanh xuân, ngươi là một ngọn lửa, vì chủ nghĩa cộng sản, cháy lên, cháy lên!" Tôi vội vàng lên đường, nhìn thấy bản thân Lý Cúc Hoa cũng như một ngọn lửa lao ra từ trạm bơm dầu, suýt chút nữa đâm sầm vào tôi. Nó đâm vào tôi, làm ra vẻ vừa thẹn vừa giận: "Anh này, đi đường sao mà nhanh thế. Đi chữa cháy à?" Tôi nói với nó: "Tiếng phổ thông của cô tệ thế này, ngâm thơ làm gì?" Nó không bận tâm đến sự mỉa mai của tôi, mân mê hai bím tóc nói: "Khố Đông Lượng, anh mua giúp tôi hai sợi dây chun buộc tóc ở cửa hàng tạp hóa được không, dây chun của tôi sắp đứt rồi." Tôi nói tôi không rảnh, làm gì có thời gian đi cửa hàng tạp hóa mua dây chun. Nó phát ra tiếng cười khinh bỉ trong mũi: "Khố Đông Lượng, anh mà không rảnh? Anh không rảnh chạy đến tiệm cắt tóc ngồi cả nửa ngày? Tôi ngại chẳng muốn nói anh đấy, anh hiếm khi mới lên bờ, thời gian quý báu, sao không đi xem báo, chơi bóng rổ, làm chút việc lành mạnh tiến bộ? Trong tiệm cắt tóc có gánh xiếc à? Anh ngày nào cũng đến tiệm cắt tóc, để người ta bàn tán kìa!"

Lịch trình của cha khiến tôi quý thời gian như vàng. Hôm đó tôi vừa chạy vừa thở, lúc chạy vào tiệm cắt tóc Nhân Dân không khỏi hơi hụt hơi. Tôi vừa vào đã nghe thấy tiếng nói bốn phía trong cửa tiệm: "Lại đến rồi, nó lại đến rồi, chạy đến thở hổn hển!" Tôi giả vờ như không nghe thấy, ngồi lên chiếc ghế xoay của Lão Thôi rồi nói: "Cạo cho cái đầu!" Họ đều không đếm xỉa đến tôi, có một người phụ nữ đầu quấn đầy lô cuốn liếc mắt nhìn tôi, nói: "Hôm nay nó khôn rồi, cạo cái đầu, là có cái cớ để ngồi lỳ ở đây." Lão Thôi cầm tông đơ và kéo đi tới, không biết sao tôi cảm thấy ông ta khí thế hung hăng, dường như đang cầm dao mổ lợn đi tới vậy. Tôi cạo đầu là bị ép buộc, ông ta cắt tóc cho tôi không tự nguyện, thỉnh thoảng lại vặn đầu tôi, nói: "Ngồi cho yên, ngồi yên, đừng nhìn ngó lung tung, đây là tiệm cắt tóc, không phải rạp chiếu phim." Mắt tôi nhìn vào gương, ánh mắt giống như hoa hướng dương hướng về phía Huệ Tiên đang đứng, thế này thì mắt tôi trông như bị lác, Lão Thôi nhìn thấy ánh mắt tôi từ trong gương, bàn tay vỗ mạnh vào vai tôi một cái: "Thằng nhãi ranh, mày xem phim cũng phải nhìn thẳng, cứ liếc mắt nhìn cái gì hả? Mắt sắp rớt ra ngoài rồi kìa." Tôi phát hiện ra tấm gương làm lộ bí mật của mình, bèn lấy một tờ báo, định dùng báo che mắt lại, Lão Thôi mất kiên nhẫn, giật lấy tờ báo ném xuống ghế: "Mày đâu phải cán bộ lớn gì, cạo đầu mà đọc báo cái gì?" Là tôi tự muốn cạo đầu, tôi đành tự nhận xui xẻo. Lão Thôi cắt tóc cho phụ nữ thì luôn dịu dàng ân cần, với tôi lại thô lỗ vô lễ, ông ta coi đầu tôi như một mảnh đất đen hoang vu, kéo và tông đơ cùng lúc ra trận, như cái bừa cày da đầu tôi, như máy gặt liên hợp gặt trụi tóc tôi. Tôi còn không dám kêu đau, vừa kêu đau, ông ta liền dừng lại, vẻ mặt khó chịu nói với Huệ Tiên: "Huệ Tiên cô đến đây, người cô gọi đến thì cô tự chịu, cô đến cắt cho nó đi."

Huệ Tiên không muốn gánh cái danh tiếng này, tại chỗ thanh minh cho mình: "Sao lại là tôi gọi đến? Đây đâu phải địa bàn của nhà ai, là tiệm cắt tóc mà, anh ấy là khách hàng, chúng ta là thợ cắt tóc, anh ấy có quyền vào, chúng ta không có quyền đuổi anh ấy đi chứ." Lập trường của Huệ Tiên nghe ra thì không thiên vị, nhưng tôi không nắm bắt được tâm tư của cô ấy, tôi phát hiện ra một hiện tượng kỳ lạ mới, lúc trước cô ấy muốn cắt tóc cho tôi, tôi không dám, bây giờ tôi mong chờ cô ấy đến, thì cô ấy lại không dám. Cô ấy nói: "Lão Thôi à, anh là chiến sĩ thi đua phục vụ, không thể thái độ với khách hàng được, tay nghề anh tốt, cứ cắt cho anh ấy đi, anh ấy cũng đâu có chịu để tôi cắt đâu."

Cô ấy đã học được cách khéo ăn khéo nói. Tôi không biết tại sao cô ấy không chịu qua đây, là sợ tôi hay chán ghét tôi, là chán ghét mái tóc của tôi hay chán ghét cơ thể tôi, là sợ cơ thể tôi hay sợ trái tim tôi? Cô ấy ngày càng lạnh nhạt với tôi, tôi không oán cô ấy, ảo tưởng cuối cùng vẫn là ảo tưởng, tôi không mê luyến ảo tưởng. Tôi ngồi trên ghế xoay, đôi khi trong đầu sẽ hiện ra vài suy nghĩ đê tiện, tôi thà là một chiếc ghế xoay trong tiệm cắt tóc, ngày ngày được sớm tối bên Huệ Tiên, tôi thà là cái tông đơ trong tay Huệ Tiên, ngày ngày có thể nhìn thấy cô ấy, nhìn thấy từng vị khách của cô ấy. Tôi ngày càng tỉnh táo về thân phận của mình, tôi chẳng là gì cả, tôi là một kẻ giám sát. Nhất cử nhất động của Huệ Tiên đều sẽ được tôi ghi vào hồ sơ, cái vòng tròn nhỏ trong tiệm này càng đáng để tôi quan sát nghiên cứu, trong vòng tròn nhỏ này rốt cuộc đều là những người gì? Động cơ gì khiến họ đến tiệm cắt tóc? Tại sao có người cứ lề mề đặc biệt chờ Huệ Tiên, là đã hẹn trước hay là đơn phương tình nguyện? Họ nói chuyện phiếm không đầu không đuôi, là trò chuyện hay là tán tỉnh? Tôi đều phải giám sát. Đôi mắt tôi là chiếc máy ảnh được chế tạo đặc biệt dành cho Huệ Tiên. Đôi tai tôi là chiếc máy ghi âm được cài đặt dành cho Huệ Tiên, dựa trên quan sát của tôi về vòng tròn nhỏ này, ít nhất có năm thanh niên một trung niên có ý đồ bất chính với Huệ Tiên, nhưng tôi không biết người Huệ Tiên thầm mến là ai, cô ấy dường như đang chờ đợi, chắc chắn không phải chờ tôi, tôi không biết cô ấy đang chờ ai.

Hôm đó không may, tóc tôi mới cắt được một nửa, Triệu Xuân Mỹ và dì Kim ở hiệu thuốc bệnh viện kết bạn tìm đến, lắc lư eo nhỏ bước vào tiệm cắt tóc Nhân Dân. Hai người đàn bà này tuổi đã xế chiều nhưng vẻ quyến rũ vẫn còn, đều đi đôi giày cao gót màu trắng, xách chiếc túi trắng, mỗi người ngồi một chiếc ghế xoay, đều muốn chờ Lão Thôi làm tóc. Có lẽ hình ảnh của tôi trong tiệm trông lạc lõng, Triệu Xuân Mỹ nhìn một cái đã nhận ra tôi, sự quyến rũ giữa lông mày lập tức tan biến, tôi nghe thấy bà ta hét lên chói tai: "Người này đến đây làm gì? Ai cũng đến đây được à, đây còn là tiệm cắt tóc Nhân Dân không hả?"

Lão Thôi lầm bầm: "Bà hỏi tôi thì tôi hỏi ai đây? Ai bảo đây là tiệm cắt tóc Nhân Dân, nó là nhân dân, đến cắt tóc mà."

"Nó là nhân dân cái gì? Nó mà tính là nhân dân thì làm gì còn kẻ thù giai cấp nữa." Triệu Xuân Mỹ nói: "Các người có biết không hả? Nó thích viết khẩu hiệu phản động đấy, thường xuyên viết khẩu hiệu phản động về anh trai tôi!"

Oan gia ngõ hẹp. Tôi vừa nhìn thấy Triệu Xuân Mỹ và dì Kim liền không ngẩng đầu lên nổi. Đây là bí mật từ nhỏ đến lớn của tôi, vừa nhìn thấy những người đàn bà từng qua lại với cha, tôi liền đỏ mặt tim đập. Tôi nhớ danh sách những người đàn bà đó từng khai sáng giới tính cho tôi, ngày nay tên của họ vẫn như một giấc mơ xuân bí mật, nhục dục và gợi cảm, mang theo bóng đen bi kịch. Mấy năm không gặp, Triệu Xuân Mỹ ngày càng gầy, dì Kim ngày càng béo, khuôn mặt chùng nhão của họ bôi đầy phấn son, hai người đều mặc áo kiểu Lênin chiết eo, một cái màu vàng mơ, một cái màu xanh lục đậm, làm nổi bật cái eo sưng phù béo mập, còn có cái mông phẫn nộ vểnh lên. Ký ức tuổi dậy thì khiến tôi cảm thấy nghẹt thở, bên tai loáng thoáng vang lên tiếng thét của cha: "Cẩn thận, cẩn thận!" Tôi lặng lẽ làm một động tác nhỏ, hai tay túm chặt lấy tấm vải trùm trắng, giấu kín cơ thể mình hoàn toàn.

Tôi nghe thấy giọng nói bênh vực của Huệ Tiên: "Triệu Xuân Mỹ chị đừng có nâng cao quan điểm thế, phản đối Mao Chủ tịch, phản đối Đảng Cộng sản mới tính là phản động, cậu ấy phản đối là phản đối Bí thư Triệu, Bí thư Triệu cũng chỉ là cán bộ cấp khoa thôi mà, viết khẩu hiệu về ông ta, không tính là phản động đâu."

Triệu Xuân Mỹ chép miệng một cái, lập tức chĩa mũi dùi về phía Huệ Tiên: "Cô là cái thứ Thiết Mai nhỏ mà lại nhảy ra bênh vực nó à? Cô tính là người gì của nó, nó là người gì của cô? Lập trường của cô chạy đi đâu rồi?"

