Mới đến thuyền đội Hướng Dương, Huệ Tiên đã nhận vợ chồng Tôn Hỷ Minh làm cha nuôi, mẹ nuôi. Con bé được sống cảnh cơm no áo ấm, mặc đẹp hơn Đại Phúc, Nhị Phúc, ăn uống cũng tinh tế hơn hai anh, người trên mười một chiếc thuyền đều đổ dồn mắt vào thuyền số một, nhà họ Tôn sao dám lơ là? Cả nhà đều cung phụng Huệ Tiên như cành vàng lá ngọc, vừa coi là gánh nặng, vừa coi là vinh dự. Cô bé được cưng chiều hết mực ấy, đôi mắt to tròn long lanh, một nửa thì sáng ngời rạng rỡ, nửa còn lại lại giăng kín mây mù. Ba tấc hạnh phúc chẳng thể thay thế trăm trượng ưu sầu, ai cũng nhìn thấu ánh mắt cô bé trông ngóng bến tàu, con bé vẫn luôn chờ đợi mẹ mình.

Dù là lúc thuyền đội đi trên sông Kim Tước, hay là ở các trấn như trấn Du Phường, trấn Ngũ Phúc, Phượng Hoàng, Mã Kiều, người trên bờ đông đúc nhộn nhịp, nhưng duy nhất lại mất hút bóng dáng mẹ Huệ Tiên. Thuyền đội cập bến, thỉnh thoảng có những người đàn bà lạ mặt lên thuyền, rao bán quần áo cũ, đồ nấu nướng cũ cùng bí đỏ, tỏi, thậm chí từng có một người phụ nữ nông thôn trẻ tuổi, đeo gùi đầy ngô lên thuyền nhà Đức Thịnh. Có lẽ được truyền cảm hứng từ truyền thuyết liệt sĩ Đặng Thiếu Hương vận chuyển súng, cô ta cũng "làm bài" trong cái gùi, dưới lớp ngô giấu một bé gái. Bán xong ngô, cô ta lắc lắc cái gùi, lắc ra cái đầu bé gái, bảo với vợ chồng Đức Thịnh rằng: "Nghe bảo nhà các người muốn một đứa con gái mà không được à? Tôi có đây, tôi chẳng ham con gái, ba mươi đồng là các người mang đi". Vợ chồng Đức Thịnh sợ chết khiếp, lập tức đuổi cô ta xuống thuyền. Vợ Đức Thịnh che mặt không dám nhìn bé gái kia, miệng mắng nhiếc người đàn bà đó: "Trên đời này làm gì có loại đàn bà tàn nhẫn như cô, cô không xứng làm mẹ! Bán cân ngô thì cô cò kè mặc cả với chúng tôi, còn bán cốt nhục của mình, cô lại dứt khoát đến thế!"

Rõ ràng, trên đời này mẹ nào cũng có, nhưng chẳng có người mẹ nào thuộc về Huệ Tiên cả, Huệ Tiên vĩnh viễn không đợi được mẹ mình. Người lớn trẻ con trong thuyền đội đều biết chuyện này, nhưng lại chẳng thể nói ra. Lũ trẻ vì mồm nhanh miệng nên ngày nào cũng bị cảnh cáo, không được bàn tán về mẹ, không được tiết lộ cơ mật, nhất là gia đình Tôn Hỷ Minh, họ cẩn thận từng li từng tí hầu hạ Huệ Tiên, đến ăn cơm cũng là đút tận miệng. Vợ chồng Tôn Hỷ Minh cưng chiều Huệ Tiên quá mức, không tránh khỏi làm tổn thương lòng con cái nhà mình. Một hôm Nhị Phúc lau nước mắt chạy sang thuyền nhà tôi, dõng dạc tuyên bố với tôi một tin tức chẳng đầu chẳng đuôi: "Nói cho cậu biết, tôi không phải do mẹ tôi sinh ra, anh tôi cũng không phải do mẹ tôi sinh ra, Huệ Tiên mới là con ruột của mẹ tôi đấy, là rơi ra từ nách bà ấy!"

Muốn Huệ Tiên quên đi mẹ, thì phải tiêu diệt mọi dấu vết người mẹ để lại cho con gái. Vợ Tôn Hỷ Minh không có tâm cơ gì, bà phụ trách chuyện ăn ở thường ngày cho Huệ Tiên, cứ sợ trước sợ sau, làm sao để giấu đi chiếc áo mưa quân dụng kia trở thành tâm bệnh của bà. Huệ Tiên coi là ngoan ngoãn, chỉ có một thói quen xấu, đó là đi ngủ nhất định phải đắp chiếc áo mưa quân dụng đó. Việc gì cũng có nguyên do, mọi người đều đoán cô bé không thể rời xa mùi hương người mẹ để lại trên áo mưa. Vợ Tôn Hỷ Minh vì chuyện này mà vò đầu bứt tai, mỗi lần bà cất chiếc áo mưa quân dụng màu xanh kia đi, thay bằng chăn bông cho nó, Huệ Tiên đều làm ầm lên. Vợ Tôn Hỷ Minh đặc biệt đi mua một chiếc chăn len họa tiết hoa mẫu đơn xinh xắn trải giường cho nó, Huệ Tiên lại không nỡ bỏ chăn len, đòi phải đắp cả áo mưa lẫn chăn len. Vợ Tôn Hỷ Minh than khổ: "Tổ tông nhỏ ơi, đến nữ hoàng cũng không khó hầu hạ bằng cháu, cháu cứ khăng khăng đắp áo mưa, để người ta nói bà ngồi lê đôi mách à? Người ta bảo thời xã hội cũ trẻ con còn có mảnh chăn bông rách, sao cháu là đóa hoa của tổ quốc mà lại đắp áo mưa? Cháu cứ đòi đắp cả áo mưa lẫn chăn len, bà không tiếc chiếc chăn mới này ám mùi hôi, nhưng người ta sẽ bảo mẹ nuôi cố tình làm cháu ngạt thở đấy".

