Ngoài tôi ra, không có ai nghiên cứu mối quan hệ giữa Huệ Tiên và hoa hướng dương, người dân trấn Du Phường đều gọi con bé là Tiểu Thiết Mai.

Hãy bắt đầu từ trò nhảy lò cò đi. Các cô bé trong đội thuyền Hướng Dương rất mê trò nhảy lò cò, lúc thuyền chạy thì nhảy trên sà lan, thuyền cập bến thì lên cầu cảng mà nhảy. Có lần dường như là Anh Đào khởi xướng cuộc thi, rất nhiều bé gái nhà thuyền đã đến cầu cảng trấn Du Phường, người làm trọng tài, người làm thí sinh. Các cô bé vây quanh những ô vuông vẽ bằng vôi trên mặt đất, líu ra líu rít nhảy nhót cạnh tranh, nhảy vào thì được năm xu, một hào, dù cho nhảy vào ô một trăm đồng, cũng chỉ là trò chơi lừa đảo mà thôi, chỉ có Huệ Tiên là một cú nhảy định chung thân, nhảy một cái vào được "căn nhà" tốt của vận mệnh. Buổi trưa lúc Huệ Tiên lên bờ vẫn còn là cô bé mồ côi ăn nhờ ở đậu, đến chiều khi cô trở về từ cầu cảng, con thuyền số một nhà họ Tôn đã không giữ nổi cô nữa, thế giới trên bờ đã trải sẵn tiền đồ xán lạn cho Huệ Tiên.

Các cô bé gặp được thầy Tống của đội văn nghệ tuyên truyền khu vực. Thầy Tống đó vì cuộc diễu hành xe hoa ngày Quốc khánh nên vẫn luôn tìm kiếm người đóng vai Lý Thiết Mai trong "Hồng Đăng Ký" ở khắp các thị trấn. Yêu cầu của lãnh đạo rất khó xử, đóng vai Lý Thiết Mai, trước hết người phải mộc mạc khỏe mạnh, tuổi tác không được quá lớn, cũng không được quá nhỏ, không chỉ cần giống về hình dáng mà còn phải giống về thần thái, tư tưởng không những phải tiến bộ mà tố chất cơ thể còn phải tốt. Đóng vai Lý Thiết Mai phải đứng trên xe hoa giơ đèn đỏ, giơ liền mấy tiếng đồng hồ, những thiếu nữ xinh đẹp kiêu sa trong huyện thành vùng đó không thể đảm đương nổi. Thầy Tống bèn xuống cơ sở tìm kiếm ứng viên, thầy men theo bờ sông Kim Tước tìm kiếm, vốn dĩ định qua sông đến vùng quê Phong Dương Thụ, cũng là do cơ duyên trời cho, vừa lên cầu cảng trấn Du Phường, thầy nhìn thấy nhóm cô bé chơi nhảy lò cò kia, thế là không nỡ rời đi nữa.

Trên cầu cảng, thầy Tống phát hiện ra thiếu nữ mộc mạc và khỏe mạnh nhất trong tưởng tượng của mình. Thiếu nữ nhà thuyền da dẻ đều đen pha đỏ, chân cẳng thô khỏe, hơi lộ dáng chữ bát, nhưng chân chữ bát trên sân khấu hoặc xe hoa ngược lại là lợi thế, đứng vững vàng, nhất là các cô bé nhà thuyền thường có đôi mắt sáng vô tri vô giác, giọng nói to, tố chất cơ thể tốt, phù hợp với các hoạt động văn nghệ quần chúng quy mô lớn. Tất nhiên, thầy Tống đặc biệt khắt khe về khuôn mặt, giống như Xuân Hoa em gái Xuân Sinh có vẻ ngoài mặt nhọn mồm khỉ, thầy chẳng buồn liếc mắt nhìn lấy một cái. Ban đầu thầy Tống có hứng thú với cả Huệ Tiên và Anh Đào như nhau, ánh mắt nhảy qua nhảy lại trên hai cô bé, không biết chọn ai, nhưng thái độ của hai cô bé nhà thuyền đối với một người đàn ông lạ mặt hoàn toàn khác biệt. Thầy Tống lấy một chiếc đèn dán bằng giấy đỏ từ trong túi du lịch ra, trước tiên bảo Anh Đào cầm thử, Anh Đào trông xinh xắn nhưng lại tiểu gia tử khí, gặp người đàn ông thành phố xa lạ này, cô bé theo bản năng nâng cao cảnh giác để bảo vệ mình, ấp a ấp úng thế nào cũng không chịu cầm, không cầm thì thôi, trong miệng còn tra hỏi người ta: "Ông rốt cuộc là người nào? Dựa vào cái gì bắt tôi cầm cái thứ này? Thần kinh à, ban ngày ban mặt cầm đèn làm gì?" Thái độ của Huệ Tiên lại khác, cô có cảm tình với khí chất văn nghệ tỏa ra từ người thầy Tống, phóng khoáng quan sát cách ăn mặc của thầy, cô còn lén kéo thắt lưng chiếc áo gió màu be của thầy Tống, thì thầm với Xuân Hoa: "Đây là áo gió, người mặc áo gió không phải diễn viên thì cũng là lãnh đạo!" Có lẽ sự thông minh bẩm sinh đã giúp cô phán đoán ra thân phận của thầy Tống, nắm bắt trước cơ hội, cô chỉnh lại quần áo, còn lấy nước bọt vuốt cho tóc tai bù xù ngay ngắn, đứng đắn giơ đèn đỏ lên, cười với thầy Tống: "Đồng chí, là tạo một tư thế Lý Thiết Mai phải không ạ?" Ánh mắt thầy Tống lập tức sáng lên, thầy nói: "Thông minh, vẫn là cháu thông minh! Cháu tạo dáng cũng rất tốt, y hệt một Tiểu Thiết Mai vậy."