Dì Kim ở bên cạnh hùa theo Triệu Xuân Mỹ, cười quái dị: "Xuân Mỹ, cô hồ đồ rồi, bọn họ vốn dĩ là cùng một lập trường, đều là đội thuyền Hướng Dương, đều là lập trường của người trên thuyền mà."

Sắc mặt Huệ Tiên thay đổi hẳn, đặt phịch chiếc kéo trong tay lên bàn, đi vào khu vực lò hơi bên trong, vừa đi vừa nói: "Được, tôi là người trên thuyền, các người là người trên bờ, không trêu vào các người thì trốn không được à? Hôm nay tôi nghỉ, phiền!"

Tôi nhìn Huệ Tiên đi vào khu lò hơi, cô ấy vừa đi, cửa tiệm cắt tóc sáng sủa liền ảm đạm, tiêu điều, lạnh lẽo thấu xương, cô ấy vừa đi tôi cảm thấy bốn bề thọ địch, cũng vội vã muốn đi, Lão Thôi lại bỏ mặc tôi để đi chăm sóc mái tóc của Triệu Xuân Mỹ. Tôi hét với Lão Thôi: "Lão Thôi, tôi cạo được một nửa, sao ông có thể đi? Tôi còn có việc gấp đây!" Lão Thôi nói: "Ở đó chờ đi, mày thì có việc gấp gì? Mày không phải là cái ghế sống của tiệm cắt tóc chúng tao sao, sao hôm nay lại gấp thế?" Tôi nói: "Hôm nay tôi có việc gấp, không chờ nổi, ông cắt xong đầu cho tôi rồi hãy đi!" Lão Thôi chưa kịp nói gì, Triệu Xuân Mỹ từ trên ghế xoay giận dữ quay đầu lại, trừng mắt lườm tôi, rồi hét lớn với Lão Thôi: "Đồ chó con của Khố Văn Hiên, ông đi cắt cho nó làm gì? Nó mà còn dám ngạo mạn như thế, tôi sẽ tiết lộ một tin nội bộ cho mọi người biết!" Bà ta vừa nói thế, mắt tất cả mọi người trong tiệm đều trừng lên nhìn bà ta: "Tin nội bộ gì? Bà nói cho chúng tôi nghe xem, nói khẽ thôi là được." Triệu Xuân Mỹ vung tay đầy hào hùng, nói: "Nói thì nói, tôi còn sợ nó nghe thấy à? Tôi bảo cho mọi người biết, Khố Văn Hiên giả danh liệt sĩ mấy chục năm nay, nó không phải con trai của Đặng Thiếu Hương, là con trai của Khâu lão đại, tên cướp sông ấy! Mẹ nó không phải Đặng Thiếu Hương, là Lạn Thái Hoa, Lạn Thái Hoa là người thế nào, trước giải phóng làm gái điếm trên thuyền rượu đấy!"

Cửa tiệm bỗng trở nên im phăng phắc, rồi đột nhiên như nổ tung, tôi nghe thấy mấy âm tiết Khâu lão đại, Lạn Thái Hoa, ám xướng cứ như một đàn ruồi bay lượn trên không trung cửa tiệm. Khi tôi lao về phía Triệu Xuân Mỹ, liền bị một bàn tay túm lấy tay áo, là Huệ Tiên nghe tiếng chạy ra, cô ấy liều mạng đẩy tôi về phía cái ghế, vừa hét lên gay gắt: "Triệu Xuân Mỹ, chị điên rồi à? Trong miệng tích chút đức đi, cho dù chị với nhà cậu ấy có thâm thù đại hận gì, cũng không thể bịa đặt tổ tông người ta như vậy, cẩn thận trời đánh thánh đâm!" Triệu Xuân Mỹ trốn ra sau một chiếc ghế xoay, cái miệng không hề yếu thế: "Tôi bịa đặt tổ tông nhà nó? Tôi không có cái rảnh đó, cũng không có cái trình độ đó, nói cho các người biết đây là tin nội bộ. Anh trai tôi nói rồi, họ Khố mà còn gây chuyện còn đi kiện, tin nội bộ sẽ nâng cấp thành tin tham khảo, còn kiện còn gây, tin tham khảo sẽ thành tin công khai rồi!"

Khi tôi lại lao về phía Triệu Xuân Mỹ, là Lão Thôi và Tiểu Trần gắt gao giữ chặt tôi, lúc này họ trông có vẻ hơi thương hại tôi, Lão Thôi khuyên tôi bình tĩnh: "Bình tĩnh bình tĩnh, cậu đừng chấp nhất với đàn bà, đàn ông đánh nhau với đàn bà, đàn ông đều phải chịu thiệt chút, cậu là nam nhi đại trượng phu đi đánh một người đàn bà thì tính là anh hùng gì?" Tiểu Trần nói: "Dù sao cũng là tin nội bộ, là thật hay giả còn khó nói, chỉ có mấy người chúng ta nghe thấy thôi, chúng tôi đảm bảo không ai truyền ra ngoài đâu." Hai thợ cắt tóc lôi tôi đến cạnh cửa kính, tôi đang định đẩy họ ra để tự mình đi ra ngoài, nghe thấy Triệu Xuân Mỹ vẫn không chịu buông tha còn đang làm càn: "Lão Thôi, Tiểu Trần, các người kéo nó làm gì? Để nó lại đây, để nó lại đây, tôi hoan nghênh nó đến, đang lo không có cách thu dọn nó đây, nó mà dám đánh tôi, vừa hay đưa nó ra pháp luật!" Tôi tức giận trong lòng liền tính toán, làm sao để có thể hạ uy phong của Triệu Xuân Mỹ, cũng là sự lựa chọn trong một khoảnh khắc. Tôi nhớ đến nội dung riêng tư nhất trong sổ tay công tác của mẹ, liền cao giọng hét lên: "Tôi cũng tiết lộ cho mọi người một tin mật tuyệt đối, mọi người nghe cho kỹ đây, Triệu Xuân Mỹ từng thổi kèn cho Khố Văn Hiên! Thổi kèn mọi người có hiểu không? Không hiểu thì hỏi Triệu Xuân Mỹ, bà ta là chuyên gia thổi kèn đấy!"

Triệu Xuân Mỹ nhất thời sững sờ ở đó, Lão Thôi và đám người nhìn trừng trừng tôi bằng đôi mắt chớp chớp. Dì Kim kia chắc hẳn dự cảm được sự nguy hiểm liên lụy, vớ lấy một cái lược ném về phía tôi: "Đê tiện, đê tiện chết đi được, các người mau đuổi thằng lưu manh nhỏ này ra ngoài đi!"

Dì Kim ngược lại tự rước họa vào thân, tôi đang cơn giận dữ, không chút lưu tình vạch trần sự riêng tư của bà ta: "Kim Lệ Lệ, bà bớt giả vờ đi, bà cũng chẳng sạch sẽ gì, bà chủ động thổi kèn thay cho Khố Văn Hiên, một tháng thổi năm lần, tháng sáu năm một chín bảy mươi, thổi năm lần, bà có thừa nhận không?"

Trong tiệm nổ tung, lần này là hai người đàn bà muốn lao vào liều mạng với tôi. Tôi đứng ở cửa không trốn, cùng với lòng căm thù được trút bỏ theo một cách sảng khoái, cả người tôi run rẩy, nước mắt suýt chút nữa rơi xuống. Tôi cứ đứng đó chờ, trả thù khơi dậy trả thù, kẻ báo thù chờ đợi kẻ báo thù, đây là sự giao dịch công bằng. Lão Thôi và Tiểu Trần đều giấu đi vẻ cười cợt bất chính, đi kéo hai người đàn bà, miệng không ngừng an ủi họ. Tôi nghe thấy Triệu Xuân Mỹ hét lên: "Lấy dao lại đây, tôi muốn đâm chết con chó con của Khố Văn Hiên!" Dì Kim khóc lóc thảm thiết, vừa khóc vừa oán trách: "Là tên lãnh đạo hồ đồ nào đã đưa Khố Văn Hiên xuống đội thuyền vậy? Bố con chúng nó nên đi xung quân, đi Tây Bắc cải tạo lao động, nên bị bắn chết, vĩnh viễn đừng đến trấn Du Phường!"

Huệ Tiên cầm cái mũ rơm đi ra trong ba bước, cô ấy nhét cái mũ rơm vào tay tôi, vừa liều mạng đẩy tôi ra ngoài cửa: "Đi mau đi mau, Khố Đông Lượng cậu cũng không phải thứ tốt lành gì, chuyện đê tiện thế này mà cậu cũng dám nói ra!" Tôi nhất thời không nói được lời nào, chỉ chỉ cái đầu âm dương của mình. Cô ấy vỗ vỗ cái mũ rơm nói: "Chẳng phải cho cậu mũ rơm rồi sao, sao cậu ngốc thế? Đội mũ rơm mà đi đi, mau đi đi, oan oan tương báo không có hồi kết đâu, hai người đàn bà này cậu không trêu vào nổi đâu!"

Đúng là nên đi rồi. Tôi vẫn nhớ lịch trình mà cha đã lập ra. Thời gian càng quý giá, tôi càng không nắm bắt được. Nửa tiếng lãng phí trong tiệm cắt tóc, tôi chỉ thu hoạch được một bụng giận dữ, còn có cái đầu âm dương bị cạo một nửa. Tôi đội cái mũ rơm của Huệ Tiên lên đầu, cái mũ rơm đó truyền đến một chút ấm áp, cũng giúp tôi khôi phục lại sự bình tĩnh. Thời gian này tôi nên đi trạm lương dầu mua dầu mua bột, tôi đi về phía trạm lương dầu, đi được vài bước mới phát hiện túi du lịch của mình để quên ở tiệm cắt tóc, không có bình dầu tôi lấy gì mua dầu, không có túi bột tôi lấy gì mua bột mì? Tôi nên quay lại lấy túi du lịch, nhưng tôi không dám quay lại, Triệu Xuân Mỹ và dì Kim có lẽ vẫn còn trong tiệm cắt tóc.