Mặt khác, sự kiêu ngạo và thói đời của Huệ Tiên khiến gia đình Tôn Hỷ Minh có chút thấp thỏm lo âu. Cũng trách thuyền đội Hướng Dương đặt ra quy tắc ngầm, dù là người lớn hay trẻ con, khi ở cùng Huệ Tiên, bắt buộc phải đảm bảo đánh không trả, mắng không cãi. Người lớn trẻ con đều tranh nhau nói dối Huệ Tiên, giả vờ như mẹ nó còn sống, giả vờ như mẹ nó một ngày nào đó sẽ lên thuyền đón Huệ Tiên đi. Huệ Tiên cho rằng mình có đường lui, hơi không vừa ý là dùng chiêu bài cuối cùng, hét vào mặt vợ chồng Tôn Hỷ Minh: "Hai người không thích cháu thì thôi, cháu không ở trên thuyền nữa, dẫn cháu lên bờ tìm mẹ!"

Họ đã thề, không bao giờ dẫn Huệ Tiên đi tìm Triệu Xuân Đường nữa. Họ cũng từng thề sẽ dẫn Huệ Tiên lên bờ tìm mẹ, đây là nhiệm vụ không thể hoàn thành, nhưng lại chẳng thể thoái thác. Mỗi lần trước khi lên bờ, Tôn Hỷ Minh đều mang một xấp báo cũ đến thuyền số bảy, nài nỉ cha tôi viết cáo thị tìm người. Cả nhà họ dẫn Huệ Tiên đi dán tờ tìm mẹ dọc phố, vợ chồng Tôn Hỷ Minh thay phiên nhau bế đứa trẻ, Đại Phúc xách thùng hồ, Nhị Phúc ôm xấp báo cũ. Dán xong cáo thị, họ còn phải đi dạo quanh các cơ quan liên quan, không đi không được, Huệ Tiên sẽ nhắc họ: "Chính phủ còn chưa đến, sao mọi người đã quay về rồi? Biết đâu mẹ cháu đang đợi cháu trong văn phòng đấy".

Kịch giả khó diễn, diễn thì mệt đứt hơi, gián đoạn lại không xong, sợ con bé chạy lên bờ tự đi tìm mẹ, gây ra chuyện gì thì khổ. Tôn Hỷ Minh không biết tính toán thế nào lại đùn đẩy lên đầu tôi, dẫn Huệ Tiên đến thuyền số bảy, nói: "Để anh Đông Lượng đưa cháu đi tìm mẹ nhé, nó có học thức, biết chữ, văn phòng nào phụ trách việc gì, nó biết rõ nhất, bọn ta không tìm thấy mẹ cháu, có khi nó tìm thấy đấy". Tôn Hỷ Minh nói câu này mặt đỏ bừng, còn nháy mắt với tôi, bảo tôi đừng coi là thật mấy lời đó.

Dân thuyền đều lén chửi tôi là kẻ vong ơn, không biết nể mặt, khó đối phó, thực ra họ làm sao hiểu được lòng tôi? Tôi sẵn lòng đóng góp cho Huệ Tiên, chỉ là không muốn làm kẻ ngốc làm chuyện ngu xuẩn. Tôn Hỷ Minh phái tôi lên bờ tìm ra một linh hồn, điều này không chỉ hoang đường, mà còn làm tổn thương lòng tự tôn của tôi. Tôi đang định mở miệng chửi người, thì thấy Huệ Tiên đã chủ động chìa bàn tay nhỏ nhắn ra, đặt lên cánh tay tôi. Đó là một bàn tay nhỏ nhắn mũm mĩm hồng hào, móng tay được mấy người đàn bà nhuộm nước hoa phượng tiên, trông giống như một đóa hoa đặt trên cánh tay tôi vậy. Đôi mắt đen láy của nó nhìn tôi, không phải là cầu xin, ánh mắt đó trông có chút ban ơn, một chút kiêu ngạo: "Đi thôi, anh đừng khách sáo nữa". Nó bắt chước giọng điệu người lớn, hiểu chuyện nói: "Tìm từ từ, chốc lát không tìm thấy, cháu cũng không trách anh đâu".