Sau này Anh Đào có hối hận cũng không kịp nữa, một chiếc máy ảnh hiệu Hải Âu mới tinh đã tiết lộ thân phận không bình thường của thầy Tống, thầy dùng chiếc máy ảnh đó nháy tách tách chụp ảnh Huệ Tiên, chụp rất nhiều ảnh, Huệ Tiên cầm đèn đỏ thay đổi rất nhiều tư thế, thầy Tống đều khen tốt, thầy nói: "Tốt lắm tốt lắm, ánh mắt cũng giống, vóc dáng cũng rất giống, khí chất giống nhất, cháu chính là Tiểu Thiết Mai mà lãnh đạo cần rồi."

Năm mười bốn tuổi, Huệ Tiên vẻ vang lên bờ. Tôi ghi chép chi tiết thực đơn một ngày trước khi cô rời đi, bữa sáng ăn ở nhà Vương Lục Chỉ, ba quả trứng luộc, một bát mì. Bữa trưa được nhà Đức Thịnh nhận làm, vợ Đức Thịnh hầm canh gà cho cô, còn xào món rau tuyết lý hồng thịt xé mà cô thích nhất. Bữa tối là quan trọng nhất, thuyền số một không nhường ai, vợ Tôn Hỷ Minh hấp nửa cái đầu heo muối, Đại Phúc Nhị Phúc chê bà keo kiệt, lén lút gắp nửa còn lại bỏ vào nồi, vợ Tôn Hỷ Minh phát hiện kịp thời, cương quyết vớt nửa cái đầu heo muối kia ra khỏi nồi, bà nổi giận với các con trai: "Vốn cũng cho các con gắp vài đũa, các con phá hỏng kế hoạch của mẹ, bây giờ một đũa cũng không được gắp! Nửa cái này đưa Huệ Tiên đi, nó ăn một mình, nửa cái kia để dành cho nó lúc về ăn, cũng là nó ăn một mình, đứa nào cũng đừng hòng tơ tưởng đến nửa cái đó!"

Tôi nhớ cảnh tượng vạn người không nhà của buổi diễu hành xe hoa năm đó. Tám vở diễn kiểu mẫu cô đọng trên tám chiếc xe hoa, tám sân khấu thu nhỏ lưu động tuần hành giữa dòng người cuồn cuộn, đi đến đâu là tiếng hoan hô vang dậy đến đó. Những người hùng trong vở diễn kiểu mẫu đều tạo dáng mang tính đại diện nhất, đứng trên xe hoa với lớp trang điểm đậm, Huệ Tiên ở trong "Hồng Đăng Ký" xếp hàng đầu tiên. Buổi diễn đầu tiên chính là ở trấn Du Phường, lộ trình diễu hành bắt đầu từ tòa nhà tổng hợp, vòng quanh trấn Du Phường một vòng, cuối cùng quay lại tòa nhà tổng hợp. Lúc Huệ Tiên xuất hiện, tiếng vỗ tay của người dân chài còn vang hơn cả tiếng pháo. Tôi nhớ Huệ Tiên mặc một chiếc áo bông trắng hoa trên nền đỏ, dưới mặc một chiếc quần bông xanh đã vá víu, thắt một bím tóc dài, vẽ lông mày tô son phấn. Lần đầu lên xe hoa, biểu cảm của cô trông hơi căng thẳng, tư thế cơ thể không được hài hòa lắm, thầy Tống ở phía dưới gào thét khản cả cổ: "Tiểu Thiết Mai chú ý ánh mắt, chú ý ánh mắt! Phải trợn to mắt, thể hiện quyết tâm kế thừa cách mạng của Lý Thiết Mai!" Huệ Tiên chớp chớp mắt mấy cái, đôi mắt lập tức trợn tròn như cái chuông đồng, cô chú ý ánh mắt thì lại lơ là đôi tay, tay cô lỏng ra, đèn đỏ liền gác lên vai, thầy Tống lại sốt ruột hét lên: "Chú ý đèn đỏ, chú ý đèn đỏ, cháu đừng có vác đèn! Giơ lên, phải giơ lên!"