Tôi đi ngang qua nhà tắm Công Nông ở góc phố, đứng ở cửa do dự, có nên tranh thủ lúc này vào tắm một cái không nhỉ? Ngước mắt lên tôi thấy Lão Doãn ở cửa hàng văn phòng phẩm kẹp nách một túi quần áo từ trong nhà tắm đi ra, ông ấy nói: "Đông Lượng, sao cậu lại đội mũ rơm đi tắm thế? Đội thuyền của các cậu có bao nhiêu người đang tắm trong kia kìa, mau vào trong tìm họ đi." Ông ấy nói vậy làm tiêu tan ý định của tôi, thói quen nuôi dưỡng từ nhỏ không sửa được, tôi chưa bao giờ tắm cùng với dân chài. Tôi nhìn khuôn mặt hồng hào của Lão Doãn, đột nhiên nhớ ra ông ấy là người thông thạo tin tức ở trấn Du Phường, scandal kinh hoàng mà Triệu Xuân Mỹ tiết lộ là thật hay giả, ít nhất cũng nên tìm hiểu qua ông ấy một chút. Tôi liền nói: "Lão Doãn, cháu không phải đến tắm, là đến hỏi ông một chuyện." Lão Doãn ồ lên một tiếng, nửa cười nửa không nhìn tôi: "Cậu có chuyện gì cứ hỏi đi, chỉ sợ chuyện cậu hỏi khó quá, ông cũng không trả lời được." Tôi vốn định trực tiếp xác minh lời nói của Triệu Xuân Mỹ, lời đến bên miệng lại không còn dũng khí, tôi hỏi ông ấy: "Lão Doãn, ông có biết Khâu lão đại là người thế nào không?" Lão Doãn nói: "Sao lại không biết? Không biết ông ta thì ông nghiên cứu địa chí làm gì? Khâu lão đại là trùm cướp sông ở sông Kim Tước trước giải phóng đấy!" Tôi hỏi ông ấy: "Vậy ông có biết Lạn Thái Hoa tên là gì, bà ta làm nghề gì không?" Lão Doãn nói: "Lạn Thái Hoa họ Lam, còn gọi là cô Lam, bà ta làm nghề gì - nghề nghiệp này đối với các cậu người trẻ tuổi đúng là khó mà nói." Tôi nói: "Có gì mà khó nói? Chẳng phải là gái điếm sao." Lão Doãn hét lên: "Cậu biết rồi mà còn cố tình hỏi ông, Đông Lượng rốt cuộc cậu có ý gì?" Tôi cuối cùng không kìm được, dậm chân nói: "Lão Doãn ông làm phúc đi, xin ông nói cho cháu biết, rốt cuộc bố cháu là con trai của ai?" Lão Doãn giật mình, nhìn tôi bằng ánh mắt kỳ quặc, đột nhiên bê một cái ghế ở cửa nhà tắm, tự mình sắp xếp lại quần áo đã thay ra, sắp xếp xong quần áo, ông đột nhiên nói với tôi: "Đừng đi quản xuất thân của bố cậu nữa, quản tốt bản thân cậu là được, Đông Lượng, ông khuyên cậu một câu, nhất định phải nhớ kỹ, lịch sử là một câu đố, lịch sử là một câu đố đấy."

Tôi và Lão Doãn chia tay ở cửa nhà tắm, ông ấy đi về phía cửa hàng văn phòng phẩm, tôi đi về phía chợ rau. Cũng trách lời nói của Lão Doãn quá mức thần bí, tôi vừa nghe thấy hai chữ lịch sử, liền không nhịn được nhìn về phía bầu trời hướng đình cờ, đối với tôi mà nói, lịch sử đang bay lượn trên bầu trời của đình cờ, bí ẩn lịch sử cũng ẩn giấu dưới mặt đất của đình cờ. Tôi ngẩng đầu đi không được bao xa, nghe thấy sau lưng có tiếng xe đạp lao đến, chưa đợi tôi nhìn rõ động tĩnh xung quanh, cái mũ rơm trên đầu tôi đã không cánh mà bay. Cái mũ rơm của tôi bị người ta hất xuống đất, hai học sinh trung học mười sáu mười bảy tuổi đạp xe đạp lao về phía tôi, một đứa trong tay giơ cao một chiếc khóa xích, đứa kia đang nhìn cái đầu âm dương của tôi cười ngu ngốc. Tôi nhận ra đứa giơ khóa xích là Trương Kế Hoạch, con trai dì Kim: "Thằng nhãi ranh, mày ăn gan hùm à, dám bắt nạt mẹ tao!" Trương Kế Hoạch hét lớn một tiếng, xoay chiếc khóa xích đó vung về phía tôi, tôi theo bản năng né tránh chiếc khóa xích, lao tới nhặt cái mũ rơm đó, học sinh trung học kia nhanh nhẹn đạp xe đạp đến, bánh xe chính xác nghiền nát chiếc mũ rơm. Tôi đi đẩy bánh xe nhưng không đẩy nổi, hai học sinh trung học nhảy xuống xe, ba người chúng tôi vừa mới xô xát vào nhau, liền nghe thấy phía bên kia đường ùa ra một nhóm người, tiếng quát của một người đàn ông trung niên vang lên trước nhất: "Lý Dân, Trương Kế Hoạch, các người ăn gan hùm à, trốn học chạy ra phố đánh nhau hả?" Hai học sinh trung học nghe tiếng liền đẩy xe đạp, chạy như bay. Tôi quay đầu nhìn lại, bên kia đường hóa ra chính là địa điểm mới của trường trung học trấn Du Phường, ở cổng trường đứng một hàng người ăn mặc chỉnh tề, không phải giáo viên thì là nhân viên nhà trường, người đàn ông trung niên kia tôi biết, là Hiệu trưởng Cố, ông ấy từng là giáo viên chính trị của tôi, tôi phát hiện Hiệu trưởng Cố nheo mắt đánh giá tôi, sợ ông ấy nhận ra mình, bất đắc dĩ, tôi cũng giống như hai học sinh trung học kia, chạy như bay.

Coi như là một phen hú vía, đáng hận là thằng Trương Kế Hoạch kia lúc đi còn làm trò xấu, nó lấy mất cái mũ rơm của tôi rồi. Đó là cái mũ rơm Huệ Tiên cho tôi, tôi rất xót xa. Tôi ôm đầu đi một đoạn đường, phát hiện người qua đường đều tò mò đánh giá cái đầu dưới lòng bàn tay tôi, không còn cách nào khác, tôi đành đến ngõ Vải Hoa mua một cái mũ rơm mới.

Khu vực ngõ Vải Hoa ánh nắng chan hòa, có mấy ông lão đặt một cái bàn ngoài lò đất ở đầu ngõ, mỗi người một cái ghế đẩu tre nhỏ, ngồi cùng nhau uống trà trò chuyện. Các ông lão phần lớn đều quen tôi, hạ thấp giọng bàn tán: "Đây chính là công tử họ Khố kia đấy, hồi nhỏ là thái thượng hoàng, đi đến đâu cũng oai phong lẫm liệt, bây giờ hết cách rồi, bị người ta bắt nạt rồi, các người xem, còn bị người ta cạo cho cái đầu âm dương kìa!"

Tôi mua mũ rơm bước ra khỏi ngõ Vải Hoa, nghe thấy những ông lão đó đang tranh luận vấn đề con trai tốt hay con gái tốt. Ông lão có nốt mụn cóc lớn trên cổ là bố của Ngũ Lại Tử, trước kia mở tiệm rèn, ông ta không ngừng ho và nhổ đờm, nhổ một ngụm liền dùng đế giày chà đạp một cái, ông ta nói: "Con gái tốt đấy, tôi nuôi nhiều con trai như thế, không bằng một đứa con gái, mỗi năm đến tết, bảy đứa con trai biếu tôi bảy bình rượu, một đứa con gái liền biếu tám bình rượu đến." Ông lão đội mũ quân đội tôi cũng quen, là bố của thợ cắt tóc Tiểu Trần, trước kia làm việc trong phòng tắm, giỏi móc ráy tai sửa mắt cá, tôi nhớ trước kia ông ấy thường mang theo một chiếc thùng gỗ đến tận nhà phục vụ cha tôi, không ngờ ông ấy còn có chút trình độ về quan điểm nuôi con trai con gái: "Con trai tốt hay con gái tốt gì chứ, chỉ cần chúng nó tự có tiền đồ, con trai con gái đều tốt, nếu không có tiền đồ, con trai con gái đều không tốt, làm phẫu thuật triệt sản là tốt nhất!" Tôi nhìn những ông lão hòa thuận vui vẻ đó, nhớ đến người cha cô độc trong khoang thuyền, không khỏi cảm xúc đan xen. Người cha trên sông chưa già đã yếu, những ông lão trên bờ trông lại như trẻ ra, trên bờ đúng là tốt hơn dưới nước. Những ông lão trên bờ rất tốt, con trai họ cũng rất tốt. Tôi đột nhiên nảy ra một suy nghĩ kỳ quái, nếu huyết thống của tất cả mọi người đều cho phép thay đổi, thì thật thú vị biết bao, nếu tôi không phải con trai của Khố Văn Hiên, nếu người thợ rèn già kia là cha tôi, nếu ông lão móc ráy tai kia là cha tôi, tôi có trở thành người như Ngũ Lại Tử và Tiểu Trần không? Nếu tôi là Ngũ Lại Tử, tôi là Tiểu Trần, thì có tốt không nhỉ? Tôi đứng đó suy nghĩ rất lâu, bị tiếng lòng của chính mình làm cho giật mình, tôi lại đang ngưỡng mộ cái thứ khốn nạn Ngũ Lại Tử kia, tôi lại đang hướng tới việc tráo đổi thân phận với thợ cắt tóc Tiểu Trần, câu trả lời của tôi lại là, rất tốt!

Tôi đi ngang qua quầy bánh nướng của Thẩm Ma Tử, ngửi thấy mùi thơm, mới cảm thấy bụng đói rồi, tôi mua một chiếc bánh nướng, đang gặm bánh nướng, nghe thấy sau lưng có một giọng nói trong trẻo gọi tên tôi, là người đàn bà nhà Đức Thịnh. Bà ta ngạc nhiên trợn mắt nhìn tôi: "Đông Lượng, cậu còn tâm trí ở đây gặm bánh nướng cơ à, cậu rốt cuộc đã gây ra chuyện gì ở tiệm cắt tóc thế? Tổ an ninh đang đi tìm cậu khắp nơi đấy!" Tôi nói: "Tổ an ninh tìm cháu làm gì, cháu đi bộ trên đường, phá hoại an ninh gì chứ?" Người đàn bà nhà Đức Thịnh nhìn tôi với vẻ mặt nghiêm trọng: "Cậu cãi lại tôi thì có ích gì? Người ở tiệm cắt tóc nói Triệu Xuân Mỹ bị cậu ép đến mức phải đi treo cổ đấy, người ta vừa mới cứu bà ta từ trên xà nhà xuống, cậu trêu chọc ai không trêu, sao cứ phải đi trêu bà ta cơ chứ?"

2

Tôi lại bước vào tiệm cắt tóc Nhân Dân, trong cửa tiệm tràn ngập mùi hương trộn lẫn giữa cơm canh và xà phòng hiệu Quang Vinh, các thợ cắt tóc dùng hai cái ghế vuông ghép thành một cái bàn nhỏ, đang vây quanh cùng ăn cơm trưa. Họ thấy tôi quay lại đều ngạc nhiên, tôi còn ngạc nhiên hơn họ, bởi vì tôi phát hiện Vương Tiểu Cải của tổ an ninh đang ăn ké ở tiệm cắt tóc, anh ta chen giữa những thợ cắt tóc, đang gắp một quả trứng ốp la bỏ vào miệng, mà Tôn Hỷ Minh một mình lúng túng ngồi trên ghế dài, nhìn thấy tôi bước vào như gặp được ân xá, đứng dậy nói với Vương Tiểu Cải: "Vương Tiểu Cải, Đông Lượng đến rồi, tôi có thể đi được rồi chứ?"