Tôi không thể từ chối bàn tay nhỏ tựa đóa hoa kia, dẫn cô bé lên trấn Du Phường. Chuyến đi bất đắc dĩ này đối với tôi là một lần rèn luyện, tôi phải không ngừng ôn tập trong đầu một lời nói dối thiện ý, tôi phải học cách chăm sóc một cô bé, nó nhỏ hơn tôi, bướng bỉnh hơn tôi, tùy hứng hơn tôi, nhưng cũng đáng thương hơn tôi, đây là tất cả lý do tôi chăm sóc nó. Từ trên thuyền xuống bờ, trên đường đầy rẫy những phiền toái nhỏ nhặt. Đầu tiên tôi phải tìm cách tránh bàn tay cô bé, nó đã quen được người khác nắm tay, cứ nhất quyết đòi nắm tay tôi. Mọi người thử nghĩ xem, sao tôi có thể để một cô bé nắm tay đi trên bờ được? Lúc đầu tôi đi phía trước, để nó theo sau, sau đó cân nhắc lời dặn dò kỹ lưỡng của cha, làm việc tốt giúp người, an toàn là trên hết. Trên bến tàu hàng hóa nhiều, người đông, sợ nó chân nhanh chạy lạc, tôi liền đi ra phía sau cô bé. "Quay trái, đi thẳng, nghỉ", tôi dùng khẩu lệnh huấn luyện quân sự chỉ huy lộ trình đi lại của cô bé. Ban đầu nó không hiểu thế nào là trái thế nào là phải, nhưng dù sao cũng là đứa trẻ thông minh, nói mấy lần liền hiểu, vừa hiểu là thích ngay, cứ đến ngã rẽ là nó lại "nghỉ", quay đầu hỏi tôi: "Quay trái hay quay phải?"

Trời trấn Du Phường đã quang đãng, trên đầu chúng tôi bay phấp phới băng rôn đỏ nổi bật: "Chúc mừng công trình Đông Phong số 8 thắng lợi hoàn thành". Trong tủ trưng bày tuyên truyền phía tây bến tàu dán rất nhiều áp phích đủ màu sắc, trong đó có một tấm áp phích liên quan mật thiết đến thuyền đội Hướng Dương:

TIN VUI

Để chúc mừng công trình Đông Phong số 8 thắng lợi hoàn thành, nay quyết định mở cửa bến tàu cho dân thuyền thuyền đội Hướng Dương, kể từ hôm nay từ 7 giờ 30 sáng đến 7 giờ 30 tối, dân thuyền có thể tự do ra vào khắp nơi tại trấn Du Phường.

Tâm trạng tôi khá tốt, trấn Du Phường trông cũng hân hoan vui sướng. Sau khi tấm màn bí ẩn của Đông Phong số 8 được vén lên, mặt đất từng bị xẻ dọc xẻ ngang đều đã lấp lại, các loại đường ống từng chất cao như núi đều chôn sâu dưới đất, các loại bí mật đều chôn xuống, các loại truyền thuyết cũng chôn xuống. Bến tàu trấn Du Phường thay da đổi thịt, thị trấn nhỏ quen thuộc này đắm chìm trong cảnh tượng phồn vinh, thấp thoáng lộ ra một luồng khí thế uy vũ. Tôi nhìn thấy giữa bến tàu dựng một tòa tháp sắt kim loại hình tròn, tựa như người khổng lồ bằng thép màu xám xanh, canh giữ bầu trời, xung quanh tháp cao vây kín hàng rào sắt màu xanh lục, vừa mới quét sơn, trong không khí tỏa ra mùi vị đắng chát của nhựa đường và sơn dầu. Tôi không biết tòa tháp cao đó dùng để chứa dầu hay dùng cho tác chiến, dù sao nó chắc chắn là hạt nhân của Đông Phong số 8. Tầm quan trọng của tòa tháp cao trước hết thể hiện ở cấp độ an ninh cảnh giới, dân binh không còn luyện đâm lê ở sân trường học nữa, nhóm trị an cũng lơ là quản lý hành tung của dân thuyền, họ đều đến bảo vệ tòa tháp sắt này rồi. Tôi nhìn thấy Vương Tiểu Cải và Ngũ Lại Tử mặt mày nghiêm nghị, trấn giữ hai bên một cánh cửa hông của tòa tháp, như hai con sư tử đá trung thành. Phía sau họ, hai bên dựng hai tấm bảng khẩu hiệu nổi bật: "Nâng cao cảnh giác, bảo vệ tổ quốc".