Tôi đứng trong đám đông làm mẫu cho cô vài lần tư thế đúng, cũng không biết cô có nhìn thấy không. Huệ Tiên kiên cường giơ đèn đỏ trên xe hoa, xe hoa lăn bánh trên đường phố trấn Du Phường suốt cả buổi, cô giơ đèn đỏ cũng giơ suốt cả buổi, không hề cử động. Tôi lo cánh tay cô hôm sau sẽ không nhấc lên nổi nữa. Hôm sau tôi vội vã đến nhà máy phân bón xem diễu hành xe hoa, vẫn là Huệ Tiên giơ đèn đỏ, người đàn ông đóng vai Lý Ngọc Hòa trong tay chỉ cầm một chiếc đèn bão nhỏ, người phụ nữ đóng vai Lý bà nội thắt một chiếc tạp dề vải thô quanh eo, cứ thế tay không rảnh rang đứng trên xe hoa. Tôi cảm thấy điều này không công bằng. Không công bằng cũng đành chịu, ai bảo vở diễn kiểu mẫu sắp xếp như thế. Tôi để ý thấy quần chúng đều chĩa mũi dùi vào Tiểu Thiết Mai trong "Hồng Đăng Ký" mà bàn tán, may mà Huệ Tiên thông minh, ngày thứ hai ánh mắt và cử chỉ đều tiến bộ vượt bậc, tạo hình trông gần giống như Lý Thiết Mai trên tranh tuyên truyền. Người khác đều tán thưởng Huệ Tiên, tôi cũng vỗ tay đến đỏ cả lòng bàn tay vì cô, nhưng tôi để ý thấy khóe miệng cô nổi một nốt nhiệt rất lớn, phấn son cũng không che nổi. Tôi nghĩ cái này có thể là do gấp gáp mà ra, cũng có thể là do mệt mỏi mà ra. Tôi hơi lo liệu lãnh đạo có dung thứ cho việc Lý Thiết Mai bị nổi nhiệt ở miệng không, có thay người khác không? Tôi gào to tên Huệ Tiên trong đám đông hỗn loạn, chỉ vào khóe miệng nhắc cô phải giải quyết vấn đề nốt nhiệt này, nhưng cô nghe thấy tiếng tôi làm sao được? Có lẽ cô không cần tôi nhắc nhở, sau một đêm, trông cô đã thích nghi được với đại trường diện náo nhiệt thế này, người ở trên cao, ánh mắt thi thoảng lén liếc nhìn quần chúng, một nụ cười quen thuộc lướt qua khóe miệng cô, càng ngày càng kiêu ngạo tự phụ. Ngày thứ ba đoàn diễu hành xe hoa dời sang trấn Mã Kiều, đi đường thủy, ba chiếc tàu hơi nước nhỏ mới tinh được điều tới đón xe hoa và diễn viên từ huyện thành. Sáng hôm đó, đội thuyền Hướng Dương là "gần sông nước nên được trăng trước", người dân chài đều trèo lên nóc khoang thuyền, nhìn các diễn viên xe hoa đi qua cầu cảng, đủ mọi tư thế bước lên tàu hơi nước, nam nữ đều trang điểm đậm, mặc trang phục nhân vật anh hùng, khiến người ta nảy sinh lòng kính trọng. Người dân chài nhận ra ngay vóc dáng gầy nhỏ nhất kia là Tiểu Thiết Mai, ai nấy đều phấn khích gọi tên Huệ Tiên: "Huệ Tiên! Huệ Tiên!" Cô không đáp, vừa đi vừa tập trung buộc dải lụa đỏ trên bím tóc dài, thuyền viên trên tàu kéo cũng hùa theo, họ dùng loa điện: "Huệ Tiên—— Tiểu Thiết Mai—— Tiểu Thiết Mai—— Huệ Tiên——" Tiếng hoan hô trong loa điện làm đám diễn viên giật mình, cũng dọa Huệ Tiên nhảy dựng lên, cô liếc nhìn về phía đội thuyền, dậm chân một cái, rất nhanh liền khom người chui ra sau lưng Lý Ngọc Hòa và Lý bà nội.