Vương Tiểu Cải không ngẩng đầu lên trên bàn ăn, nói: "Không được, ông phải có mặt, chờ giải quyết xong vấn đề rồi hãy đi."

Tôi không biết họ bán thuốc gì trong hồ lô. Tôi vốn là muốn để thợ cắt tóc cắt nốt đầu cho tôi, thấy không khí trong cửa tiệm không ổn, cầm chiếc túi du lịch ở góc định đi ngay, Vương Tiểu Cải ném hộp cơm chạy tới, giật lấy túi du lịch: "Mày định đi đâu, gây họa xong là định chuồn, làm gì có chuyện rẻ rúng thế?"

Tôi biết anh ta đang nói chuyện của Triệu Xuân Mỹ, tôi nói: "Mâu thuẫn của cháu với bà ta bắt đầu từ đâu, chú đã hiểu rõ chưa?"

Vương Tiểu Cải nói: "Mày còn biết nói chuyện đấy nhỉ, mày ép bà ta đi treo cổ rồi, đó còn gọi là mâu thuẫn à?"

"Là bà ta ép cháu trước, bà ta nói những lời gì ở đây, mọi người đều nghe thấy rồi, không tin chú hỏi họ đi."

Các thợ cắt tóc lúc này đều bỏ hộp cơm trong tay xuống, biểu cảm trông rất mập mờ, Lão Thôi nói: "Thằng nhãi ranh, mày suýt nữa gây ra án mạng, còn muốn chúng tao nói đỡ cho mày à? Tao mà nói thì nói lời công đạo, chuyện này lúc đầu sai ở Triệu Xuân Mỹ, phía sau đều là lỗi của mày, ngàn sai vạn sai, đại sai tiểu sai, ai ép người ta treo cổ người đó là đại sai!"

Rõ ràng, lập trường của Lão Thôi và đám người cuối cùng đã đứng về phía Triệu Xuân Mỹ. Ánh mắt tôi không kìm được nhìn về phía Huệ Tiên, Huệ Tiên lại đi về phía lò lửa dùng kẹp lửa lật lật mấy miếng bánh màn thầu trên vỉ nướng, cô ấy cũng không đáp lại ánh mắt cầu viện của tôi. Cô ấy cầm miếng màn thầu nướng đi thẳng đến trước mặt Tôn Hỷ Minh, ép nhét vào tay Tôn Hỷ Minh: "Cha nuôi, cha không ăn cơm của con, ăn miếng màn thầu này đi, coi như nể mặt con." Tôn Hỷ Minh nhìn miếng màn thầu trong tay, lại nhìn tôi: "Huệ Tiên, con đừng bận tâm đến cha nữa, con quen biết rộng, quan hệ nhiều trong trấn, hay là giúp Đông Lượng hiến kế, sớm giải quyết vấn đề đi." Huệ Tiên im lặng một lúc, mắt liếc nhìn tôi một cái, ánh mắt hơi hư vô, cô ấy nói: "Cái tính khí quái đản đó của cậu ta, ai mà nắm bắt được, con hiến kế cậu ta không thèm nghe đâu." Tôn Hỷ Minh nháy mắt với tôi, thay tôi bày tỏ thái độ: "Thèm nghe, con có kế sách gì, nó thèm nghe đấy." Huệ Tiên lúc này thở dài một tiếng: "Cảm ơn các người đã đề cao con, con cũng đâu phải Gia Cát Lượng gì, làm gì có kế sách hay ho nào? Con thấy cứ để Vương Tiểu Cải dẫn Khố Đông Lượng đến tận nhà xin lỗi đi. Bất kể Triệu Xuân Mỹ có qua được hay không, trước tiên xin lỗi đã, thế nào gọi là giải quyết vấn đề? Đi từng bước tính từng bước thôi."

Vương Tiểu Cải hừ trong mũi: "Nói thì nhẹ nhàng nhỉ, xin lỗi là xong rồi? Thế là xong chuyện rồi? Các người coi Triệu Xuân Mỹ là người thế nào rồi?"

Huệ Tiên dựng ngược đôi lông mày lá liễu, ánh mắt rực lửa trừng Vương Tiểu Cải: "Vậy phải làm sao? Giết Khố Đông Lượng, lấy đầu nó đi xin lỗi bà ta? Nhà họ Khố bọn họ cũng chết một người, thế là giải quyết được vấn đề à?"

Vương Tiểu Cải nhất thời cứng họng, trông có vẻ vô cùng ngưỡng mộ Huệ Tiên. Không dám đắc tội với cô ấy, liền lại chĩa mục tiêu về phía tôi, đẩy vai tôi: "Các người xem nó bướng bỉnh thế kia, nào có dáng vẻ xin lỗi tí nào? Đừng đến nhà người ta lại gây chuyện, mặt mũi tôi để đâu? Dẫn nó đi xin lỗi, trước tiên bắt nó đảm bảo, đánh không trả tay, mắng không mở miệng."

Lời này của Vương Tiểu Cải khiến tôi tức điên lên, miệng liền hét lên: "Vương Tiểu Cải, chú đánh rắm, tại sao cháu phải đánh không trả tay mắng không mở miệng? Muốn cháu xin lỗi cũng được, Triệu Xuân Mỹ cũng phải xin lỗi bố cháu!" Tôi nói xong câu này liền nhận ra mình sai rồi, người trong cửa tiệm đều làm vẻ mặt khinh bỉ với tôi, Vương Tiểu Cải nói với Huệ Tiên: "Cô xem, tôi nói đâu có sai? Thằng này lấy oán báo ơn, cô đi giúp nó làm gì?" Tôn Hỷ Minh sốt ruột, hạ giọng nói với tôi: "Đông Lượng, sao cháu lại hồ đồ thế? Cháu đưa ra yêu cầu gì thế này? Cháu không có tư cách đâu, nam nhi đại trượng phu, xin lỗi một người đàn bà có là gì? Đi thì đi."

Tôn Hỷ Minh lại thay tôi bày tỏ thái độ, ông ấy kéo tay tôi đi về phía cửa, miệng nói đi xin lỗi đi xin lỗi đi, mắt thúc giục Vương Tiểu Cải, Vương Tiểu Cải đứng đó không động, dùng ánh mắt trưng cầu ý kiến của Huệ Tiên. Sự việc phát triển hơi thần kỳ, Huệ Tiên dường như đã trở thành người chủ đạo của sự kiện. Không biết tại sao, cô ấy đóng vai này, khiến tôi cảm thấy an tâm. Tôi cũng nhìn Huệ Tiên, biểu cảm của Huệ Tiên trông có vẻ thâm sâu khó lường, khóe miệng lộ ra một chút ý cười. "Sao mình lại thành bà Lý thế này, đây chẳng phải là Lý Ngọc Hòa sắp ra pháp trường từ biệt bà Lý sao?" Cô ấy đùa một câu, một tay cầm lấy tông đơ trên bàn, từng chút từng chút thử tông đơ, đột nhiên ngoắc ngón tay với tôi: "Lại đây, Khố Đông Lượng, trước khi ra pháp trường thì làm tóc trước đã, cậu bỏ mũ rơm xuống đi, tôi cắt tóc cho cậu."

Tôi do dự, thấy Huệ Tiên đã mở vải trùm trắng ra, dùng ngón tay nâng lên vỗ vỗ tóc vụn trên ghế xoay: "Lại đây, ngồi xuống đi." Cô ấy nói: "Bà Lý cắt tóc cho Lý Ngọc Hòa, cậu cạo xong rồi hãy đi."

Tôi không biết tại sao cô ấy lại đùa như vậy. Tôi đâm lao phải theo lao, dưới ánh mắt chế giễu của đám người Tiểu Cải, tôi đi về phía ghế xoay, một cảm giác căng thẳng hiếm có khiến bước chân tôi hơi loạng choạng, tôi nghe thấy Huệ Tiên nói: "Cậu đặt túi du lịch xuống đi." Tôi không đặt. Tôi ngồi trên ghế vuông. Đặt túi du lịch trên đầu gối, Huệ Tiên nói: "Túi du lịch của cậu đựng vàng thỏi à, tôi thấy cậu cũng chẳng có vàng thỏi đâu, sợ ai trộm?" Tay cô ấy vươn tới xách một cái, ném túi du lịch của tôi sang một bên.

Cô ấy đứng phía sau tôi, cơ thể xa gần bất định với tôi. Một mùi hương lạ lẫm phong phú bao vây lấy tôi, tôi không thể mô tả mùi hương đó, một nửa đến từ cơ thể Huệ Tiên, là mùi hoa nhài tỏa ra từ phấn son trên mặt cô ấy, còn một luồng hương thơm thoang thoảng không rõ lai lịch, tôi nghi ngờ đó là mùi cơ thể cô ấy, là mùi thơm thanh khiết của đài hoa hướng dương. Nói ra không ai tin, trên người Huệ Tiên thật sự có mùi thơm của đài hoa hướng dương. Tôi cảm thấy hơi nghẹt thở. Tôi nghe thấy Lão Thôi ở bên cạnh nói lời quái dị: "Vẫn là Huệ Tiên tốt với nó, hai người chúng nó có tình cảm giai cấp thuần khiết." Huệ Tiên nói: "Lão Thôi anh nói lời quái dị gì thế, tôi với ai cũng có tình cảm giai cấp thuần khiết, tình cảm khác thì không có." Tôi im lặng, cơ thể tôi lại không thể giữ yên. Theo cử chỉ và sự di chuyển của cơ thể Huệ Tiên, đôi khi tôi căng thẳng, đôi khi tôi né tránh. Huệ Tiên nói: "Khố Đông Lượng chú ý cái đầu của cậu, đầu cậu sao thế, sao lại cứng đờ thế? Cậu gồng vai làm gì? Cúi đầu xuống. Cúi xuống nào." Tôi cúi đầu xuống, cảm nhận được một bàn tay ấn lên đầu mình, nhẹ nhàng nắm một cái, sau đó hai ngón tay trỏ của cô ấy từ từ xoay một vòng trong đôi tai tôi, hai vòng, tôi nhớ rất rõ, cứ xoay hai vòng như vậy, bệnh cũ của tôi tái phát, tôi quên mất tình cảnh khó khăn của mình, từ đỉnh đầu đến lòng bàn chân, cơ thể tôi hoàn toàn bị phản ứng sinh lý chiếm hữu, một luồng điện thần bí mãnh liệt từ đỉnh đầu tôi xuyên nhanh qua cơ thể, rơi xuống, rơi xuống, tôi cương cứng, tôi lại cương cứng. Cương cứng. Sự cương cứng đáng sợ. Tôi cảm thấy một cơn nghẹt thở. Nguy hiểm, nguy hiểm, nguy hiểm. Tôi nghe thấy đầu óc mình vù vù vang dội, không khí trong tiệm cắt tóc phát ra cảnh báo ngày càng mãnh liệt với tôi: Mau đi, mau đi, mau rời khỏi Huệ Tiên!