Tôi dẫn Huệ Tiên đi vào trấn. Rất nhiều địa điểm náo nhiệt trong trấn vẫn còn dán tờ cáo thị tìm mẹ kia, trông không mấy hòa hợp với môi trường xung quanh. "Bé Giang Huệ Tiên tìm mẹ, người biết tin xin để lại phương thức liên lạc tại đây, hoặc liên hệ gấp với thuyền đội Hướng Dương". Đó là chữ viết của cha tôi, có tờ viết trên giấy tuyên truyền, có tờ viết trên báo. Những địa điểm cụ thể dán những cáo thị đó, Huệ Tiên còn rõ hơn tôi, sau đó nó bắt đầu chỉ huy tôi: "Anh nhanh lên, bên này có một tờ! Bên kia cũng có một tờ, anh mau lại xem!" Nó chốc lát chạy sang đây, chốc lát chạy sang đó, tôi đành phải bám sát theo nó, như một con quay ngu ngốc. Ở bên cạnh tủ trưng bày tuyên truyền trước cửa tòa nhà tổng hợp, nó đột nhiên kêu lên: "Ủa, tờ này sao không thấy nữa, chắc chắn là mẹ cháu bóc đi rồi!" Tôi phát hiện trên kính quả nhiên để lại một vệt hồ dán, đang định bảo nó lần trước dán nhầm chỗ, thì Cố què ở phòng thường trực chạy ra. Ông ta bảo Huệ Tiên: "Trẻ con đi chỗ khác chơi, đây là tòa nhà hành chính, cán bộ làm việc cần yên tĩnh, không được ồn ào". Huệ Tiên nói: "Tờ báo của cháu bị mẹ bóc đi rồi, ông ngày nào cũng ngồi ở đây, ông có thấy mẹ cháu không?" Cố què nói: "Tờ báo của cháu không phải mẹ cháu bóc, là tao bóc, trên kính không được dán lung tung, cháu dán lung tung trên kính, bên trong không nhìn thấy gì cả, tuyên truyền tốt đến mấy cũng thành công cốc". Huệ Tiên nắm lấy cái khóa nhỏ trên tủ trưng bày nói: "Ông không thấy cửa sổ này có khóa à, không mở được đâu, ông có chìa khóa mở không?" Cố què nói: "Cô bé, ta có chìa khóa cũng không mở cho cháu được, đây là tủ trưng bày tuyên truyền, tuyên truyền xây dựng xã hội chủ nghĩa, không phải tuyên truyền chuyện mẹ cháu mất tích". Huệ Tiên hỏi Cố què: "Vậy mẹ cháu không thấy thì làm sao?" Cố què trầm ngâm một lát, gương mặt đầy vẻ cảm khái: "Cô bé, nghe lời ông này, sau này đừng tìm mẹ gì nữa". Ông ta nói: "Ta năm tuổi đã không còn mẹ, chẳng phải vẫn sống sót đó sao? Ta sống đến năm mươi tuổi rồi, không có mẹ thì sợ gì, có Đảng là được rồi!"

Tôi đứng một bên nhìn gương mặt già nua gầy gò của Cố què, biểu cảm của tôi chọc giận ông ta, ông ta đột nhiên hét vào mặt tôi: "Ta nói không đúng? Ngươi ở đó trợn mắt với ta cái gì? Đừng tưởng ta không biết chuyện tốt ngươi làm, lần trước trên tầng bốn ngươi viết cái gì? Ngươi công kích ác ý Bí thư Triệu, công kích Bí thư Triệu là công kích sự lãnh đạo của Đảng, ngươi có hiểu không? Nếu không phải nể mặt mẹ ngươi, ta đã sớm giải ngươi đến cơ quan tư pháp rồi".

Tòa nhà tổng hợp không nên ở lâu, tờ cáo thị tìm người cũng quả thực dán nhầm chỗ, tôi không tiện tranh cãi với Cố què, liền hạ lệnh cho Huệ Tiên: "Di chuyển, xuất phát!" Nó không hiểu ý nghĩa của di chuyển, miễn cưỡng xuất phát đi, ba bước ngoái đầu một lần. Tôi nói: "Tăng tốc tiến lên, em đang nhìn cái gì? Còn nhiều cáo thị tìm người như vậy, em đi chậm thế này, sao kịp kiểm tra?" Huệ Tiên bĩu môi tăng tốc bước chân, nói: "Tức chết cháu, tức chết cháu rồi, ông già này sao hung dữ thế!" Tôi đang định giới thiệu tiểu sử của Cố què cho nó, dòng suy nghĩ của nó lại nhảy ra, đột nhiên ném cho tôi một câu hỏi hóc búa: "Ông già nói anh cũng có mẹ? Họ nói anh có mẹ, cháu còn không tin đấy, anh Đông Lượng rốt cuộc anh có mẹ không?" Tôi rất tức giận, chất vấn cô bé: "Tại sao tôi không có mẹ, chẳng lẽ tôi nhảy ra từ khe đá à?" Nó lại khúc khích cười: "Tôn Ngộ Không mới nhảy ra từ khe đá, anh là Tôn Ngộ Không à?" Tôi không nhịn được mắng nó một câu: "Đánh rắm, em mới là đứa nhảy ra từ khe đá ấy!" Thấy tôi nổi trận lôi đình, Huệ Tiên biết mình nói sai rồi, nó liếc nhìn tôi đầy tủi thân: "Cháu không nói anh nhảy ra từ khe đá, là tự anh không tốt, mẹ không thấy, sao anh không đi tìm?"

Có thể thấy, Huệ Tiên tuy nhỏ nhưng rất để bụng. Thái độ tôi chỉ cần thô bạo với nó, nó thực hiện mệnh lệnh của tôi lập tức giảm giá trị, tôi bảo nó tiến lên nó cứ nhất quyết nghỉ, tôi bảo nó tăng tốc nó cố tình đi chậm lại. Cứ như thế, chúng tôi lạch bạch đi đến đầu phố Nhân Dân, xem tờ cáo thị tìm người dán ở cửa hàng tạp hóa. Chỗ này coi như là trung tâm trấn Du Phường, người qua lại đông, lượt xem cáo thị tìm người cũng nhiều. Không biết đứa nào tay chân táy máy, một tờ báo bị xé mất nửa trang, nửa trang còn lại chi chít thông tin người qua đường để lại, đều không liên quan gì đến tìm người, mà là tiếng lòng của chính họ. Có người viết "Ủy ban cách mạng tốt", có người viết "Lý Thái Hà là loại đàn bà hư hỏng", có người viết "Đả đảo Lưu Thiếu Kỳ", lại có người viết thêm tên Ngũ Lại Tử sau lưng Lưu Thiếu Kỳ. Tất cả những hình vẽ bậy này không có gì lạ, kỳ lạ là có người dùng bút đỏ vẽ một con cá ở dưới tờ báo, vẽ rất sống động. Huệ Tiên bàng hoàng trừng mắt nhìn con cá đó: "Anh Đông Lượng đây là ý gì? Tại sao phải vẽ một con cá?" Tôi thản nhiên nói: "Chắc đứa trẻ nào vẽ chơi thôi, không có ý gì đâu". Nó nói: "Nói dối, chắc chắn có ý gì đó, đây là nói mẹ cháu biến thành một con cá rồi!"