Đây là mùa của Huệ Tiên. Hàng vạn quần chúng hai bên bờ sông Kim Tước đều là nhân chứng, chứng kiến một bông hoa vinh quang của thiếu nữ đột nhiên nở rộ. Huệ Tiên trở thành người nổi tiếng. Người dân dọc sông đều bàn tán về Tiểu Thiết Mai trên xe hoa, nói chim sẻ hóa phượng hoàng, ai mà tin được chứ, Tiểu Thiết Mai ai thấy cũng yêu kia, lại là được nuôi lớn bằng cơm trăm nhà của đội thuyền Hướng Dương. Mọi người tìm người dân đội thuyền Hướng Dương kiểm chứng tin này, đại đa số người dân đều vô cùng tự hào, lộ ra nụ cười như công thần, nhà Anh Đào thì kiêng dè chuyện này, mẹ Anh Đào nói với người trên bờ: "Các người chỉ biết một mà không biết hai, vốn dĩ là Anh Đào nhà tôi đóng Tiểu Thiết Mai, trách nó quá thật thà, không có tâm cơ, cơ hội tốt như vậy, trơ mắt nhìn người khác cướp mất!"

Mùa của Huệ Tiên, cũng là mùa bận rộn và lo âu của tôi. Tôi bận rộn lao đến các địa điểm trên lộ trình diễu hành xe hoa, bận rộn ghi chép lại quãng thời gian đặc biệt này, chân tay bận rộn, ngòi bút bận rộn, chỉ có miệng là giữ im lặng. Mặc dù không thảo luận với bất kỳ ai về tương lai của Huệ Tiên, nhưng tôi dường như đã dự cảm được Huệ Tiên sẽ đi một đi không trở lại, trong lòng có một nỗi lo âu không nói nên lời.

Nhật ký của tôi ghi chép rất vất vả, hoa hướng dương bị gió thổi bay mất rồi, tôi không nhìn thấy cô ấy, không nhìn thấy cô ấy. Thứ gọi là ghi chép đành phải dựa vào lượng lớn trí tưởng tượng. Khổ nỗi sức tưởng tượng của tôi không phong phú, tôi đành phải mượn khuôn mẫu bản tin thời sự của phim chiếu ngoài trời, cố gắng tưởng tượng phong thái của Huệ Tiên. Một ngày nọ, cảm hứng dạt dào, tôi bạo dạn viết xuống một cảnh tượng vinh quang nhất, tráng lệ nhất: "Hôm nay, trời quang mây tạnh. Mặt trời đỏ chiếu rọi, cầu cảng trấn Du Phường người đông như kiến cỏ. Quần chúng phấn chấn. Chủ tịch Mao đã đến giữa lòng quần chúng trấn Du Phường, ân cần tiếp đón hoa hướng dương. Từ ái hỏi cô ấy——" hỏi cô ấy cái gì, tôi không tưởng tượng ra được, cũng không dám viết bừa xuống dưới, liên quan đến lãnh tụ vĩ đại, sợ viết không khéo thành khẩu hiệu phản động, cho nên tôi lật qua một trang khác bắt đầu dòng mới, viết xuống vấn đề mà tôi quan tâm nhất: "Hướng dương ơi hướng dương. Khi nào cậu mới trở về đội thuyền đây?"

Tôi nhớ kỹ ngày Huệ Tiên rời đội thuyền, nhưng tôi không cách nào ước tính ngày cô trở về.

2

Khoảng đến tháng Chạp, cuộc diễu hành xe hoa cuối cùng cũng kết thúc. Người đóng vai Lý Ngọc Hòa và Lý bà nội đều quay về cương vị công tác cũ, một người về nhà máy nông cụ sửa máy kéo, một người về cửa hàng tạp hóa bán nước tương, Huệ Tiên không về. Tin tức về Huệ Tiên từ tòa nhà tổng hợp truyền tới cầu cảng, lại từ cầu cảng truyền tới đội thuyền Hướng Dương, tóm tắt lại mà nói, cô như một khối ngọc thô được phát hiện, rất nhiều cán bộ lãnh đạo tán thưởng Tiểu Thiết Mai đến từ đội thuyền này, bày tỏ muốn mài giũa khối ngọc thô này thành châu báu. Thầy Tống nhận nhiệm vụ này, thầy trở thành thầy giáo của Huệ Tiên, một lòng muốn đào tạo cô thành một chiến sĩ văn nghệ toàn năng.