Trong lúc Huệ Tiên không chút chuẩn bị, tôi đột nhiên nhảy dựng lên, đứng sang một bên nói: "Được rồi!"

Huệ Tiên kinh ngạc nói: "Cái gì được rồi, còn chưa được, đằng sau chưa tỉa. Tóc mai cũng chưa cạo xong."

Tôi liếc nhìn vào gương nói: "Thế là được rồi, dù sao tôi cũng là đi xin lỗi nhà Triệu Xuân Mỹ, chứ có phải đi xem mắt đâu."

"Cậu là con người gì, giống như quái vật vậy. Không nắm bắt nổi cậu!" Huệ Tiên nhìn từ đầu đến chân tôi, ném lược và kéo trong tay sang bên cạnh: "Tùy cậu vậy, dù sao cũng là đầu của cậu, cậu muốn sao thì sao."

Khoảng một giờ chiều, tôi như một phạm nhân bị áp giải đi trên phố, Vương Tiểu Cải ở bên trái tôi. Tôn Hỷ Minh ở bên phải tôi, họ áp giải tôi đưa tôi đến nhà Triệu Xuân Mỹ ở phường Tú Cầu.

Cửa nhà Triệu Xuân Mỹ khép hờ, Vương Tiểu Cải đi vào ngó nghiêng một chút, ra ngoài thương lượng với Tôn Hỷ Minh: "Người đang nằm trên giường kìa, có còn cần vào không?" Tôn Hỷ Minh do dự. Tôi không muốn vào, người đã lùi ra ngoài cửa, bị Tôn Hỷ Minh kéo lại: "Đông Lượng, đến thì cũng đến rồi, xin lỗi xong rồi đi, không cần bà ấy phải dậy đâu." Tôi bị hai người họ đẩy đẩy vào phòng trong, vừa nhìn thấy Đường nhỏ đã khuất trong khung ảnh đen trên tường, đang nhìn chằm chằm tôi đầy u ám, tôi nhớ đến rất nhiều chuyện cũ, không biết sao hít vào một hơi khí lạnh. Tôn Hỷ Minh thấy bước chân tôi chậm chạp, đoán được tôi hơi sợ, thì thầm với tôi: "Nhớ kỹ, đánh không trả tay, mắng không mở miệng, chỉ vài phút thôi, cố chịu một chút là qua."

Cửa sổ phòng Triệu Xuân Mỹ hướng ra giếng trời, Vương Tiểu Cải đứng trước cửa sổ gõ cửa sổ: "Chị Xuân Mỹ, em dẫn thằng nhãi ranh đến nhận lỗi với chị rồi, chị muốn đánh muốn mắng đều được, cứ trút giận cho thỏa đi."

Trong phòng im lặng một lúc, đột nhiên "bộp" một tiếng, có vật gì đó đập vào cửa sổ. Trong đó vang lên tiếng gầm thét khàn khàn của Triệu Xuân Mỹ: "Cút đi, cút ngay cho tôi."

Vương Tiểu Cải nói: "Nó là muốn cút đi, không thể để nó cứ thế cút đi được, quá hời cho nó, nó phải xin lỗi, xin lỗi xong mới được cút."

Sau cửa sổ vang lên một tràng tiếng sột soạt, Triệu Xuân Mỹ hình như dậy rồi, cửa sổ rít lên một tiếng cọc cạch, mở tung ra, khuôn mặt Triệu Xuân Mỹ xuất hiện trong một khoảng tối mờ mịt, tôi nhìn thấy một khuôn mặt sưng phù đẫm lệ, trên trán dán một miếng cao. Ánh mắt bà ta dừng trên người tôi, trông không sắc bén đáng sợ đến thế, là một ánh mắt bình tĩnh xa xăm, mang theo một chút bi thương. "Xin lỗi tôi không hiếm lạ, tôi muốn con chó con của Khố Văn Hiên quỳ xuống." Bà ta đột nhiên nói: "Nó phải quỳ xuống, quỳ trước mặt tôi năm phút, rồi lại đi quỳ trước di ảnh Đường nhỏ nhà tôi, quỳ thay cho Khố Văn Hiên, quỳ năm phút!"

Tôi không ngờ Triệu Xuân Mỹ muốn tôi quỳ xuống, Vương Tiểu Cải và Tôn Hỷ Minh nhất thời cũng sững sờ trước cửa sổ. Tôi quay người muốn chạy ra ngoài, Tôn Hỷ Minh tới ôm chặt lấy tôi: "Đông Lượng cháu đừng đi, bà ấy là nói lời giận dỗi thôi, làm sao giải quyết vấn đề chúng ta bàn tiếp." Tôi nghe thấy Triệu Xuân Mỹ nói ở bên kia cửa sổ: "Ai bảo là lời giận dỗi? Nó hoặc là quỳ xuống, hoặc là cút đi, chẳng có gì để bàn cả." Vương Tiểu Cải mặt dày nói: "Thời gian có thể linh động chút không? Năm phút cộng năm phút là mười phút, quỳ mười phút sợ nó không chịu đâu." Triệu Xuân Mỹ vỗ cửa sổ hét lên: "Không chịu thì cút ngay cho tôi, tôi để Triệu Xuân Đường đến giải quyết vấn đề này!" Tôn Hỷ Minh nói: "Chị Triệu à chị có thể linh động chút không, ra đánh nó mắng nó, đánh thật mạnh, mắng thật mạnh, cũng trút giận như nhau thôi, quỳ xuống khó coi quá, nó không quỳ nổi đâu." Triệu Xuân Mỹ cười lạnh một tiếng nói: "Đánh nó tôi sợ bẩn tay tôi, mắng nó tôi không có nhiều nước bọt thế, tôi giới hạn cho các người một phút, không quỳ thì đều cút ngay cho tôi."

Vương Tiểu Cải và Tôn Hỷ Minh sốt ruột, Vương Tiểu Cải lại ấn vai tôi xuống. Miệng cảnh cáo tôi: "Thằng nhãi ranh, hôm nay mày mà còn không nghe lời, đừng trách tao thủ đoạn độc ác, xem tao giao mày cho ai xử lý đây!" Tôn Hỷ Minh sốt ruột chạy vòng quanh trong giếng trời: "Đông Lượng cháu cứ quỳ một cái đi, quỳ một cái cũng không chết người được, chúng ta không nhìn cháu quỳ, ta với Tổ trưởng Vương ra ngoài, đảm bảo không nhìn cháu được không?"

Tôi không nói nên lời, điên cuồng giãy giụa, thoát khỏi bốn cánh tay của Vương Tiểu Cải và Tôn Hỷ Minh, tôi lao về phía ngoài cửa nhà Triệu Xuân Mỹ, một hơi chạy ra khỏi phường Tú Cầu, nghe thấy tiếng hét của Vương Tiểu Cải sau lưng: "Thằng nhãi ranh, mày chạy đi, chạy đi, mày chạy được hòa thượng không chạy được chùa!"

Chạy ra phố Nhân Dân, tôi cảm thấy một cơn mệt mỏi, đột nhiên nhớ đến lịch trình của cha, nhìn đồng hồ đeo tay, đã sớm quá thời gian cha quy định rồi, tôi lên bờ đã ba tiếng rồi, việc chính đáng chẳng làm được gì, ngược lại gây ra một đống rắc rối. Tôi đi ngang qua bậc cửa cửa hàng tạp hóa, nhìn thấy một đống người vây quanh bậc cửa xếp hàng mua lạc, không biết ai hét lớn một tiếng: "Thằng nhãi ranh, thằng nhãi ranh đến rồi!" Một đội ngũ đều quay đầu nhìn tôi, chỉ trỏ về phía tôi, họ chắc chắn biết tôi gây ra họa gì rồi. Tôi cảm thấy mình như một con chuột chạy qua phố, vội vàng tránh đường lớn đi đường nhỏ. Tôi rẽ vào ngõ Bảy Bước, đi đường tắt đến tiệm cắt tóc Nhân Dân. Đi lấy túi du lịch của tôi. Ngõ Bảy Bước yên tĩnh hẹp nhỏ như vậy, tôi lại đâm sầm vào Tiểu Phúc con trai Tôn Hỷ Minh, Tiểu Phúc vừa thấy tôi liền hét lên với tôi: "Bố cháu đâu rồi? Mẹ bảo cháu đến tìm ông ấy, không tìm thấy ông ấy!" Tôi không tiện giải thích với Tiểu Phúc, liền thoái thác nói: "Bố cháu ở phường Tú Cầu, tự đi mà tìm!" Tiểu Phúc nói: "Phường Tú Cầu gì? Cháu không biết, chú dẫn cháu đi tìm đi!" Tôi đẩy Tiểu Phúc ra nói: "Chú không rảnh, lên bờ đã gần ba tiếng rồi, chú chẳng làm được việc gì cả." Tiểu Phúc ở phía sau hét với tôi: "Đứng lại, thằng nhãi ranh chú mau đứng lại, cháu không biết phường Tú Cầu đâu, chú không có lương tâm, bố cháu đều vì chuyện của chú mà bận, bận đến giờ còn để bụng đói, chú còn không rảnh? Chú mà là con người, thì dẫn cháu đi phường Tú Cầu!" Tôi bị quấn lấy đến mất kiên nhẫn, quay đầu hét với Tiểu Phúc: "Không rảnh là không rảnh, chú không phải con người, chú là thằng nhãi ranh, các người ai cũng đừng coi chú là con người!"

3

Tôi lần thứ ba bước vào tiệm cắt tóc Nhân Dân, suýt chút nữa không thể sống sót mà đi ra.

Ban đầu tôi không chú ý đến Tam Bá, em trai dì Kim. Tôi chỉ chú ý đến Huệ Tiên, Huệ Tiên không có ở đó, Lão Thôi và Tiểu Trần một người vùi đầu đọc báo, một người nháy mắt với tôi, tôi cũng không để ý ánh mắt của Lão Thôi. Trong tiệm dường như có một luồng sát khí, không có một khách hàng nữ nào, chỉ có mấy bóng dáng người đàn ông lạ mặt rải rác trên ghế dài cạnh bể nước, tôi đang gấp gáp muốn đi mua gạo mua muối. Không để ý đến bất kỳ hiện tượng bất thường nào, đi thẳng đến góc lấy túi du lịch, lúc này mới phát hiện túi du lịch của mình bị khóa lại rồi, một cái khóa xe đạp xuyên qua quai túi du lịch, treo trên một đường ống nước.

Một lần quay đầu, tôi nhìn thấy khuôn mặt u ám hung tợn của Tam Bá, Tam Bá nói: "Thằng nhãi ranh, mày gan lớn lắm, mày trêu dì tao chính là trêu tao, mày mới bao nhiêu tuổi, sao sống chán đời thế hả?"