Sự thông minh của Huệ Tiên vượt quá dự đoán của tôi, để nó phân tích như vậy, tôi thực sự nghi ngờ người vẽ cá có dụng ý khác, đó ít nhất là một ám chỉ, ám chỉ mối quan hệ giữa mẹ nó và nước sông. Giấy không gói được lửa. Tôi loáng thoáng cảm nhận được một mối nguy hiểm đang đến gần, sự thật mà dân thuyền cùng nhau che giấu, có lẽ sẽ bại lộ sớm thôi. Tôi nhìn chằm chằm con cá màu đỏ trên tờ báo cũ, nảy ra ý hay, quyết định dùng sở trường sửa chữ và hình vẽ của mình để chuyển nguy thành an. Tôi lấy một chiếc bút bi từ trong túi du lịch ra, cúi sát vào tường sửa hình dáng con cá đó, chỉ ba lần bốn lượt, tôi rất suôn sẻ biến một con cá thành một đóa hoa hướng dương.

"Hoa hướng dương?" Huệ Tiên gọi phía sau tôi, "Anh vẽ một đóa hoa hướng dương có ý nghĩa gì?"

Tôi buột miệng nói một câu: "Hoa hướng dương, đại diện cho hạnh phúc mà".

Không ngờ Huệ Tiên lại truy hỏi tôi hạnh phúc có nghĩa là gì, câu hỏi này làm tôi bí bách ngay lập tức. Hạnh phúc là gì? Hạnh phúc nghĩa là sao? Tôi không phải giáo viên tiểu học, cũng không phải cuốn từ điển Tân Hoa, tôi không biết mô tả từ hạnh phúc như thế nào, liền nói dối quanh co: "Hạnh phúc chính là chờ đợi mà, em cứ đợi mãi, đợi đến khi tìm thấy mẹ, em sẽ hạnh phúc thôi". Tôi nói xong câu này, phát hiện mắt cô bé sáng lên một chút, ngay lập tức lại tối sầm đi. Tôi tránh ánh mắt mờ mịt của cô bé, thầm hối hận vì đã dệt cho nó một kiến thức tàn khốc đến vậy. Chờ đợi cái gì, mẹ cái gì, hạnh phúc cái gì, chẳng phải tôi đang nói dối sao? Kiến thức về mẹ và hạnh phúc không thuộc về tôi, càng không phù hợp với nó, tôi biết mình phạm húy rồi, tôi đã phá vỡ quy tắc ngầm của thuyền đội Hướng Dương.

Xung quanh cửa hàng tạp hóa đột nhiên ồn ào lên, có người đi xe đạp lướt qua sau lưng chúng tôi, "kít" một tiếng dừng xe lại, còn có người đứng bên kia đường chỉ trỏ tôi và Huệ Tiên. Tôi theo bản năng nắm tay Huệ Tiên, quay đầu lại, phát hiện mẹ tôi Kiều Lệ Mẫn đang đứng trên bậc thềm cửa hàng tạp hóa. Chuyện ngày hôm đó thật kỳ lạ, tôi dẫn Huệ Tiên tìm mẹ nó, chúng tôi đang bàn luận về mẹ, bàn luận về hạnh phúc, kết quả tôi và mẹ mình gặp nhau trên phố.

Đã lâu không gặp, gương mặt mẹ ngày càng tiều tụy, ăn mặc lại càng giống một cô gái. Mẹ đội mũ quân đội, tết tóc ngang vai, quàng chiếc khăn len màu đỏ, mặc chiếc áo khoác dạ đen, nhìn từ xa dáng vẻ mẹ tỏa ra khí chất lãng mạn cách mạng mà cha nói đến. Đợi mẹ lại gần, bạn sẽ thấy phong thái đó đã trống rỗng, đã yếu ớt, mẹ chỉ là Kiều Lệ Mẫn thôi, một diễn viên nghiệp dư bị cả sự nghiệp lẫn nhan sắc bỏ rơi, trên người mang mùi hương nồng đậm của kem dưỡng da.

Tôi bảo Huệ Tiên: "Chạy mau, chạy mau!"

Chân nó bước lên một bước, đứng lại, trừng mắt hỏi: "Tại sao phải chạy?"

Tôi nhất thời không bịa ra lý do gì, buột miệng nói: "Hổ đến rồi".

Nó nhìn quanh bàng hoàng, dậm chân nói: "Tức chết cháu, anh lại nói dối! Ở đây chỉ có người, không có hổ".