Huệ Tiên trước tiên được đào tạo tại đoàn kịch Kim Tước của khu vực, theo học diễn kịch với Hách Lệ Bình nổi tiếng. Hách Lệ Bình là diễn viên chủ chốt của đoàn kịch, cái gì cũng biết hát, cái gì cũng biết múa, các nữ anh hùng trong vở diễn kiểu mẫu, cô đều diễn được, có người nói cô chỉ cần dán thêm chòm râu giả, vậy mà còn có thể đóng vai Dương Bạch Lao trong "Bạch Mao Nữ". Khổ nỗi Hách Lệ Bình này lại có thành kiến với Huệ Tiên, đánh giá của cô về Huệ Tiên trái ngược hoàn toàn với thầy Tống, nói cô tinh ranh, hư vinh, thích chơi trò vặt, không chịu luyện tập đàng hoàng, chỉ muốn một bước lên mây. Miễn cưỡng đào tạo một thời gian, Hách Lệ Bình dẫn Huệ Tiên đến chỗ thầy Tống, trả lại cho thầy, nói cô bé này đứng xe hoa thì được, lên sân khấu thì không xong, "Thầy Tống thầy chọn lầm người rồi, tôi thấy cô bé này không có chút tế bào nghệ thuật nào, ngược lại là có gan dạ, có dã tâm, nếu cô ta mà được phái ra tiền tuyến, biết đâu lại là một nữ anh hùng!" Thầy Tống nghi ngờ kết luận của Hách Lệ Bình thiếu công tâm, thận trọng triệu tập một số nhân vật có thẩm quyền trong giới văn nghệ khu vực, thực hiện một bài kiểm tra tổng hợp về tài năng nghệ thuật của Huệ Tiên, kết quả kiểm tra cũng không lý tưởng, chỉ có hạng mục tạo hình là Huệ Tiên dường như có thiên phú, nói một cách dân dã là cô giỏi đứng, giỏi tạo ra các loại tư thế, còn hát lên, động lên thì không được. Thầy Tống không cam tâm, rất nhanh lại điều Huệ Tiên đến đội tuyên truyền lưu động trực thuộc nhà văn hóa, đó là nơi thầy trực tiếp phụ trách. Thầy cứ ngỡ đây là sân nhà của mình, Huệ Tiên ở đội tuyên truyền sẽ thuận buồm xuôi gió, kết quả lại càng tệ hơn. Những cô bé trong đội tuyên truyền là cùng nhau luyện nghệ thuật từ nhỏ, ý thức tập thể rất mạnh, họ cùng nhau múa, nếu đóng vai một hàng cây bạch dương, một ánh mắt là mọi người đã đứng thành một hàng bạch dương thẳng tắp, diễn một vườn hoa bách thảo, hoa mai vừa nở, hoa mơ, hoa đào, hoa nguyệt quý, hoa hồng, các loài hoa khác lần lượt nở theo, tuyệt đối không tranh giành. Huệ Tiên không được, cô vừa lên sân khấu, người khác là bạch dương, cô là một cây liễu rủ mềm nhũn, cô diễn một bông hoa sen, lại cứ muốn tranh nở trước hoa mai. Vẫn là cái thói xấu được chiều chuộng ở đội thuyền, cô làm gì cũng rất có chủ kiến, quen người khác coi mình là ngôi sao được vây quanh. Đạo diễn biết cơ bản của cô không tốt, lúc múa tập thể cố ý sắp xếp cô vào vị trí không nổi bật, Huệ Tiên lại bất mãn với sự sắp xếp này, hờn dỗi một cái là lao lên phía trước, thể hiện cho khán giả dưới đài thấy vai diễn của cô cũng rất quan trọng. Các diễn viên khác trong đội tuyên truyền không thể nhịn nổi Huệ Tiên nữa, nói cô cái gì cũng không biết, làm ảnh hưởng đến danh dự tập thể, cô mà lên sân khấu, người khác diễn thế nào cũng là công cốc, thi thố gì cũng không giành được giải thưởng, "Cô không phải chỉ biết giơ cái đèn đỏ sao? Lãnh đạo các người đều thích bồi dưỡng cô, cứ đợi đến lúc diễu hành xe hoa, lại bảo cô giơ đèn đỏ đi làm màu đi!"