Tôi hoảng loạn lao về phía cửa tiệm cắt tóc, đã không kịp nữa rồi. Ba tên thanh niên lạ mặt kia chặn cửa lại, tôi lao mấy lần không lao ra được, hai tay bị họ còng ra sau lưng, cơ thể như một bao tải, bị họ ném xuống đất, khuôn mặt tôi vừa hay áp vào bên chân Tam Bá, nhìn thấy hình xăm con hổ nổi tiếng trên cẳng chân hắn. Tam Bá nhân thế đá một cái vào mặt tôi, hắn nói: "Thằng nhãi ranh, tao tự tay xử lý mày, truyền ra ngoài mất mặt, tao không ra tay, để đàn em của tao dạy mày một bài học tử tế nhé."

Ba tên thanh niên kia đến không có ý tốt, như ba quả bom u ám vây quanh tôi, trong đó một tên để ria mép bặm trợn, người ta gọi là Lý Trang Lão Thất, độ nổi tiếng của hắn quanh vùng sông Kim Tước liên quan đến án mạng, thời niên thiếu từng đâm chết người, đi cải tạo mấy năm ra, lại đâm chết một người nữa, lại vào tù, không biết sao lại được thả ra. Tôi biết họ là người Tam Bá gọi đến, nhưng tôi không biết họ muốn dạy tôi bài học gì. Cả ba đều trẻ hơn tôi, tầm mười tám mười chín tuổi, mặc đồng phục quần ống loe màu trắng, áo sơ mi kẻ caro màu sắc tương tự, cổ tay đeo đồng hồ điện tử tinh thể lỏng thời thượng. Trên thắt lưng quần của Lý Trang Lão Thất treo một cái bao da, bao da lộ ra một chút hàn quang, bên trong là một con dao thợ điện sáng loáng. Một tên thanh niên hỏi Tam Bá: "Đại ca, hôm nay học bài gì?" Tam Bá không nói gì, Lý Trang Lão Thất chửi đồng bọn: "Đồ ngu, tất nhiên là bài giải phẫu, tháo cái loa của nó!" Tôi chú ý thấy vẻ mặt Lý Trang Lão Thất nhẹ nhàng mà nghịch ngợm, vừa nói chuyện vừa nháy mắt với tôi, tôi hiểu ám hiệu của chúng, trong lòng hoảng hốt, miệng liền cầu cứu Lão Thôi và Tiểu Trần: "Lão Thôi, Tiểu Trần, các ông giúp cháu với!" Tiểu Trần xòe tay, vẻ mặt bất lực, Lão Thôi lại chỉ chỉ ra ngoài cửa, tôi men theo cử chỉ tay của ông ta nhìn ra ngoài cửa, nhìn thấy còn một tên thanh niên mặc quần ống loe màu trắng đang lảng vảng bên ngoài, rõ ràng là đang canh chừng. Tôi hiểu ý Lão Thôi, Tam Bá đã triển khai chặt chẽ bài "học" này, họ đều bất lực rồi.

Thật kỳ lạ, tôi trong lúc tuyệt vọng nhớ đến Huệ Tiên, không kìm được hét lên một tiếng: "Huệ Tiên!" Huệ Tiên không có đó. Cô ấy không biết chạy đi đâu rồi. Tôi không nghe thấy tiếng cô ấy đáp lại. Tam Bá miệng cười cợt, mắt lại hung ác trừng tôi: "Mày gọi Huệ Tiên làm gì? Huệ Tiên là gì của mày? Mày là gì của Huệ Tiên? Lúc này ai cũng không cứu được mày đâu, chuông vào học vang lên rồi."

Một tên thanh niên mô phỏng tiếng chuông vào học: "Đing linh linh, đing linh linh." Lý Trang Lão Thất nhổ một bãi nước bọt vào lòng bàn tay, lôi con dao thợ điện ra, chọc một cái vào chỗ quần của tôi. Tôi theo bản năng hét lớn lên, Lý Trang Lão Thất cười gằn: "Mày kêu cái gì, chẳng qua là tháo cái loa của mày thôi, không đau đâu, nghe nói bố mày thích thổi kèn, thổi thừa ra nửa cái kèn, chúng tao đến thay mày tròn đạo hiếu, cho mày học tập bố mày, cho mày bày tỏ lòng kính trọng với bố mày!" Tôi dùng hai tay che chắn phần dưới, liều mạng giãy giụa đứng dậy, lao ra ngoài cửa tiệm, tên thanh niên bên ngoài cửa thân thủ nhanh nhẹn, nhanh chóng kéo cửa kính lại. Đầu tôi vừa hay đâm sầm vào cửa kính, thắt lưng tôi bị Lý Trang Lão Thất ôm chặt, chân cũng bị hai tên thanh niên khác cản lại, tôi kiệt sức, cảm thấy mình như một tờ giấy bị chúng trải trên mặt đất, lúc chúng cởi thắt lưng tôi, tôi nghe thấy tiếng hét của chính mình: "Bố, bố!" Bản thân tôi cũng không tin, đó là tiếng kêu cứu của tôi, tôi không biết tại sao lại kêu cứu với cha mình, có lẽ ông ấy là người thân duy nhất của tôi trên thế giới này. Tôi vừa hét thế, Tam Bá cười lạnh với tôi: "Thằng nhãi ranh vô dụng, gọi bố mày làm gì? Nếu không phải tại cái kèn của bố mày gây họa, chúng tao cũng không tháo cái kèn của mày, thổi kèn thổi kèn, tao đến cứu vãn hai bố con nhà mày, cho chúng mày cả đời không thổi kèn được nữa."

Tôi nhìn thấy con dao thợ điện của Lý Trang Lão Thất kéo theo một luồng ánh sáng trắng, quanh quẩn gần phần dưới của tôi: "Cương đi, cương lên, mau cương lên, mày không cương chúng tao khó làm phẫu thuật đấy!" Tôi cảm thấy một cơn đau nhói lạnh buốt. Khoảnh khắc này, tất cả sự nhục nhã và sợ hãi đều bị tôi bỏ qua, tôi quên mất mình đang nằm trong tiệm cắt tóc, dường như đang nằm trong khoang sau của chiếc sà lan nhà tôi, nằm trong một cơn ác mộng quen thuộc, khuôn mặt của đám Tam Bá lay động trước mặt tôi, mỗi khuôn mặt đều mờ ảo, nhưng khuôn mặt của cha tôi lại ẩn hiện phía sau chúng, những nếp nhăn ở khóe mắt và vết chàm ở xương hàm rõ ràng có thể nhận ra, trong mắt ông chứa đầy nước mắt, trên khuôn mặt già nua lại lộ ra một nụ cười an ủi, tôi loáng thoáng nghe thấy giọng khuyên giải của cha: "Đông Lượng đừng bướng, đừng bướng, chịu một chút là qua thôi, để cho chúng nó cắt, cắt đi cũng tốt, cắt rồi thì giải thoát rồi, cắt rồi bố mới yên tâm về con."

Bên ngoài vang lên một tiếng còi chói tai, trong tiệm yên tĩnh lại một chút, tôi cảm thấy tất cả bàn tay và đôi chân đang giữ chặt cơ thể mình hơi lỏng ra. Qua khe hở giữa đôi chân của Tam Bá, tôi nhìn thấy động tĩnh ngoài cửa kính, cứu tinh của tôi tới rồi, là Vương Tiểu Cải và Ngũ Lại Tử. Họ đang đứng ngoài cửa nói chuyện gì đó với Huệ Tiên, tên thanh niên phụ trách canh chừng đã chuyển vào trong tiệm. Hắn nói với Tam Bá: "Chắc chắn là con ranh Tiểu Thiết Mai đó đi báo tin, cái thứ đĩ thõa này, lá gan cũng lớn thật!"

Tổ an ninh và đám Tam Bá đối đầu ở bên cửa kính. Tam Bá nói: "Vương Tiểu Cải, thứ các người cầm trong tay là cái gì vậy, gậy tiếp sức à? Đừng mang mấy cái gậy này ra dọa tao, thằng Không Phịu nó làm chị tao tức đến nỗi lên cơn đau tim, mày bảo tao có thể tha cho nó không? Tao đến để tự giải quyết, mày nể mặt tao một chút, đợi năm phút nữa rồi hãy vào." Vương Tiểu Cải nói: "Tam Bá, anh cũng nể mặt tôi một chút, anh muốn tự giải quyết thì tuyệt đối đừng ở đây, ở đây mà xảy ra chuyện là trách nhiệm của tôi, đổi chỗ khác đi, ai quản chuyện bao đồng của anh thì là đồ chó con."

Khi hai phe đang chặn cửa đàm phán, Huệ Tiên ở bên ngoài gọi tên Lão Thôi và Tiểu Trần, hai thợ cắt tóc đều không dám đáp lời. Huệ Tiên định xông vào tiệm cắt tóc, hai tên thanh niên lao lên chặn cô lại. Lý Trang Lão Thất cười cợt nhả: "Tiểu Thiết Mai, cẩn thận chút đi, cô bao che cho thằng Không Phịu là đắc tội với đại ca chúng tôi rồi đấy. Cô không cho chúng tôi tháo loa của thằng Không Phịu, vậy thì chúng tôi để cô thổi kèn giúp chúng tôi." Một câu nói tục tĩu chọc giận Huệ Tiên, cô tát "bốp" một cái vào mặt Lý Trang Lão Thất: "Các người đừng tưởng tôi rơi vào bước đường này thì muốn bắt nạt thế nào thì bắt nạt! Đứa bắt nạt tôi còn chưa ra đời đâu! Tôi nhớ mặt các người, bây giờ cứ để các người càn rỡ, ngày mai tôi gọi một cú điện thoại cho Ban Chỉ huy Quân sự Khu vực, để Vương bộ trưởng phái người tới, mang súng tới thu dọn các người!"

Họ đối với Huệ Tiên còn coi là khách khí, Huệ Tiên cuối cùng cũng chen vào được từ bức tường người của đám Tam Bá. Cô nhặt lấy một cây chổi đi đến gần tôi, đánh lên người tôi một cái: "Cái đồ tự làm tự chịu, đáng đời, còn không mau bò dậy?" Tôi giãy giụa mấy cái, cơ thể như tan ra từng mảnh, thế nào cũng không bò dậy nổi. Tay Huệ Tiên vươn tới, vẫn không thể kéo tôi dậy được, cô dậm chân quát lên với Lão Thôi, Tiểu Trần: "Lão Thôi, Tiểu Trần, các anh có phải con người không? Đến lúc nào rồi mà còn đứng xem náo nhiệt? Mau qua giúp một tay, đưa anh ta ra ngoài!"

Lão Thôi và Tiểu Trần đưa tôi ra đến cửa, nhân lúc đội hình của đám Tam Bá hỗn loạn, tôi chạy ra ngoài tiệm cắt tóc. Lý Trang Lão Thất đuổi tới đầu tiên, sút một cước vào thắt lưng tôi, tôi tránh không kịp, bị hắn đá trúng. Tên thanh niên khác vơ lấy chiếc dao cạo râu của tiệm cắt tóc đuổi theo, dùng dao cạo làm phi tiêu ném về phía cổ tôi, con dao sượt qua bên tai tôi. Tôi chạy ra đường, nghe thấy Tam Bá gào to sau lưng: "Thằng Không Phịu, tao cho mày chạy đấy! Trên bờ mày chạy được, dưới nước tao xem mày chạy đi đâu? Tao nhớ tàu nhà mày đấy, tàu số 7 đội tàu Hướng Dương đúng không? Mày về tàu mà đợi tao!"