Huệ Tiên không nghe mệnh lệnh của tôi, không trách tôi được, tôi nhìn quanh địa hình, bỏ mặc nó chạy về phía nhà vệ sinh công cộng phố Nhân Dân. Thực ra không trách tôi vô dụng, là tôi hoảng loạn, là không biết làm sao. Khi mẹ không biết tung tích thì tôi hoảng loạn, một khi hoảng loạn tôi liền đi tìm khắp nơi, bây giờ mẹ đến rồi, ở gần tôi như vậy, nhìn tôi bằng đôi mắt cháy bỏng không tiếc rèn sắt không thành thép, tôi vẫn hoảng loạn, cho nên tôi vẫn chạy. Tôi cứ nhìn thấy mẹ là muốn trốn, tôi muốn trốn đến một nơi mẹ không thể vào được. Nhà vệ sinh nam, đó là nơi ẩn náu thích hợp nhất mà tôi tưởng tượng ra.

Xem ra mẹ vẫn luôn âm thầm theo dõi chúng tôi. Mẹ cầm một tờ báo trên tay, trên tay khoác một chiếc túi ni lông, dáng vẻ đó rất giống một nữ gián điệp chuyên nghiệp. Tôi không biết mẹ theo dõi chúng tôi bao lâu rồi, tôi vừa chạy, mẹ cũng hành động theo, bỏ tờ báo vào túi ni lông, khuỵu hai đầu gối, nhảy từ bậc thềm cửa hàng tạp hóa xuống. Mẹ thiếu rèn luyện chạy bộ, vừa chạy liền nhầm đường phố thành sân khấu, theo thói quen vặn vẹo thắt lưng, vung vẩy cánh tay, chiếc túi ni lông trên tay giống như một đốm lửa màu đỏ. Tôi vừa chạy vừa quay đầu quan sát, cảm thấy mẹ đang nhảy múa dải lụa đỏ đuổi theo tôi ở phía sau, có chút buồn cười, có chút bi thương. Khi mẹ đi ngang qua trước mặt Huệ Tiên, dải lụa ngừng múa, người đứng lại. Tôi nhìn thấy mẹ cúi người xuống, dùng một ngón tay đỡ lấy khuôn mặt nhỏ nhắn của Huệ Tiên, xem xét kỹ lưỡng một chút, mẹ nói gì đó, có lẽ là khen nó xinh, có lẽ là đang thẩm vấn nó, tôi không nghe thấy. Lúc này tôi không màng đến Huệ Tiên được nữa, tôi đuổi theo tiếng gió lao điên cuồng, chạy vào nhà vệ sinh công cộng phố Nhân Dân.

Lúc đầu tôi đứng ở chỗ bồn tiểu, nhà vệ sinh cũng làm quái, tường gạch men trắng bên cạnh bồn tiểu vốn rất cao, bây giờ đột nhiên thấp xuống, không che nổi đầu tôi nữa. Tôi đang suy nghĩ bức tường này bị làm sao, thì nghe tiếng vòi nước bên bồn rửa tay xối xả bắn nước, thò đầu ra nhìn, là Thất Lại Tử đang đứng đó rửa tay. Thất Lại Tử một tay xách quần, một tay tát nước máy, miệng vui vẻ lẩm bẩm: "Tiết kiệm nước, nước là nguồn sống!" Mấy năm không gặp, Thất Lại Tử lớn nhanh thật, quần chắp thêm ba tầng ống, nhìn ngang trông như người lớn. Tôi lúc này mới nhận ra bức tường gạch men trước mặt không có vấn đề gì, là tôi cao lên rồi, vóc dáng của chính tôi cũng cao lên rồi. Thất Lại Tử phát hiện ra tôi, vẻ mặt như oan gia ngõ hẹp: "Đồ rỗng tuếch, ngươi hớt hải làm gì? Có phải đến nhà vệ sinh viết phản động không?" Tôi không thèm để ý nó, cũng chạy đến bồn rửa tay để rửa, Thất Lại Tử đi theo, vênh ngón trỏ chọc vào túi quần tôi: "Mang phấn viết bảng rồi à? Ngươi không phải đến rửa tay, cũng không phải đến đi ỉa, ta thấy ngươi là đến vẽ mấy cái thứ đồi trụy thì có". Tôi nói: "Ta chuyên vẽ cái * của bố ngươi, còn vẽ cái * của mẹ ngươi, tí nữa vẽ cho ngươi xem?" Thất Lại Tử chỉ tôi nói: "Miệng ngươi cứ hung dữ đi, thứ bậy bạ trên tường này, chắc chắn là ngươi vẽ, ngươi đợi đấy, ta gọi nhóm trị an đến dọn dẹp ngươi". Nó bước ra ngoài một bước, không cam lòng, lại quay lại khiêu khích, cười cợt nói: "Ngươi đi ỉa không cởi quần à, cởi ra cho ta tham quan một chút, bố ngươi chỉ có nửa cái *, cái * của ngươi có đủ không?" Tôi "bốp" một cái tát vào mặt Thất Lại Tử, rồi túm chặt cánh tay nó. Nó cũng không chịu yếu thế, lấy đầu húc bụng tôi, chúng tôi như hai vận động viên đấu vật lao vào nhau trong nhà vệ sinh, kết quả tôi nhỉnh hơn một bậc, tôi đẩy nó ngã lên bậc thềm nhà vệ sinh, tôi nói: "Thất Lại Tử, hôm nay ta không có tâm trí dọn dẹp ngươi, ngươi cút ngay, lần sau còn trêu chọc ta, xem ta không nhét ngươi vào hố phân".