Huệ Tiên đi tố cáo với thầy Tống, thầy Tống rất khó xử, thiên vị một mình cô, đắc tội với cả một tập thể, thầy cân nhắc kỹ lưỡng, quyết định đẩy mâu thuẫn lên trên, đích thân dùng xe đạp đèo Huệ Tiên đến cửa cơ quan địa ủy. Huệ Tiên đến khóc lóc kể khổ với Bộ trưởng Liễu đức cao vọng trọng, kể lể việc cô bị bài trừ ở đội tuyên truyền, Bộ trưởng Liễu nghe hồi lâu mới hiểu ra nỗi oan ức của cô, ông không can thiệp được vào mâu thuẫn của các cô bé trong đội tuyên truyền, bèn trích dẫn một đoạn ngữ lục Chủ tịch Mao căn dặn Huệ Tiên: "Kiên trì là thắng lợi." Huệ Tiên như hiểu ra điều gì, trở về đội tuyên truyền kiên trì một thời gian, thế nhưng, dẫu sao thì một đóa hoa cũng khó địch lại sự đố kỵ của trăm hoa, cô tuy đã kiên trì, cuối cùng vẫn không đợi được thắng lợi. Có một lần tổng duyệt "Bách Hoa Vũ", hoa mai, hoa đào và hoa hồng cùng nhau làm khó đạo diễn: "Chúng tôi không cần hoa sen, có hoa sen thì không có bách hoa, có bách hoa thì không có hoa sen!" Hoa mai một cước đá bay đạo cụ hoa sen của Huệ Tiên, đáng giận hơn là hoa đào và hoa hồng, chúng thậm chí lao tới muốn đẩy Huệ Tiên xuống sân khấu, Huệ Tiên không chút sợ hãi, cô nói: "Sợ các cô là con chó con, tôi cứ đứng đây, để các cô đẩy, xem hai tiểu thư kiêu kỳ các cô có đẩy nổi tôi xuống không." Hoa đào và hoa hồng cùng dùng sức, quả nhiên không đẩy nổi Huệ Tiên. Huệ Tiên quát lớn về phía sau: "Dùng sức đẩy đi, các người bây giờ không đẩy ngã được tôi, lát nữa tôi sẽ tới đẩy các người, ai chạy là con chó con!" Sự ngông cuồng của Huệ Tiên khơi dậy phẫn nộ của quần chúng, hoa mai đi lên, hoa mơ, hoa nguyệt quý cũng đi lên, năm cô gái đồng tâm hiệp lực, Huệ Tiên không trụ nổi, cuối cùng bị đẩy xuống sân khấu. Cô ngã ngồi trong hố nhạc, tiện tay ném giá nhạc phổ và dùi trống, chiêng đồng lên sân khấu, cuối cùng không còn gì để ném nữa, liền quỳ trong hố nhạc gào khóc lên.

Tết năm thứ ba có tuyết, sau Tết tuyết vẫn chưa tan, những vùng nước nông trên sông kết một lớp băng mỏng, trên sà lan rất lạnh, trên bờ đâu đâu cũng là đống tuyết, trên bờ cũng lạnh. Đúng vào cái ngày lạnh giá này, Huệ Tiên trở về. Triệu Xuân Đường điều động một chiếc xe jeep mới mua của thị trấn, lái xe tám mươi dặm, đích thân đón cô về trấn Du Phường. Huệ Tiên về quê vẻ vang che lấp đi sự thất ý trong lời đồn, cô từ chiếc xe jeep mới tinh bước xuống, mang theo hai chiếc vali, còn có một chiếc đèn đỏ. Con gái lớn mười tám thay đổi, người dân trấn Du Phường đều không nhận ra Tiểu Thiết Mai nữa. Tóc cô như diễn viên múa trong thành phố, búi thành một búi tròn, quấn bằng dải lụa đen, một chiếc áo khoác quân đội màu xanh hải quân khoác lên cơ thể đầy đặn cân đối của cô, vì rộng rãi nên càng có phong cách riêng, chiếc áo len đỏ và khăn quàng trắng bên trong chính là chủ đề mà bộ trang phục này muốn nhấn mạnh. Có người nhìn cách ăn mặc của Huệ Tiên mà tặc lưỡi kinh ngạc, cũng có người nhìn đống hành lý kia mà lo lắng thay cho cô, nói: "Đội thuyền Hướng Dương đang vận chuyển trên sông kìa, nó hôm nay về, không về được nhà đâu." Sự lo lắng không cần thiết này lập tức bị người biết chuyện cười nhạo: "Chim sẻ hóa phượng hoàng rồi mà còn quay về chuồng gà sao? Nói cho cậu biết, phía sau lưng cô ấy có chỗ dựa rồi, lãnh đạo đã dặn dò phải bồi dưỡng cô ấy, đội thuyền Hướng Dương không phải nhà cô ấy nữa, ký túc xá của cô ấy ở tòa nhà tổng hợp kìa, đã sắp xếp xong xuôi từ lâu rồi!"