4

Tôi chạy bán sống bán chết.

Tôi chưa hết bàng hoàng, mọi bộ phận trên cơ thể đều đau đớn khó chịu, nhưng tôi vẫn kiên trì chạy. Trong lúc mơ hồ, tôi cảm thấy mình đã chạy như thế này được nhiều năm rồi. Tôi chưa từng tập chạy, nhưng từ bé đến lớn tôi luôn phải trải qua đủ loại tình huống nguy hiểm, bắt buộc phải chạy bán sống bán chết, không chạy không được. Trên đường chạy, tôi thoáng thấy một người phụ nữ mặc áo len màu đỏ tương đi từ bậc thềm cửa hàng bách hóa xuống, dáng người cao ráo cân đối đó thoắt ẩn thoắt hiện phía trước bên trái tôi, nhìn từ phía sau rất giống mẹ tôi - Kiều Lệ Mẫn. Tôi chạy từ phía bên phải con đường sang bên trái, tựa như một con cá sắp chết đuổi theo giọt nước cuối cùng, tôi lẽo đẽo theo người phụ nữ đó, đột nhiên nảy sinh nỗi nhớ mẹ da diết. Tôi chạy trốn bán sống bán chết, tâm hồn yếu đuối đến cực điểm, rõ ràng biết mình đang bám theo một ảo ảnh của người mẹ, nhưng tôi vẫn bám riết không rời. Tôi chạy qua cửa hàng bách hóa, va phải một hàng người đang xếp hàng mua giày điền kinh trắng, trong hàng ngũ có vài thanh thiếu niên, chúng tò mò nhìn tôi, ánh mắt đều dán vào bộ phận hạ thân của tôi. Có một tên ngốc xông ra khỏi hàng đuổi theo tôi, miệng gào lên: "Không Phịu, Không Phịu, Tam Bá cho mày học bài gì thế? Tam Bá tháo loa của mày rồi à?" Tôi nào có hơi sức đâu mà dây dưa với bọn chúng, bẻ lái về phía bên phải đường phố tiếp tục chạy, tôi buộc phải chạy, không chạy không được. Khi đi ngang qua một hàng tủ kính tuyên truyền, tôi thoáng thấy bức tranh tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình "Mỗi gia đình chỉ nên có một con" trong tủ kính, người phụ nữ trẻ bế đứa trẻ trong tranh lại một lần nữa khiến tôi nhớ tới mẹ Kiều Lệ Mẫn, gương mặt tươi sáng mà phi thực tế kia dường như sao chép thời thanh xuân của mẹ tôi, cùng một nụ cười rạng rỡ, cùng một hạnh phúc trống rỗng, sao chép giống hệt như đúc. Tôi chạy sang phía bên phải đường phố, ảo ảnh của mẹ ở phía bên trái liền biến mất, tôi ngoái đầu nhìn lại, trong cơn mơ hồ thấy ảo ảnh của mẹ đang giám sát tôi từ phía sau, bà trốn dưới bóng cây ngô đồng, dùng một chiếc dép nhựa không ngừng đập vào thân cây: "Thằng con không nên thân, nhìn mẹ làm gì? Giờ mới nhớ tới mẹ à? Muộn rồi!"

Tôi xuyên qua con đường nhỏ cạnh kho bông, vô thức rẽ về hướng bến tàu, vừa ngước mắt lên đã thấy bóng dáng của mẹ lại xuất hiện trên con đường nhỏ, bà từ trong hốc cửa u ám của kho hàng hiện ra, giơ dép lên nói với tôi: "Mày chạy đi đâu? Đừng về tàu, đám Tam Bá sẽ đuổi tới đấy." Tôi vung tay xua đuổi ảo ảnh đó, nghe thấy tiếng mẹ nói: "Mày còn muốn đuổi mẹ đi à? Trên đời này chỉ có mẹ là cứu được con thôi, Đông Lượng, mau về nhà đi, về nhà đi!" Tôi hoảng hốt dừng bước, rất lạ, tôi vừa dừng bước, ảo ảnh của mẹ cũng biến mất, tiếng thúc giục và cảnh báo chói tai của bà cũng biến mất. Về nhà. Tôi muốn về nhà. Nhưng nhà tôi ở đâu cơ chứ? Tôi kiệt quệ cả thể xác lẫn tinh thần, nhưng đầu óc lại rất tỉnh táo, nhà tôi ở trên chiếc xà lan của đội tàu Hướng Dương, tôi không còn nhà ở trấn Du Phường nữa rồi, lên tàu mười ba năm, tôi sớm đã không còn nhà trên bờ rồi. Con phố quen thuộc như vậy, ngôi nhà quen thuộc như vậy, nhiều hốc cửa và cửa sổ như vậy, đều là nhà của người khác, không có nhà của tôi. Tôi không nơi nào để đi. Trì trệ gần kho bông một lát, vừa định chui vào ống cống xi măng bên đường, thì nghe thấy hướng Tây Bắc vang lên tiếng chuông tan học, tiếng chuông đó vang vọng xa xăm, khiến tôi hồi tưởng lại con đường tan học mười ba năm trước, tôi mơ màng leo qua một ngọn đồi nhỏ chất đầy rác thải xây dựng, tôi phải về nhà. Con đường tắt dẫn tới phố Công Nông này điểm xuyết đầy những dấu chân thời thiếu niên của tôi, thời gian chảy ngược trong đống phế tích, tôi xuyên qua những thùng phuy sắt phế liệu và thùng hàng đầy mặt đất, có lúc cẩn trọng từng chút, có lúc sải bước như bay, cũng chỉ chừng ba năm phút sau, một con phố nhỏ quen thuộc hiện ra trước mắt, tôi nhìn thấy số 9 phố Công Nông. Nhìn thấy ngôi nhà của tôi mười ba năm trước.

Bóng chiều bao phủ lấy khu vực trung tâm tĩnh mịch nhất của trấn Du Phường, phố Công Nông danh không xứng với thực, cư dân bình thường trên phố đều đã chuyển đi, chỉ còn lại nhà của cán bộ, chiếc xe Jeep và chiếc xe con hiệu Thượng Hải đỗ ở đầu phố cho thấy sự quý phái của khu vực này, con đường đá vừa được trải nhựa, tất cả các nhà đều cửa đóng then cài, ẩn mình dưới tán cây ngô đồng rậm rạp, trông có vẻ môn đăng hộ đối, nghiêm ngặt. Mái nhà và tường sân của số 9 phố Công Nông đã được tu sửa mấy lần, dọn sạch tổ chim. Chặt sạch cỏ trên mái ngói, mái ngói đỏ mới tinh và bức tường sân trắng như tuyết tỏa ra ánh sáng sạch sẽ và ấm áp trong bóng chiều.

Đó là nhà tôi hồi nhỏ. Ngôi nhà đổi chủ vài lần, chủ mới là chủ nhiệm Kỷ của tòa nhà Tổng hợp, nghe nói là cán bộ cấp phó đoàn, năm ngoái vừa chuyển ngành, ông ta có một đại gia đình thịnh vượng đáng ghen tị, hai con trai đều trong quân đội, một người là hải quân, một người là không quân. Tôi đứng trước hai cánh cổng sơn xanh, nhìn thấy một mảng lớn lá mướp sum suê từ trong sân bò lên trên xà cửa, trên cửa đóng mấy tấm biển nhỏ: Gia đình ngũ hảo. Hậu phương quân đội vinh quang. Gia đình đảng viên ưu tú. Tôi chú ý tới hòm thư nhà chủ nhiệm Kỷ, vẫn là chiếc hòm thư sắt cũ nhà chúng tôi từng dùng, đã quét một lớp sơn màu vàng sữa. Tôi trừng mắt nhìn chữ "Khố" ẩn hiện trên hòm thư, lòng chua xót, không nói rõ là ấm áp hay bi thương. Ngẩng đầu nhìn lên, cây táo trong sân vẫn còn đó, một chiếc lá táo rơi trên đầu tôi, tôi lắc đầu, chiếc lá rơi xuống vai, tôi gỡ chiếc lá đó xuống, trong lòng nghĩ ngôi nhà còn hay quên hơn cả con người, xem ra chỉ còn lại chiếc lá táo này nhớ tới tôi. Đã bao năm không tới phố Công Nông, lúc nhàn rỗi không tới, lúc tâm trạng tốt không tới, lại đúng lúc này mới tới, tôi thấy mình như một con chó mất chủ, lảng vảng trên đống phế tích của cái chuồng chó. Có một thằng bé đang lăn vòng sắt đi ngang qua tôi, trợn cặp mắt tròn xoe nhìn chằm chằm tôi: "Chú đến tặng quà à? Người nhà chủ nhiệm Kỷ đi làm hết rồi, tối mới có người." Tôi nói: "Chú không tặng quà, chú ở Phòng Quản lý Nhà đất, đến xem nhà thôi."

Mười ba năm sau, ngôi nhà này đối với tôi chỉ còn ý nghĩa là để hoài niệm. Tôi đi dọc theo tường sân, nhìn thấy cái chuồng thỏ tôi xây năm nào ở chân tường vẫn còn, người nhà họ Kỷ giờ đã cải tạo nó thành thùng rác. Tôi đi đến trước cửa sổ phía Đông, cửa sổ đóng chặt, mới lắp thêm một hàng rào sắt, sau cửa sổ treo một tấm rèm hoa, bên trong tối om không nhìn rõ. Sau cửa sổ đó từng là căn phòng nhỏ của tôi. Chiếc giường sắt của tôi đặt ngay dưới cửa sổ. Tôi đi đi lại lại bên cửa sổ, chú ý trên kính cửa sổ dán một đôi cửa sổ hoa hình bướm, tôi đổi mấy góc độ, cố nhìn cho rõ bố cục căn phòng hiện tại, đột nhiên tôi bị hành động của chính mình làm cho giật mình, đó hẳn là khuê phòng của con gái chủ nhiệm Kỷ, không được nhìn. Không được nhìn! Dưới cửa sổ nhà con gái, trước đây là cấm địa của tôi, giờ vẫn vậy, tôi khom lưng, bước đi khỏi dưới cửa sổ nhà chủ nhiệm Kỷ.