Tôi đang dốc toàn lực đối phó với Thất Lại Tử trong nhà vệ sinh, bên ngoài vang lên giọng mẹ tôi: "Không được đánh nhau, Đông Lượng, con đang đánh nhau với ai? Ai đấy, ai đang đánh nhau với Đông Lượng? Các con còn đánh nhau nữa, mẹ đi gọi đồn công an đấy".

Mẹ đã đuổi tới nơi, qua tường truyền đến từng lời cảnh cáo của mẹ, câu sau nghiêm khắc hơn câu trước. Thất Lại Tử chạy ra nói với mẹ tôi: "Cháu không đánh nhau, là thằng rỗng tuếch đánh nhau bên trong". Mẹ tôi phản ứng rất nhanh nhẹn, nói: "Cháu bé này, nói chuyện không thực sự cầu thị chút nào, không có cháu, Đông Lượng một mình sao đánh nhau được chứ?" Thất Lại Tử khựng lại một chút, bỗng khúc khích cười: "Con trai cô là thằng rỗng tuếch mà, rỗng tuếch đánh rỗng tuếch, một mình cũng đánh nhau được thôi".

Tôi nghe thấy mẹ đang gọi tôi ra ngoài, mẹ nói: "Đông Lượng con xem con có tiền đồ gì? Đến trẻ con cũng coi thường con. Dạo này chắc chắn con lại phạm sai lầm rồi, nếu không sao sợ mẹ thế? Phạm sai lầm trốn vào nhà vệ sinh, đây đều là chịu ảnh hưởng xấu của Khố Văn Hiên đấy, con với bố con giống nhau, trốn tránh, trốn tránh, chỉ biết trốn tránh".

"Con muốn đi tiểu, mẹ đừng nói nữa". Tôi hét ra ngoài, "Mẹ cứ nói là con không tiểu được!"

Mẹ lại cứ nhất quyết không chịu từ bỏ cơ hội nói chuyện của mình: "Mẹ nói chuyện ảnh hưởng con tiểu? Quỷ tha ma bắt! Cái bộ này cũng học từ bố con, việc gì cũng không tìm nguyên nhân chủ quan, toàn tìm nguyên nhân khách quan!" Mẹ nói: "Mẹ đã dặn con rồi, ở cùng bố con, con phải có nguyên tắc, ưu điểm của ông ấy con phải học, ông ấy vẫn có chút tinh thần khổ luyện nghiên cứu đấy, văn chương cũng khá, chữ viết bằng bút lông cũng được, nhưng tư tưởng phẩm đức của ông ấy tuyệt đối không được học, ông ấy là một kẻ lừa đảo, lừa dối tổ chức, cũng lừa dối mẹ, tác phong sinh hoạt của ông ấy càng phải lấy làm gương, tuyệt đối tuyệt đối không được học. Lời mẹ nói sao con một câu cũng không lọt tai thế?"

Tôi nói: "Lời của mẹ con một câu cũng không muốn nghe, con nghe lời mẹ, chẳng bằng tự đi đọc báo, nghe đài".

Mẹ nói: "Mẹ không sợ con châm chọc mỉa mai, mẹ trải qua sóng gió lớn thế này rồi, rất kiên cường. Bất kể thái độ con thế nào, con là do mẹ mang nặng đẻ đau sinh ra, mẹ không quan tâm con thì quan tâm ai, mẹ không giáo dục con thì giáo dục ai? Vốn tưởng còn dài ngày, không ngờ mẹ điều động công tác thuận lợi như vậy, hôm nay nói thêm mấy câu, sau này muốn nói con, còn không biết là ngày nào nữa?"

Rất đột ngột, trong cổ họng mẹ phát ra một tiếng nấc nghẹn, chủ đề chuyến thăm của mẹ đã lộ ra. Tôi im lặng, bên ngoài cũng im lặng. Trên cây xoan ở ngoài nhà vệ sinh rơi xuống một quả xoan, rơi đúng dưới chân tôi, tôi dùng chân nghiền nát quả đó, sự bồn chồn trong lòng biến thành một loại sợ hãi: "Mẹ muốn đi đâu? Đi đâu?" Mấy lần tôi suýt hỏi ra lời, lại nhịn xuống. Tôi nín thở lắng nghe động tĩnh bên ngoài, mẹ không nói nữa, là Huệ Tiên đang gọi: "Anh Đông Lượng anh mau ra đi, mau ra ngoài đi".

"Con bị tiêu chảy, không ra được!" Tôi buột miệng hét một tiếng, chờ đợi mẹ nói ra nơi mẹ định đến, mẹ lại giữ im lặng bên ngoài. Có một người đàn ông trung niên vào nhà vệ sinh, vội vội vàng vàng giải quyết nỗi buồn, giải quyết xong hỏi tôi: "Bên ngoài là mẹ và em gái con à? Nhà con sao thế, con chơi trong nhà vệ sinh, mẹ con khóc ở ngoài nhà vệ sinh thế kia".