Rằm tháng Giêng treo đèn đỏ, đội thuyền Hướng Dương treo đèn đỏ trở về trấn Du Phường, trên bờ quả nhiên có chuyện vui, người dân chài đều nghe nói Huệ Tiên về rồi. Vợ Tôn Hỷ Minh và vợ Đức Thịnh hớn hở kết bạn lên bờ, đi được nửa giờ thì về. Hai người phụ nữ đều sa sầm mặt mày, người dân chài hỏi chuyện, ai nấy đều không có tinh thần đáp lời. Vợ Tôn Hỷ Minh vừa lên thuyền đã đi thẳng xuống khoang thuyền, Tôn Hỷ Minh đuổi xuống theo, thấy vợ đã đang đập phá túi bụi giường của Huệ Tiên, Tôn Hỷ Minh vội vàng kéo tay bà nói: "Bà vội vàng dỡ giường nó làm gì? Nhỡ nó còn về ở thì sao?" Vợ Tôn Hỷ Minh nói: "Dỡ, dỡ, nó sẽ không về nữa đâu." Tôn Hỷ Minh nói: "Ai bảo dỡ giường nó? Là tự Huệ Tiên nói à?" Vợ Tôn Hỷ Minh vứt búa xuống, khóc òa lên: "Còn cần nó nói nữa à? Tôi nài nỉ nó về ở một đêm, nói khô cả cổ cũng không chịu, thoái thác hết lần này đến lần khác, tôi đâu có ngốc mà không nhìn thấu tâm tư của nó, nó lông cánh cứng cáp rồi, chê bai chúng ta rồi." Tôn Hỷ Minh khuyên không được bà, bảo vợ Đức Thịnh xuống khuyên, vợ Đức Thịnh đi đến cửa khoang, thấy vợ Tôn Hỷ Minh ngồi trên nửa cái khung giường rơi lệ, mắt mình cũng đỏ hoe, nói với Tôn Hỷ Minh: "Tôi khuyên nó thế nào đây? Chính tôi cũng nản lòng, mời nó về ăn bữa cơm cũng không chịu, dẫu sao cũng không phải cốt nhục của mình, nuôi không ngoan, nuôi tới nuôi lui cũng là công cốc!"

Tôi từng canh Huệ Tiên ở tòa nhà tổng hợp. Canh cả buổi sáng, lấy hết dũng khí mấy lần, vẫn không dám vào hỏi. Đúng dịp nghỉ Tết, tòa nhà tổng hợp có chút yên tĩnh, Cố què về quê thăm thân, trong phòng bảo vệ có một nam thanh niên ngồi, cứ cầm một tờ báo, đọc hết tờ này đến tờ khác. Anh ta không biết tôi, điều này làm tôi cảm thấy an toàn. Tôi để ý thấy chiếc xe jeep đó đỗ bên bồn hoa, xe jeep trước tòa nhà, chứng tỏ Huệ Tiên ở trong tòa nhà, tôi quyết tâm chờ. Đến buổi trưa, tôi nghe thấy tiếng ồn ào truyền ra từ phòng ăn nhỏ, lặng lẽ đi tới trước cửa sổ, qua cửa sổ tôi nhìn thấy ngay Huệ Tiên. Cô ngồi giữa một đám người trông giống cán bộ, như một con công xòe đuôi, không phải xòe cho tôi xem, mà là xòe cho các cán bộ xem. Cô mặc chiếc áo bông cài khuy chéo hoa nhỏ nền đỏ của Lý Thiết Mai, búi tóc trên đầu xõa xuống, một bím tóc đen nhánh rủ trên vai, có lẽ ghế ngồi không thoải mái, cơ thể cô nghiêng ngả, lúc nghiêng về phía đông lúc nghiêng về phía tây, tư thế có chút tản mạn, nhưng trên mặt cô lại cười rất vui vẻ, là kiểu nụ cười được cưng chiều. Lâu ngày không gặp, trông cô đã là một thiếu nữ rồi, là thiếu nữ rồi, tôi lại cảm thấy cô hơi xa lạ. Họ đang uống rượu, tôi đứng ngoài nhìn họ uống. Xung quanh Huệ Tiên, tôi quan sát rất kỹ, đột nhiên phát hiện một hiện tượng gây chấn động, Triệu Xuân Đường ngồi cạnh Huệ Tiên, cái đuôi bím tóc lớn của cô bị hắn nắm trong tay, Triệu Xuân Đường đột nhiên kéo nhẹ đuôi bím tóc, Huệ Tiên liền đứng dậy, đứng dậy, cầm một cái cốc đựng nước cam, cụng ly với người này người nọ, cụng người này rồi cụng người kia, cả bàn đều đã cụng ly, Triệu Xuân Đường lại kéo kéo đuôi bím tóc của Huệ Tiên, Huệ Tiên liền ngồi xuống. Tôi kinh ngạc phát hiện ra, về quê vài ngày, Huệ Tiên đã thành con rối của Triệu Xuân Đường, mà cái bím tóc đáng tự hào kia của cô, lại trở thành dây giật con rối trong tay Triệu Xuân Đường!