Phía bên kia con phố nhỏ có một cây ngô đồng lớn, tôi quan sát thân cây và tán lá rậm rạp, nảy ra một ý định, đối với tôi đó là chỗ ẩn nấp tốt, không những an toàn mà còn tiện để leo cao quan sát ngôi nhà trước đây của mình. Tôi leo lên cây, tầm nhìn bỗng chốc mở rộng. Cây táo già trong sân vẫn đang lớn, cả cái sân bị tán cây táo che phủ một nửa. Nửa còn lại treo đầy sào phơi và dây thừng, nhà chủ nhiệm Kỷ không biết kiếm đâu ra lắm thịt gà, vịt, cá, thịt đến thế, nhất thời ăn không hết, gà vịt, đầu heo và cá, đều được phân loại ướp muối, phơi trong sân. Đó không còn là sân nhà tôi nữa. Theo ký ức của tôi, dưới cây táo đáng lẽ phải có một bồn hoa, trong bồn hoa có một bụi nguyệt quế, mẹ tôi trồng nguyệt quế bao nhiêu năm, nguyệt quế nhà người ta đều nở hoa, loại mẹ trồng lại chẳng nở hoa, chuyện hoa cỏ đã chôn xuống một điềm báo cho vận mệnh cả gia đình chúng tôi. Mùa xuân năm chúng tôi chuyển khỏi phố Công Nông, nguyệt quế vừa vặn nở mấy đóa, là lần đầu tiên nở hoa, những nụ hoa hồng phấn nhỏ xíu, gầy gò, giờ tôi vẫn nhớ đêm nửa đêm dậy đi tiểu, nhìn thấy mẹ ngồi bên bồn hoa dưới ánh trăng, đối diện với bụi nguyệt quế đó tổng kết cuộc đời mình, bà nói với tôi: "Đây là số mệnh của mẹ, đều là nghiệp chướng cha con gây ra, nguyệt quế cuối cùng cũng nở rồi, nhưng mẹ lại phải cút đi rồi, không nhìn thấy hoa nữa!"

Tôi nhìn thấy ảo ảnh cuối cùng của mẹ trên cây ngô đồng. Tôi không vào được số 9 phố Công Nông, nhưng ảo ảnh của mẹ lại vào được một cách thuận lợi, tôi nhìn thấy mẹ mặc áo len màu đỏ tương đứng dưới cây táo, ánh mắt bà vượt qua bức tường sân, giận dữ nhìn tôi đầy vẻ hận sắt không thành thép: "Không được trèo cây, mau xuống, về nhà, về nhà!" Đầu óc tôi rất tỉnh táo, mệnh lệnh của ảo ảnh thì không nghe được, ngôi nhà này gần ngay trước mắt, đáng tiếc không phải nhà của tôi nữa rồi. Tôi ngồi trên cây, cảm thấy vùng thắt lưng dần dần đau nhức lên, tôi biết cú đá của Lý Trang Lão Thất rất mạnh, có lẽ sẽ để lại di chứng cho tôi, tôi ngồi trên cây xoa thắt lưng, đột nhiên trăm mối cảm xúc ngổn ngang, đây là lần đầu tiên tôi phản tư về cuộc đời mình, cha và mẹ, tại sao tôi lại chọn cha nhỉ? Nếu lúc đó tôi không bỏ trốn khỏi bên cạnh mẹ, tiền đồ của tôi liệu có khá hơn không? Cha và mẹ, sự giáo dục của ai tốt với tôi hơn, ai có tư cách bồi dưỡng tôi thành người hơn? Nếu theo mẹ, tôi sẽ mất chiếc xà lan, mất con sông, nhưng ít nhất trên bờ có một mái nhà. Trên sông hay trên bờ, cuộc sống nào tốt với tôi hơn? Tôi không suy nghĩ ra kết quả gì, sau đó tôi nghe thấy câu trả lời tuyệt vọng trong lòng mình, đều là rắm rỗng, là Không Phịu, cuộc sống nào cũng chẳng ra gì! Trên sông trên bờ đều như nhau, tôi còn chẳng bằng ở trên cây này mà sống cả đời.

Tôi nằm bò trên cây, thẫn thờ nhìn cành lá cây ngô đồng, một con chó vàng trên phố là kẻ đầu tiên chú ý đến tôi, con chó vàng lén lút chạy tới dưới gốc cây, đột nhiên sủa dữ dội vào tôi, tôi giật nảy mình, tưởng là đám Lý Trang Lão Thất đuổi tới, tôi leo lên cành cao hơn, nhìn từ trên cao xuống, phố Công Nông yên tĩnh lặng tờ, cửa một nhà nọ mở ra, ló ra một cái đầu tóc hoa râm, nhìn dáo dác xung quanh một hồi rồi lại thụt vào. Tiếng chó sủa dẫn tới thằng bé lăn vòng sắt kia, nó đến dưới gốc cây, hốt hoảng kêu to với tôi: "Chú lớn thế này rồi còn leo cây? Chú leo lên cây làm gì?" Tôi nói: "Không làm gì cả, chú mệt nên ngủ trên cây thôi." Thằng bé nói: "Chú lừa người, chim mới ngủ trên cây, chú là người, sao lại ngủ trên cây?" Tôi nói: "Chú là người chim, nhà chú ở trên cây, người chim mệt thì ngủ trên cây." Thằng bé nghi hoặc quan sát tôi, đột nhiên lại kêu lên: "Chú lừa người, làm gì có người chim? Chẳng phải chú nói chú ở Phòng Quản lý Nhà đất sao, Phòng Quản lý Nhà đất sửa nhà chứ có sửa cây đâu, chú leo lên cây làm gì, có phải muốn trộm đồ không? Chú chắc chắn là tên trộm rồi!" Đến đây tôi hơi cuống, tôi nói: "Leo lên cây là trộm à? Thằng nhãi con nhà mày cũng mắt chó coi thường người khác à? Tao nói cho mày biết, lúc tao sống ở đây, mày còn chưa chui ra từ bụng mẹ mày đâu."

Thằng bé thu vòng sắt lại, hớt hải chạy về phía một hốc cửa ở phía Đông, tôi sợ nó đi gọi người lớn, vội vàng từ trên cao xuống. Tôi nhìn đồng hồ, theo quy định của cha, thời gian lên bờ của tôi đã quá hạn sáu tiếng rồi, bất kể đám Tam Bá và Lý Trang Lão Thất có đang mai phục trên tàu hay không, trốn trên cây không phải kế sách lâu dài, tôi ruột gan như lửa đốt, quyết định nhảy xuống cây. Nhảy xuống cây tôi mới nhận ra mình tay không, túi du lịch của tôi mất rồi, túi của tôi quên ở tiệm cắt tóc, lên bờ cả buổi, tôi đã làm cái gì thế này? Chuyện xui xẻo liên tiếp, bột mì chưa mua, dầu ăn chưa mua, trạm lương dầu lại sắp đóng cửa rồi.

Tôi ngó nghiêng chạy tới cửa tiệm cắt tóc Nhân Dân. Để phòng bị mai phục, tôi quan sát xung quanh rất lâu, không thấy có gì bất thường, chỉ là trong đống rác gần đó, xuất hiện một đống mảnh thủy tinh sáng loáng, tôi có thể phân biệt được đâu là tàn dư của gương, đâu là tàn dư của chai nước cam, nhưng tôi không biết sau khi tôi chạy trốn thì trong tiệm cắt tóc đã xảy ra xung đột gì. Tiệm cắt tóc Nhân Dân đóng cửa sớm, chiếc đèn xoay trước cửa ngừng quay, hai bông hướng dương trong bồn hoa như bị dọa sợ, héo hon trốn trong những phiến lá to, không còn lộ diện. Cửa sổ tiệm cắt tóc đóng chặt, người đã giải tán, một tờ thông báo mới dán trên cửa kính khơi gợi sự tò mò của tôi, tôi đi tới xem thông báo, lập tức nín thở, mỗi chữ trên thông báo như một viên đạn bắn vào lồng ngực tôi.

"Kể từ hôm nay cấm Khố Đông Lượng của đội tàu Hướng Dương vào tiệm. Toàn thể nhân viên tiệm cắt tóc Nhân Dân."

Họ cấm tôi vào tiệm cắt tóc. Họ không cấm Tam Bá và Lý Trang Lão Thất vào tiệm cắt tóc, người bị cấm là tôi! Tôi có lỗi gì, họ dựa vào cái gì mà cấm tôi vào nơi công cộng? Phổi tôi tức đến nổ tung. Tôi dùng tay đập vào cánh cửa kính đó, bên trong không có ai, tiếng đập cửa kinh động đến người Chiết Giang làm nghề bật bông đối diện, hai vợ chồng họ đầu tóc dính đầy bông đi ra, người chồng cầm túi du lịch của tôi, người vợ cầm một cuộn chăn bông mới trắng muốt. Người chồng chép miệng lấy làm may mắn cho tôi, nói với tôi: "Cậu chạy rất kịp lúc đấy, Tam Bá thực ra đã gọi tới bốn người đấy, may mà Đại Diêm Vương đi mua thuốc lá, nếu không hôm nay cậu đã phải ăn khổ lớn rồi. Đại Diêm Vương cậu từng nghe nói chưa, hắn còn lợi hại hơn Lý Trang Lão Thất nhiều, thích chặt cánh tay người khác nhất, ở trấn Phượng Hoàng hắn chặt một hơi bốn cánh tay người đấy, tôi tận mắt nhìn thấy!" Người vợ đẩy chồng ra, vội vàng giao túi du lịch và chăn bông cho tôi: "Chăn bông này là Huệ Tiên tặng cho cha cậu, bảo là trả món nợ ân tình nó thiếu hồi nhỏ." Bà ta cưỡng ép nhét chiếc chăn bông mới vào lòng tôi: "Cầm đồ rồi đi nhanh đi, cậu thấy tờ thông báo đối diện rồi chứ? Huệ Tiên bảo tôi nhắn lại với cậu, nói là ý kiến tập thể, sau này cậu đi cắt tóc ở chỗ khác đi, họ không hoan nghênh cậu vào tiệm cắt tóc Nhân Dân nữa."

Tôi đoán được tâm tư của Huệ Tiên, đây là muốn vạch rõ giới hạn với tôi, kết quả này nằm trong tình lý, nhưng lại ngoài dự liệu của tôi. Tôi ôm lấy chiếc chăn bông, ôm một lát, rồi lại nhét ngược vào tay người phụ nữ đó, tôi nói: "Một chiếc chăn bông tôi không hiếm lạ, nó muốn trả ân tình, để nó trả sang nhà người khác đi!" Tôi cầm lấy túi du lịch, trong lòng đột nhiên dấy lên một dự cảm chẳng lành, lập tức vươn tay vào trong lớp ngăn để sờ, không sờ thấy sổ công tác của mình, điều này ứng với một câu mà dân chài hay nói, sợ mất cái gì thì mất cái đó, trong túi những lọ lọ hũ hũ cái gì cũng còn đủ, riêng cuốn sổ công tác đó thì mất rồi. Tôi gần như thét lên: "Sổ công tác đâu? Đứa nào lấy sổ công tác của tôi?" Vẻ kinh hoàng của tôi dọa cặp vợ chồng đó sợ hãi, người chồng vẻ mặt nghi hoặc ngồi xổm xuống, giúp tôi cùng lục soát trong túi, người vợ không vui, bĩu môi đầy phàn nàn đi vào xưởng, miệng nói lớn: "Người trên tàu đúng là khó dây vào, mình có lòng tốt trông hộ cái túi, hắn lại vu cho mình lấy đồ của hắn. Nhà chúng tôi có nghèo cũng không đến mức đó, ai thèm lấy một cuốn sổ của cậu? Tôi trước đây mở tiệm nhỏ từng bán sổ đấy, một cuốn sổ chỉ bán năm xu thôi!"