Thực ra tôi loáng thoáng nghe thấy tiếng nức nở của mẹ, chỉ là tôi không quen với tiếng khóc của mẹ, mẹ coi khinh nước mắt, từ nhỏ đã giáo dục tôi nước mắt là biểu hiện của sự yếu đuối, tôi không dám tin, mẹ tôi Kiều Lệ Mẫn vậy mà lại khóc bên ngoài nhà vệ sinh nam. Mẹ càng khóc càng to, càng khóc càng sảng khoái, dường như không màng đến thể diện nữa. Để mẹ khóc như vậy, tâm trí tôi rối loạn, trốn trong nhà vệ sinh không biết làm sao, tôi nhón chân nhìn ra ngoài từ cửa sổ nhà vệ sinh, nhìn thấy mẹ và Huệ Tiên ở cùng nhau, mẹ ngồi xổm dưới đất, Huệ Tiên vừa ăn một miếng bánh quy, vừa ngoan ngoãn đưa tay lên, lau nước mắt trên mặt mẹ tôi.

Người đàn ông trung niên kia thích quản chuyện bao đồng, thắt xong quần vẫn chưa đi, mắt liếc ra ngoài nói: "Mẹ con trông quen lắm, em gái con cũng đáng yêu, rốt cuộc các con làm sao thế? Cả nhà có mâu thuẫn gì không thể về nhà giải quyết, nhất định phải ngăn cách bởi cái nhà vệ sinh mà làm ầm lên? Con nếu tính là một người đàn ông, mau ra ngoài đi, theo họ về nhà đi".

"Về nhà nào? Nhà ở đâu ra?" Tôi cười nhạt với người đàn ông đó, "Ai bảo ông chúng tôi là một nhà? Ba người chúng tôi đường ai nấy đi, chẳng ai liên quan đến ai cả!"

Người đàn ông đó tưởng tôi nói lời giận dỗi, lủi thủi đi ra ngoài, vừa ra ngoài liền lớn tiếng xúi giục mẹ tôi: "Loại trẻ con bướng bỉnh này, cô là đàn bà không đối phó được đâu, phải để người bố ra mà dạy dỗ nó, đừng quên chuyên chính vô sản đấy!"

Mẹ tôi không tiếp lời ông ta. Một lúc sau, tôi không nghe thấy tiếng khóc của mẹ nữa, mẹ cuối cùng đã chiến thắng cảm xúc bi thương, hắng giọng, lại bắt đầu nói với nhà vệ sinh: "Đông Lượng, mẹ biết con ghi hận mẹ, con không ra cũng được, nhớ đơn vị mới của mẹ là được, mẹ sắp đi làm việc ở mỏ than Tây Sơn, vẫn là làm công tác tuyên truyền văn nghệ, phụ trách đội tuyên truyền luyện tập". Nhắc đến mỏ than Tây Sơn giọng mẹ đột nhiên trở nên khàn đặc, nghe như giọng của một bà lão: "Mỏ than Tây Sơn rất xa, giao thông cũng không thuận tiện, lần này đi, mẹ thật sự không quản con được nữa, sau này con chỉ có thể tự quản mình thôi".

Lòng tôi chùng xuống, miệng lại hét: "Đi đi, đi càng xa càng tốt, ai cần mẹ quản?"

"Được, mẹ không quản con nữa, thật sự không quản nữa". Mẹ tôi nói: "Con cứ ngồi xổm trong nhà vệ sinh đi, ngồi xổm ra bệnh trĩ, người khổ là con thôi".

Tôi biết tin mẹ đi mỏ than Tây Sơn trong nhà vệ sinh công cộng phố Nhân Dân, điều này đã rất kỳ lạ rồi, nói cho mọi người một chuyện còn kỳ lạ hơn, tôi vừa nghe tiếng bước chân mẹ dần dần rời xa, lập tức cảm thấy bụng dưới căng đau, sau đó tôi thực sự tiêu chảy, đột nhiên tiêu chảy, tôi ngồi xổm xuống, ngửi thấy một luồng mùi hôi vây quanh tôi, một thứ âm thanh khó nghe nổ "lốp bốp" dưới mông tôi, giống như tiếng pháo không đúng lúc, tôi rất khó chịu, sự khó chịu không thốt nên lời, tôi vừa rên rỉ vừa nói: "Đi đi, đi đi, dù sao cũng là rỗng tuếch, đều là rỗng tuếch!"

Sau đó tôi nghe thấy tiếng Huệ Tiên gào khóc bên ngoài, tiếng thét của nó nghe rất giận dữ: "Anh Đông Lượng anh mau ra đi, anh không ra cháu đi đây, cháu mà lạc đường, cha nuôi mẹ nuôi cháu không tha cho anh đâu!"

Khi tôi bước ra khỏi nhà vệ sinh, mẹ đã không còn bóng dáng. Huệ Tiên cầm chiếc túi ni lông màu đỏ của mẹ, đứng bên kia đường đợi tôi, nhìn thấy tôi ra, nó còn muốn trách tôi, nhất thời không có từ vựng lý tưởng, liền xách chiếc túi ni lông màu đỏ lắc lắc trước mặt tôi: "Anh không biết tốt xấu, mẹ anh tặng quà cho anh, anh còn trốn mẹ, anh còn cãi nhau với mẹ!" Nó lấy từ trong túi ra một đôi giày vải, nói: "Cho anh đấy". Lại lấy ra một hộp bánh quy động vật lắc lắc: "Đây là bánh quy động vật đấy, hổ và sư tử thuộc về anh, thỏ và hươu cao cổ thuộc về cháu, là mẹ anh nói đấy".