Gần như trong một khoảnh khắc, ngọn lửa giận trong lồng ngực tôi bùng lên. Tôi tìm thấy một viên gạch đỏ vỡ trên mặt đất, ngắm nghía ngoài cửa sổ hồi lâu, tôi ngắm Triệu Xuân Đường trước, nghĩ lại, mặc dù là hắn giật đuôi bím tóc của Huệ Tiên, nhưng bím tóc mọc trên đầu Huệ Tiên, tại sao cô ấy không hất tay hắn ra? Cô ấy cam tâm làm con rối của hắn, tôi nên ngắm vào cô ấy mới đúng. Tôi giơ viên gạch vỡ lên ngắm Huệ Tiên, tôi nhìn thấy hoa hướng dương của mình đang nhiệt tình nở rộ trong phòng ăn nhỏ, cô ấy coi tất cả cán bộ trong phòng ăn đều là mặt trời, lúc thì mỉm cười với mặt trời này, lúc thì cúi chào mặt trời kia, trên mặt cô ấy ửng hồng, ánh mắt đảo liếc, tôi ngắm vào khuôn mặt cô ấy, nhưng thế nào cũng không hạ thủ nổi, đó là hoa hướng dương bí mật của tôi, dù có sai lầm ngàn lần, tôi cũng không nỡ đập cô ấy. Tôi không biết mình nên làm thế nào, cuối cùng tôi ngắm vào tấm kính sáng loáng trên cửa sổ thông gió của phòng ăn, một tiếng "bang" giòn tan, cả phòng ăn đều quay đầu nhìn cửa sổ thông gió, nhân lúc họ chưa kịp hoàn hồn, tôi ba chân bốn cẳng chạy mất.

Đã lâu lắm rồi tôi không chạy như thế, đập vỡ kính rồi chạy trốn, đây là việc của con nít. Trước đó chính tôi cũng không lường trước được, tôi canh Huệ Tiên ở tòa nhà tổng hợp cả buổi, vậy mà lại làm một việc vô tích sự thế này. Tôi vừa chạy vừa chửi rủa bản thân: "Vô tích sự, vô tích sự, trách không được mày tên là "Cơm Thừa", mày chính là Cơm Thừa, mày vô tích sự!" Tôi chạy một mạch đến cầu cảng, nhìn lại phía sau không có ai đuổi theo, liền dừng bước. Cầu cảng trong dịp Tết vắng tanh, cần cẩu và núi than đều đang lim dim dưới nắng. Không ai nhìn thấy hành vi xấu xí của tôi, tôi vẫn cảm thấy vô cùng xấu hổ. Tại sao tôi lại vô tích sự thế này? Là do bị Triệu Xuân Đường chọc tức? Là do bị Huệ Tiên chọc tức? Tôi buồn bực đi đến bờ kè, vô tình liếc nhìn đội thuyền, lại phát hiện ra một hiện tượng lạ khác, tôi thấy mười một chiếc thuyền của đội thuyền Hướng Dương nhà nào cũng phơi quần áo, quần áo nhà người khác đều đang lặng lẽ tận hưởng ánh nắng mùa đông, chỉ có hai chiếc áo lót của tôi và cha, như hai con chim sợ cành cong, cứ bay nhảy tán loạn trong lều thuyền. Hai chiếc áo lót đó khiến tôi "thấy vật chạnh lòng", tôi đột nhiên hiểu ra, việc tôi làm không liên quan gì đến ai cả, trách bản thân tôi, tôi là kẻ nhát gan, kẻ nhát gan trên thế giới này đều giống nhau, chỉ dám trút giận của mình, không dám công khai tình yêu của mình, họ dám trút giận, chỉ vì muốn che giấu tình yêu của mình. Tôi chính là kẻ nhát gan như vậy, tình yêu của tôi dành cho Huệ Tiên là tình yêu của bèo hoa dâu dành cho hoa hướng dương, tình yêu như vậy, sâu sắc hơn hận, kỳ lạ hơn hận, tình yêu như vậy, tôi đã không thể công khai được nữa.